Cell theory and What is cell ? Questions in Gujarati

(C) નવા કોષો પૂર્વઅસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોના વિભાજન દ્વારા ઉદ્ભવે છે તે ખ્યાલને કોષ વંશાવળીનો સિદ્ધાંત અથવા '$Omnis\, cellula-e\, cellula$' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ સિદ્ધાંત $1855$ માં $Rudolph\, Virchow$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે $Schleiden$ અને $Schwann$ દ્વારા આપવામાં આવેલા કોષવાદમાં સુધારો કરીને આ વિધાન ઉમેર્યું હતું,જે સમજાવે છે કે કોષોનું પ્રજનન કેવી રીતે થાય છે.

(C) $\text{જીવરસ}$ (Protoplasm) ને જીવનનો ભૌતિક આધાર માનવામાં આવે છે અને તે કોષની અંદરની તમામ ચયાપચયી પ્રક્રિયાઓનું કેન્દ્ર છે. તેમાં કોષરસ, કોષકેન્દ્ર અને અંગિકાઓનો સમાવેશ થાય છે, જે જૈવરાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ થવા માટે જરૂરી વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.

(B) કોષના બંધારણ,કાર્ય અને વર્તણૂકના અભ્યાસને $Cell \ Biology$ (કોષવિજ્ઞાન) કહેવામાં આવે છે. જોકે $Cytology$ (કોષવિદ્યા) ખાસ કરીને કોષના બંધારણના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે,$Cell \ Biology$ એ વધુ વ્યાપક અને સચોટ શબ્દ છે જે બંધારણ અને કાર્ય બંનેનો સમાવેશ કરે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ સૌથી યોગ્ય જવાબ છે.

(A) 'જીવરસ' (Protoplasm) શબ્દ $Purkinje$ દ્વારા $1839$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. જોકે, સૌ પ્રથમ વાર તેને $1835$ માં $Felix \text{ } Dujardin$ દ્વારા 'sarcode' તરીકે નિહાળવામાં અને વર્ણવવામાં આવ્યો હતો. $Corti$ $(1772)$ એ સૌ પ્રથમ વૈજ્ઞાનિક હતા જેમણે વનસ્પતિ કોષોમાં જીવરસની ગતિવિધિ નિહાળી હતી, જેને તેમણે જીવનના 'પ્રવાહી પદાર્થ' તરીકે વર્ણવ્યું હતું. તેથી, કોષમાં રહેલા જીવંત પદાર્થના અવલોકનના ઐતિહાસિક સંદર્ભને આધારે, $Corti$ ને જીવરસના પ્રથમ અવલોકન માટે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) કોષવાદ બે વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો: $M.J. Schleiden$ (જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી) $1838$ માં અને $T. Schwann$ (બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી) $1839$ માં.
$M.J. Schleiden$ એ અવલોકન કર્યું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે.
$T. Schwann$ એ અહેવાલ આપ્યો કે કોષોમાં એક પાતળું બાહ્ય પડ હોય છે જેને આજે 'કોષરસસ્તર' (plasma membrane) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ બંનેએ સાથે મળીને કોષવાદ રજૂ કર્યો હતો.

(D) કોષવાદ મુજબ તમામ સજીવો કોષોના બનેલા હોય છે અને કોષ એ જીવનનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમ છે.
વાઈરસ એ કોષવાદ માટે અપવાદ ગણાય છે કારણ કે તેમની પાસે કોષીય રચનાનો અભાવ હોય છે.
તેઓ માત્ર જનીન દ્રવ્ય ($DNA$ અથવા $RNA$) ધરાવે છે જે પ્રોટીનના આવરણ (કેપ્સિડ) થી ઘેરાયેલું હોય છે અને પ્રજનન માટે તેમને યજમાન કોષની જરૂર પડે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે કોષની લાક્ષણિક સ્વતંત્ર ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ હોતી નથી.

