Cell theory and What is cell ? Questions in Gujarati

(A) $PPLO$ એટલે કે પ્લ્યુરોન્યુમોનિયા-જેવા સજીવો,જે સૌથી નાના જાણીતા જીવંત કોષો છે.
$NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,$PPLO$ નું કદ આશરે $0.1 \ \mu m$ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$0.10 \ \mu m$ થી $0.15 \ \mu m$ એ આ સજીવોના કદને દર્શાવતી સૌથી સચોટ શ્રેણી છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. શાહમૃગનું ઈંડું લગભગ $1.5 \ kg$ વજન ધરાવે છે અને તેને બાફવા માટે લગભગ $50 \ \text{મિનિટ}$ જેટલો સમય લાગે છે. તે તમામ જીવંત પ્રાણીઓમાં સૌથી મોટો કોષ અને સૌથી મોટું ઈંડું છે.

(A) ચેતાકોષ (neuron) એ માનવ શરીરનો સૌથી લાંબો કોષ છે. આ કોષો $1 \ m$ કે તેથી વધુ લંબાઈ સુધી પહોંચી શકે છે,કારણ કે તે કરોડરજ્જુથી અંગોના છેડા સુધી વિસ્તરેલા હોય છે જેથી સમગ્ર શરીરમાં વિદ્યુત આવેગોનું વહન કરી શકાય.

(A) "કોષવાદ" $M.J. Schleiden$ અને $T. Schwann$ દ્વારા $1838-1839$ માં પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યો હતો।
$M.J. Schleiden$ (એક જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી) એ મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને જોયું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે।
$Theodore Schwann$ (એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી) એ અહેવાલ આપ્યો કે કોષોમાં એક પાતળું બાહ્ય સ્તર હોય છે જેને આજે 'કોષરસસ્તર' (plasma membrane) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।
સાથે મળીને, તેમણે કોષવાદનું સૂત્ર આપ્યું, જે જણાવે છે કે તમામ સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા હોય છે।

(C) વર્તમાન સમયમાં,તેમની રચનાત્મક જટિલતા અને કોષકેન્દ્રીય આયોજનના આધારે ત્રણ પ્રકારના કોષો જાણીતા છે:
$1$. $Prokaryotic$ (આદિકોષકેન્દ્રી) કોષો: આમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
$2$. $Mesokaryotic$ (મધ્યકોષકેન્દ્રી) કોષો: આમાં એવું કોષકેન્દ્ર હોય છે જેમાં કાયમી રીતે ઘટ્ટ રંગસૂત્રો હોય છે જે હિસ્ટોન પ્રોટીન ધરાવતા નથી (દા.ત.,ડાયનોફ્લેજેલેટ્સ).
$3$. $Eukaryotic$ (સુકોષકેન્દ્રી) કોષો: આમાં કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા આવરિત સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર અને પટલમય અંગિકાઓ જોવા મળે છે.

(D) મેથિયાસ સ્લીડન એક જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી હતા. $1838$ માં,તેમણે મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને અવલોકન કર્યું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓનું નિર્માણ કરે છે.

(B) રુડોલ્ફ વિરચોએ $1855$ માં 'Omnis cellula-e cellula' નો સિદ્ધાંત આપ્યો હતો.
આ સિદ્ધાંત મુજબ, નવા કોષો માત્ર કોષ વિભાજનની પ્રક્રિયા દ્વારા પૂર્વ-અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી જ ઉદ્ભવે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) '$Micrographia$' પુસ્તક $1665$ માં અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિક $Robert$ $Hooke$ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.
આ પુસ્તકમાં,તેમણે પ્રાથમિક માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ બૂચ (cork) ના પાતળા સ્તરના તેમના અવલોકનોનું વર્ણન કર્યું હતું.
તેમણે બૂચના પેશીઓમાં જોયેલી પેટી જેવી રચનાઓનું વર્ણન કરવા માટે '$cell$' (કોષ) શબ્દ આપ્યો હતો.

