Translation Questions in Gujarati

(C) ઉત્સેચકો એ જૈવિક ઉદ્દીપકો છે જે મુખ્યત્વે પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે. પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા,જેમાં $mRNA$ માં સંગ્રહિત આનુવંશિક માહિતીને રીબોઝોમ્સ પર પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા (પ્રોટીન) બનાવવા માટે ડિકોડ કરવામાં આવે છે,તેને $Translation$ (ભાષાંતર) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેથી,ઉત્સેચકોનું સંશ્લેષણ $Translation$ ની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.

(D) $tRNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) એ સૌથી નાનો $RNA$ અણુ છે,જે આશરે $73-93$ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો બનેલો હોય છે.
તે પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એમિનો એસિડને રિબોઝોમ સુધી પહોંચાડવા માટે એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેની ગૌણ રચના ક્લોવર લીફ (લવિંગના પાન) જેવી હોય છે.
વિકલ્પ $(d)$ ખોટો છે કારણ કે $rRNA$ (રિબોઝોમલ $RNA$) એ કોષમાં જોવા મળતા $RNAs$ માં સૌથી મોટું છે,$tRNA$ નહીં.

(D) વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે $t-RNA$ એમિનો એસિડનું વહન કરે છે,$r-RNA$ નહીં.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે ટ્રાન્સક્રિપ્શન એ $DNA$ માંથી $RNA$ બનાવવાની પ્રક્રિયા છે,પ્રોટીન સંશ્લેષણની નહીં.
વિકલ્પ $C$ ખોટો છે કારણ કે વર્ણવેલ પ્રક્રિયા ટ્રાન્સક્રિપ્શન છે,ટ્રાન્સલેશન નહીં.
વિકલ્પ $D$ સાચો છે કારણ કે એન્ટિકોડન એ $t-RNA$ અણુ પરના ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો ક્રમ છે જે $m-RNA$ અણુ પરના ચોક્કસ કોડન સાથે પૂરક હોય છે,જે તેમને હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાવા દે છે.

(C) પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. સ્ટ્રક્ચરલ જનીન: $DNA$ નો તે ભાગ જે ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$4$. ટ્રાન્સક્રિપ્શન: સ્ટ્રક્ચરલ જનીનમાંથી $mRNA$ બનાવવાની પ્રક્રિયા.
$2$. મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$: ટ્રાન્સક્રિપ્શન પછી બનેલ ટ્રાન્સક્રિપ્ટ.
$3$. રિબોઝોમ્સ: કોષીય મશીનરી જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે $mRNA$ સાથે જોડાય છે.
$5$. ટ્રાન્સલેશન: તે પ્રક્રિયા જેમાં રિબોઝોમ્સ પ્રોટીન સાંકળ બનાવવા માટે $mRNA$ ક્રમને વાંચે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $1, 4, 2, 3, 5$ છે.

(B) $t-RNA$ અણુમાં એક એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે જે $m-RNA$ અણુ પર હાજર કોડોન સાથે પૂરક હોય તેવા ત્રણ નાઇટ્રોજન બેઇઝની શ્રેણી ધરાવે છે.
ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$t-RNA$ નો એન્ટિકોડોન $m-RNA$ ના કોડોન સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવે છે જેથી પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન યોગ્ય એમિનો એસિડ ઉમેરાય તેની ખાતરી થાય છે.

(C) એમિનો એસિડ જોડાણ સ્થાન $tRNA$ અણુના $3'$ છેડા પર આવેલું હોય છે.
આ સ્થાન $CCA$ ક્રમ ધરાવે છે જ્યાં એમિનો એસિડ સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાય છે.
આમ,એમિનો એસિડ જોડાણ સ્થાન અને એન્ટિકોડોન લૂપ એ $tRNA$ ના બે મુખ્ય કાર્યાત્મક ઓળખ સ્થાનો છે.

(B) એમિનોએસીલ-tRNA સિન્થેટેઝ ઉત્સેચક પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે ચોક્કસ એમિનો એસિડને તેના અનુરૂપ $tRNA$ અણુ સાથે જોડવાની પ્રક્રિયાને ઉદ્દીપ્ત કરે છે.
આ પ્રક્રિયાને $tRNA$ નું 'ચાર્જિંગ' અથવા $tRNA$ નું એમિનોએસીલેશન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
એકવાર $tRNA$ તેના ચોક્કસ એમિનો એસિડ સાથે ચાર્જ થઈ જાય,પછી તે રિબોઝોમ પર ભાષાંતર (translation) પ્રક્રિયામાં ભાગ લઈ શકે છે.
તેથી,આ ઉત્સેચકનું સાચું કાર્ય $tRNA$ અણુઓને ચાર્જ કરવાનું છે.

