Gujarati

The mole concept Questions in Gujarati

Class 11 Chemistry · Some Basic Concepts of Chemistry · The mole concept

359+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 359 questions in Gujarati

151
MediumMCQ
શુદ્ધ પાણીમાં $H_2O$ ની મોલારિટી કેટલી હોય છે?
A
$18$
B
$55.6 \times 10^8$
C
$55.6$
D
$5.58$

Solution

(C) શુદ્ધ પાણીની ઘનતા આશરે $298 \ K$ તાપમાને $1000 \ g/L$ હોય છે.
પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ $18.02 \ g/mol$ છે.
મોલારિટી $(M)$ એટલે દ્રાવણના એક લિટરમાં રહેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
$M = \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ} \times \text{કદ (લિટર માં)}} = \frac{1000 \ g}{18.02 \ g/mol \times 1 \ L} \approx 55.55 \ mol/L$.
તેથી,શુદ્ધ પાણીની મોલારિટી આશરે $55.6 \ M$ થાય છે.
152
MediumMCQ
$1 \, L$ ના પાત્રમાં $7.0 \, g \, N_2$,$8.0 \, g \, O_2$ અને $34.0 \, g \, NH_3$ હાજર છે. તો તેમના સક્રિય જથ્થા (active masses) $mol \, L^{-1}$ માં અનુક્રમે કેટલા થશે?
A
$0.25, 0.25, 2.0$
B
$0.5, 0.5, 5.0$
C
$1.0, 1.0, 2.0$
D
$2.0, 2.0, 16.0$

Solution

(A) સક્રિય જથ્થો એટલે મોલર સાંદ્રતા,જે $\frac{\text{મોલ}}{\text{કદ (લીટરમાં)}}$ દ્વારા મળે છે.
$(a) \, N_2$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{7.0 \, g}{28 \, g \, mol^{-1}} = 0.25 \, mol$. સક્રિય જથ્થો $= \frac{0.25 \, mol}{1 \, L} = 0.25 \, mol \, L^{-1}$.
$(b) \, O_2$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{8.0 \, g}{32 \, g \, mol^{-1}} = 0.25 \, mol$. સક્રિય જથ્થો $= \frac{0.25 \, mol}{1 \, L} = 0.25 \, mol \, L^{-1}$.
$(c) \, NH_3$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{34.0 \, g}{17 \, g \, mol^{-1}} = 2.0 \, mol$. સક્રિય જથ્થો $= \frac{2.0 \, mol}{1 \, L} = 2.0 \, mol \, L^{-1}$.
આમ,સક્રિય જથ્થા $0.25, 0.25, 2.0$ છે.
153
EasyMCQ
$7 \ g$ નાઈટ્રોજન અને $8 \ g$ ઓક્સિજનના મિશ્રણમાં ઓક્સિજનના મોલ અંશ કેટલા થાય?
A
$8/15$
B
$0.5$
C
$0.25$
D
$1.0$

Solution

(B) $N_2$ નું આણ્વીય દળ $= 28 \ g/mol$ અને $O_2$ નું આણ્વીય દળ $= 32 \ g/mol$ છે.
$N_2$ ના મોલ $(n_{N_2}) = \frac{7}{28} = 0.25 \ mol$.
$O_2$ ના મોલ $(n_{O_2}) = \frac{8}{32} = 0.25 \ mol$.
$O_2$ ના મોલ અંશ $(x_{O_2}) = \frac{n_{O_2}}{n_{N_2} + n_{O_2}} = \frac{0.25}{0.25 + 0.25} = \frac{0.25}{0.50} = 0.5$.
154
EasyMCQ
$\frac{N}{n}$ નું આંકડાકીય મૂલ્ય શું છે? (જ્યાં $N$ એ આપેલા વાયુના નમૂનામાં અણુઓની સંખ્યા છે અને $n$ એ વાયુના મોલની સંખ્યા છે.)
A
$8.314$
B
$6.02 \times 10^{23}$
C
$0.0821$
D
$1.66 \times 10^{-19}$

Solution

(B) ગુણોત્તર $\frac{N}{n}$ એ પદાર્થના પ્રતિ મોલ અણુઓની સંખ્યા દર્શાવે છે.
આને એવોગ્રેડો અચળાંક $(N_A)$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
એવોગ્રેડો અચળાંકનું મૂલ્ય $6.022 \times 10^{23} \ \text{mol}^{-1}$ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
155
EasyMCQ
સમાન તાપમાન અને દબાણે સમાન કદના પાત્રો $A, B$ અને $C$ માં અનુક્રમે ઓક્સિજન,નિયોન અને મિથેન વાયુઓ ભરેલા છે. તેમના વધતા દળનો સાચો ક્રમ નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$A < B < C$
B
$B < C < A$
C
$C < A < B$
D
$C < B < A$

Solution

(D) એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,સમાન તાપમાન અને દબાણે,વાયુઓના સમાન કદમાં મોલની સંખ્યા $(n)$ સમાન હોય છે.
$n = \frac{m}{M}$ હોવાથી,દળ $(m)$ એ વાયુના મોલર દળ $(M)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(m = n \times M)$.
મોલર દળ નીચે મુજબ છે: $M(O_2) = 32 \ g/mol$,$M(Ne) = 20 \ g/mol$,અને $M(CH_4) = 16 \ g/mol$.
તેથી,વધતા દળનો સાચો ક્રમ $M(CH_4) < M(Ne) < M(O_2)$ છે,જે $C < B < A$ દર્શાવે છે.
156
EasyMCQ
$0.004 \ g$ મેગ્નેશિયમમાં પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$4 \times 10^{20}$
B
$8 \times 10^{20}$
C
$10^{20}$
D
$6.02 \times 10^{20}$

Solution

(C) મેગ્નેશિયમ $(Mg)$ નું મોલર દળ $24 \ g/mol$ છે.
આપેલ $Mg$ નું દળ = $0.004 \ g$.
$Mg$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{0.004}{24} \ mol$.
પરમાણુઓની સંખ્યા = $\text{મોલની સંખ્યા} \times N_A$.
પરમાણુઓની સંખ્યા = $\frac{0.004}{24} \times 6.022 \times 10^{23} \approx 10^{20}$ પરમાણુઓ.
157
MediumMCQ
જો એવોગેડ્રો આંક $N_A$ ને $6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}$ થી બદલીને $6.022 \times 10^{20} \ mol^{-1}$ કરવામાં આવે,તો આનાથી શું બદલાશે?
A
કાર્બનના એક મોલનું દળ
B
સંતુલિત સમીકરણમાં રાસાયણિક સ્પીસીઝનો એકબીજા સાથેનો ગુણોત્તર
C
સંયોજનમાં તત્વોનો એકબીજા સાથેનો ગુણોત્તર
D
ગ્રામ એકમમાં દળની વ્યાખ્યા.