(B) કોષવાદ મેથિયાસ શ્લીડન અને થિયોડોર શ્વાન દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તે જણાવે છે કે બધા જ સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા છે. વધુમાં,તે સ્થાપિત કરે છે કે કોષ એ બધા જ સજીવોનો પાયાનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમ છે. ત્યારબાદ,રુડોલ્ફ વિરચોએ 'ઓમ્નિસ સેલ્યુલા-ઈ સેલ્યુલા' (Omnis cellula-e cellula) નો ખ્યાલ ઉમેર્યો,જેનો અર્થ છે કે બધા જ કોષો અગાઉથી અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે.

(A) કોષવાદ મેથિયાસ સ્લેઈડન અને થિયોડોર સ્વાન દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો। $1838$ માં, જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી મેથિયાસ સ્લેઈડને મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને અવલોકન કર્યું કે બધી વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે। લગભગ તે જ સમયે, $1839$ માં, બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી થિયોડોર સ્વાને વિવિધ પ્રકારના પ્રાણી કોષોનો અભ્યાસ કર્યો અને અહેવાલ આપ્યો કે કોષોમાં એક પાતળું બાહ્ય સ્તર હોય છે જેને આજે '$\text{કોષરસસ્તર}$' (plasma membrane) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે। તેમણે વનસ્પતિ પેશીઓ પરના તેમના અભ્યાસના આધારે એવું પણ તારણ કાઢ્યું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે। આના આધારે, સ્વાને એવી પૂર્વધારણા રજૂ કરી કે પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓના શરીર કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા હોય છે।

(C) માનવ આંખની વિભેદન શક્તિ (limit of resolution) આશરે $100 \,\, \mu m$ $(0.1 \,\, mm)$ જેટલી હોય છે.
આ કદ કરતાં નાની વસ્તુઓને નરી આંખે અલગ રીતે જોઈ શકાતી નથી.
તેથી,કોષનું નાનામાં નાનું કદ જે સૂક્ષ્મદર્શક યંત્રની મદદ વગર જોઈ શકાય છે તે $100 \,\, \mu m$ છે.

(C) $C.P. Swanson$ ને સાયટોલોજી (કોષવિદ્યા) અને જિનેટિક્સ (આનુવંશિકતા) ના ક્ષેત્રમાં તેમના મહત્વપૂર્ણ યોગદાન માટે આધુનિક કોષ વિજ્ઞાનના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Robert Hooke$ કોષની શોધ માટે જાણીતા છે.
$Leeuwenhoek$ બેક્ટેરિયા અને પ્રોટોઝોઆ જેવા મુક્ત-જીવી કોષોની શોધ માટે જાણીતા છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) $Protoplasm$ (જીવરસ) શબ્દ સૌ પ્રથમ $1839$ માં $Johannes$ $Evangelista$ $Purkinje$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
$Purkinje$ એ આ શબ્દનો ઉપયોગ કોષના જીવંત પદાર્થનું વર્ણન કરવા માટે કર્યો હતો.
$Dujardin$ એ મૂળભૂત રીતે આ પદાર્થને $Sarcode$ તરીકે ઓળખાવ્યો હતો,પરંતુ પાછળથી $Purkinje$ એ જીવનના ભૌતિક આધારને દર્શાવવા માટે $Protoplasm$ શબ્દ રજૂ કર્યો.

(B) ફેઝ-કોન્ટ્રાસ્ટ માઇક્રોસ્કોપ એ એક પ્રકારનું ઓપ્ટિકલ માઇક્રોસ્કોપ છે જે પારદર્શક નમૂનાઓમાં કોન્ટ્રાસ્ટ વધારે છે.
તે પ્રકાશના તરંગોમાં થતા ફેઝ (phase) ફેરફારોને પ્રકાશની તીવ્રતાના તફાવતમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ પદ્ધતિ જીવંત કોષોને સ્ટેનિંગ (રંગ્યા) વગર જોવામાં મદદ કરે છે,કારણ કે તે કોષના વિવિધ ભાગોના વક્રીભવનાંક (refractive index) માં રહેલા તફાવતનો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,તે જીવંત કોષોના અભ્યાસ માટે અત્યંત ઉપયોગી છે.