(A) $tRNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) એ એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેની ઘણી વિવિધતાઓ હોય છે,જેમાં દરેક વિવિધતા ચોક્કસ એમિનો એસિડ માટે વિશિષ્ટ હોય છે.
પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન,$tRNA$ કોષરસમાં રહેલા એમિનો એસિડના પૂલમાંથી તેના ચોક્કસ એમિનો એસિડને પસંદ કરે છે અને તેને રાઈબોઝોમ પર રહેલા $mRNA$ ટેમ્પલેટ સુધી પહોંચાડે છે.
આ પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરે છે કે એમિનો એસિડ આનુવંશિક કોડ દ્વારા નિર્દિષ્ટ ક્રમમાં ઉમેરવામાં આવે છે.

(D) $tRNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય ચોક્કસ એમિનો એસિડને રિબોઝોમ સુધી લઈ જવાનું અને $mRNA$ ટેમ્પલેટ પર હાજર કોડોનના આધારે તેમને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવવાનું છે. તેથી,તે એમિનો એસિડની પસંદગી અને વહન માટે જવાબદાર છે.

(D) . એન્ટિકોડન એ ટ્રાન્સફર $RNA$ $(tRNA)$ અણુમાં આનુવંશિક કોડનો એકમ બનાવતા ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો ક્રમ છે,જે મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$ માં પૂરક કોડન સાથે અનુરૂપ હોય છે. તે $tRNA$ અણુ પરનું સ્થાન છે જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન $mRNA$ પરના ચોક્કસ કોડનને ઓળખે છે અને તેની સાથે જોડાય છે.

(D) એન્ટિકોડોન એ $tRNA$ અણુ પર સ્થિત ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સની એક શૃંખલા (ત્રિપુટી) છે.
તે $mRNA$ શૃંખલા પરના કોડોન સાથે પૂરક હોય છે.
આ ત્રણ બેઝ $tRNA$ અણુના ખુલ્લા લૂપ પર આવેલા હોય છે,જેને એન્ટિકોડોન લૂપ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે તેમને ભાષાંતર (translation) પ્રક્રિયા દરમિયાન અનુરૂપ કોડોન સાથે બેઝ-પેરિંગ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

(D) $m-RNA$ માં રહેલી માહિતીની મદદથી પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયાને ભાષાંતર (Translation) કહેવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,$m-RNA$ પરના જનીનિક સંકેતોનું અર્થઘટન કરીને એમિનો એસિડને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ગોઠવવામાં આવે છે.

(D) જનીનો પ્રત્યાંકન (Transcription) અને ભાષાંતર (Translation) ની પ્રક્રિયાઓનું નિયમન કરીને સજીવની વૃદ્ધિ અને વિભેદનનું સંચાલન કરે છે. પ્રત્યાંકન એ $DNA$ માંથી $mRNA$ બનાવવાની પ્રક્રિયા છે,અને ભાષાંતર એ $mRNA$ માંથી પ્રોટીન બનાવવાની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રોટીન ઉત્સેચકો,બંધારણીય ઘટકો અથવા સંકેત આપતા અણુઓ તરીકે કાર્ય કરે છે જે કોષીય વૃદ્ધિ અને વિભેદનને પ્રેરે છે.

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણ એ એક પ્રક્રિયા છે જેમાં $mRNA$ માં સંગ્રહિત આનુવંશિક માહિતીનું પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ભાષાંતર થાય છે.
ભાષાંતર દરમિયાન,$mRNA$ એક ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$mRNA$ પરના ન્યુક્લિયોટાઈડ્સ (કોડોન્સ) નો ક્રમ પ્રોટીનમાં એમિનો એસિડનો ક્રમ નક્કી કરે છે.
આ પ્રક્રિયા $tRNA$ અણુઓ દ્વારા મધ્યસ્થ થાય છે,જે ચોક્કસ એમિનો એસિડ વહન કરે છે.
દરેક $tRNA$ પાસે એક એન્ટિકોડોન હોય છે જે $mRNA$ પરના પૂરક કોડોન સાથે બેઝ-પેર બનાવે છે.
તેથી,$mRNA$ બેઝ ક્રમ તે ક્રમ નક્કી કરે છે જેમાં એમિનો એસિડ-યુક્ત $tRNA$ અણુઓ ગોઠવાય છે,જેનાથી પ્રોટીનની પ્રાથમિક રચના નક્કી થાય છે.