Solution

(A) $1 \ mol$ પદાર્થનું દળ એ તે પદાર્થના $N_A$ કણોના દળ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
હાલમાં,કાર્બનના $1 \ mol$ ($6.022 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ) નું દળ $12 \ g$ છે.
જો એવોગેડ્રો આંક $(N_A)$ બદલીને $6.022 \times 10^{20} \ mol^{-1}$ કરવામાં આવે,તો કાર્બનના $1 \ mol$ નું દળ $6.022 \times 10^{20}$ પરમાણુઓના દળ જેટલું થશે,જે $\frac{12 \times 6.022 \times 10^{20}}{6.022 \times 10^{23}} = 12 \times 10^{-3} \ g$ છે.
આમ,કાર્બનના એક મોલનું દળ બદલાય છે.
સંતુલિત સમીકરણોમાં રાસાયણિક સ્પીસીઝ અને સંયોજનોમાં તત્વોના ગુણોત્તર એ નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમ અને દળ સંરક્ષણના નિયમ પર આધારિત છે,જે $N_A$ ના આંકડાકીય મૂલ્યથી સ્વતંત્ર છે.
158
DifficultMCQ
પાણીના અણુઓની સંખ્યા શેમાં મહત્તમ છે?
A
$1.8 \ g$ પાણી
B
$18 \ g$ પાણી
C
$18 \ moles$ પાણી
D
$18$ પાણીના અણુઓ

Solution

(C) પાણીના અણુઓની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે દરેક વિકલ્પમાં મોલની સંખ્યાની ગણતરી કરીએ છીએ:
$A$. $1.8 \ g$ $H_2O = \frac{1.8 \ g}{18 \ g/mol} = 0.1 \ mol$
$B$. $18 \ g$ $H_2O = \frac{18 \ g}{18 \ g/mol} = 1 \ mol$
$C$. $18 \ moles$ $H_2O = 18 \ mol$
$D$. $18$ અણુઓ $H_2O = \frac{18}{6.022 \times 10^{23}} \ mol$
અણુઓની સંખ્યા મોલની સંખ્યાના સીધા પ્રમાણમાં હોવાથી $(N = n \times N_A)$,સૌથી વધુ મોલ ધરાવતા વિકલ્પમાં અણુઓની સંખ્યા મહત્તમ હશે.
તેથી,$18 \ moles$ પાણીમાં અણુઓની સંખ્યા મહત્તમ છે.
159
DifficultMCQ
યુરિયાના $6.02 \times 10^{20}$ અણુઓ તેના $100 \ mL$ દ્રાવણમાં હાજર છે. દ્રાવણની સાંદ્રતા $.... M$ છે.
A
$0.001$
B
$0.1$
C
$0.02$
D
$0.01$

Solution

(D) મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{અણુઓની સંખ્યા}}{N_A} = \frac{6.02 \times 10^{20}}{6.02 \times 10^{23}} = 10^{-3} \ mol$.
મોલર સાંદ્રતા $= \frac{n \times 1000}{V_{\text{દ્રાવણ } (mL)}} = \frac{10^{-3} \times 1000}{100}$.
મોલર સાંદ્રતા $= 0.01 \ M$.
160
MediumMCQ
પાણીના એક અણુ દ્વારા રોકાયેલ કદ (ઘનતા $= 1 \ g \ cm^{-3}$) ...... $ \times 10^{-23} \ cm^3$ છે.
A
$3.0$
B
$5.5$
C
$9.0$
D
$6.023$

Solution

(A) પાણી $(H_2O)$ નું મોલર દળ $18.02 \ g \ mol^{-1}$ છે.
આપેલ પાણીની ઘનતા $1 \ g \ cm^{-3}$ છે.
$1 \ mol$ પાણીનું કદ $= \text{દળ} / \text{ઘનતા} = 18.02 \ g / 1 \ g \ cm^{-3} = 18.02 \ cm^3$.
$1 \ mol$ માં $6.022 \times 10^{23}$ અણુઓ હોવાથી,એક અણુ દ્વારા રોકાયેલ કદ:
$V = 18.02 \ cm^3 / 6.022 \times 10^{23} \text{ અણુઓ} \approx 2.99 \times 10^{-23} \ cm^3 \approx 3.0 \times 10^{-23} \ cm^3$.
161
DifficultMCQ
$Mg_{3}(PO_{4})_{2}$ (મેગ્નેશિયમ ફોસ્ફેટ) ના કેટલા મોલ $0.25 \ mol$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ ધરાવશે?
A
$1.25 \times 10^{-2}$
B
$2.5 \times 10^{-2}$
C
$0.02$
D
$3.125 \times 10^{-2}$

Solution

(D) $1 \ mol$ $Mg_{3}(PO_{4})_{2}$ માં $8 \ mol$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
ધારો કે $Mg_{3}(PO_{4})_{2}$ ના મોલની સંખ્યા $M$ છે.
ઓક્સિજન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા $M \times 8$ દ્વારા મળે છે.
પ્રશ્ન મુજબ,$M \times 8 = 0.25 \ mol$.
તેથી,$M = \frac{0.25}{8} = 0.03125 \ mol$.
આને $3.125 \times 10^{-2} \ mol$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
162
MediumMCQ
એક ચોક્કસ વાયુ મિશ્રણમાં ઓક્સિજન અને નાઈટ્રોજનના દળનો ગુણોત્તર $1 : 4$ છે. તેમના અણુઓની સંખ્યાનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?
A
$1 : 4$
B
$7 : 32$
C
$1 : 8$
D
$3 : 16$

Solution

(B) ધારો કે $O_2$ નું દળ $w$ છે અને $N_2$ નું દળ $4w$ છે.
$O_2$ નું આણ્વીય દળ $32 \ g/mol$ અને $N_2$ નું આણ્વીય દળ $28 \ g/mol$ છે.
અણુઓની સંખ્યા એ મોલની સંખ્યાના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(n = \frac{\text{દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}})$.
$O_2$ ના અણુઓની સંખ્યા $(N_{O_2})$ = $\frac{w}{32} \times N_A$
$N_2$ ના અણુઓની સંખ્યા $(N_{N_2})$ = $\frac{4w}{28} \times N_A$
ગુણોત્તર $\frac{N_{O_2}}{N_{N_2}} = \frac{w/32}{4w/28} = \frac{w}{32} \times \frac{28}{4w} = \frac{28}{128} = \frac{7}{32}$.
163
MediumMCQ
$CO_2$,$NH_3$ અને $O_2$ દરેકના $10 \ g$ ત્રણ અલગ-અલગ ફ્લાસ્કમાં લેવામાં આવ્યા હતા. પરમાણુઓની સંખ્યાનો સાચો ઉતરતો ક્રમ કયો છે?
A
$CO_2 > NH_3 > O_2$
B
$NH_3 > O_2 > CO_2$
C
$O_2 > NH_3 > CO_2$
D
$NH_3 > CO_2 > O_2$