(C) 'કોષ' (cell) શબ્દ અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિક $Robert \ Hooke$ દ્વારા $1665$ માં આપવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે બુચ (cork) ના પાતળા છેદનું પ્રાથમિક સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર હેઠળ અવલોકન કર્યું હતું અને તેમાં નાના,ખાના જેવા બંધારણો જોયા હતા,જેને તેમણે 'કોષ' (લેટિન: 'cellula',જેનો અર્થ નાનો ઓરડો થાય છે) નામ આપ્યું હતું.

(B) $1665$ માં,રોબર્ટ હૂકે આદિમ માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ બૂચ (cork) ના પાતળા છેદનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. તેમણે જોયું કે બૂચ નાના,પેટી જેવા ખાનાઓનું બનેલું હતું,જેને તેમણે 'કોષ' (લેટિન શબ્દ 'cellula' પરથી,જેનો અર્થ નાનો ઓરડો થાય છે) નામ આપ્યું હતું. આ શોધ તેમના પુસ્તક 'માઇક્રોગ્રાફિયા' માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.

(B) "બધી પેશીઓ અલગ અલગ કોષોની બનેલી છે" તેવું વિધાન $1839$ માં $\text{થિયોડોર}$ $\text{શ્વોન}$ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું। $\text{શ્વોન}$ એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી હતા જેમણે વિવિધ પ્રકારના પ્રાણી કોષોનો અભ્યાસ કર્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે કોષો એક પાતળા બાહ્ય સ્તર ધરાવે છે જેને આજે '$\text{કોષરસસ્તર}$' ($plasma$ $membrane$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે। તેમણે એવું પણ તારણ કાઢ્યું હતું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે। વનસ્પતિ અને પ્રાણી પેશીઓ પરના તેમના અભ્યાસના આધારે, તેમણે એવી પૂર્વધારણા રજૂ કરી હતી કે પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓના શરીર કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા હોય છે।

(C) 'જીવનનો ભૌતિક આધાર' શબ્દ $Huxley$ દ્વારા $Protoplasm$ (જીવરસ) માટે આપવામાં આવ્યો હતો.
$Protoplasm$ એ કોષનો જીવંત ઘટક છે,જેમાં કોષરસ અને કોષકેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે.
તે જીવન માટે જરૂરી તમામ ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓનું સ્થાન છે.

(B) 'માઈક્રોગ્રાફિઆ' પુસ્તક અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિક $\text{રોબર્ટ}$ $\text{હૂક}$ દ્વારા $1665$ માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.
આ પુસ્તકમાં,તેમણે સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર હેઠળ બૂચ (cork) ના પાતળા છેદનું અવલોકન કર્યું હતું અને તેમણે જોયેલી પેટી જેવી રચનાઓ માટે 'કોષ' (cell) શબ્દનો પ્રયોગ કર્યો હતો.

(A) વિધાન $A$ જણાવે છે કે દરેક કોષ વિશ્વની એક અદભુત અજાયબી છે,જે કોષીય જીવનની જટિલતા અને કાર્યક્ષમતાને દર્શાવતું એક વૈચારિક વિધાન છે.
કારણ $R$ સમજાવે છે કે કોષ પોષક તત્વો ગ્રહણ કરે છે,તેનું શક્તિમાં રૂપાંતર કરે છે (શ્વસન દ્વારા) અને વિશિષ્ટ કાર્યો (જેમ કે પ્રોટીન સંશ્લેષણ,સ્ત્રાવ વગેરે) કરે છે.
આ ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ અને કોષની હોમિયોસ્ટેસિસ જાળવી રાખવાની તેમજ જટિલ કાર્યો કરવાની ક્ષમતા તેને અજાયબી ગણવાનું કારણ આપે છે.
તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(B) કોષની શોધ સૌપ્રથમ અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિક $Robert Hooke$ દ્વારા $1665$ માં કરવામાં આવી હતી. તેમણે બૂચ (cork) ના પાતળા છેદને પ્રાથમિક માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ અવલોકન કર્યું અને તેમાં નાના,ખાના જેવા ભાગો જોયા,જેને તેમણે 'કોષ' (લેટિનમાં 'નાનો ઓરડો') નામ આપ્યું.