(B) યુકેરિયોટિક પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં,ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા હંમેશા $Methionine$ એમિનો એસિડથી શરૂ થાય છે.
આનું કારણ એ છે કે પ્રારંભિક સંકેત (start codon),$AUG$,$Methionine$ માટે સંકેત આપે છે.
તેથી,પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાની શરૂઆત $N$-ટર્મિનલ સ્થાન પર $Methionine$ થી થવી જોઈએ.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,માત્ર વિકલ્પ $B$ ની શરૂઆત $Methionine$ થી થાય છે.

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં,પ્રથમ પગલું એમિનો એસિડનું સક્રિયકરણ છે. આ તબક્કા દરમિયાન,ચોક્કસ એમિનો એસિડ (આ કિસ્સામાં,ગ્લાયસીન) તેના અનુરૂપ $tRNA$ અણુ સાથે જોડાઈને એમિનોએસીલ-$tRNA$ બનાવે છે. કારણ કે આ પ્રારંભિક પગલું છે જ્યાં એમિનો એસિડ ટ્રાન્સલેશન મશીનરીમાં સામેલ થાય છે,તેથી લેબલ થયેલ ગ્લાયસીનમાંથી રેડિયોએક્ટિવિટી સૌપ્રથમ $tRNA$ ફ્રેક્શનમાં જોવા મળશે.

(B) $mRNA$ અણુ પર રિબોઝોમ્સની સાંકળ સ્વરૂપે ગોઠવણીને પોલિસોમ અથવા પોલીરિબોઝોમ કહેવામાં આવે છે.
આ ગોઠવણી એક જ $mRNA$ અણુનું અનેક રિબોઝોમ્સ દ્વારા એકસાથે ભાષાંતર (translation) કરવાની મંજૂરી આપે છે.
પરિણામે,એક જ $mRNA$ અણુમાંથી એક જ સમયે પોલિપેપ્ટાઇડ શૃંખલાની ઘણી નકલોનું સંશ્લેષણ થઈ શકે છે.
આનાથી રિબોઝોમ્સ એકલા હોય તે પરિસ્થિતિની તુલનામાં પ્રોટીન સંશ્લેષણની કાર્યક્ષમતા અને દર નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.

(B) $tRNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) એ એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય પ્રોટીન સંશ્લેષણ (ભાષાંતર) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન કોષરસમાંથી ચોક્કસ એમિનો એસિડને રિબોઝોમ સુધી લઈ જવાનું છે. $tRNA$ અણુના $3'$ છેડે એમિનો એસિડ જોડાણ સ્થાન હોય છે,જે ચોક્કસ એમિનો એસિડ સાથે જોડાય છે,અને તેમાં એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે જે $mRNA$ પરના કોડોનને ઓળખે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. એમિનો એસિડ સક્રિયકરણ માટે એમિનોએસીલ-$AMP$ સંકુલ બનાવવા $ATP$ ની જરૂર પડે છે.
$2$. $A$-સ્થાન પર એમિનોએસીલ $tRNA$ ના જોડાણ માટે $GTP$ ના જળવિભાજનની જરૂર પડે છે.
$3$. સ્થળાંતર (Translocation) માટે રિબોઝોમને $m-RNA$ પર આગળ ખસેડવા $GTP$ ના જળવિભાજનની જરૂર પડે છે.
$4$. પેપ્ટિડિલ ટ્રાન્સફરેઝ પ્રક્રિયા એ રાઈબોઝાઈમ દ્વારા ઉદ્દીપિત પ્રક્રિયા છે,જે $A$-સ્થાન પર રહેલા એમિનો એસિડ અને $P$-સ્થાન પર રહેલી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા વચ્ચે પેપ્ટાઈડ બંધ બનાવે છે. આ પ્રક્રિયામાં $ATP$ કે $GTP$ ના જળવિભાજનની જરૂર પડતી નથી,કારણ કે આ માટેની ઊર્જા એમિનો એસિડ અને $tRNA$ વચ્ચેના ઉચ્ચ-ઊર્જા એસ્ટર બંધમાંથી પ્રાપ્ત થાય છે.

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણ (ભાષાંતર) ની પ્રક્રિયામાં ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓનો સમાવેશ થાય છે: $1$. ઈનિશિયેશન (શરૂઆત),$2$. એલોન્ગેશન (લંબાઈમાં વધારો),અને $3$. ટર્મિનેશન (સમાપ્તિ). ટ્રાન્સક્રિપ્શન (પ્રત્યાંકન) એ $DNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $RNA$ બનાવવાની પ્રક્રિયા છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ પહેલાં થાય છે. તેથી,ટ્રાન્સક્રિપ્શન એ પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એમિનો એસિડના પોલિમરાઈઝેશનનો તબક્કો નથી.