(B) $Robert \ Hooke$ એક અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિક હતા જેમણે $1665$ માં તેમના પોતાના દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલ પ્રાથમિક માઈક્રોસ્કોપ હેઠળ બૂચ (cork) ના પાતળા ટુકડાઓનું પરીક્ષણ કર્યું હતું.
તેમણે અવલોકન કર્યું કે બૂચ નાના,પેટી જેવા ખાનાઓનું બનેલું હતું,જેને તેમણે '$cells$' (કોષો) નામ આપ્યું હતું.
જોકે તેમણે માઈક્રોસ્કોપ બનાવ્યું હતું,પરંતુ જીવવિજ્ઞાનમાં તેમના નામ સાથે સંકળાયેલ સૌથી મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક યોગદાન બૂચના પેશીઓમાંથી કોષોનું અવલોકન અને નામકરણ છે.

(D) કોષની રચના અને કાર્યના અભ્યાસને $Cytology$ (કોષવિદ્યા) અથવા $Cell$ $Biology$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Histology$ એ પેશીઓનો અભ્યાસ છે.
$Ecology$ એ સજીવો અને તેમના પર્યાવરણ વચ્ચેના સંબંધોનો અભ્યાસ છે.
$Morphology$ એ સજીવોના બાહ્ય સ્વરૂપ અને રચનાનો અભ્યાસ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) રોબર્ટ હૂક નામના અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિકે $1665$ માં આદિમ માઈક્રોસ્કોપ હેઠળ કોર્કની પાતળી સ્લાઈસનું અવલોકન કર્યું હતું. તેમણે જોયું કે કોર્કની રચના મધપૂડા જેવી હતી,જેમાં ઘણા નાના ખાનાઓ આવેલા હતા. તેમણે આ ખાનાઓ માટે 'કોષ' $(Cell)$ શબ્દ પ્રયોજ્યો હતો. આ અવલોકનો અને તેની સંબંધિત આકૃતિઓ તેમના પ્રખ્યાત પુસ્તક 'માઈક્રોગ્રાફિયા' $(Micrographia)$ માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.

(D) કોષોનું કદ સામાન્ય રીતે ખૂબ જ નાનું હોય છે અને તેને નરી આંખે જોઈ શકાતું નથી.
મોટાભાગના કોષોનું કદ $1 \ \mu m$ થી $100 \ \mu m$ ની વચ્ચે હોય છે.
તેથી,જીવવિજ્ઞાનમાં કોષોનું કદ દર્શાવવા માટે સૌથી યોગ્ય અને પ્રમાણિત એકમ માઇક્રોમીટર $(\mu m)$ છે,જ્યાં $1 \ \mu m = 10^{-6} \ m$ થાય છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. 'કોષ' (Cell) શબ્દ રોબર્ટ હૂક દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો અને તેમણે $1665$ માં તેની શોધ કરી હતી. તેમણે બૂચ (cork) ના પાતળા છેદમાં સૂક્ષ્મ,ખાના જેવી રચનાઓ જોઈ હતી અને તેને 'કોષ' (cells) નામ આપ્યું હતું.

(D) $M.J. Schleiden$ અને $Theodor Schwann$ દ્વારા પ્રસ્તાવિત કોષવાદ જણાવે છે કે બધા સજીવો કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા છે.
ત્યારબાદ,$Rudolf Virchow$ એ ઉમેર્યું કે બધા કોષો અગાઉના અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્ભવે છે $(Omnis cellula-e cellula)$.
તેથી,કોષવાદનો મૂળભૂત ખ્યાલ એ છે કે કોષો એ તમામ સજીવોના પાયાના બંધારણીય અને કાર્યાત્મક એકમો છે.

(D) સાચો જવાબ $(d)$ છે.
પ્લ્યુરોન્યુમોનિયા જેવો સજીવ $(PPLO)$,જેને માયકોપ્લાઝ્મા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સૌથી નાનો જાણીતો જીવંત કોષ છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,માયકોપ્લાઝ્મા ગેલીસેપ્ટિકમનું સરેરાશ કદ આશરે $0.1$ થી $0.3$ $\mu m$ જેટલું હોય છે.