(A) $1665$ માં,અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિક $Robert Hooke$ એ તેમના દ્વારા બનાવેલા પ્રાથમિક માઈક્રોસ્કોપ હેઠળ કોર્ક (ઓકની છાલ) ના પાતળા છેદનું અવલોકન કર્યું હતું. તેમણે જોયું કે કોર્ક મધપૂડા જેવી રચના ધરાવે છે,જેમાં ઘણા નાના ખાનાઓ આવેલા છે. તેમણે આ એકમોને વર્ણવવા માટે '$cell$' (કોષ) શબ્દનો પ્રયોગ કર્યો હતો,જેનો લેટિન અર્થ 'નાનો ઓરડો' થાય છે.

(C) $\text{કોષ}$ ને તમામ સજીવોનો પાયાનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે।
તે જીવનનો સૌથી નાનો એકમ છે જે અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે જરૂરી તમામ જૈવિક પ્રક્રિયાઓ જેવી કે ચયાપચય, વૃદ્ધિ અને પ્રજનન કરી શકે છે।
જોકે મહાઅણુઓ અને અણુઓ કોષના ઘટકો છે, પરંતુ તેઓ કોષની જેમ સ્વતંત્ર રીતે જીવન ટકાવી રાખવાના ગુણધર્મો ધરાવતા નથી।
અંગો એ વિવિધ પેશીઓથી બનેલી ઉચ્ચ કક્ષાની રચનાઓ છે જે સાથે મળીને કાર્ય કરે છે।

(B) 'કોષ' (cell) શબ્દ સૌપ્રથમ અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિક $Robert \ Hooke$ દ્વારા $1665$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે બૂચ (cork) ના પાતળા છેદને પ્રાથમિક માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ અવલોકન કર્યું હતું અને જોયું કે તે નાના,પેટી જેવા ખાનાઓ ધરાવે છે,જેને તેમણે 'કોષ' (લેટિનમાં 'નાના ઓરડા') નામ આપ્યું હતું.

(A) રોબર્ટ હૂકે $1665$ માં તેમના આદિ માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ બૂચ (cork) ના પાતળા છેદનો અભ્યાસ કર્યો હતો. બૂચ એ ઓક વૃક્ષ ($Quercus$ $suber$) ની છાલનો એક ભાગ છે. તેમણે નાના,પેટી જેવા ખાનાઓ જોયા અને તેમને 'કોષ' (cells) નામ આપ્યું (લેટિનમાં 'નાનો ઓરડો'). તેથી,સાચો જવાબ $A$ (ઓક) છે.

(C) $1665$ માં,$Robert \ Hooke$ એ બુચ (cork) ના પાતળા છેદનું પ્રાથમિક માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ અવલોકન કર્યું હતું. તેમણે જોયું કે બુચ મધપૂડા જેવી રચના ધરાવે છે,જે ઘણા નાના,ખાના જેવા ભાગોનું બનેલું છે. તેમણે આ રચનાઓને '$cells$' (કોષો) નામ આપ્યું. તેથી,સાચો જવાબ $Robert \ Hooke$ છે.

(D) કોષની પાયાની લાક્ષણિક્તાઓમાં ચયાપચય (પોષક તત્વોનું શક્તિમાં રૂપાંતર),પ્રજનન અને જનીનદ્રવ્ય $(DNA)$ ના સ્વરૂપમાં માહિતીનો સંગ્રહનો સમાવેશ થાય છે.
$DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) એ લગભગ તમામ સજીવોમાં આનુવંશિકતા અને જનીનિક માહિતીના સંગ્રહ માટે જવાબદાર મુખ્ય અણુ છે.
પ્રોટીન એ કાર્યાત્મક અણુઓ છે જે કોષમાં વિવિધ કાર્યો કરે છે,પરંતુ તે આનુવંશિક માહિતીના મુખ્ય વાહક નથી.
તેથી,પ્રોટીન આનુવંશિકતા માટે જવાબદાર છે તે વિધાન ખોટું છે.

