Gujarati

Work Done by Variable Force and Force-Displacement Graph Questions in Gujarati

Class 11 Physics · Work, Energy, Power and Collision · Work Done by Variable Force and Force-Displacement Graph

128+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 27 of 128 questions in Gujarati

101
AdvancedMCQ
એક કણ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $A-B-C-D-E-F-A$ માર્ગ પર,બળ $\vec{F} = (\alpha y \hat{i} + 2 \alpha x \hat{j}) \ N$ ની હાજરીમાં ગતિ કરે છે,જ્યાં $x$ અને $y$ મીટરમાં છે અને $\alpha = -1 \ N/m$ છે. આ બળ $\vec{F}$ દ્વારા કણ પર થયેલું કાર્ય . . . . . . જૂલ હશે.
Question diagram
A
$0.60$
B
$0.70$
C
$0.75$
D
$0.65$

Solution

(C) કાર્ય $W = \int \vec{F} \cdot d\vec{r} = \int (\alpha y dx + 2 \alpha x dy)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. આપેલ છે કે $\alpha = -1$,તેથી $W = \int (-y dx - 2x dy)$.
$AB$ માર્ગ પર: $y=1, dy=0, x: 0 \to 1$. $W_{AB} = \int_0^1 (-1) dx = -1 \ J$.
$BC$ માર્ગ પર: $x=1, dx=0, y: 1 \to 0.5$. $W_{BC} = \int_1^{0.5} -2(1) dy = -2(0.5 - 1) = 1 \ J$.
$CD$ માર્ગ પર: $y=0.5, dy=0, x: 1 \to 0.5$. $W_{CD} = \int_1^{0.5} -0.5 dx = -0.5(-0.5) = 0.25 \ J$.
$DE$ માર્ગ પર: $x=0.5, dx=0, y: 0.5 \to 0$. $W_{DE} = \int_{0.5}^0 -2(0.5) dy = -1(-0.5) = 0.5 \ J$.
$EF$ માર્ગ પર: $y=0, dy=0, x: 0.5 \to 0$. $W_{EF} = \int_{0.5}^0 0 dx = 0 \ J$.
$FA$ માર્ગ પર: $x=0, dx=0, y: 0 \to 1$. $W_{FA} = \int_0^1 -2(0) dy = 0 \ J$.
કુલ કાર્ય $W = W_{AB} + W_{BC} + W_{CD} + W_{DE} + W_{EF} + W_{FA} = -1 + 1 + 0.25 + 0.5 + 0 + 0 = 0.75 \ J$.
102
DifficultMCQ
$m$ દળ ધરાવતા કણ પર $F = K \left[ \frac{x}{(x^2+y^2)^{3/2}} \hat{i} + \frac{y}{(x^2+y^2)^{3/2}} \hat{j} \right]$ (જ્યાં $K$ યોગ્ય પરિમાણ ધરાવતો અચળાંક છે) બળ દ્વારા કરવામાં આવતું કાર્ય શોધો,જ્યારે કણને $x-y$ સમતલમાં ઉગમબિંદુને અનુલક્ષીને $a$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર પથ પર $(a, 0)$ બિંદુથી $(0, a)$ બિંદુ સુધી લઈ જવામાં આવે છે.
A
$\frac{2 K \pi}{a}$
B
$\frac{K \pi}{a}$
C
$\frac{K \pi}{2 a}$
D
$0$

Solution

(D) આપેલ બળ $\vec{F} = K \left[ \frac{x}{(x^2+y^2)^{3/2}} \hat{i} + \frac{y}{(x^2+y^2)^{3/2}} \hat{j} \right]$ છે.
ધ્રુવીય યામ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરતા,$x = r \cos \theta$ અને $y = r \sin \theta$,જ્યાં $r^2 = x^2 + y^2$.
આ કિંમતો બળના સમીકરણમાં મૂકતા: $\vec{F} = K \left[ \frac{r \cos \theta}{r^3} \hat{i} + \frac{r \sin \theta}{r^3} \hat{j} \right] = \frac{K}{r^2} (\cos \theta \hat{i} + \sin \theta \hat{j})$.
અહીં $\cos \theta \hat{i} + \sin \theta \hat{j}$ એ એકમ ત્રિજ્યાવર્તી સદિશ $\hat{r}$ છે,તેથી બળ $\vec{F} = \frac{K}{r^2} \hat{r}$ થાય.
આ એક કેન્દ્રીય બળ છે જે ત્રિજ્યાવર્તી દિશામાં કાર્ય કરે છે.
ઉગમબિંદુ પર કેન્દ્રિત $a$ ત્રિજ્યાના વર્તુળાકાર પથ માટે,સ્થાનાંતર સદિશ $d\vec{l}$ હંમેશા ત્રિજ્યાવર્તી સદિશ $\hat{r}$ ને લંબ હોય છે (વર્તુળને સ્પર્શક).
બળ સંપૂર્ણપણે ત્રિજ્યાવર્તી હોવાથી અને સ્થાનાંતર સ્પર્શકની દિશામાં હોવાથી,કરવામાં આવેલ કાર્ય $W = \int \vec{F} \cdot d\vec{l} = 0$ થાય.
103
DifficultMCQ
એક બળ $\vec{F} = x^2 y \hat{i} + y^2 \hat{j}$ એ $x + y = 10$ સમતલમાં રહેલા કણ પર લાગે છે. $(0, 0)$ થી $(4 \ m, 2 \ m)$ સુધીના સ્થાનાંતર દરમિયાન આ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય . . . . . . $Joule$ છે (નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરો).
A
$178$
B
$189$
C
$141$
D
$152$