(B) મેથિયાસ સ્લીડન,એક જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી,તેમણે મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનો અભ્યાસ કર્યો અને અવલોકન કર્યું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે.
આ વ્યાપક અવલોકનોના આધારે,તેમણે પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે કોષ એ જીવનનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમ છે.
વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિમાં,જ્યારે મોટી સંખ્યામાં ચોક્કસ અવલોકનો પરથી વ્યાપક નિષ્કર્ષ કાઢવામાં આવે છે,ત્યારે તેને સામાન્યીકરણ (Generalization) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,તેમનો વિચાર એક સામાન્યીકરણ હતું.

(B) રોબર્ટ હૂક,એક અંગ્રેજ વૈજ્ઞાનિકે,પ્રાથમિક માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ બૂચ (cork) ના પાતળા ટુકડાનું અવલોકન કર્યું હતું. તેમણે જોયું કે બૂચની રચના મધપૂડા જેવી હતી,જેમાં ઘણા નાના ખાનાઓ હતા. તેમણે તેમના પુસ્તક 'માઇક્રોગ્રાફિયા' (Micrographia) માં આ ખાનાઓ માટે 'કોષ' (cell) શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હતો,જે $1665$ ના વર્ષમાં પ્રકાશિત થયું હતું.

(C) કોષનું સપાટીનું ક્ષેત્રફળ તેની ત્રિજ્યાના વર્ગ $(r^2)$ ના પ્રમાણમાં વધે છે,જ્યારે તેનું કદ તેની ત્રિજ્યાના ઘન $(r^3)$ ના પ્રમાણમાં વધે છે.
જેમ કોષનું કદ વધે છે,તેમ કદ સપાટીના ક્ષેત્રફળ કરતા ઘણી ઝડપથી વધે છે.
તેથી,કોષનું કદ વધતા સપાટીના ક્ષેત્રફળ અને કદનો ગુણોત્તર $(SA/V)$ ઘટે છે.
આ એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે જે કોષના મહત્તમ કદને મર્યાદિત કરે છે,કારણ કે કોષે તેની કોષરસપટલ દ્વારા પદાર્થોની આપ-લે કાર્યક્ષમ રીતે જાળવી રાખવી પડે છે.

(A) 'જીવરસ' (protoplasm) શબ્દ $1839$ માં જાન ઇવેન્જલિસ્ટા પુરકિંજે દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે આ શબ્દનો ઉપયોગ કોષના જીવંત ઘટકોનું વર્ણન કરવા માટે કર્યો હતો,જેમાં કોષરસ (cytoplasm) અને કોષકેન્દ્ર (nucleus) નો સમાવેશ થાય છે.

(C) પ્રોટોપ્લાઝમ એ કોષનું જીવંત ઘટક છે,જેમાં કોષરસ અને કોષકેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે. પાણી એ પ્રોટોપ્લાઝમનો સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતો ઘટક છે,જે તેના કુલ વજનના આશરે $70-90$% જેટલો હોય છે. સજીવના સમગ્ર શરીરના બંધારણને ધ્યાનમાં લેતા,પ્રોટોપ્લાઝમિક સામગ્રી (જીવંત દ્રવ્ય) કુલ શરીરના વજનના આશરે $95$% જેટલો હિસ્સો ધરાવે છે,જ્યારે બાકીના $5$% ભાગમાં કોષદીવાલ,બાહ્યકોષીય મેટ્રિક્સ અને હાડપિંજર જેવી નિર્જીવ સામગ્રીનો સમાવેશ થાય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. જીવરસ (Protoplasm) ને "જીવનનો ભૌતિક આધાર" માનવામાં આવે છે.
આ શબ્દ $1868$ માં થોમસ હેનરી હક્સલી દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો, જેમણે જીવરસને જીવનનો ભૌતિક આધાર ગણાવ્યો હતો કારણ કે તેમાં કોષની અંદર જીવન ટકાવી રાખવા માટે જરૂરી તમામ આવશ્યક ઘટકો અને રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ સમાવિષ્ટ હોય છે.