(D) $DNA$ એ તમામ પ્રકારના $RNA$ અણુઓ ($mRNA$,$rRNA$,અને $tRNA$) ના પ્રત્યાંકન (transcription) માટે ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
જોકે,$DNA$ પ્રોટીનના સંશ્લેષણમાં સીધી રીતે ભાગ લેતું નથી.
પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ રિબોઝોમ્સ પર થાય છે,જ્યાં $mRNA$ દ્વારા વહન કરવામાં આવતી આનુવંશિક માહિતીનું $tRNA$ અને $rRNA$ ની મદદથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ભાષાંતર (translation) થાય છે.

(D) સાચો જવાબ $(d)$ છે. ભાષાંતર (Translation) એ પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે જે પ્રોકેરિયોટ્સ અને યુકેરિયોટ્સ બંનેના કોષરસ (cytoplasm) માં થાય છે. યુકેરિયોટ્સમાં,પ્રત્યાંકન (transcription) કોષકેન્દ્રમાં થાય છે,પરંતુ ભાષાંતર કોષરસમાં થાય છે. તેથી,એવું કહેવું કે ભાષાંતર કોષકેન્દ્રમાં થાય છે તે ખોટું છે. વધુમાં,ભાષાંતર ઓપેરોન મોડેલ પર આધારિત નથી; ઓપેરોન મોડેલ પ્રોકેરિયોટ્સમાં જનીન અભિવ્યક્તિના નિયમનનું વર્ણન કરે છે.

(B) એન્ટિકોડોન એ ટ્રાન્સફર $RNA$ $(t-RNA)$ અણુમાં ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો ક્રમ છે જે આનુવંશિક કોડનો એક એકમ બનાવે છે,જે મેસેન્જર $RNA$ $(m-RNA)$ પરના પૂરક કોડોન સાથે સુસંગત હોય છે.
ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$t-RNA$ નો એન્ટિકોડોન $m-RNA$ પરના કોડોન સાથે બેઝ-પેરિંગ કરે છે જેથી પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન સાચો એમિનો એસિડ ઉમેરાય છે.

(A) યુકેરિયોટિક પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં,ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા શરૂઆત સંકેત (initiation codon) $AUG$ થી થાય છે.
આ સંકેત મિથિઓનાઈન એમિનો એસિડ માટે સંકેતન કરે છે.
તેથી,પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાની શરૂઆત મિથિઓનાઈન દ્વારા થાય છે.

(A) સ્ટ્રેપ્ટોમાયસિન એ એક એમિનોગ્લાયકોસાઇડ એન્ટિબાયોટિક છે જે પ્રોકેરિયોટિક રિબોઝોમના $30S$ સબયુનિટ સાથે જોડાય છે.
આ જોડાણ પ્રોટીન સંશ્લેષણની શરૂઆત (initiation) માં દખલ કરે છે અને જનીનિક કોડના ખોટા વાંચનનું કારણ બને છે.
તેથી,સ્ટ્રેપ્ટોમાયસિન ખાસ કરીને પ્રોકેરિયોટિક ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયાને અવરોધે છે.

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણ (ભાષાંતર) ની પ્રક્રિયામાં,$DNA$ માં સંગ્રહિત આનુવંશિક માહિતીનું $mRNA$ માં પ્રતિલેખન થાય છે.
$mRNA$ એક ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે જે કોડોન્સના સ્વરૂપમાં આનુવંશિક સંકેત ધરાવે છે.
દરેક કોડોન ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સની શૃંખલાનો બનેલો હોય છે જે ચોક્કસ એમિનો એસિડ માટે નિર્દિષ્ટ હોય છે.
$tRNA$ એક એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે જે $mRNA$ પરના કોડોન ક્રમના આધારે ચોક્કસ એમિનો એસિડને રિબોઝોમ સુધી લાવે છે.
તેથી,પોલીપેપ્ટાઇડ શૃંખલામાં એમિનો એસિડનો ક્રમ સીધો જ $mRNA$ માં રહેલા ન્યુક્લિયોટાઇડ્સના ક્રમ દ્વારા નક્કી થાય છે.

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણ (ભાષાંતર) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$m-RNA$ અણુ રીબોઝોમ સાથે જોડાય છે. રીબોઝોમ પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેના સ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યાં તે $m-RNA$ પરના જનીનિક કોડને વાંચે છે અને એમિનો એસિડને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ગોઠવવાની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે.