Solution

(D) પરમાણુઓની સંખ્યાની ગણતરી આ રીતે થાય છે: $\text{પરમાણુઓની સંખ્યા} = \text{મોલ} \times N_A \times \text{પરમાણુતા}$.
$1$. $CO_2$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{10}{44} \approx 0.227$. $\text{પરમાણુતા} = 3$. $\text{પરમાણુઓ} = 0.227 \times 3 \times N_A = 0.681 N_A$.
$2$. $NH_3$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{10}{17} \approx 0.588$. $\text{પરમાણુતા} = 4$. $\text{પરમાણુઓ} = 0.588 \times 4 \times N_A = 2.352 N_A$.
$3$. $O_2$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{10}{32} = 0.3125$. $\text{પરમાણુતા} = 2$. $\text{પરમાણુઓ} = 0.3125 \times 2 \times N_A = 0.625 N_A$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા: $2.352 N_A (NH_3) > 0.681 N_A (CO_2) > 0.625 N_A (O_2)$.
આમ,ઉતરતો ક્રમ $NH_3 > CO_2 > O_2$ છે.
164
DifficultMCQ
$NTP$ પર $5.6 \ L$ $SO_2$ વાયુમાં કુલ પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો.
A
$\frac{3}{4} N_A$
B
$\frac{N_A}{4}$
C
$N_A$
D
$\frac{3}{4}$

Solution

(A) આપેલ છે: $NTP$ પર $SO_2$ નું કદ = $5.6 \ L$.
મોલની સંખ્યા = $\frac{5.6}{22.4} = 0.25 \ mol$.
$SO_2$ ના $1 \ molecule$ માં $3 \ atoms$ $(1 \ S + 2 \ O)$ હોવાથી,
કુલ પરમાણુઓ = $0.25 \times 3 \times N_A = 0.75 \ N_A = \frac{3}{4} N_A$.
165
EasyMCQ
એક હાઇડ્રોજન પરમાણુનું દળ કયા ક્રમનું હોય છે?
A
$10^{-23} \ g$
B
$10^{-24} \ g$
C
$10^{-28} \ g$
D
$10^{-27} \ g$

Solution

(B) હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(H)$ નું મોલર દળ આશરે $1.008 \ g/mol$ છે.
એવોગેડ્રો આંક $(N_A = 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1})$ નો ઉપયોગ કરીને,એક પરમાણુનું દળ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$\text{એક પરમાણુનું દળ} = \frac{\text{મોલર દળ}}{N_A} = \frac{1.008 \ g/mol}{6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}} \approx 1.67 \times 10^{-24} \ g$.
આમ,તેનું મૂલ્ય $10^{-24} \ g$ ના ક્રમનું છે.
166
MediumMCQ
$Cl^{-}$ ના $2.1 \ g$-ion માં ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2.1$
B
$2.1 \times 18$
C
$2.1 \times 18 \times 6.023 \times 10^{23}$
D
$2.1 \times 18 \times 6.023 \times 10^{22}$

Solution

(C) $g$-ion શબ્દ આયનોના મોલની સંખ્યા દર્શાવે છે.
આપેલ છે,$Cl^{-}$ ના $2.1 \ g$-ion એટલે $2.1 \ \text{mole}$ $Cl^{-}$ આયનો.
એક $Cl$ પરમાણુમાં $17$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે. $Cl^{-}$ આયનમાં $17 + 1 = 18$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા = $(\text{મોલની સંખ્યા}) \times (\text{આયન દીઠ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા}) \times (N_A)$.
ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા = $2.1 \times 18 \times 6.023 \times 10^{23}$.
167
DifficultMCQ
$5 \ g$ $D_2O$ ($D$ એ $_1^2H$ છે) માં ન્યુટ્રોનની સંખ્યા ................ $N_A$ છે.
A
$0.25$
B
$2.5$
C
$1.1$
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) $D_2O$ નું મોલર દળ $(2 \times 2) + 16 = 20 \ g/mol$ છે.
$D_2O$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{5 \ g}{20 \ g/mol} = 0.25 \ mol$.
$D_2O$ ના એક અણુમાં ($D = _1^2H$,$O = _8^{16}O$):
$2D$ માં ન્યુટ્રોન = $2 \times (2 - 1) = 2$.
$O$ માં ન્યુટ્રોન = $16 - 8 = 8$.
અણુ દીઠ કુલ ન્યુટ્રોન = $2 + 8 = 10$.
$0.25 \ mol$ માં કુલ ન્યુટ્રોન = $0.25 \times 10 \times N_A = 2.5 \ N_A$.
168
DifficultMCQ
$0.2 \ mol$ સોડિયમ કાર્બોનેટ ડેકાહાઇડ્રેટમાં ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે :-
A
$1.56 \times 10^{24}$
B
$1.56 \times 10^{23}$
C
$1.56 \times 10^{25}$
D
$3.12 \times 10^{24}$

Solution

(A) સોડિયમ કાર્બોનેટ ડેકાહાઇડ્રેટનું રાસાયણિક સૂત્ર $Na_{2}CO_{3} \cdot 10H_{2}O$ છે.
દરેક $Na_{2}CO_{3} \cdot 10H_{2}O$ ના અણુમાં $3$ ઓક્સિજન પરમાણુ કાર્બોનેટ ભાગમાં અને $10$ ઓક્સિજન પરમાણુ પાણીના અણુઓમાં હોય છે,આમ કુલ $13$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ પ્રતિ સૂત્ર એકમ હોય છે.
તેથી,$1 \ mol$ $Na_{2}CO_{3} \cdot 10H_{2}O$ માં $13 \ mol$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
$0.2 \ mol$ $Na_{2}CO_{3} \cdot 10H_{2}O$ માટે,ઓક્સિજન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા $0.2 \times 13 = 2.6 \ mol$ થાય છે.
ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $2.6 \times N_{A} = 2.6 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 1.5657 \times 10^{24}$ ગણવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,જવાબ $1.56 \times 10^{24}$ છે.
169
DifficultMCQ
$4.4 \ g$ $CO_2$ માં ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા આશરે કેટલી છે?
A
$1.2 \times 10^{23}$
B
$6 \times 10^{22}$
C
$6 \times 10^{23}$
D
$12 \times 10^{23}$

Solution

(A) $CO_2$ નું આણ્વીય દળ $12 + (2 \times 16) = 44 \ g/mol$ છે.
$CO_2$ ના મોલ $= \frac{4.4 \ g}{44 \ g/mol} = 0.1 \ mol$.
$CO_2$ ના અણુઓની સંખ્યા $= 0.1 \times 6.022 \times 10^{23} = 6.022 \times 10^{22}$ અણુઓ.
$1$ અણુ $CO_2$ માં $2$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે,તેથી ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $= 2 \times (6.022 \times 10^{22}) = 1.2044 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ.
આમ,ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા આશરે $1.2 \times 10^{23}$ છે.
170
AdvancedMCQ
પાણીની ઘનતા $1 \, g/mL$ છે. પાણીના $1$ અણુ દ્વારા રોકાયેલું કદ કેટલું છે :-
A
$1.44 \times 10^{-23} \, mL$
B
$1 \, mL$
C
$18 \, mL$
D
$2.99 \times 10^{-23} \, mL$