(A) પ્રોટોપ્લાઝમ (જીવરસ) સિદ્ધાંત, જે જણાવે છે કે જીવરસ એ જીવનનો ભૌતિક આધાર છે, તે મેક્સ શુલ્ઝ દ્વારા પ્રાણી કોષો માટે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જો કે, $1884$ માં વનસ્પતિ કોષોમાં પ્રોટોપ્લાઝમ સિદ્ધાંતને સ્થાપિત અને વિસ્તારવાનું કાર્ય $\text{સ્ટ્રાસબર્ગર}$ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

(A) જીવરસ (Protoplasm) માટે "જીવનનો ભૌતિક આધાર" શબ્દ થોમસ હેનરી હક્સલી દ્વારા $1868$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જીવરસ એ પાયાનું દ્રવ્ય છે જે તમામ સજીવોનું નિર્માણ કરે છે અને તે તમામ જૈવિક પ્રવૃત્તિઓ માટે જવાબદાર છે.

(D) જૈવિક સંગઠનનો ક્રમ પરમાણુઓ અને અણુઓથી શરૂ થાય છે,જે નિર્જીવ ઘટકો છે.
જીવન,એક કાર્યાત્મક એકમ તરીકે,$Cell$ (કોષ) ના સ્તરથી શરૂ થાય છે.
જોકે એમિનો એસિડ જેવા અણુઓ જીવનના પાયાના ઘટકો છે,પરંતુ જ્યાં સુધી તેઓ કોષીય બંધારણમાં સંગઠિત ન થાય ત્યાં સુધી તેઓ જીવનના લક્ષણો (જેમ કે ચયાપચય,પ્રજનન અથવા હોમિયોસ્ટેસિસ) ધરાવતા નથી.

(A) $nm$ એકમ નેનોમીટર દર્શાવે છે, જે $10^{-9} \, m$ ની બરાબર છે.
$nm$ ને $\mathring{A}$ (એંગસ્ટ્રોમ) માં રૂપાંતરિત કરવા માટે, આપણે જાણીએ છીએ કે $1 \, \mathring{A} = 10^{-10} \, m$ થાય છે.
તેથી, $1 \, nm = 10^{-9} \, m = 10 \times 10^{-10} \, m = 10 \, \mathring{A}$.
આમ, વિકલ્પ $A$ સાચો છે.

(A) $Protoplasm$ (જીવદ્રવ્ય) શબ્દ $1839$ માં $Johannes$ $Evangelista$ $Purkinje$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
$Protoplasm$ એ કોષનો જીવંત ભાગ છે જે કોષરસસ્તર દ્વારા ઘેરાયેલો હોય છે.
તેમાં કોષરસ અને કોષકેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) 'જીવરસ' (protoplasm) શબ્દ $1839$ માં જાન ઇવેન્જલિસ્ટા પુરકિંજે (Jan Evangelista Purkinje) દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તે કોષના જીવંત દ્રવ્યને દર્શાવે છે,જેમાં કોષરસ અને કોષકેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે.

(B) 'પ્રોટોપ્લાઝમ' (જીવરસ) શબ્દ $1839$ માં $Jan$ $Evangelista$ $Purkinje$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
તે કોષના જીવંત ઘટકને દર્શાવે છે,જેમાં કોષરસ અને કોષકેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે.
$Felix$ $Dujardin$ એ મૂળભૂત રીતે આ પદાર્થને 'sarcode' તરીકે વર્ણવ્યો હતો,પરંતુ $Purkinje$ એ તેને 'protoplasm' નામ આપ્યું હતું.

(B) $\text{જીવરસ}$ $(Protoplasm)$ શબ્દ $1839$ માં $Purkinje$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો। તે એક જટિલ, અર્ધ-પ્રવાહી, જેલી જેવો પદાર્થ છે જે કોષનો જીવંત ભાગ બનાવે છે। $Huxley$ એ $\text{જીવરસ}$ ને જીવનનો ભૌતિક આધાર ગણાવ્યો હતો કારણ કે કોષની તમામ મહત્વપૂર્ણ પ્રવૃત્તિઓ, જેમ કે ચયાપચય, વૃદ્ધિ અને પ્રજનન, તેની અંદર થાય છે। તેથી, વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે।