(D) 'કોષ' (cell) શબ્દ રોબર્ટ હૂક દ્વારા $1665$ માં આપવામાં આવ્યો હતો,રોબર્ટ બ્રાઉન દ્વારા નહીં. રોબર્ટ બ્રાઉને $1831$ માં કોષકેન્દ્રની શોધ કરી હતી. તેથી,વિધાન $S$ ખોટું છે.
કોષ એ ખરેખર તમામ સજીવોનો પાયાનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમ છે. તેથી,વિધાન $R$ સાચું છે.
આમ,$S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.

(A) થિયોડોર $Schwann$ $(1839)$,જે એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી હતા,તેમણે વિવિધ પ્રકારના પ્રાણી કોષોનો અભ્યાસ કર્યો અને નોંધ્યું કે કોષોની ફરતે એક પાતળું સ્તર હોય છે,જેને આજે '$plasma membrane$' (કોષરસસ્તર) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે એવું પણ તારણ કાઢ્યું હતું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.

(C) કોષવાદ $1838$ માં $Matthias \ Schleiden$ (એક જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી) અને $1839$ માં $Theodor \ Schwann$ (એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી) દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. તેઓએ સંયુક્ત રીતે કોષવાદનું સૂત્ર આપ્યું,જે જણાવે છે કે તમામ સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા છે.

(C) મેથિયાસ શ્લેઇડન અને થિયોડોર શ્વૉન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા કોષવાદ મુજબ,તમામ સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા હોય છે.
જોકે,આ સિદ્ધાંત એ સમજાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યો હતો કે નવા કોષોનું નિર્માણ કેવી રીતે થાય છે.
પાછળથી $1855$ માં રુડોલ્ફ વિર્ચો દ્વારા તેમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો,જેમણે 'Omnis cellula-e cellula' નો ખ્યાલ રજૂ કર્યો,જેનો અર્થ એ થાય છે કે તમામ કોષો અગાઉથી અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે.

(B) $1838$ માં,જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી મેથિયસ સ્લીડને મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને અવલોકન કર્યું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓનું નિર્માણ કરે છે.

(A) કોષવાદ મેથિયાસ સ્લાઈડન અને થિયોડોર શ્વાન દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
$1$. તે જણાવે છે કે બધા જ સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા છે.
$2$. તે જણાવે છે કે કોષ એ સજીવનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમ છે.
$3$. રુડોલ્ફ વિર્ચોએ પાછળથી 'ઓમ્નિસ સેલ્યુલા-ઈ સેલ્યુલા' (Omnis cellula-e cellula) નો ખ્યાલ ઉમેર્યો,જેનો અર્થ છે કે બધા જ કોષો પૂર્વ અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદભવે છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે કોષવાદ એવું જણાવતું નથી કે સજીવોના આખા જીવનકાળ દરમિયાન કોષો વિભેદન પામ્યા કરે છે; વિભેદન એ વિકાસની પ્રક્રિયા છે,કોષવાદનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત નથી.

(C) $1855$ માં,રુડોલ્ફ વિર્શોએ સૌ પ્રથમ સમજાવ્યું કે કોષો વિભાજન પામે છે અને નવા કોષો પૂર્વ અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી બને છે. આ ખ્યાલ 'Omnis cellula-e cellula' તરીકે પ્રખ્યાત છે. આ ઉમેરાએ કોષવાદને પૂર્ણ કર્યો,જે મૂળભૂત રીતે માથીસ સ્લીડન અને થીઓડોર શ્વૉન દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો હતો.