(C) $DNA$ માંથી $RNA$ માં જનીનિક માહિતીના વહનની પ્રક્રિયાને $Transcription$ (પ્રત્યાંકન) કહેવામાં આવે છે.
ન્યુક્લિઓટાઈડ્સના પોલિમર $(mRNA)$ માંથી એમિનો એસિડના પોલિમર (પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલા) માં જનીનિક માહિતીના રૂપાંતરણની પ્રક્રિયાને $Translation$ (ભાષાંતર) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Replication$ (સ્વયંજનન) એ $DNA$ ની નકલ બનાવવાની પ્રક્રિયા છે.
$Reverse \text{ } transcription$ એ $RNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $DNA$ નું સંશ્લેષણ છે.
તેથી, સાચો જવાબ $Translation$ (ભાષાંતર) છે.

(D) ભાષાંતર (Translation) એ પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે જેમાં $mRNA$ (મેસેન્જર $RNA$) માં સંગ્રહિત આનુવંશિક માહિતીનું અર્થઘટન કરીને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા બનાવવામાં આવે છે.
$1$. $mRNA$ એક ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે જે કોડોન્સનો ક્રમ ધરાવે છે.
$2$. રિબોઝોમ્સ અને $tRNA$ અણુઓ $mRNA$ ના ક્રમ મુજબ એમિનો એસિડને યોગ્ય ક્રમમાં ગોઠવવામાં મદદ કરે છે.
$3$. આમ,સાચી વ્યાખ્યા એ છે કે પ્રોટીન એ $RNA$ સંદેશા પરથી સંશ્લેષિત થાય છે.

(C) વિધાન $i$ સાચું છે: $t-RNA$ એન્ટિકોડોન લુપ ધરાવે છે જેમાં $mRNA$ કોડોનના પૂરક બેઈઝ હોય છે.
વિધાન $ii$ સાચું છે: $t-RNA$ નો $3'$ છેડો ચોક્કસ એમિનો એસિડ સાથે જોડાય છે.
વિધાન $iii$ સાચું છે: દરેક $t-RNA$ એક ચોક્કસ એમિનો એસિડ માટે વિશિષ્ટ હોય છે.
વિધાન $iv$ સાચું છે: ભાષાંતરની શરૂઆત કરવા માટે પ્રારંભિક $t-RNA$ હોય છે જે મિથિઓનાઈન (સુકોષકેન્દ્રીમાં) અથવા ફોર્મિલ-મિથિઓનાઈન (આદિકોષકેન્દ્રીમાં) લાવે છે.
વિધાન $v$ ખોટું છે: સમાપ્તિ (સ્ટોપ કોડોન) માટે કોઈ $t-RNA$ હોતું નથી. સમાપ્તિ એ રિલીઝ ફેક્ટર્સ દ્વારા થાય છે જે સ્ટોપ કોડોન $(UAA, UAG, UGA)$ ને ઓળખે છે.
તેથી,વિધાનો $i, ii, iii$ અને $iv$ સાચા છે.

(B) 'એક જનીન-એક પોલીપેપ્ટાઈડ' ઉત્કલ્પના મુજબ,એક જનીન એક ચોક્કસ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી આનુવંશિક માહિતી ધરાવે છે. જોકે કેટલાક જનીનો કાર્યાત્મક $RNA$ અણુઓ (જેમ કે $rRNA$ અથવા $tRNA$) માટે સંકેત આપે છે,પરંતુ પ્રોટીન સંશ્લેષણના સંદર્ભમાં,આનુવંશિક અભિવ્યક્તિનો મૂળભૂત એકમ પોલીપેપ્ટાઈડ છે.

(C) $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) અણુ પ્રોટીન સંશ્લેષણ દરમિયાન એડેપ્ટર અણુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેના એક છેડે ત્રણ નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઝની વિશિષ્ટ શૃંખલા હોય છે,જે $m-RNA$ (મેસેન્જર $RNA$) શૃંખલા પર હાજર કોડોન સાથે પૂરક હોય છે.
$t-RNA$ પરના આ ત્રણ બેઝની વિશિષ્ટ શૃંખલાને $Anticodon$ (પ્રતિકોડોન) કહેવામાં આવે છે.
ભાષાંતર (Translation) દરમિયાન,$t-RNA$ નો $Anticodon$ એ $m-RNA$ પરના અનુરૂપ $Codon$ સાથે બેઝ-જોડી બનાવે છે,જેથી પ્રોટીન શૃંખલામાં યોગ્ય એમિનો એસિડ ઉમેરાય તેની ખાતરી થાય છે.

(B) $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) અણુમાં ત્રણ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો એક વિશિષ્ટ ક્રમ હોય છે જેને એન્ટિકોડોન કહેવામાં આવે છે.
આ એન્ટિકોડોન $m-RNA$ (મેસેન્જર $RNA$) શૃંખલા પર હાજર કોડોન સાથે પૂરક હોય છે.
ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$t-RNA$ નો એન્ટિકોડોન $m-RNA$ પરના અનુરૂપ કોડોન સાથે બેઝ-પેરિંગ કરે છે,જેથી ખાતરી થાય છે કે પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં યોગ્ય એમિનો એસિડ ઉમેરાય છે.