Solution

(D) પાણી $(H_2O)$ નું આણ્વીય દળ $18 \, g/mol$ છે.
આપેલ પાણીની ઘનતા $1 \, g/mL$ છે,તેથી $18 \, g$ પાણી $18 \, mL$ કદ રોકે છે.
$1 \, mol$ પાણીમાં $6.022 \times 10^{23}$ અણુઓ હોય છે,તેથી $6.022 \times 10^{23}$ અણુઓનું કદ $18 \, mL$ થાય.
તેથી,પાણીના $1$ અણુનું કદ $\frac{18 \, mL}{6.022 \times 10^{23}} \approx 2.99 \times 10^{-23} \, mL$ થાય.
171
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કોની પાસે સૌથી વધુ પરમાણુઓ છે?
A
$1 \ g$ બ્યુટેન $(C_4H_{10})$
B
$1 \ g$ નાઈટ્રોજન $(N_2)$
C
$1 \ g$ સિલ્વર $(Ag)$
D
$1 \ g$ $H_2O$

Solution

(A) પરમાણુઓની સંખ્યા શોધવા માટેનું સૂત્ર: $\text{પરમાણુઓની સંખ્યા} = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} \times N_A \times \text{પરમાણુતા}$.
$A) \ 1 \ g \ C_4H_{10}$: $\text{મોલર દળ} = 58 \ g/mol$,$\text{પરમાણુઓ} = \frac{1}{58} \times 14 \times N_A \approx 0.241 \ N_A$.
$B) \ 1 \ g \ N_2$: $\text{મોલર દળ} = 28 \ g/mol$,$\text{પરમાણુઓ} = \frac{1}{28} \times 2 \times N_A \approx 0.071 \ N_A$.
$C) \ 1 \ g \ Ag$: $\text{મોલર દળ} = 108 \ g/mol$,$\text{પરમાણુઓ} = \frac{1}{108} \times 1 \times N_A \approx 0.009 \ N_A$.
$D) \ 1 \ g \ H_2O$: $\text{મોલર દળ} = 18 \ g/mol$,$\text{પરમાણુઓ} = \frac{1}{18} \times 3 \times N_A \approx 0.166 \ N_A$.
સરખામણી કરતા,$1 \ g \ C_4H_{10}$ માં સૌથી વધુ પરમાણુઓ છે.
172
DifficultMCQ
$0.8 \ mol$ $C_4H_6O_6$ માં હાજર ઓક્સિજનના ગ્રામ પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી હશે?
A
$3.6$
B
$1.8$
C
$4.8$
D
$2.4$

Solution

(C) $C_4H_6O_6$ નું રાસાયણિક સૂત્ર દર્શાવે છે કે $1 \ mol$ સંયોજનમાં $6 \ mol$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
$0.8 \ mol$ $C_4H_6O_6$ માં ઓક્સિજનના ગ્રામ પરમાણુઓ (મોલ) શોધવા માટે,આપણે સંયોજનના મોલને અણુ દીઠ ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા સાથે ગુણીએ છીએ:
$\text{O ના મોલ} = 0.8 \ mol \times 6 = 4.8 \ mol$.
આમ,ઓક્સિજનના $4.8$ ગ્રામ પરમાણુઓ હાજર છે.
173
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું $180 \ g$ પાણીનું યોગ્ય રીતે પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?
A
$5 \ moles$ પાણી
B
$1 \ mole$ પાણી
C
$6.023 \times 10^{23}$ પાણીના અણુઓ
D
$6.023 \times 10^{24}$ પાણીના અણુઓ

Solution

(D) પાણી $(H_2O)$ નું મોલર દળ $18 \ g/mol$ છે.
મોલની સંખ્યા $(n)$ ની ગણતરી $n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{180 \ g}{18 \ g/mol} = 10 \ moles$ તરીકે કરવામાં આવે છે.
અણુઓની સંખ્યા $n \times N_A = 10 \times 6.023 \times 10^{23} = 6.023 \times 10^{24}$ અણુઓ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
174
DifficultMCQ
એક તત્વના એક પરમાણુનું વજન $3.32 \times 10^{-23} \ g$ છે. આ તત્વના $20 \ kg$ માં કેટલા ગ્રામ પરમાણુઓ હશે?
A
$2000$
B
$20$
C
$200$
D
$1000$

Solution

(D) પ્રથમ,તત્વનું પરમાણ્વીય દળ શોધો:
પરમાણ્વીય દળ $= \text{એક પરમાણુનું દળ} \times N_A = 3.32 \times 10^{-23} \ g \times 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1} \approx 20 \ g/mol$.
ત્યારબાદ,કુલ દળને ગ્રામમાં ફેરવો:
$20 \ kg = 20,000 \ g$.
ગ્રામ પરમાણુઓ (મોલ) $= \frac{\text{કુલ દળ}}{\text{પરમાણ્વીય દળ}} = \frac{20,000 \ g}{20 \ g/mol} = 1000 \ \text{mol}$.
175
MediumMCQ
$34 \ g$ $NH_{3(g)}$ માં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા શોધો. (તમારો જવાબ $N_A$ ના સંદર્ભમાં આપો)
A
$2$
B
$1$
C
$20$
D
$10$

Solution

(C) $NH_3$ નું આણ્વીય દળ $14 + (3 \times 1) = 17 \ g/mol$ છે.
$NH_3$ ના મોલ $= \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{34 \ g}{17 \ g/mol} = 2 \ mol$.
$NH_3$ ના અણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલ} \times N_A = 2 \ N_A$.
દરેક $NH_3$ અણુમાં $7$ ($N$ માંથી) $+ 3 \times 1$ ($H$ માંથી) $= 10$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા $= 2 \ N_A \times 10 = 20 \ N_A$.
176
DifficultMCQ
યુરિયાના $6.02 \times 10^{20}$ અણુઓ તેના $200 \ mL$ દ્રાવણમાં હાજર છે. યુરિયાના દ્રાવણની સાંદ્રતા .............. $M$ છે.
A
$0.001$
B
$0.01$
C
$0.005$
D
$0.10$

Solution

(C) યુરિયાના મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{અણુઓની સંખ્યા}}{N_A} = \frac{6.02 \times 10^{20}}{6.02 \times 10^{23}} = 10^{-3} \ mol$.
મોલારિટી $(M) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવણનું કદ } (L) \text{ માં}} = \frac{10^{-3} \ mol}{200 \ mL \times 10^{-3} \ L/mL} = \frac{10^{-3}}{0.2} = 0.005 \ M$.
177
DifficultMCQ
$392 \, mg$ $H_2SO_4$ માંથી $1.204 \times 10^{21}$ અણુઓ દૂર કરવામાં આવે છે. તો $H_2SO_4$ ના કેટલા મોલ બાકી રહેશે?
A
$2.0 \times 10^{-3}$
B
$1.2 \times 10^{-3}$
C
$4.0 \times 10^{-3}$
D
$1.5 \times 10^{-3}$