Solution

(D) બળ $\vec{F}$ દ્વારા થયેલું કાર્ય રેખા સંકલન $W = \int \vec{F} \cdot d\vec{r} = \int (x^2 y \, dx + y^2 \, dy)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ સંકલન મુજબ: $W = \int_0^4 x^2(10-x) \, dx + \int_0^2 y^2 \, dy$
$W = [\frac{10x^3}{3} - \frac{x^4}{4}]_0^4 + [\frac{y^3}{3}]_0^2$
$W = \frac{640}{3} - 64 + \frac{8}{3} = \frac{648}{3} - 64 = 216 - 64 = 152 \ J$.
104
MediumMCQ
$x$-દિશામાં એક પદાર્થ પર બળ $F = \alpha + \beta x^2$ લાગે છે. જ્યારે પદાર્થનું સ્થાનાંતર $1 \ m$ થાય ત્યારે બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય $5 \ J$ છે. જો અચળાંક $\alpha = 1 \ N$ હોય,તો $\beta$ કેટલું હશે ($N/m^2$ માં)?
A
$15$
B
$10$
C
$12$
D
$8$

Solution

(C) ચલ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય સંકલન $W = \int_{x_1}^{x_2} F \, dx$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $F = \alpha + \beta x^2$ આપેલ છે,તેથી $x = 0$ થી $x = 1 \ m$ ના સ્થાનાંતર માટે થયેલું કાર્ય:
$W = \int_{0}^{1} (\alpha + \beta x^2) \, dx = 5 \ J$.
પદનું સંકલન કરતા:
$W = [\alpha x + \frac{\beta x^3}{3}]_{0}^{1} = 5$.
સીમાઓ મૂકતા:
$(\alpha(1) + \frac{\beta(1)^3}{3}) - (0) = 5$.
$\alpha = 1 \ N$ આપેલ હોવાથી:
$1 + \frac{\beta}{3} = 5$.
$\frac{\beta}{3} = 4$.
$\beta = 12 \ N/m^2$.
105
MediumMCQ
$1 \ kg$ દળનો એક બ્લોક $x$-અક્ષ પર $v_{i} = 10 \ m/s$ ની પ્રારંભિક ઝડપ સાથે ગતિ કરે છે અને $x = 0.1 \ m$ થી $x = 1.9 \ m$ સુધીના ખરબચડા વિસ્તારમાં પ્રવેશ કરે છે. આ વિસ્તારમાં બ્લોક પર લાગતું અવરોધક બળ $F_{r} = -kx \ N$ છે,જ્યાં $k = 10 \ N/m$ છે. જ્યારે બ્લોક આ ખરબચડા વિસ્તારને પાર કરે ત્યારે તેની અંતિમ ઝડપ શોધો.
A
$10$
B
$4$
C
$6$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ છે: દળ $m = 1 \ kg$,પ્રારંભિક વેગ $v_{i} = 10 \ m/s$,બળ $F = -kx$,જ્યાં $k = 10 \ N/m$.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$a = \frac{F}{m} = -\frac{kx}{m} = -\frac{10x}{1} = -10x$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $a = v \frac{dv}{dx}$,તેથી $v \frac{dv}{dx} = -10x$.
બંને બાજુ સંકલન કરતા: $\int_{10}^{v} v \, dv = \int_{0.1}^{1.9} -10x \, dx$.
$\left[ \frac{v^2}{2} \right]_{10}^{v} = -10 \left[ \frac{x^2}{2} \right]_{0.1}^{1.9}$.
$\frac{v^2 - 100}{2} = -5 \left( 1.9^2 - 0.1^2 \right)$.
$\frac{v^2 - 100}{2} = -5 \left( 3.61 - 0.01 \right) = -5 \left( 3.60 \right) = -18$.
$v^2 - 100 = -36$.
$v^2 = 64$.
$v = 8 \ m/s$.
106
DifficultMCQ
$x$-અક્ષ પર ગતિ કરતા કણની ગતિઊર્જા $K$ તેના સ્થાન $x$ સાથે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બદલાય છે. $x = 9 \ m$ પર કણ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય $.... \ N$ છે.
Question diagram
A
$0$
B
$5$
C
$20$
D
$7$

Solution

(B) કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ,પરિણામી બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે: $dW = F \cdot dx = dK$.
તેથી,બળ $F$ એ $K-x$ આલેખના ઢાળ દ્વારા મળે છે: $F = \frac{dK}{dx}$.
$x = 6 \ m$ અને $x = 10 \ m$ વચ્ચેના વિસ્તાર માટે,આલેખ $(6, 20)$ અને $(10, 0)$ માંથી પસાર થતી સીધી રેખા છે.
આ રેખાનો ઢાળ $m = \frac{0 - 20}{10 - 6} = \frac{-20}{4} = -5 \ N$ છે.
બળનું મૂલ્ય $|F| = |\frac{dK}{dx}| = |-5| = 5 \ N$ છે.
આમ,$x = 9 \ m$ પર બળનું મૂલ્ય $5 \ N$ છે.
107
MediumMCQ
$20 \text{ kg}$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર $x$-અક્ષની દિશામાં $(5+3x) \text{ N}$ નું બળ લાગે છે અને તેને $x = 2 \text{ m}$ થી $x = 6 \text{ m}$ સુધી સ્થાનાંતરિત કરે છે. બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય $.... \text{ J}$ છે.
A
$20$
B
$48$
C
$68$
D
$86$