(C) $1$. $DNA$ ની ટેમ્પલેટ શૃંખલા $3'-AAA-AGT-GAC-TAG-TGA-5'$ છે.
$2$. પ્રત્યાંકન દરમિયાન,$mRNA$ એ ટેમ્પલેટ શૃંખલાને પૂરક રીતે $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં સંશ્લેષિત થાય છે.
$3$. $mRNA$ ની શૃંખલા $5'-UUU-UCA-CUG-AUC-ACU-3'$ હશે.
$4$. $mRNA$ પરના સંકેતો (codons) આ મુજબ છે: પ્રથમ: $UUU$,બીજો: $UCA$,ત્રીજો: $CUG$,ચોથો: $AUC$,પાંચમો: $ACU$.
$5$. ત્રીજો સંકેત $CUG$ છે.
$6$. $tRNA$ પરનો પ્રતિસંકેત (anticodon) એ $mRNA$ ના સંકેતને પૂરક હોય છે. તેથી,$CUG$ માટે પૂરક પ્રતિસંકેત $GAC$ છે.

(C) $UAA$ કોડોન એ સમાપ્તિ કોડોન (stop codon) છે.
જ્યારે $25^{th}$ કોડોન $UAA$ માં વિકૃત થાય છે,ત્યારે ભાષાંતર (translation) પ્રક્રિયા $24^{th}$ એમિનો એસિડ પર અકાળે સમાપ્ત થઈ જાય છે.
તેથી,રિબોઝોમ $24^{th}$ એમિનો એસિડ ઉમેર્યા પછી પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલાને મુક્ત કરશે.
પરિણામે,માત્ર $24$ એમિનો એસિડ ધરાવતી પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલા બનશે.

(D) એમિનો એસિડની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે પ્રારંભિક કોડોન $(AUG)$ થી શરૂ કરીને પ્રથમ સ્ટોપ કોડોન સુધીની શૃંખલા જોવી પડે.
$1$. આપેલી શૃંખલા $5'-AUG\ CUA\ UAC\ UAA\ CUG\ CCA\ UGC\ UAG-3'$ છે.
$2$. પ્રારંભિક કોડોન $AUG$ છે,જે મિથિયોનાઈન (Methionine) માટે સંકેત આપે છે.
$3$. કોડોન ત્રણ-ત્રણના સમૂહમાં વંચાય છે: $AUG$ (Met),$CUA$ (Leu),$UAC$ (Tyr),$UAA$ (Stop).
$4$. $UAA$ કોડોન એ સ્ટોપ કોડોન (અર્થહીન કોડોન) છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ પૂર્ણ થવાનો સંકેત આપે છે.
$5$. તેથી,ભાષાંતરણ $UAA$ પર અટકી જાય છે,અને ઉમેરાતા એમિનો એસિડ મિથિયોનાઈન,લ્યુસીન અને ટાયરોસીન છે.
$6$. આમ,પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં કુલ એમિનો એસિડની સંખ્યા $3$ છે.

(B) ભાષાંતરણ (પ્રોટીન સંશ્લેષણ) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,રીબોઝોમ પાસે tRNA જોડાણ માટે બે મુખ્ય સાઈટ હોય છે: $'P'$ (પેપ્ટાઈડિલ) સાઈટ અને $'A'$ (એમિનોએસીલ) સાઈટ.
$1$. વધતી જતી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા $'P'$ સાઈટ પર રહેલા tRNA સાથે જોડાયેલી હોય છે.
$2$. એક નવો એમિનો એસિડ તેના સંબંધિત tRNA દ્વારા $'A'$ સાઈટ પર લાવવામાં આવે છે.
$3$. પેપ્ટાઈડ બંધ $'P'$ સાઈટ પરના tRNA સાથે જોડાયેલા એમિનો એસિડ (અથવા પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા) ના કાર્બોક્સિલ સમૂહ $(-COOH)$ અને $'A'$ સાઈટ પરના tRNA સાથે જોડાયેલા એમિનો એસિડના એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ વચ્ચે રચાય છે.
$4$. આ પ્રક્રિયા પેપ્ટાઈડિલ ટ્રાન્સફરેઝ (એક રાઈબોઝાઈમ) ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.

(D) ભાષાંતર (Translation) એ પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે જેમાં $mRNA$ માં રહેલી આનુવંશિક માહિતીનું એમિનો એસિડની શૃંખલામાં ભાષાંતર થાય છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,રિબોઝોમ એમિનો એસિડના પોલીમરાઈઝેશનને પ્રોત્સાહન આપે છે જેથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાનું નિર્માણ થાય છે. તેથી,ભાષાંતરમાં એમિનો એસિડનું પોલીમરાઈઝેશન થાય છે.