Solution

(A) $H_2SO_4$ નું આણ્વીય દળ $98 \, g/mol$ છે.
શરૂઆતમાં $H_2SO_4$ ના કુલ મોલ $= \frac{392 \times 10^{-3} \, g}{98 \, g/mol} = 4 \times 10^{-3} \, mol$.
દૂર કરેલા $H_2SO_4$ ના મોલ $= \frac{1.204 \times 10^{21}}{6.02 \times 10^{23} \, mol^{-1}} = 0.2 \times 10^{-2} \, mol = 2 \times 10^{-3} \, mol$.
બાકી રહેલા $H_2SO_4$ ના મોલ $= (4 \times 10^{-3}) - (2 \times 10^{-3}) = 2.0 \times 10^{-3} \, mol$.
178
DifficultMCQ
એક નમૂનામાં $1.4 \, mol$ ફોસ્ફરસ ટ્રાયક્લોરાઈડ $(PCl_{3})$ હાજર છે. તો આ નમૂનામાં કુલ કેટલા પરમાણુઓ હશે?
A
$5.6$
B
$34$
C
$2.4 \times 10^{23}$
D
$3.3712 \times 10^{24}$

Solution

(D) ફોસ્ફરસ ટ્રાયક્લોરાઈડનું રાસાયણિક સૂત્ર $PCl_{3}$ છે.
$PCl_{3}$ ના દરેક અણુમાં $1$ ફોસ્ફરસ પરમાણુ અને $3$ ક્લોરિન પરમાણુઓ હોય છે,એટલે કે કુલ $4$ પરમાણુઓ પ્રતિ અણુ.
તેથી,$1 \, mol \, PCl_{3}$ માં $4 \, mol$ પરમાણુઓ હોય છે.
$1.4 \, mol \, PCl_{3}$ માટે,પરમાણુઓના કુલ મોલ $1.4 \times 4 = 5.6 \, mol$ થાય.
એવોગેડ્રો આંક $(N_{A} = 6.022 \times 10^{23} \, mol^{-1})$ નો ઉપયોગ કરતા,કુલ પરમાણુઓની સંખ્યા $5.6 \times 6.022 \times 10^{23} = 3.37232 \times 10^{24}$ પરમાણુઓ થાય.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ સાચો જવાબ $3.3712 \times 10^{24}$ છે.
179
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયામાં અણુઓની સંખ્યા મહત્તમ છે?
A
$64 \ g \ SO_2$
B
$44 \ g \ CO_2$
C
$48 \ g \ O_3$
D
$8 \ g \ H_2$

Solution

(D) અણુઓની સંખ્યા એ મોલની સંખ્યાના સમપ્રમાણમાં હોય છે $(n = \text{દળ} / \text{મોલર દળ})$.
$A$ માટે: $n(SO_2) = 64 \ g / 64 \ g \ mol^{-1} = 1 \ mol$.
$B$ માટે: $n(CO_2) = 44 \ g / 44 \ g \ mol^{-1} = 1 \ mol$.
$C$ માટે: $n(O_3) = 48 \ g / 48 \ g \ mol^{-1} = 1 \ mol$.
$D$ માટે: $n(H_2) = 8 \ g / 2 \ g \ mol^{-1} = 4 \ mol$.
$H_2$ માં મોલની સંખ્યા સૌથી વધુ $(4 \ mol)$ હોવાથી,તેમાં અણુઓની સંખ્યા મહત્તમ છે.
180
MediumMCQ
$STP$ પર $224 \, dm^3$ ઓક્સિજન વાયુમાં રહેલા પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$6.0 \times 10^{23}$
B
$1.2 \times 10^{23}$
C
$6.0 \times 10^{24}$
D
$1.2 \times 10^{25}$

Solution

(D) $STP$ પર,કોઈપણ વાયુનો $1 \, mol$ એ $22.4 \, dm^3$ જગ્યા રોકે છે.
$O_2$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{224 \, dm^3}{22.4 \, dm^3/mol} = 10 \, mol$.
$O_2$ દ્વિપરમાણ્વીય અણુ હોવાથી,$1 \, mol$ $O_2$ માં $2 \, mol$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
ઓક્સિજન પરમાણુઓના કુલ મોલ $= 10 \times 2 = 20 \, mol$.
પરમાણુઓની સંખ્યા $= 20 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 1.2 \times 10^{25}$ પરમાણુઓ.
181
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયામાં પરમાણુઓની સંખ્યા સૌથી વધુ છે?
A
$36 \ g \ H_2O$
B
$28 \ g \ CO$
C
$46 \ g \ C_2H_5OH$
D
$54 \ g \ N_2O_5$

Solution

(C) પરમાણુઓની સંખ્યાની ગણતરી આ રીતે થાય છે: $\text{પરમાણુઓની સંખ્યા} = \text{પરમાણુતા} \times \text{મોલ} \times N_A$.
$A$. $36 \ g \ H_2O$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{36}{18} = 2 \ mol$. $\text{પરમાણુતા} = 3$. $\text{કુલ પરમાણુ} = 2 \times 3 \times N_A = 6 N_A$.
$B$. $28 \ g \ CO$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{28}{28} = 1 \ mol$. $\text{પરમાણુતા} = 2$. $\text{કુલ પરમાણુ} = 1 \times 2 \times N_A = 2 N_A$.
$C$. $46 \ g \ C_2H_5OH$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{46}{46} = 1 \ mol$. $\text{પરમાણુતા} = 9$. $\text{કુલ પરમાણુ} = 1 \times 9 \times N_A = 9 N_A$.
$D$. $54 \ g \ N_2O_5$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{54}{108} = 0.5 \ mol$. $\text{પરમાણુતા} = 7$. $\text{કુલ પરમાણુ} = 0.5 \times 7 \times N_A = 3.5 N_A$.
મૂલ્યોની સરખામણી કરતા,$46 \ g \ C_2H_5OH$ માં સૌથી વધુ પરમાણુઓ છે.
182
DifficultMCQ
$0.9 \ g$ ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ $(M_w = 180 \ g/mol)$ માં હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા કોના જેટલી છે?
A
$0.032 \ g$ હાઇડ્રેઝિન,$N_2H_4 \ (M_w = 32 \ g/mol)$ માં હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ
B
$0.17 \ g$ એમોનિયા $(NH_3)$ માં હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ
C
$0.30 \ g$ ઇથેન $(C_2H_6)$ $(M_w = 30 \ g/mol)$ માં હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ
D
$0.03 \ g$ હાઇડ્રોજન $(H_2)$ માં હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ

Solution

(C) ગ્લુકોઝના મોલની સંખ્યા = $\frac{0.9 \ g}{180 \ g/mol} = 0.005 \ mol$.
ગ્લુકોઝમાં હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા = $0.005 \times 12 \times N_A = 0.06 \ N_A$.
હવે,વિકલ્પ $C$ તપાસતા:
ઇથેન $(C_2H_6)$ ના મોલની સંખ્યા = $\frac{0.3 \ g}{30 \ g/mol} = 0.01 \ mol$.
ઇથેનમાં હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા = $0.01 \times 6 \times N_A = 0.06 \ N_A$.
આમ,હાઇડ્રોજન પરમાણુઓની સંખ્યા સમાન હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
183
MediumMCQ
$[Cu(NH_3)_4]SO_4$ ના એક નમૂનામાં $2.4 \times 10^{24}$ એમોનિયાના અણુઓ છે. આપેલા નમૂનામાં $[Cu(NH_3)_4]SO_4$ ના મોલ કેટલા હશે?
A
$0.6$
B
$1$
C
$3$
D
$4$