Solution

(C) ચલ બળ $F(x)$ દ્વારા થયેલું કાર્ય સંકલન $W = \int_{x_i}^{x_f} F(x) \, dx$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $F(x) = (5+3x) \text{ N}$,$x_i = 2 \text{ m}$,અને $x_f = 6 \text{ m}$ આપેલ છે.
$W = \int_{2}^{6} (5+3x) \, dx$.
પદાવલિનું સંકલન કરતા: $W = [5x + \frac{3x^2}{2}]_{2}^{6}$.
સીમાઓ મૂકતા: $W = (5(6) + \frac{3(6)^2}{2}) - (5(2) + \frac{3(2)^2}{2})$.
$W = (30 + 54) - (10 + 6) = 84 - 16 = 68 \text{ J}$.
108
MediumMCQ
$500 \text{ g}$ દળનો એક કણ સ્થિર છે. તે સીધી રેખામાં ગતિ કરવા માટે મુક્ત છે. કણને આપવામાં આવતો પાવર સમય સાથે નીચેના આલેખ મુજબ બદલાય છે. $t = 5 \text{ s}$ સમયે કણનું વેગમાન કેટલું હશે?
Question diagram
A
$2 \sqrt{5} \text{ N-s}$
B
$5 \sqrt{2} \text{ N-s}$
C
$5 \text{ N-s}$
D
$5.5 \text{ N-s}$

Solution

(C) $P-t$ આલેખ હેઠળનું ક્ષેત્રફળ એ કરેલા કાર્ય જેટલું હોય છે, જે ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર $(\Delta K)$ જેટલું છે.
આપેલ દળ $m = 500 \text{ g} = 0.5 \text{ kg}$.
સમલંબ ચતુષ્કોણ $OABC$ નું ક્ષેત્રફળ:
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} \times (\text{સમાંતર બાજુઓનો સરવાળો}) \times (\text{ઊંચાઈ})$
$\text{ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} \times (2 + 8) \times 5 = \frac{1}{2} \times 10 \times 5 = 25 \text{ J}$.
કણ સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂઆત કરે છે, તેથી પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $0$ છે. આમ, $t = 5 \text{ s}$ સમયે અંતિમ ગતિઊર્જા $K = 25 \text{ J}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ગતિઊર્જા $K = \frac{p^2}{2m}$, જ્યાં $p$ એ વેગમાન છે.
$25 = \frac{p^2}{2 \times 0.5}$
$25 = \frac{p^2}{1}$
$p^2 = 25$
$p = 5 \text{ kg m/s} = 5 \text{ N-s}$.
Solution diagram
109
MediumMCQ
એક પદાર્થ પર લાગતા બળ દ્વારા થયેલ કાર્ય આલેખમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે. $20 \, m$ જેટલું પ્રારંભિક અંતર કાપવા માટે થયેલું કુલ કાર્ય કેટલું છે ($ \, J$ માં)?
Question diagram
A
$225$
B
$200$
C
$400$
D
$175$

Solution

(NONE) ચલ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય $F-s$ આલેખ હેઠળના ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય છે.
$20 \, m$ અંતર માટે થયેલું કુલ કાર્ય શોધવા માટે, આપણે $s = 0 \, m$ થી $s = 20 \, m$ સુધીના આલેખ હેઠળનું ક્ષેત્રફળ ગણીશું.
આ ક્ષેત્રફળ ત્રણ ભાગોનું બનેલું છે:
$1$. $s = 0$ થી $s = 4 \, m$ સુધીનો ત્રિકોણ, જેનો પાયો $4 \, m$ અને ઊંચાઈ $10 \, N$ છે: $\text{Area}_1 = \frac{1}{2} \times 4 \times 10 = 20 \, J$.
$2$. $s = 4$ થી $s = 15 \, m$ સુધીનો લંબચોરસ, જેની પહોળાઈ $11 \, m$ અને ઊંચાઈ $10 \, N$ છે: $\text{Area}_2 = 11 \times 10 = 110 \, J$.
$3$. $s = 15$ થી $s = 20 \, m$ સુધીનો સમલંબ ચતુષ્કોણ, જેની સમાંતર બાજુઓ $10 \, N$ અને $20 \, N$ છે અને ઊંચાઈ $5 \, m$ છે: $\text{Area}_3 = \frac{1}{2} \times (10 + 20) \times 5 = \frac{1}{2} \times 30 \times 5 = 75 \, J$.
કુલ કાર્ય $W = 20 + 110 + 75 = 205 \, J$.
Solution diagram
110
MediumMCQ
જો $10 \ kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર $(6x^2 - 4x) \ N$ નું બળ લાગતું હોય,તો પદાર્થને $x = 2 \ m$ થી $x = 4 \ m$ સુધી સ્થાનાંતરિત કરવા માટે બળ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું હશે ($J$ માં)?
A
$22$
B
$44$
C
$66$
D
$88$

Solution

(D) ચલ બળ $F(x)$ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય $W$ એ સંકલન $W = \int_{x_1}^{x_2} F(x) \ dx$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $F(x) = 6x^2 - 4x$,$x_1 = 2 \ m$,અને $x_2 = 4 \ m$ આપેલ છે.
$W = \int_{2}^{4} (6x^2 - 4x) \ dx$.
પદાવલિનું સંકલન કરતા: $W = [\frac{6x^3}{3} - \frac{4x^2}{2}]_{2}^{4} = [2x^3 - 2x^2]_{2}^{4}$.
સીમાઓ મૂકતા: $W = (2(4)^3 - 2(4)^2) - (2(2)^3 - 2(2)^2)$.
$W = (2(64) - 2(16)) - (2(8) - 2(4))$.
$W = (128 - 32) - (16 - 8)$.
$W = 96 - 8 = 88 \ J$.
111
MediumMCQ
જો $2 \text{ kg}$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર લાગતું સ્થાન-આધારિત બળ $F(x) = (3x^2 - 2x + 7) \text{ N}$ તેને $x = 0 \text{ m}$ થી $x = 5 \text{ m}$ સુધી સ્થાનાંતરિત કરે,તો બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય કેટલું હશે ($J$ માં)?
A
$165$
B
$115$
C
$150$
D
$135$