(D) કોષવાદ $M.J. Schleiden$ અને $Theodor Schwann$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
ત્યારબાદ,$Rudolf Virchow$ એ $Omnis cellula-e cellula$ નો ખ્યાલ ઉમેર્યો,જેનો અર્થ છે કે બધા જ કોષો અગાઉના કોષોના વિભાજન દ્વારા ઉદ્ભવે છે.
જોકે,કોષવાદનો મુખ્ય સિદ્ધાંત એ છે કે કોષ એ તમામ સજીવોનો પાયાનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમ છે.
વિકલ્પ $D$ કોષવાદના આ મૂળભૂત પાસાને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(C) મેથિયસ સ્લીડન એક જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી હતા,જેમણે $1838$ માં મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને જોયું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે. આમ,તેમણે તારણ કાઢ્યું કે કોષોની હાજરી એ વનસ્પતિઓમાં જીવનનો મૂળભૂત એકમ છે.

(B) થીઓડોર શ્વૉન $(1839)$ એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી હતા જેમણે પ્રાણી કોષોના વિવિધ પ્રકારોનો અભ્યાસ કર્યો હતો અને અહેવાલ આપ્યો હતો કે કોષોમાં એક પાતળું બાહ્ય પડ હોય છે જેને આજે 'કોષરસસ્તર' (plasma membrane) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે વનસ્પતિ પેશીઓ પરના તેમના અભ્યાસના આધારે એવું પણ તારણ કાઢ્યું હતું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે. મેથિયસ સ્લીડન સાથે મળીને,તેમણે કોષવાદ (cell theory) રજૂ કર્યો હતો.

(C) કોષવાદ મેથિયાસ સ્લાઈડન અને થિયોડોર શ્વાન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. મેથિયાસ સ્લાઈડન,જે એક જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી હતા,તેમણે મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને જોયું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે. $1838$ માં,તેમણે અહેવાલ આપ્યો કે તમામ વનસ્પતિઓ કોષોની બનેલી છે. થિયોડોર શ્વાન,જે એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી હતા,તેમણે $1839$ માં અહેવાલ આપ્યો કે પ્રાણી કોષોમાં એક પાતળું બાહ્ય પડ હોય છે જેને આજે 'કોષરસસ્તર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આમ,કોષવાદ $1838-1839$ ના વર્ષમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

(D) $1838$ માં,જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી મેથિયસ સ્લીડને મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને અવલોકન કર્યું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિની પેશીઓનું નિર્માણ કરે છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.

(A) $1839$ માં, બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી $Theodor$ $Schwann$ એ નોંધ્યું હતું કે પ્રાણીકોષોની ફરતે એક પાતળું બાહ્ય સ્તર હોય છે, જેને આજે '$\text{કોષરસસ્તર}$' ($plasma$ $membrane$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે。
તેમણે વનસ્પતિ પેશીઓના અભ્યાસના આધારે એવું પણ તારણ કાઢ્યું હતું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે。
આમ, સાચો જવાબ $Theodor$ $Schwann$ છે。

(B) જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી $Matthias$ $Schleiden$ $(1838)$ અને બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી $Theodor$ $Schwann$ $(1839)$ એ કોષવાદ રજૂ કર્યો હતો.
$Schwann$ એ નોંધ્યું હતું કે પ્રાણીકોષોની બહાર એક પાતળું સ્તર હોય છે, જેને આજે '$\text{રસસ્તર}$' ($Plasma$ $membrane$) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।
તેમણે એવું પણ તારણ કાઢ્યું હતું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે।
તેથી, સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે।

(B) થિયોડોર $Schwann$ $(1839)$, જેઓ એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી હતા, તેમણે વિવિધ પ્રકારના પ્રાણી અને વનસ્પતિ કોષોનો અભ્યાસ કર્યો અને અહેવાલ આપ્યો કે કોષો એક પાતળા બાહ્ય સ્તર ધરાવે છે જેને આજે '$\text{કોષરસસ્તર}$' (plasma membrane) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેમણે વનસ્પતિ પેશીઓ પરના તેમના અભ્યાસના આધારે એવું પણ તારણ કાઢ્યું હતું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું એક અજોડ લક્ષણ છે.
આમ, $Schwann$ એ પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું અજોડ લક્ષણ છે.