Solution

(B) $[Cu(NH_3)_4]SO_4$ નું રાસાયણિક સૂત્ર દર્શાવે છે કે સંયોજનના $1 \text{ મોલ}$ માં $4 \text{ મોલ}$ એમોનિયા $(NH_3)$ ના અણુઓ હોય છે.
$NH_3$ ના અણુઓના મોલની સંખ્યા = $\frac{\text{અણુઓની કુલ સંખ્યા}}{\text{એવોગેડ્રો આંક}} = \frac{2.4 \times 10^{24}}{6.022 \times 10^{23}} \approx 4 \text{ મોલ}$.
કારણ કે $1 \text{ મોલ}$ $[Cu(NH_3)_4]SO_4$ માં $4 \text{ મોલ}$ $NH_3$ હોય છે,તેથી $[Cu(NH_3)_4]SO_4$ ના મોલની સંખ્યા $\frac{4}{4} = 1 \text{ મોલ}$ થશે.
184
DifficultMCQ
${}_{8}^{18}O^{2-}$ ના $2 \times 10^{-3} \ mol$ માં કેટલા ઇલેક્ટ્રોન હાજર હોય છે?
A
$1.2 \times 10^{21}$
B
$9.6 \times 10^{21}$
C
$1.2 \times 10^{22}$
D
$9.6 \times 10^{22}$

Solution

(C) ઓક્સિજનનો પરમાણુ ક્રમાંક $8$ છે,તેથી તટસ્થ ઓક્સિજન પરમાણુમાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
ઓક્સાઇડ આયન ${}_{8}^{18}O^{2-}$ માટે,ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $8 + 2 = 10$ ઇલેક્ટ્રોન પ્રતિ આયન છે.
$2 \times 10^{-3} \ mol$ માં આયનોની સંખ્યા $2 \times 10^{-3} \times N_A$ છે,જ્યાં $N_A = 6.022 \times 10^{23} \ mol^{-1}$.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $(\text{આયનોની સંખ્યા}) \times (\text{પ્રતિ આયન ઇલેક્ટ્રોન})$
કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $(2 \times 10^{-3} \times 6.022 \times 10^{23}) \times 10$
કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $12.044 \times 10^{21} \approx 1.2 \times 10^{22}$.
185
MediumMCQ
$4.25 \ g$ $NH_3$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા આશરે કેટલી છે?
A
$1 \times 10^{23}$
B
$1.5 \times 10^{23}$
C
$2 \times 10^{23}$
D
$6 \times 10^{23}$

Solution

(D) $NH_3$ નું આણ્વીય દળ $= 14 + (3 \times 1) = 17 \ g/mol$ છે.
$NH_3$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{4.25 \ g}{17 \ g/mol} = 0.25 \ mol$.
$NH_3$ ના અણુઓની સંખ્યા $= 0.25 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 1.5055 \times 10^{23}$.
$NH_3$ ના દરેક અણુમાં $4$ પરમાણુઓ ($1$ નાઈટ્રોજન અને $3$ હાઈડ્રોજન) હોય છે.
પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $= 4 \times 1.5055 \times 10^{23} \approx 6.022 \times 10^{23} \approx 6 \times 10^{23}$.
186
MediumMCQ
$NTP$ પર $11.2 \, L$ $CO_2$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા .............. $N_A$ છે.
A
$1.5$
B
$0.5$
C
$3$
D
$\frac{2}{3}$

Solution

(A) $CO_2$ ના મોલની સંખ્યા $n = \frac{11.2 \, L}{22.4 \, L/mol} = 0.5 \, mol$ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
$CO_2$ ના અણુઓની સંખ્યા $0.5 \times N_A$ છે.
દરેક $CO_2$ અણુમાં $3$ પરમાણુઓ ($1$ કાર્બન અને $2$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ) હોવાથી,પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $3 \times 0.5 \times N_A = 1.5 \, N_A$ થાય છે.
187
MediumMCQ
$1.8 \ g$ $NH_{4}^{+}$ માં કેટલા પ્રોટોન હાજર છે? ($N_{A}$ ના સંદર્ભમાં દર્શાવો)
A
$1$
B
$1.2$
C
$1.1$
D
$11$

Solution

(C) એક $NH_{4}^{+}$ આયનમાં પ્રોટોનની સંખ્યા $= 7 + 4 = 11$ છે.
$NH_{4}^{+}$ નું આણ્વીય દળ $= 18 \ g/mol$ છે.
$1.8 \ g$ માં $NH_{4}^{+}$ ના મોલ $= \frac{1.8}{18} = 0.1 \ mol$ છે.
તેથી,$NH_{4}^{+}$ આયનોની સંખ્યા $= 0.1 \ N_{A}$ છે.
કુલ પ્રોટોનની સંખ્યા $= 11 \times 0.1 \ N_{A} = 1.1 \ N_{A}$ થાય.
188
MediumMCQ
$8 \ g$ $O_2$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા નીચેનામાંથી શેના જેટલી છે?
A
$14 \ g$ $CO$
B
$7 \ g$ $CO$
C
$11 \ g$ $CO_2$
D
$22 \ g$ $CO_2$

Solution

(B) પગલું $1$: $8 \ g$ $O_2$ માં પરમાણુઓની સંખ્યા શોધો.
$O_2$ નું આણ્વીય દળ $= 32 \ g/mol$.
$O_2$ ના મોલ $= \frac{8 \ g}{32 \ g/mol} = 0.25 \ mol$.
$O$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 2 \times 0.25 \times N_A = 0.5 \ N_A$.
પગલું $2$: વિકલ્પો તપાસો.
$(B)$ $7 \ g$ $CO$: મોલ $= \frac{7}{28} = 0.25 \ mol$. કુલ પરમાણુઓ $= 0.25 \times 2 \times N_A = 0.5 \ N_A$.
આમ,સાચો જવાબ $7 \ g$ $CO$ છે.
189
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોની પાસે અણુઓની સંખ્યા સૌથી ઓછી છે?
A
$STP$ પર $22.4 \times 10^3 \ mL$ $CO_2$ વાયુ
B
$22 \ g$ $CO_2$ વાયુ
C
$STP$ પર $11.2 \ L$ $CO_2$ વાયુ
D
$0.1 \ mole$ $CO_2$ વાયુ

Solution

(D) અણુઓની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે દરેક વિકલ્પ માટે મોલની સંખ્યા ગણીએ:
$A$: $22.4 \times 10^3 \ mL = 22.4 \ L$. $STP$ પર,$1 \ mole$ વાયુ $22.4 \ L$ જગ્યા રોકે છે. તેથી,$22.4 \ L = 1 \ mole$.
$B$: $CO_2$ નું આણ્વીય દળ = $12 + (2 \times 16) = 44 \ g/mol$. મોલ = $22 \ g / 44 \ g/mol = 0.5 \ mole$.
$C$: $STP$ પર,$11.2 \ L / 22.4 \ L/mol = 0.5 \ mole$.
$D$: $0.1 \ mole$ આપેલ છે.
કિંમતોની સરખામણી કરતા: $1 \ mole > 0.5 \ mole > 0.1 \ mole$. તેથી,$0.1 \ mole$ $CO_2$ વાયુમાં અણુઓની સંખ્યા સૌથી ઓછી છે.
190
MediumMCQ
$176 \ g$ $CO_2$ માં રહેલા ઓક્સિજનના પરમાણુઓની સંખ્યા ગણો.
A
$2.408 \times 10^{26}$
B
$4.816 \times 10^{23}$
C
$1.204 \times 10^{22}$
D
$4.816 \times 10^{24}$