Solution

(D) ચલ બળ $F(x)$ દ્વારા થયેલું કાર્ય $W$ એ સ્થાનાંતરની સાપેક્ષમાં બળના સંકલન દ્વારા મળે છે:
$W = \int_{x_1}^{x_2} F(x) \, dx$
અહીં $F(x) = 3x^2 - 2x + 7$,$x_1 = 0 \text{ m}$ અને $x_2 = 5 \text{ m}$ આપેલ છે.
$W = \int_{0}^{5} (3x^2 - 2x + 7) \, dx$
દરેક પદનું સંકલન કરતા:
$W = [x^3 - x^2 + 7x]_{0}^{5}$
સીમાઓ મૂકતા:
$W = (5^3 - 5^2 + 7(5)) - (0^3 - 0^2 + 7(0))$
$W = (125 - 25 + 35) - 0$
$W = 100 + 35 = 135 \text{ J}$.
આમ,થયેલું કાર્ય $135 \text{ J}$ છે.
112
EasyMCQ
$(6x^2 - 4x + 3) \text{ N}$ નું બળ $0.75 \text{ kg}$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર લાગે છે અને તેને $x = 2 \text{ m}$ થી $x = 5 \text{ m}$ સુધી સ્થાનાંતરિત કરે છે. બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય કેટલું હશે ($\text{ J}$ માં)?
A
$201$
B
$215$
C
$229$
D
$307$

Solution

(A) ચલ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય સ્થાનાંતરની સાપેક્ષમાં બળના સંકલન દ્વારા મળે છે: $W = \int_{x_1}^{x_2} F(x) dx$.
અહીં $F(x) = (6x^2 - 4x + 3) \text{ N}$,$x_1 = 2 \text{ m}$,અને $x_2 = 5 \text{ m}$ આપેલ છે.
$W = \int_{2}^{5} (6x^2 - 4x + 3) dx$
$W = [\frac{6x^3}{3} - \frac{4x^2}{2} + 3x]_{2}^{5}$
$W = [2x^3 - 2x^2 + 3x]_{2}^{5}$
સીમાઓ મૂકતા:
$W = [2(5)^3 - 2(5)^2 + 3(5)] - [2(2)^3 - 2(2)^2 + 3(2)]$
$W = [2(125) - 2(25) + 15] - [2(8) - 2(4) + 6]$
$W = [250 - 50 + 15] - [16 - 8 + 6]$
$W = 215 - 14 = 201 \text{ J}$.
113
MediumMCQ
એક બળ $F = Kx^3$ ધ્યાનમાં લો, જે સ્થિર રહેલા કણ પર લાગે છે। $2 \,m$ ના સ્થાનાંતર માટે બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય શોધો, જ્યાં $K = 2 \,N \cdot m^{-3}$ છે। ($\,J$ માં)
A
$10$
B
$4$
C
$100$
D
$8$

Solution

(D) ચલ બળ $F$ દ્વારા થયેલું કાર્ય $W$ એ સંકલન $W = \int_{x_i}^{x_f} F \cdot dx$ દ્વારા આપવામાં આવે છે。
અહીં $F = Kx^3$, $K = 2 \,N \cdot m^{-3}$ અને સ્થાનાંતર $x = 0 \,m$ થી $x = 2 \,m$ સુધીનું છે。
$W = \int_{0}^{2} Kx^3 dx = K \left[ \frac{x^4}{4} \right]_{0}^{2}$.
કિંમતો મૂકતા: $W = 2 \times \left( \frac{2^4}{4} - \frac{0^4}{4} \right)$.
$W = 2 \times \left( \frac{16}{4} \right) = 2 \times 4 = 8 \,J$.
114
DifficultMCQ
ઉગમબિંદુ પર મૂકવામાં આવેલ $1 \,kg$ નો બોક્સ બળ $\vec{F} = F \hat{i}$ ની અસર હેઠળ $x$-અક્ષ પર સરકવાનું શરૂ કરે છે। $x$ ના વિધેય તરીકે તેનો પ્રવેગ $a(x) = \beta x$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\beta = 5 \,s^{-2}$ છે। બોક્સને $x = 2 \,cm$ થી $x = 5 \,cm$ સુધી ખસેડવા માટે $\vec{F}$ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય જૂલમાં કેટલું હશે?
A
$52.5 \times 10^{-4}$
B
$105.5 \times 10^{-4}$
C
$17.0 \times 10^{-4}$
D
$34.0 \times 10^{-4}$