(D) "જીવરસ" (Protoplasm) શબ્દ $1839$ માં $J.E. Purkinje$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો।
તે કોષના જીવંત ઘટકોનો નિર્દેશ કરે છે, જેમાં કોષરસ અને કોષકેન્દ્રનો સમાવેશ થાય છે।
$Robert Hooke$ એ કોષની શોધ કરી હતી, જ્યારે $Schwann$ એ પ્રાણીઓ માટે કોષવાદ રજૂ કર્યો હતો।

(C) $Sarcode$ શબ્દ ફ્રેન્ચ જીવવિજ્ઞાની $Felix$ $Dujardin$ દ્વારા $1835$ માં નીચલા કક્ષાના પ્રાણીઓના (પ્રજીવો) કોષોમાં જોવા મળતા જીવંત પદાર્થનું વર્ણન કરવા માટે આપવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ,$1839$ માં $Purkinje$ અને $1846$ માં $Von$ $Mohl$ દ્વારા આ શબ્દને બદલે $Protoplasm$ (જીવદ્રવ્ય) શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

(A) કોષવાદ સૌપ્રથમ $Matthias$ $Schleiden$ $(1838)$ અને $Theodor$ $Schwann$ $(1839)$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે વર્ણવ્યું હતું કે તમામ વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા છે.
જોકે,તેમનો વાદ એ સમજાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યો હતો કે નવા કોષોનું નિર્માણ કેવી રીતે થાય છે.
$1855$ માં,$Rudolf$ $Virchow$ એ સૌપ્રથમ સમજાવ્યું કે કોષો વિભાજન પામે છે અને નવા કોષો અગાઉના અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી બને છે ($Omnis$ $cellula-e$ $cellula$).
તેમણે $Schleiden$ અને $Schwann$ ની પરિકલ્પનામાં સુધારો કરીને કોષવાદને આખરી સ્વરૂપ આપ્યું.

(B) કોષોના કદમાં ઘણી વિવિધતા જોવા મળે છે. માયકોપ્લાઝમા સૌથી નાના કોષો છે ($0.3 \ \mu m$ લંબાઈ). ચેતાકોષો સૌથી લાંબા કોષો પૈકીના એક છે. શાહમૃગનું ઈંડું એ સૌથી મોટો અલગીકરણ પામેલો એકલ કોષ છે.

(A) ઈલેક્ટ્રોન માઈક્રોસ્કોપની શોધ $1931$ માં $Max Knoll$ અને $Ernst Ruska$ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. આ શોધે કોષવિજ્ઞાનમાં ક્રાંતિ લાવી,કારણ કે તે વૈજ્ઞાનિકોને પ્રકાશ સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર (light microscope) કરતા ઘણી વધારે વિભેદન શક્તિ (resolution) સાથે કોષીય રચનાઓ જોવાની ક્ષમતા આપે છે.

(D) સૌથી લાંબો વનસ્પતિ કોષ $Boehmeria \text{ } nivea$ વનસ્પતિના તંતુઓ છે, જેને સામાન્ય રીતે $Ramie$ તંતુ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ તંતુઓ $55 \text{ } cm$ સુધીની લંબાઈ પ્રાપ્ત કરી શકે છે. જોકે કપાસના તંતુઓ પણ વનસ્પતિ તંતુઓ છે, પરંતુ તે $Ramie$ તંતુઓ કરતા ઘણા ટૂંકા હોય છે. જલવાહિની અને જલવાહિનીકી એ જલવાહક પેશીના ઘટકો છે અને તેને સૌથી લાંબા વનસ્પતિ કોષો ગણવામાં આવતા નથી.

(C) કોષવાદ સૌપ્રથમ $Schleiden$ અને $Schwann$ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે,તેઓ એ સમજાવી શક્યા ન હતા કે નવા કોષોનું નિર્માણ કેવી રીતે થાય છે. $1855$ માં,$Rudolph\, Virchow$ એ સૌપ્રથમ સમજાવ્યું કે કોષો વિભાજન પામે છે અને નવા કોષો અગાઉના અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી બને છે $(Omnis\, cellula-e\, cellula)$. આ ઉમેરાએ કોષવાદને પૂર્ણ કર્યો,જેને હવે આધુનિક કોષવાદ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) આધુનિક કોષવાદ મુજબ,કોષ એ તમામ જીવંત સજીવોનો પાયાનો રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક એકમ છે. તે સજીવના અસ્તિત્વ માટે જરૂરી તમામ આવશ્યક ચયાપચય અને દેહધાર્મિક પ્રક્રિયાઓ કરે છે. તેથી,કોષ જીવંત સજીવના બધા જ કાર્યો દર્શાવે છે.