Solution

(D) $CO_2$ નું આણ્વીય દળ $12 + (2 \times 16) = 44 \ g/mol$ છે.
$CO_2$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{176 \ g}{44 \ g/mol} = 4 \ mol$.
દરેક $CO_2$ અણુમાં $2$ ઓક્સિજન પરમાણુ હોવાથી,ઓક્સિજન પરમાણુઓના મોલ $= 4 \times 2 = 8 \ mol$.
ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલ} \times N_A = 8 \times 6.022 \times 10^{23} = 4.8176 \times 10^{24}$ પરમાણુઓ.
આમ,સાચો વિકલ્પ $4.816 \times 10^{24}$ છે.
191
DifficultMCQ
$1 \ cm^{3}$ પાણીમાં રહેલા અણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2.7 \times 10^{19}$
B
$3.3 \times 10^{22}$
C
$6.02 \times 10^{20}$
D
$1000$

Solution

(B) પાણીની ઘનતા $= 1 \ g/mL = 1 \ g/cm^{3}$.
$1 \ cm^{3}$ પાણીનું દળ $=$ ઘનતા $\times$ કદ $= 1 \ g/cm^{3} \times 1 \ cm^{3} = 1 \ g$.
પાણી $(H_{2}O)$ નું મોલર દળ $= (2 \times 1) + 16 = 18 \ g/mol$.
પાણીના મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{1}{18} \ mol$.
અણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલ} \times N_{A} = \frac{1}{18} \times 6.022 \times 10^{23} \approx 3.34 \times 10^{22}$ અણુઓ.
192
DifficultMCQ
નીચેનામાંથી કયો સંબંધ ખોટો છે?
A
$1 \, mol$ $N^{3-}$ આયનોમાં $10 \, mol$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
B
$1 \, mol$ $O^{2-}$ આયનોમાં $6.023 \times 10^{22}$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.
C
$1 \, mol$ $CH_4$ માં $10 \, mol$ પ્રોટોન હોય છે.
D
$1 \, mol$ પાણીમાં $10 \, mol$ પ્રોટોન હોય છે.

Solution

(B) $1 \, mol$ $N^{3-}$ આયનમાં $10 \, mol$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે $(7 + 3 = 10)$.
$1 \, mol$ $O^{2-}$ આયનમાં $10 \, mol$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે $(8 + 2 = 10)$,જે $10 \times 6.023 \times 10^{23} = 6.023 \times 10^{24}$ ઇલેક્ટ્રોન બરાબર છે.
વિકલ્પ $B$ માં $6.023 \times 10^{22}$ ઇલેક્ટ્રોન આપેલ છે,જે ખોટું છે.
$1 \, mol$ $CH_4$ માં $(6 + 4 \times 1) = 10 \, mol$ પ્રોટોન હોય છે.
$1 \, mol$ $H_2O$ માં $(2 \times 1 + 8) = 10 \, mol$ પ્રોટોન હોય છે.
193
DifficultMCQ
$18 \ mL$ પાણી (ઘનતા $= 1 \ g/mL$) માં હાજર કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$6.023 \times 10^{23}$
B
$6.023 \times 10^{24}$
C
$6.023 \times 10^{25}$
D
$6.023 \times 10^{21}$

Solution

(B) $H_2O$ નું મોલર દળ $18 \ g/mol$ છે.
આપેલ કદ $= 18 \ mL$ અને ઘનતા $= 1 \ g/mL$ હોવાથી,પાણીનું દળ $18 \ g$ થાય.
મોલની સંખ્યા $= \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{18 \ g}{18 \ g/mol} = 1 \ mol$.
અણુઓની સંખ્યા $= 1 \ mol \times 6.023 \times 10^{23} \text{ અણુઓ/mol} = 6.023 \times 10^{23} \text{ અણુઓ}$.
દરેક $H_2O$ અણુમાં $2$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓમાંથી $2$ ઇલેક્ટ્રોન અને $1$ ઓક્સિજન પરમાણુમાંથી $8$ ઇલેક્ટ્રોન હોય છે,આમ પ્રતિ અણુ કુલ $10$ ઇલેક્ટ્રોન થાય.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન $= 6.023 \times 10^{23} \text{ અણુઓ} \times 10 \text{ ઇલેક્ટ્રોન/અણુ} = 6.023 \times 10^{24} \text{ ઇલેક્ટ્રોન}$.
194
DifficultMCQ
પાણીના એક ટીપાનું કદ $0.0018 \ mL$ છે. ઓરડાના તાપમાને પાણીના બે ટીપામાં રહેલા પાણીના અણુઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$12.046 \times 10^{19}$
B
$1.084 \times 10^{18}$
C
$4.84 \times 10^{17}$
D
$6.023 \times 10^{23}$

Solution

(A) આપેલ છે: પાણીના એક ટીપાનું કદ $(V)$ = $0.0018 \ mL$.
પાણીની ઘનતા $( ho)$ = $1 \ g/mL$.
એક ટીપાનું દળ $(m)$ = $V \times \rho = 0.0018 \ mL \times 1 \ g/mL = 0.0018 \ g$.
એક ટીપામાં પાણીના મોલ = $\frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{0.0018 \ g}{18 \ g/mol} = 10^{-4} \ mol$.
એક ટીપામાં પાણીના અણુઓની સંખ્યા = $\text{મોલ} \times N_A = 10^{-4} \times 6.023 \times 10^{23} = 6.023 \times 10^{19}$.
બે ટીપામાં પાણીના અણુઓની સંખ્યા = $2 \times 6.023 \times 10^{19} = 12.046 \times 10^{19}$.
195
MediumMCQ
$3.6 \, \text{moles}$ પાણીમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ............ $g$ છે.
A
$115.2$
B
$57.6$
C
$28.8$
D
$18.4$

Solution

(B) $1 \, \text{mole}$ $H_2O$ માં $1 \, \text{mole}$ ઓક્સિજન પરમાણુ હોય છે,જે $16 \, g$ ઓક્સિજન છે.
$\therefore$ $3.6 \, \text{moles}$ $H_2O$ માં $3.6 \times 16 \, g$ ઓક્સિજન હોય છે.
$= 57.6 \, g$.
196
DifficultMCQ
નીચેના પદાર્થોના નમૂનાઓમાં પરમાણુઓની સંખ્યા સૌથી વધુ શેમાં છે?
A
$4.0 \ g$ હાઇડ્રોજન
B
$71.0 \ g$ ક્લોરિન
C
$127.0 \ g$ આયોડિન
D
$48.0 \ g$ મેગ્નેશિયમ