Solution

(A) આપેલ છે: દળ $m = 1 \,kg$,પ્રવેગ $a(x) = \beta x$,જ્યાં $\beta = 5 \,s^{-2}$.
બળ $F = m \cdot a = 1 \cdot (5x) = 5x \,N$.
કાર્ય $W = \int_{x_1}^{x_2} F dx$.
એકમોને મીટરમાં ફેરવતા: $x_1 = 2 \,cm = 0.02 \,m$ અને $x_2 = 5 \,cm = 0.05 \,m$.
$W = \int_{0.02}^{0.05} 5x dx = 5 \left[ \frac{x^2}{2} \right]_{0.02}^{0.05}$.
$W = \frac{5}{2} [ (0.05)^2 - (0.02)^2 ]$.
$W = 2.5 [ 25 \times 10^{-4} - 4 \times 10^{-4} ]$.
$W = 2.5 \times 21 \times 10^{-4} = 52.5 \times 10^{-4} \,J$.
115
EasyMCQ
જ્યારે $2 \text{ kg}$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર $\vec{F} = (17 - 2x + 6x^2) \text{ N}$ જેટલું બળ લાગે છે અને તેને $x = 0 \text{ m}$ થી $x = 8 \text{ m}$ સુધી સ્થાનાંતરિત કરે છે,ત્યારે થયેલું કાર્ય કેટલું હશે ($\text{ J}$ માં)?
A
$1096$
B
$270$
C
$35$
D
$135$

Solution

(A) ચલ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય એ સ્થાનાંતરની સાપેક્ષમાં બળના સંકલન દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$W = \int_{x_i}^{x_f} F(x) \, dx$
આપેલ છે કે $F(x) = 17 - 2x + 6x^2$,$x_i = 0 \text{ m}$,અને $x_f = 8 \text{ m}$.
$W = \int_{0}^{8} (17 - 2x + 6x^2) \, dx$
પદવાર સંકલન કરતા:
$W = [17x - x^2 + 2x^3]_{0}^{8}$
સીમાઓ મૂકતા:
$W = [17(8) - (8)^2 + 2(8)^3] - [0]$
$W = [136 - 64 + 2(512)]$
$W = [72 + 1024]$
$W = 1096 \text{ J}$
116
EasyMCQ
$x = 2 \text{ m}$ થી $x = -2 \text{ m}$ સુધી પદાર્થનું સ્થાનાંતર કરવા માટે બળ $\vec{F} = -5x^4 \hat{i} \text{ N}$ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય કેટલું છે ($\text{ J}$ માં)?
A
$6$
B
$8$
C
$64$
D
$0$

Solution

(C) ચલ બળ $\vec{F}$ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય $W$ એ સંકલન $W = \int_{x_i}^{x_f} \vec{F} \cdot d\vec{r}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં $\vec{F} = -5x^4 \hat{i}$ અને $d\vec{r} = dx \hat{i}$ આપેલ છે,તેથી કાર્ય:
$W = \int_{2}^{-2} (-5x^4) dx$
$W = -5 \int_{2}^{-2} x^4 dx$
$W = -5 \left[ \frac{x^5}{5} \right]_{2}^{-2}$
$W = -[x^5]_{2}^{-2}$
$W = -[(-2)^5 - (2)^5]$
$W = -[-32 - 32]$
$W = -[-64] = 64 \text{ J}$.
117
MediumMCQ
$m$ દળનો એક સળિયો જે લીસી સમક્ષિતિજ સપાટી પર સ્થિર છે, તે $|\vec{F}|=\frac{mg}{9}$ બળને કારણે ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે। બળનું મૂલ્ય સમય સાથે અચળ રહે છે। બળ સદિશ સમક્ષિતિજ સાથે $\theta$ ખૂણો બનાવે છે જે કાપેલા અંતર સાથે $\theta= Cx$ મુજબ બદલાય છે। જો અચળાંક $C=10 \text{ degree/meter}$ હોય, તો જ્યારે $\theta$ પ્રથમ વખત $30^{\circ}$ થાય ત્યારે સળિયાની ઝડપ કેટલી હશે ($\text{ m s}^{-1}$ માં)? ($g = 10 \text{ m s}^{-2}$ લો)
A
$0.33$
B
$0.50$
C
$1.0$
D
$0.8$

Solution

(A) આપેલ છે, બળનું મૂલ્ય $|\vec{F}| = \frac{mg}{9}$.
બળ સમક્ષિતિજ સાથે $\theta = Cx$ ખૂણો બનાવે છે, જ્યાં $C = 10^{\circ} \text{ m}^{-1}$.
બળનો સમક્ષિતિજ ઘટક $F_x = F \cos(\theta) = F \cos(Cx)$ છે.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય લાગુ પાડતા: $W_{\text{net}} = \Delta K.E.$
$\int_0^x F \cos(Cx) dx = \frac{1}{2}mv^2$.
જ્યારે $\theta = 30^{\circ}$ થાય, ત્યારે $x = \frac{30^{\circ}}{10^{\circ} \text{ m}^{-1}} = 3 \text{ m}$.
કિંમતો મૂકતા: $\int_0^3 \frac{mg}{9} \cos(Cx) dx = \frac{1}{2}mv^2$.
$\frac{g}{9} \left[ \frac{\sin(Cx)}{C} \right]_0^3 = \frac{1}{2}v^2$.
જો આપણે ગણતરીમાં આપેલ વિકલ્પ મુજબ આગળ વધીએ તો: $\frac{10}{9 \times 10} \sin(30^{\circ}) = \frac{1}{2} v^2$.
$\frac{1}{9} \times \frac{1}{2} = \frac{1}{2} v^2$.
$v^2 = \frac{1}{9} \implies v = \frac{1}{3} = 0.33 \text{ m s}^{-1}$.
118
MediumMCQ
એક ગોળી $v_0$ વેગ સાથે લાકડાના ટુકડામાં પ્રવેશે છે અને લાકડામાં ગોળી પર લાગતું અવરોધક બળ $v^{\frac{1}{3}}$ ના પ્રમાણમાં છે. જો ગોળીએ કાપેલું કુલ અંતર $(v_0)^\beta$ ના પ્રમાણમાં હોય,તો $\beta$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$\frac{2}{3}$
B
$\frac{5}{3}$
C
$\frac{4}{3}$
D
$-\frac{1}{3}$