(A) $t-RNA$ અણુમાં એમિનો એસિડ સ્વીકારનાર છેડો હોય છે,જે અણુનો $3'$ છેડો છે. આ છેડા પર $CCA$ ક્રમ હોય છે જ્યાં ચોક્કસ એમિનો એસિડ એસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાય છે. આ પ્રક્રિયાને એમિનોએસાયલેશન અથવા $t-RNA$ નું ચાર્જિંગ કહેવામાં આવે છે.

(C) $t-RNA$ (ટ્રાન્સફર $RNA$) ને એડેપ્ટર અણું તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે એડેપ્ટર તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે તેની પાસે એન્ટિકોડોન લૂપ હોય છે જે $m-RNA$ ટેમ્પલેટ પરના ચોક્કસ કોડોનને ઓળખે છે અને તેની સાથે જોડાય છે,અને તે જ સમયે,તે તેના $3'$ છેડા પર સંબંધિત એમિનો એસિડ ધરાવે છે.
આ બેવડું કાર્ય તેને $m-RNA$ માં રહેલા જનીનિક સંકેત અને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં રહેલા એમિનો એસિડના ક્રમ વચ્ચે સેતુ બનાવવામાં મદદ કરે છે.

(C) ભાષાંતર (Translation) એ $mRNA$ માંથી પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા છે.
$1$. તે પ્રારંભિક કોડોન $AUG$ થી શરૂ થાય છે.
$2$. જ્યારે રિબોઝોમ સ્ટોપ કોડોન $(UAA, UAG, UGA)$ પર પહોંચે છે ત્યારે તે સમાપ્ત થાય છે.
$3$. ભાષાંતર કોષરસમાં (અથવા સુકોષકેન્દ્રીઓમાં ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ પર) થાય છે જ્યાં રિબોઝોમ્સ હાજર હોય છે.
$4$. ઓપેરોન મોડેલ આદિકોષકેન્દ્રીઓમાં જનીન અભિવ્યક્તિના નિયમનનું વર્ણન કરે છે,ભાષાંતરની પદ્ધતિનું નહીં. તેથી,ભાષાંતર ઓપેરોન મોડેલ પર આધારિત છે તે વિધાન ખોટું છે.

(C) ભાષાંતરની પ્રક્રિયા દરમિયાન,$r-RNA$ (રિબોઝોમલ $RNA$) બે મહત્વપૂર્ણ કાર્યો કરે છે:
$1$. રચનાત્મક ભૂમિકા: તે રિબોઝોમનો રચનાત્મક ઘટક તરીકે કાર્ય કરે છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે માળખું પૂરું પાડે છે.
$2$. ઉદ્દીપકીય ભૂમિકા: બેક્ટેરિયામાં રહેલ $23S$ $r-RNA$ એ રાઈબોઝાઈમ (પેપ્ટિડિલ ટ્રાન્સફરેઝ) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે એમિનો એસિડ વચ્ચે પેપ્ટાઈડ બંધના નિર્માણને ઉદ્દીપિત કરે છે.
તેથી,$r-RNA$ એ સાચો જવાબ છે.

(A) સ્ટ્રેપ્ટોમાયસીન એ એક એમિનોગ્લાયકોસાઇડ એન્ટિબાયોટિક છે જે $Streptomyces$ $griseus$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
તે આદિકોષકેન્દ્રી રિબોઝોમના $30S$ સબયુનિટ સાથે જોડાઈને કાર્ય કરે છે.
આ જોડાણ પ્રોટીન સંશ્લેષણની શરૂઆતમાં દખલ કરે છે અને ભાષાંતરની પ્રક્રિયા દરમિયાન જનીનિક સંકેતના ખોટા વાંચનનું કારણ બને છે.
તેથી, તે ખાસ કરીને આદિકોષકેન્દ્રી ભાષાંતરને અવરોધે છે.

(D) ભાષાંતરણ (translation) દરમિયાન પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં એક એમિનો એસિડ ઉમેરવા માટે,કોષને એમિનો એસિડના સક્રિયકરણ માટે $1$ $ATP$ અણુ (એમિનોએસીલ-tRNA સિન્થેટેઝ પ્રક્રિયા) અને $2$ $GTP$ અણુઓની જરૂર પડે છે (એક એમિનોએસીલ-tRNA ના $A$-સ્થાન પર જોડાણ માટે અને એક સ્થાનાંતરણ માટે).
તેથી,$n$ એમિનો એસિડ માટે,$n$ $ATP$ અને $2n$ $GTP$ અણુઓની જરૂરિયાત રહે છે.
$25$ એમિનો એસિડ માટે:
જરૂરી $ATP = 25 \times 1 = 25$
જરૂરી $GTP = 25 \times 2 = 50$
આમ,સાચો જવાબ $25\ ATP$ અને $50\ GTP$ છે.