Solution

(A) પરમાણુઓની સંખ્યા શોધવા માટે,આપણે મોલની ગણતરી કરીએ છીએ અને તેને પરમાણુતા અને એવોગેડ્રો આંક $(N_A = 6.023 \times 10^{23} \ mol^{-1})$ વડે ગુણીએ છીએ.
$A$) $4.0 \ g$ $H_2$: મોલ $= \frac{4}{2} = 2 \ mol$. પરમાણુઓ $= 2 \times 2 \times N_A = 4 N_A$.
$B$) $71.0 \ g$ $Cl_2$: મોલ $= \frac{71}{71} = 1 \ mol$. પરમાણુઓ $= 1 \times 2 \times N_A = 2 N_A$.
$C$) $127.0 \ g$ $I_2$: મોલ $= \frac{127}{254} = 0.5 \ mol$. પરમાણુઓ $= 0.5 \times 2 \times N_A = 1 N_A$.
$D$) $48.0 \ g$ $Mg$: મોલ $= \frac{48}{24} = 2 \ mol$. પરમાણુઓ $= 2 \times 1 \times N_A = 2 N_A$.
કિંમતોની સરખામણી કરતા,$4.0 \ g$ હાઇડ્રોજનમાં પરમાણુઓની સંખ્યા સૌથી વધુ $(4 N_A)$ છે.
197
DifficultMCQ
$16.0 \ g$ ઓઝોન $(O_3)$,$28.0 \ g$ કાર્બન મોનોક્સાઈડ $(CO)$ અને $16.0 \ g$ ઓક્સિજન $(O_2)$ માં ઓક્સિજન પરમાણુઓ $(O)$ ની સંખ્યાનો ગુણોત્તર કેટલો છે? (પરમાણ્વીય દળ: $C = 12$,$O = 16$ અને એવોગેડ્રો અચળાંક $N_A = 6.0 \times 10^{23} \ mol^{-1}$)
A
$3 : 1 : 2$
B
$1 : 1 : 2$
C
$3 : 1 : 1$
D
$1 : 1 : 1$

Solution

(D) $16.0 \ g$ $O_3$ માટે: મોલર દળ $= 48 \ g/mol$. મોલ $= 16/48 = 1/3 \ mol$. $O$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 3 \times (1/3) \times N_A = N_A$.
$28.0 \ g$ $CO$ માટે: મોલર દળ $= 28 \ g/mol$. મોલ $= 28/28 = 1 \ mol$. $O$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 1 \times 1 \times N_A = N_A$.
$16.0 \ g$ $O_2$ માટે: મોલર દળ $= 32 \ g/mol$. મોલ $= 16/32 = 0.5 \ mol$. $O$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= 2 \times 0.5 \times N_A = N_A$.
આમ,ઓક્સિજન પરમાણુઓનો ગુણોત્તર $N_A : N_A : N_A$ છે,જે $1 : 1 : 1$ થાય છે.
198
MediumMCQ
$0.1 \ mol$ ત્રિ-પરમાણ્વીય વાયુમાં પરમાણુઓની સંખ્યા કેટલી છે? $(N_A = 6.02 \times 10^{23} \ mol^{-1})$
A
$1.800 \times 10^{22}$
B
$6.026 \times 10^{22}$
C
$1.806 \times 10^{23}$
D
$3.600 \times 10^{23}$

Solution

(C) વાયુના મોલની સંખ્યા $0.1 \ mol$ છે.
વાયુ ત્રિ-પરમાણ્વીય હોવાથી,દરેક અણુમાં $3$ પરમાણુઓ હોય છે.
અણુઓની સંખ્યા $= \text{મોલ} \times N_A = 0.1 \times 6.02 \times 10^{23} = 6.02 \times 10^{22} \ \text{અણુઓ}$.
પરમાણુઓની સંખ્યા $= \text{અણુઓની સંખ્યા} \times 3 = 6.02 \times 10^{22} \times 3 = 1.806 \times 10^{23} \ \text{પરમાણુઓ}$.
199
MediumMCQ
કોની પાસે પરમાણુઓની સંખ્યા સૌથી વધુ છે?
A
$STP$ પર $11.2 \, L$ $CO_2$ વાયુ
B
$2 \, g$ $H_2$
C
$2 \, g$-પરમાણુ $C$
D
$3 \, g$-અણુ $SO_2$

Solution

(D) $1$. $CO_2$ માટે: $n = \frac{11.2 \, L}{22.4 \, L/mol} = 0.5 \, mol$. પરમાણુઓની સંખ્યા = $0.5 \times 3 \times N_A = 1.5 N_A$.
$2$. $H_2$ માટે: $n = \frac{2 \, g}{2 \, g/mol} = 1 \, mol$. પરમાણુઓની સંખ્યા = $1 \times 2 \times N_A = 2 N_A$.
$3$. $C$ માટે: $2 \, g$-પરમાણુ એટલે $2 \, mol$ $C$ પરમાણુ. પરમાણુઓની સંખ્યા = $2 N_A$.
$4$. $SO_2$ માટે: $3 \, g$-અણુ એટલે $3 \, mol$ $SO_2$ અણુ. પરમાણુઓની સંખ્યા = $3 \times 3 \times N_A = 9 N_A$.
બધાની સરખામણી કરતા,$9 N_A$ સૌથી વધુ છે.
200
EasyMCQ
બે પાત્રો $A$ અને $B$ જે દરેક $1 \, L$ ના છે,તેમાં સમાન દબાણ અને તાપમાનની સ્થિતિ હેઠળ અનુક્રમે $0.11 \, g$ $CO_2$ વાયુ અને $0.07 \, g$ અજ્ઞાત વાયુ છે,તો અજ્ઞાત વાયુ કયો હશે?
A
$CO$
B
$CO_2$
C
$C_2H_6$
D
$CO$ અને $C_2H_6$ બંને

Solution

(A) એવોગેડ્રોના નિયમ મુજબ,સમાન દબાણ,તાપમાન અને કદની સ્થિતિમાં,વિવિધ વાયુઓના મોલની સંખ્યા સમાન હોવી જોઈએ.
$n_A = n_B$
$\frac{w_A}{M_A} = \frac{w_B}{M_B}$
અહીં $w_A = 0.11 \, g$ $(CO_2)$,$M_A = 44 \, g/mol$,અને $w_B = 0.07 \, g$ (અજ્ઞાત વાયુ).
$\frac{0.11}{44} = \frac{0.07}{M_B}$
$M_B = \frac{0.07 \times 44}{0.11} = 28 \, g/mol$.
અજ્ઞાત વાયુનું આણ્વીય દળ $28 \, g/mol$ છે.
$CO$ નું આણ્વીય દળ $12 + 16 = 28 \, g/mol$ છે,તેથી અજ્ઞાત વાયુ $CO$ છે.

Some Basic Concepts of Chemistry — The mole concept · Frequently Asked Questions

1Are these Some Basic Concepts of Chemistry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Some Basic Concepts of Chemistry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.