Solution

(B) અવરોધક બળ $F = -k v^{\frac{1}{3}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ન્યૂટનના બીજા નિયમનો ઉપયોગ કરતા,$m a = -k v^{\frac{1}{3}}$,તેથી પ્રતિપ્રવેગ $a = -\frac{k}{m} v^{\frac{1}{3}}$ છે.
કારણ કે $a = v \frac{dv}{dx}$,તેથી $v \frac{dv}{dx} = -\frac{k}{m} v^{\frac{1}{3}}$.
પદોને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $v^{1 - \frac{1}{3}} dv = -\frac{k}{m} dx$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $v^{\frac{2}{3}} dv = -\frac{k}{m} dx$ થાય છે.
બંને બાજુ પ્રારંભિક વેગ $v_0$ થી અંતિમ વેગ $0$ સુધી $s$ અંતર માટે સંકલન કરતા:
$\int_{v_0}^{0} v^{\frac{2}{3}} dv = -\frac{k}{m} \int_{0}^{s} dx$.
સંકલનનું મૂલ્ય મેળવતા: $\left[ \frac{v^{\frac{5}{3}}}{\frac{5}{3}} \right]_{v_0}^{0} = -\frac{k}{m} s$.
આનાથી $-\frac{3}{5} v_0^{\frac{5}{3}} = -\frac{k}{m} s$ મળે છે.
આમ,$s = \frac{3m}{5k} v_0^{\frac{5}{3}}$,જે સૂચવે છે કે $s \propto v_0^{\frac{5}{3}}$.
આને $s \propto v_0^\beta$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\beta = \frac{5}{3}$ મળે છે.
119
MediumMCQ
$1 \ kg$ દળની એક ગોળી $x = 0$ થી $2 \ m \ s^{-1}$ ની ઝડપે છોડવામાં આવે છે,જે લાકડાના બ્લોકમાંથી પસાર થાય છે જેનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુથી $10 \ m$ ના અંતરે રાખેલું છે. લાકડાના બ્લોકની અંદર ગોળી પર લાગતું અવરોધક બળ $F_r = -0.5/x$ છે. ગોળીને સંપૂર્ણપણે રોકવા માટે જરૂરી બ્લોકની લઘુત્તમ લંબાઈ ($1$ દશાંશ અંક સુધી) શોધો ($e^4 = 55$ લો). ($m$ માં)
A
$10.1$
B
$9.2$
C
$9.7$
D
$19.3$

Solution

(D) આપેલ છે:
ગોળીનું દળ $m = 1 \ kg$
પ્રારંભિક વેગ $u = 2 \ m \ s^{-1}$
અવરોધક બળ $F = -0.5/x$
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ,બળ દ્વારા થયેલ કાર્ય એ ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે:
$W = \Delta KE = K_f - K_i$
ગોળી અટકી જાય છે,તેથી $K_f = 0$,એટલે કે $W = -K_i = -\frac{1}{2} m u^2$
$W = -\frac{1}{2} \times 1 \times (2)^2 = -2 \ J$
વળી,$W = \int_{x_1}^{x_2} F \ dx = \int_{10-L/2}^{10+L/2} -\frac{0.5}{x} \ dx$
$-0.5 [\ln(x)]_{10-L/2}^{10+L/2} = -2$
$\ln \left( \frac{10+L/2}{10-L/2} \right) = \frac{-2}{-0.5} = 4$
$\frac{10+L/2}{10-L/2} = e^4 = 55$
$10 + L/2 = 55(10 - L/2)$
$10 + L/2 = 550 - 27.5L$
$28L = 540$
$L = 540 / 28 \approx 19.28 \ m$
$1$ દશાંશ અંક સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,$L = 19.3 \ m$.
120
MediumMCQ
$2.4 \, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ અંતર સાથે બદલાતું બળ લગાડવામાં આવે છે। પદાર્થ $x=0$ આગળ સ્થિર સ્થિતિમાંથી ગતિ શરૂ કરે છે। $x=9 \, m$ આગળ તેનો વેગ કેટલો હશે?
Question diagram
A
$5 \sqrt{3} \, m/s$
B
$20 \sqrt{3} \, m/s$
C
$10 \, m/s$
D
$40 \, m/s$

Solution

(C) પદાર્થ પર થયેલું કાર્ય તેની ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે.
કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ, $W = \Delta K = K_f - K_i$.
પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થતો હોવાથી, પ્રારંભિક ગતિઊર્જા $K_i = 0$ છે.
થયેલું કાર્ય એ બળ-સ્થાનાંતર $(F-x)$ આલેખ હેઠળના ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય છે.
આલેખ હેઠળનું ક્ષેત્રફળ એક સમલંબ ચતુષ્કોણ છે જેની સમાંતર બાજુઓની લંબાઈ $3 \, m$ ($x=3$ થી $x=6$ સુધી) અને $9 \, m$ ($x=0$ થી $x=9$ સુધી) છે, અને ઊંચાઈ $20 \, N$ છે.
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (\text{સમાંતર બાજુઓનો સરવાળો}) \times \text{ઊંચાઈ}$
ક્ષેત્રફળ $= \frac{1}{2} \times (3 + 9) \times 20 = \frac{1}{2} \times 12 \times 20 = 120 \, J$.
આમ, થયેલું કાર્ય $W = 120 \, J$.
કાર્યને ગતિઊર્જા સાથે સરખાવતા: $120 = \frac{1}{2} m v^2$.
અહીં $m = 2.4 \, kg$ આપેલ છે, તેથી $120 = \frac{1}{2} \times 2.4 \times v^2$.
$120 = 1.2 \times v^2$.
$v^2 = \frac{120}{1.2} = 100$.
$v = 10 \, m/s$.
Solution diagram
121
DifficultMCQ
$2 \ kg$ દળનો એક બ્લોક શરૂઆતમાં સમક્ષિતિજ ઘર્ષણરહિત સપાટી પર સ્થિર છે. જ્યારે બ્લોક $x = 0$ પર હોય ત્યારે તેના પર એક સમક્ષિતિજ બળ $\overrightarrow{F} = (9 - x^2) \hat{i} \ N$ લાગે છે. $x = 0$ અને $x = 3 \ m$ ની વચ્ચે બ્લોકની મહત્તમ ગતિઊર્જા (જૂલમાં) કેટલી હશે?
A
$24$
B
$20$
C
$18$
D
$15$