(D) કોષવાદ સૌપ્રથમ મેથિયાસ સ્લીડન અને થિયોડોર શ્વૉન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
જોકે,તેઓ એ સમજાવી શક્યા ન હતા કે નવા કોષોનું નિર્માણ કેવી રીતે થાય છે.
રૂડોલ્ફ વિર્શોએ $1855$ માં સૌપ્રથમ સમજાવ્યું કે કોષો વિભાજન પામે છે અને નવા કોષો અગાઉના અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી બને છે ($Omnis$ $cellula-e$ $cellula$).
આ સુધારાએ કોષવાદને તેનું અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું.

(C) કોષવાદ $Schleiden$ અને $Schwann$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તેના મુખ્ય મુદ્દાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. બધા જ સજીવો કોષ અને કોષની નીપજોના બનેલા છે.
$2$. કોષ સજીવનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમ છે.
$3$. ત્યારબાદ $Virchow$ એ ઉમેર્યું કે બધા જ કોષો પૂર્વ અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે ($Omnis$ $cellula-e$ $cellula$).
વિકલ્પ $C$ જણાવે છે કે સજીવો એકકોષી સુકોષકેન્દ્રીય રચના ધરાવે છે,જે કોષવાદનો ભાગ નથી,કારણ કે સજીવો એકકોષી કે બહુકોષી,અને આદિકોષકેન્દ્રી કે સુકોષકેન્દ્રી હોઈ શકે છે.

(D) રુડોલ્ફ વિરચોએ સ્લીડન અને શ્વાનના કોષવાદને સુધારીને તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપ્યું હતું, જેમાં તેમણે સમજાવ્યું કે કોષો વિભાજન પામે છે અને નવા કોષો પૂર્વ અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી સર્જાય છે ($Omnis$ $cellula-e$ $cellula$).
વિકલ્પ $A$ ($\text{નવા}$ $\text{કોષો}$ $\text{પૂર્વ}$ $\text{અસ્તિત્વ}$ $\text{ધરાવતા}$ $\text{કોષોમાંથી}$ $\text{સર્જાય}$ $\text{છે}$) વિરચો સાથે સંકળાયેલું છે。
વિકલ્પ $B$ ($\text{નવા}$ $\text{કોષો}$ $\text{કોષવિભાજન}$ $\text{દ્વારા}$ $\text{અસ્તિત્વમાં}$ $\text{આવે}$ $\text{છે}$) વિરચો સાથે સંકળાયેલું છે。
વિકલ્પ $C$ ($\text{તેમણે}$ $\text{કોષવાદને}$ $\text{અંતિમ}$ $\text{સ્વરૂપ}$ $\text{આપ્યું}$) વિરચો સાથે સંકળાયેલું છે。
વિકલ્પ $D$ ($\text{કોષ}$ $\text{એ}$ $\text{સજીવનો}$ $\text{રચનાત્મક}$ $\text{અને}$ $\text{ક્રિયાત્મક}$ $\text{એકમ}$ $\text{છે}$) એ કોષવાદનું સામાન્ય વિધાન છે જે સ્લીડન અને શ્વાન દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું, તે વિરચોના વિશિષ્ટ યોગદાન તરીકે ગણવામાં આવતું નથી.