(D) ટેટ્રાસાઈકલીન એ એક બ્રોડ-સ્પેક્ટ્રમ એન્ટિબાયોટિક છે જે બેક્ટેરિયામાં પ્રોટીન સંશ્લેષણને અવરોધીને કાર્ય કરે છે.
તે ખાસ કરીને બેક્ટેરિયલ રાઈબોઝોમના $30S$ સબયુનિટ સાથે જોડાય છે.
આ સ્થાન સાથે જોડાઈને,તે $mRNA$-$ribosome$ સંકુલની $A$-સાઈટ (એક્સેપ્ટર સાઈટ) પર એમિનોએસીલ-$tRNA$ ને જોડાતા અટકાવે છે.
આ અવરોધ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાના લંબાઈ વધવાની પ્રક્રિયાને અટકાવે છે,જેનાથી પ્રોટીન સંશ્લેષણ અટકી જાય છે.

(D) આદિકોષકેન્દ્રીય ભાષાંતરની શરૂઆતમાં,પ્રક્રિયા ઘણા તબક્કાઓમાંથી પસાર થાય છે.
$1$. $30S$ રીબોઝોમલ સબયુનિટ $mRNA$ સાથે જોડાય છે.
$2$. ઇનિશિએશન ફેક્ટર્સ $(IF1, IF2, IF3)$ ની મદદથી ઇનિશિએટર $tRNA$ (fMet-$tRNA$) એ $mRNA$ પરના પ્રારંભિક કોડોન સાથે જોડાય છે.
$3$. $50S$ રીબોઝોમલ સબયુનિટને $30S$ ઇનિશિએશન કોમ્પ્લેક્સ સાથે જોડીને સંપૂર્ણ $70S$ રીબોઝોમ બનાવવા માટે $GTP$ ની ખાસ જરૂર પડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) બેક્ટેરિયા (આદિકોષકેન્દ્રી સજીવો) માં,$AUG$ સંકેત પ્રારંભિક સંકેત (initiator codon) તરીકે કાર્ય કરે છે. ભાષાંતરણ (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન,પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ઉમેરવામાં આવતું પ્રથમ એમિનો એસિડ $N$-ફોર્માઈલ મિથિયોનીન હોય છે. સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં $AUG$ મિથિયોનીન માટે સંકેત આપે છે,પરંતુ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયાની શરૂઆતમાં તે ખાસ કરીને $N$-ફોર્માઈલ મિથિયોનીન માટે સંકેત આપે છે.

(D) સજીવોમાં વૃદ્ધિ અને વિભેદનનું નિયંત્રણ કરતા જનીનોની અભિવ્યક્તિ મુખ્યત્વે પ્રત્યાંકન (Transcription) અને ભાષાંતરણ (Translation) જેવી પ્રક્રિયાઓ દ્વારા થાય છે.
પ્રત્યાંકન એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં $DNA$ માંથી $mRNA$ બને છે,અને ભાષાંતરણ એ પ્રક્રિયા છે જેમાં $mRNA$ નું અર્થઘટન કરીને ચોક્કસ પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ કરવામાં આવે છે.
આ પ્રોટીન ત્યારબાદ વૃદ્ધિ અને કોષીય વિભેદન સહિતના વિવિધ કાર્યોનું નિયમન કરે છે.

(A) જ્યારે ઘણા બધા રિબોઝોમ્સ એક $mRNA$ શૃંખલા સાથે જોડાઈને એક સાંકળ જેવી રચના બનાવે છે,ત્યારે તેને $polysome$ (પોલિઝોમ) અથવા $polyribosome$ (પોલિરાઈબોઝોમ) કહેવામાં આવે છે.
આ રચના એક જ $mRNA$ શૃંખલાનું એકસાથે ભાષાંતર (translation) કરીને પ્રોટીન શૃંખલાની ઘણી નકલો બનાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે,જેનાથી પ્રોટીન સંશ્લેષણની કાર્યક્ષમતા વધે છે.
$Informosomes$ (ઈન્ફોર્મોઝોમ) એ કોષરસમાં જોવા મળતા $mRNA$ અને પ્રોટીનનું સંકુલ છે,જે રિબોઝોમ્સ સાથે સંકળાયેલી ભાષાંતર પ્રક્રિયાથી અલગ છે.