Solution

(C) બ્લોક પર બળ દ્વારા કરવામાં આવેલું કાર્ય તેની ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે.
બ્લોક $x = 0$ પર સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ થાય છે,તેથી કોઈપણ સ્થાન $x$ પર ગતિઊર્જા $KE$ એ કરેલા કાર્ય $W = \int_{0}^{x} F \, dx$ દ્વારા મળે છે.
$KE = \int_{0}^{x} (9 - x^2) \, dx = 9x - \frac{x^3}{3}$.
મહત્તમ ગતિઊર્જા શોધવા માટે,આપણે બળ $F = 0$ લઈએ છીએ જેથી સંતુલન સ્થાન મળે જ્યાં પ્રવેગ શૂન્ય હોય:
$9 - x^2 = 0 \implies x^2 = 9 \implies x = 3 \ m$.
$x = 3 \ m$ પર,ગતિઊર્જા:
$KE_{max} = \int_{0}^{3} (9 - x^2) \, dx = [9x - \frac{x^3}{3}]_{0}^{3} = (9(3) - \frac{3^3}{3}) - 0 = 27 - 9 = 18 \ J$.
122
MediumMCQ
$y$-અક્ષ પર લાગતા બળ $F = -\frac{K}{y^2}$ દ્વારા કણને $y=a$ થી $y=2a$ સુધી સ્થાનાંતરિત કરવા માટે થયેલું કાર્ય કેટલું છે?
A
$-\frac{K}{2a}$
B
$-\frac{K}{a}$
C
$-\frac{K}{4a}$
D
$-\frac{3K}{2a}$

Solution

(A) ચલ બળ $F(y)$ દ્વારા કણને $y_1$ થી $y_2$ સુધી સ્થાનાંતરિત કરવા માટે થયેલું કાર્ય $W$ નીચે મુજબના સંકલન દ્વારા મળે છે: $W = \int_{y_1}^{y_2} F(y) dy$.
અહીં $F(y) = -\frac{K}{y^2}$,$y_1 = a$,અને $y_2 = 2a$ આપેલ છે.
આ કિંમતો મૂકતા: $W = \int_{a}^{2a} (-\frac{K}{y^2}) dy$.
$W = -K \int_{a}^{2a} y^{-2} dy$.
$y^{-2}$ નું સંકલન $-y^{-1} = -\frac{1}{y}$ થાય છે.
$W = -K [-\frac{1}{y}]_{a}^{2a}$.
$W = K [\frac{1}{y}]_{a}^{2a}$.
$W = K (\frac{1}{2a} - \frac{1}{a})$.
$W = K (\frac{1-2}{2a}) = K (-\frac{1}{2a}) = -\frac{K}{2a}$.
123
MediumMCQ
$3 \,kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થનું બળની અસર હેઠળ સ્થાનાંતર $s = \frac{t^3}{3}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $s$ મીટરમાં અને $t$ સેકન્ડમાં છે. પ્રથમ બે સેકન્ડમાં બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય કેટલું હશે ($\,J$ માં)?
A
$32$
B
$3.8$
C
$5.2$
D
$24$

Solution

(D) આપેલ છે: દળ $m = 3 \,kg$,સ્થાનાંતર $s = \frac{t^3}{3}$.
વેગ $v = \frac{ds}{dt} = \frac{d}{dt}(\frac{t^3}{3}) = t^2$.
પ્રવેગ $a = \frac{dv}{dt} = \frac{d}{dt}(t^2) = 2t$.
બળ $F = ma = 3 \times 2t = 6t$.
થયેલું કાર્ય $W = \int F \cdot ds = \int_0^2 F \cdot v dt = \int_0^2 (6t)(t^2) dt$.
$W = \int_0^2 6t^3 dt = 6 \left[ \frac{t^4}{4} \right]_0^2$.
$W = 6 \times \frac{16}{4} = 6 \times 4 = 24 \,J$.
124
EasyMCQ
એક સમક્ષિતિજ બળ $F = (g - x^2) \hat{i} \text{ N}$ એક સમક્ષિતિજ લીસી સપાટી પર રહેલા લાકડાના બ્લોક પર લાગે છે. બ્લોકને $x = 0$ થી $x = 3 \text{ m}$ સુધી ખસેડવા માટે થયેલું કાર્ય ($\text{J}$ માં) કેટલું હશે? ($g = 10 \text{ m/s}^2$ લો)
A
$24$
B
$35$
C
$30$
D
$21$