(B) કોષ એ સજીવનો પાયાનો એકમ છે તેવો ખ્યાલ કોષવાદનો મુખ્ય સિદ્ધાંત છે.
રોબર્ટ હૂકે $1665$ માં બુચના પાતળા છેદનું અવલોકન કરીને સૌપ્રથમ કોષો જોયા હતા અને તેનું વર્ણન કર્યું હતું.
જોકે સ્લીડન અને શ્વૉને પાછળથી કોષવાદ રજૂ કર્યો હતો,પરંતુ કોષની શોધ અને તેને બંધારણીય એકમ તરીકે નામ આપવાનું કાર્ય રોબર્ટ હૂક દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

(B) કોષવાદ (Cell Theory) સ્લીડન અને શ્વૉન દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. $1838$ માં,જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી મેથિયાસ સ્લીડને ઘણી બધી વનસ્પતિઓનું અવલોકન કર્યું અને જણાવ્યું કે બધી વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓનું નિર્માણ કરે છે. લગભગ તે જ સમયે,$1839$ માં,બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી થિયોડોર શ્વૉને વિવિધ પ્રકારના પ્રાણીકોષોનો અભ્યાસ કર્યો અને અહેવાલ આપ્યો કે કોષોની બહાર એક પાતળું સ્તર હોય છે જેને આજે 'કોષરસસ્તર' (plasma membrane) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે એવું પણ તારણ કાઢ્યું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે. આના આધારે,સ્લીડન અને શ્વૉને સંયુક્ત રીતે કોષવાદ રજૂ કર્યો.

(A) 'Omnis cellula-e cellula' (નવા કોષો પૂર્વે અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે) નો ખ્યાલ રુડોલ્ફ વિર્શો દ્વારા $1855$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. આ વિધાને સ્લીડન અને શ્વૉન દ્વારા આપવામાં આવેલી કોષવાદની સમજૂતીમાં સુધારો કર્યો હતો અને સમજાવ્યું હતું કે નવા કોષો કેવી રીતે બને છે.

(A) $1838$ માં,જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી મેથિયાસ સ્લીડને મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને અવલોકન કર્યું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે. આમ,તેમણે પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે વનસ્પતિનું શરીર કોષોનું બનેલું હોય છે. તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(C) કોષને તમામ સજીવોનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,તેથી વિધાન $(P)$ સાચું છે.
રુડોલ્ફ વિર્ચો દ્વારા આપવામાં આવેલા કોષવાદ ($Omnis$ $cellula-e$ $cellula$) મુજબ,નવા કોષોનું સર્જન માત્ર પૂર્વે અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી જ થાય છે.
તેથી,કારણ $(Q)$ માં આપેલું વિધાન કે 'નવા કોષનું સર્જન પૂર્વે અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષમાંથી થતું નથી' તે વૈજ્ઞાનિક રીતે ખોટું છે.
આમ,$P$ સાચું છે અને $Q$ ખોટું છે.

(A) 'Omnis cellula-e cellula' નો ખ્યાલ,જેનો અર્થ છે કે નવા કોષો પૂર્વઅસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે,તે રુડોલ્ફ વિર્શો દ્વારા $1855$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. આ વિધાને સ્લીડન અને શ્વૉન દ્વારા આપવામાં આવેલ કોષવાદમાં સુધારો કર્યો,કારણ કે તેઓ નવા કોષો કેવી રીતે બને છે તે સમજાવી શક્યા ન હતા.

(D) કોષવાદ (Cell Theory) મેથિયાસ સ્લીડન અને થિયોડોર શ્વૉન દ્વારા પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો હતો. $1838$ માં,જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી મેથિયાસ સ્લીડને તારણ કાઢ્યું કે તમામ વનસ્પતિ પેશીઓ કોષોની બનેલી છે. $1839$ માં,બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી થિયોડોર શ્વૉને અહેવાલ આપ્યો કે પ્રાણી કોષોમાં એક પાતળું બાહ્ય પડ હોય છે જેને આજે 'કોષરસસ્તર' (plasma membrane) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે એવું પણ તારણ કાઢ્યું કે કોષદીવાલની હાજરી એ વનસ્પતિ કોષોનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે. આ પૂર્વધારણાઓના આધારે,સ્લીડન અને શ્વૉને સંયુક્ત રીતે કોષવાદ રજૂ કર્યો,જે જણાવે છે કે તમામ સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા છે,આમ કોષને જીવનનો રચનાત્મક અને ક્રિયાત્મક એકમ તરીકે સ્થાપિત કર્યો.