(D) વિવિધ સજીવોમાં કોષોનું કદ ખૂબ જ અલગ-અલગ હોય છે.
મોટાભાગના કોષો સૂક્ષ્મદર્શક હોય છે,પરંતુ કેટલાક કોષો એટલા મોટા હોય છે કે તેને નરી આંખે જોઈ શકાય છે.
સૌથી મોટો એકલ કોષ શાહમૃગનું ઈંડું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) "Omnis cellula-e cellula" (નવા કોષો પૂર્વ અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી ઉદ્દભવે છે) નો ખ્યાલ $1855$ માં $Rudolf \, Virchow$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો。
આ વિધાને મૂળ કોષવાદમાં સુધારો કર્યો, જે શરૂઆતમાં $Schleiden$ અને $Schwann$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો, જેથી નવા કોષો કેવી રીતે બને છે તે સમજાવી શકાય。

(C) જીવંત કોષનું અવલોકન અને વર્ણન કરનાર પ્રથમ વ્યક્તિ $Antony\ van\ Leeuwenhoek$ હતા.
તેમણે બેક્ટેરિયા,પ્રજીવો અને શુક્રકોષોનું અવલોકન કરવા માટે તેમના પોતાના દ્વારા બનાવેલ સાદા માઈક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
$Robert\ Hooke$ એ મૃત બૂચના કોષોનું અવલોકન કર્યું હતું અને 'કોષ' શબ્દ આપ્યો હતો,જ્યારે $M.J.\ Schleiden$ અને $Schwann$ કોષવાદ રજૂ કરવા માટે જાણીતા છે.

(A) "જીવરસ એ જીવનનો ભૌતિક આધાર છે" એવું વિધાન $1868$ માં $Thomas \text{ } Huxley$ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું.
$Purkinje$ એ કોષના જીવંત દ્રવ્ય માટે "જીવરસ" (protoplasm) શબ્દ આપ્યો હતો.
$Lamarck$ ઉત્ક્રાંતિના તેમના સિદ્ધાંતો માટે જાણીતા છે.
$Robert \text{ } Hooke$ એ $1665$ માં કોષની શોધ કરી હતી.

(A) કોષવાદ $1838$ માં $Matthias$ $Schleiden$ (એક જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી) અને $1839$ માં $Theodor$ $Schwann$ (એક બ્રિટિશ પ્રાણીશાસ્ત્રી) દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે સંયુક્ત રીતે પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે તમામ વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ કોષો અને કોષોની નીપજોના બનેલા છે.

(C) $1835$ માં, ફ્રેન્ચ જીવવિજ્ઞાની $Felix \text{ } Dujardin$ એ $Foraminifera$ (એક પ્રકારના પ્રજીવ) ના કોષની અંદર જીવંત પદાર્થનું અવલોકન કર્યું હતું. તેમણે આ જેલી જેવા જીવંત પદાર્થને '$Sarcode$' નામ આપ્યું હતું. ત્યારબાદ, $1839$ માં $Purkinje$ એ આ જ જીવંત પદાર્થ માટે '$Protoplasm$' (જીવરસ) શબ્દ પ્રયોજ્યો હતો.

(D) કોષની રચના,કાર્ય અને વર્તણૂકના અભ્યાસને $Cell \ Biology$ (કોષ જીવવિજ્ઞાન) અથવા $Cytology$ (કોષવિદ્યા) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Oncology$ (ઓન્કોલોજી) એ કેન્સરનો અભ્યાસ છે.
$Cytogenetics$ (કોષજનીન વિદ્યા) એ કોષની રચના અને કાર્ય,ખાસ કરીને રંગસૂત્રોનો અભ્યાસ છે.
$Molecular \ Biology$ (આણ્વિય જીવવિજ્ઞાન) એ આણ્વિય સ્તરે જૈવિક પ્રવૃત્તિઓનો અભ્યાસ છે.