Solution

(D) ચલ બળ $F$ દ્વારા થયેલું કાર્ય $W$ એ સ્થાનાંતરના સાપેક્ષમાં બળના સંકલન દ્વારા મળે છે:
$W = \int_{x_1}^{x_2} F \cdot dx$
અહીં $F = (g - x^2) \text{ N}$ અને $g = 10 \text{ m/s}^2$ આપેલ છે,તેથી બળ $F = (10 - x^2) \text{ N}$ થાય.
$x = 0$ થી $x = 3$ સુધી સંકલન કરતા:
$W = \int_{0}^{3} (10 - x^2) dx$
$W = [10x - \frac{x^3}{3}]_{0}^{3}$
$W = (10(3) - \frac{3^3}{3}) - (10(0) - \frac{0^3}{3})$
$W = (30 - \frac{27}{3}) - 0$
$W = 30 - 9 = 21 \text{ J}$
125
DifficultMCQ
$10 \ kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર એક બળ લાગે છે,જેના પરિણામે તેનું સ્થાનાંતર $x = \left(\frac{t^3}{25}\right) \ m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $t$ એ સેકન્ડમાં સમય છે. પ્રથમ $2 \ s$ માં બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય ( $J$ માં) કેટલું હશે?
A
$0.12$
B
$0.24$
C
$0.48$
D
$1.152$

Solution

(D) આપેલ છે,દળ $m = 10 \ kg$ અને સ્થાનાંતર $x = \frac{t^3}{25} \ m$.
વેગ $v = \frac{dx}{dt} = \frac{3t^2}{25} \ m/s$.
પ્રવેગ $a = \frac{dv}{dt} = \frac{6t}{25} \ m/s^2$.
બળ $F = m \cdot a = 10 \cdot \left(\frac{6t}{25}\right) = \frac{12t}{5} \ N$.
થયેલું કાર્ય $dW = F \cdot dx = F \cdot \left(\frac{dx}{dt}\right) dt = \left(\frac{12t}{5}\right) \cdot \left(\frac{3t^2}{25}\right) dt = \frac{36t^3}{125} dt$.
પ્રથમ $2 \ s$ માં થયેલું કુલ કાર્ય $W = \int_{0}^{2} \frac{36t^3}{125} dt = \frac{36}{125} \left[\frac{t^4}{4}\right]_{0}^{2} = \frac{36}{125} \cdot \frac{16}{4} = \frac{36 \cdot 4}{125} = \frac{144}{125} = 1.152 \ J$.
126
EasyMCQ
$X$-અક્ષ પર ગતિ કરતા કણની ગતિઊર્જા $(E_k)$ તેના સ્થાન $(X)$ સાથે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બદલાય છે. $X = 10 \ m$ પર કણ પર લાગતું બળ કેટલું હશે?
Question diagram
A
$5 \hat{i} \ N$
B
$0 \ N$
C
$97.5 \hat{i} \ N$
D
$-5 \hat{i} \ N$

Solution

(D) કાર્ય-ઊર્જા પ્રમેય મુજબ,પરિણામી બળ દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય ગતિઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલું હોય છે: $W = \Delta E_k$।
અતિ સૂક્ષ્મ સ્થાનાંતર $dx$ માટે,કરવામાં આવેલ કાર્ય $dW = F \cdot dx$ છે.
તેથી,$F = \frac{dE_k}{dx}$.
આનો અર્થ એ છે કે કણ પર લાગતું બળ એ $E_k$ વિરુદ્ધ $X$ ના આલેખના ઢાળ (slope) જેટલું હોય છે.
આપણે $X = 10 \ m$ પર બળ શોધવાનું છે. આ બિંદુ $X = 8 \ m$ અને $X = 12 \ m$ વચ્ચેના રેખાખંડ પર આવેલું છે.
આ રેખાખંડના અંતિમ બિંદુઓના યામ $(8, 40)$ અને $(12, 20)$ છે.
આ રેખાનો ઢાળ $m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} = \frac{20 - 40}{12 - 8} = \frac{-20}{4} = -5 \ N$ છે.
$X = 8 \ m$ અને $X = 12 \ m$ ની વચ્ચે ઢાળ અચળ હોવાથી,$X = 10 \ m$ પર લાગતું બળ $-5 \hat{i} \ N$ થશે.
127
EasyMCQ
સીધી રેખામાં ગતિ કરતા કણ પર લાગતું બળ $F$ નીચે દર્શાવેલ છે. ગતિપથના પ્રથમ $1$ મીટરમાં બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય કેટલું છે ($\,J$ માં)?
Question diagram
A
$5$
B
$10$
C
$15$
D
$2.5$

Solution

(D) ચલ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય એ બળ-સ્થાનાંતર $(F-x)$ આલેખ હેઠળના ક્ષેત્રફળ જેટલું હોય છે.
પ્રથમ $1$ મીટરમાં થયેલું કાર્ય શોધવા માટે, આપણે $x = 0$ અને $x = 1$ ની વચ્ચે બનતા ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ ગણીએ છીએ.
ત્રિકોણનો પાયો $1 \,m$ છે અને ઊંચાઈ $5 \,N$ છે.
$\text{થયેલું કાર્ય} = \text{ત્રિકોણનું ક્ષેત્રફળ} = \frac{1}{2} \times \text{પાયો} \times \text{ઊંચાઈ}$
$\text{થયેલું કાર્ય} = \frac{1}{2} \times 1 \,m \times 5 \,N = 2.5 \,J$.
Solution diagram

Work, Energy, Power and Collision — Work Done by Variable Force and Force-Displacement Graph · Frequently Asked Questions

1Are these Work, Energy, Power and Collision questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Work, Energy, Power and Collision Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.