(A) "કોષ" (cell) શબ્દ $Robert\, Hook$ દ્વારા $1665$ માં આપવામાં આવ્યો હતો. તેમણે બૂચ (cork) ના પાતળા છેદને પ્રાથમિક સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર નીચે જોયો અને નોંધ્યું કે તે મધપૂડા જેવી રચના ધરાવે છે, જેમાં ઘણા નાના ખાનાઓ જોવા મળે છે, જેને તેમણે "કોષ" (લેટિનમાં 'નાનો ઓરડો') નામ આપ્યું હતું.

(B) $1838$ માં,જર્મન વનસ્પતિશાસ્ત્રી મેથિયાસ $Schleiden$ એ મોટી સંખ્યામાં વનસ્પતિઓનું નિરીક્ષણ કર્યું અને જોયું કે તમામ વનસ્પતિઓ વિવિધ પ્રકારના કોષોની બનેલી હોય છે જે વનસ્પતિના પેશીઓ બનાવે છે. આમ,તેમણે વનસ્પતિઓ માટે કોષવાદનો સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો હતો.

(C) કોષની શોધ સૌપ્રથમ $1665$ માં $Robert\, Hooke$ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમણે બૂચ (cork) ના પાતળા છેદને પ્રાથમિક માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ જોયો અને તેમાં નાના,ખાના જેવી રચનાઓ જોઈ,જેને તેમણે 'કોષ' (લેટિનમાં 'નાનો ઓરડો') નામ આપ્યું.

(C) $Phase$ $contrast$ માઈક્રોસ્કોપ ખાસ કરીને પારદર્શક નમૂનાઓ,જેમ કે જીવંત કોષોને,અભિરંજન (staining) કર્યા વિના જોવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે.
તે પારદર્શક નમૂનામાંથી પસાર થતા પ્રકાશના ફેઝ શિફ્ટને ઈમેજમાં તેજસ્વી ફેરફારોમાં રૂપાંતરિત કરીને કાર્ય કરે છે.
$SEM$ ($Scanning$ $Electron$ $Microscope$) અને $TEM$ ($Transmission$ $Electron$ $Microscope$) માં નમૂનાને ફિક્સ,નિર્જલીકૃત અને ઘણીવાર ભારે ધાતુઓથી કોટેડ કરવો પડે છે,જેનાથી કોષ મૃત્યુ પામે છે.
ફ્લોરેસન્ટ માઈક્રોસ્કોપીમાં સામાન્ય રીતે ચોક્કસ બંધારણોને લેબલ કરવા માટે ફ્લોરેસન્ટ ડાઈ અથવા પ્રોટીનનો ઉપયોગ કરવો પડે છે,જે કોષને તેની સંપૂર્ણ કુદરતી અને અભિરંજન વગરની સ્થિતિમાં જોવા માટે યોગ્ય નથી.

(B) $1665$ માં,$Robert\, Hooke$ એ બૂચના પાતળા છેદને સાદા સૂક્ષ્મદર્શકયંત્ર હેઠળ તપાસ્યો અને પેટી જેવી રચનાઓ જોઈ જેને તેમણે 'કોષ' $(cell)$ નામ આપ્યું.
તેથી,તેઓ કોષને નિહાળનાર અને તેનું વર્ણન કરનાર સૌપ્રથમ વ્યક્તિ હતા.

(C) $Protoplasm$ (જીવરસ) શબ્દ $1839$ માં $Purkinje$ દ્વારા આપવામાં આવ્યો હતો. તે એક જટિલ,અર્ધ-પ્રવાહી,જેલી જેવો પદાર્થ છે જે કોષનો જીવંત ભાગ બનાવે છે. $Huxley$ એ $Protoplasm$ ને જીવનનો ભૌતિક આધાર ગણાવ્યો છે કારણ કે કોષની તમામ મહત્વપૂર્ણ પ્રવૃત્તિઓ,જેમ કે ચયાપચય,વૃદ્ધિ અને પ્રજનન,તેની અંદર જ થાય છે.