Mix Examples-Cell Cycle and Cell Division Questions in Gujarati

(D) કોષચક્ર $G_1$,$S$,$G_2$ અને $M$ તબક્કાઓ ધરાવે છે.
$G_1$ તબક્કામાં,$DNA$ નું પ્રમાણ $2C$ હોય છે.
$S$ તબક્કા દરમિયાન,$DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે,જેના કારણે $DNA$ નું પ્રમાણ $2C$ થી વધીને $4C$ થાય છે.
$G_2$ તબક્કામાં,કોષ વિભાજન માટે તૈયારી કરે છે અને $DNA$ નું પ્રમાણ $4C$ જ રહે છે.
$M$ તબક્કા (ભાજન) દરમિયાન,$DNA$ બે બાળ કોષોમાં વહેંચાઈ જાય છે,જેનાથી દરેક કોષમાં પ્રમાણ ફરીથી $2C$ થઈ જાય છે.
આમ,$DNA$ નું પ્રમાણ $G_2$ તબક્કા દરમિયાન અને $M$ તબક્કાના પ્રારંભિક તબક્કાઓ (પૂર્વાવસ્થા અને ભાજનાવસ્થા) માં $4C$ સ્તરે રહે છે.

(C) આકૃતિ $A$ માં,રંગસૂત્રો અલગ થઈ ગયા છે અને વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરી રહ્યા છે,જે સમભાજનની મોડી ભાજનોત્તર અવસ્થા (late anaphase) ની લાક્ષણિકતા છે.
આકૃતિ $B$ માં,રંગસૂત્રો ઘટ્ટ થઈ રહ્યા છે અને કોષકેન્દ્ર પટલ અદ્રશ્ય થવાની શરૂઆત થઈ રહી છે,જે સમભાજનની પૂર્વાવસ્થા (prophase) ની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,આકૃતિ $A$ મોડી ભાજનોત્તર અવસ્થા અને આકૃતિ $B$ પૂર્વાવસ્થા દર્શાવે છે. સાચો વિકલ્પ $(c)$ છે.

(B) કોષચક્ર મુખ્ય બે તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલું છે: આંતરાવસ્થા અને $M$-તબક્કો (સમભાજન).
આંતરાવસ્થા ત્રણ તબક્કાઓ ધરાવે છે: $G_1$ તબક્કો,$S$ તબક્કો (સંશ્લેષણાત્મક તબક્કો) અને $G_2$ તબક્કો.
આપેલ આકૃતિમાં,$D$ એ આંતરાવસ્થામાં રહેલા $S$ તબક્કા (સંશ્લેષણાત્મક તબક્કો) ને દર્શાવે છે.
સમભાજનને પૂર્વાવસ્થા $(A)$,ભાજનાવસ્થા $(B)$,ભાજનોત્તર અવસ્થા અને અંત્યાવસ્થામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે ($C$ એ કોષરસવિભાજન દર્શાવે છે).
તેથી,$D$ એ સંશ્લેષણાત્મક તબક્કા સાથે સુસંગત છે.

(D) : પોલિપ્લોઇડી એ કોષના કોષકેન્દ્રમાં રંગસૂત્રોના બે કરતા વધુ સેટ હોવાની ઘટના છે.
પોલિપ્લોઇડી વનસ્પતિઓમાં વધુ સામાન્ય છે.
તે સમભાજન અથવા અર્ધીકરણ દરમિયાન રંગસૂત્રોના સંપૂર્ણ નોન-ડિસજંક્શન (અલગ ન થવા) ના પરિણામે ઉદ્ભવે છે,જ્યાં રંગસૂત્રોના સ્વયંજનન પછી કોષ વિભાજન પામવામાં નિષ્ફળ જાય છે,જેના પરિણામે પ્લોઇડી સ્તરમાં વધારો થાય છે.

(B) . $G_2$-તબક્કો: આ તબક્કા દરમિયાન,સમભાજનની તૈયારી માટે પ્રોટીન અને $RNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે $(A-2)$.
$B$. ભાજનોત્તર અવસ્થા (Anaphase): આ તબક્કા દરમિયાન,સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન થાય છે અને રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થઈને વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે $(B-4)$.
$C$. લેપ્ટોટીન: આ અર્ધીકરણની પૂર્વાવસ્થા-$I$ નો પ્રથમ તબક્કો છે,જેમાં રંગસૂત્રો દ્રશ્યમાન થાય છે $(C-1)$.
$D$. ડાયાકીનેસિસ: આ પૂર્વાવસ્થા-$I$ નો અંતિમ તબક્કો છે,જે વ્યતિકરણની અંતિમ અવસ્થા (Terminalisation of chiasmata) દ્વારા ઓળખાય છે $(D-3)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-2, B-4, C-1, D-3$ છે.

(D) $Leptotene$,$Zygotene$,અને $Pachytene$ એ $Meiosis-I$ (અર્ધીકરણ-$I$) ના $Prophase-I$ (પૂર્વાવસ્થા-$I$) ના પેટા-તબક્કાઓ છે.
$G_1$ તબક્કો એ $Cell Cycle$ (કોષચક્ર) ની આંતરાવસ્થાનો એક ભાગ છે.
તેથી,$G_1$ તબક્કો અસંગત છે કારણ કે તે $Meiosis-I$ ના તબક્કાઓનો ભાગ નથી.

(A) સમભાજન એ કોષ વિભાજનની પ્રક્રિયા છે જેમાં એક કોષ વિભાજિત થઈને બે સમાન બાળ કોષો બનાવે છે.
તેના બે મુખ્ય તબક્કાઓ છે:
$1$. $Karyokinesis$ (કોષકેન્દ્ર વિભાજન): આ કોષકેન્દ્રનું વિભાજન છે,જેમાં રંગસૂત્રોનું વિભાજન થઈને બે નવા કોષકેન્દ્રો બને છે.
$2$. $Cytokinesis$ (કોષરસ વિભાજન): આ કોષરસનું વિભાજન છે,જે $Karyokinesis$ પછી થાય છે અને તેના પરિણામે કોષ બે અલગ બાળ કોષોમાં વિભાજિત થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $Karyokinesis$ ત્યારબાદ $Cytokinesis$ છે.

(C) આંતરાવસ્થા એ કોષચક્રનો એવો તબક્કો છે જેમાં કોષ વિભાજન માટે તૈયારી કરે છે. તે ત્રણ પેટા-તબક્કાઓ ધરાવે છે: $G_1$ તબક્કો,$S$ તબક્કો અને $G_2$ તબક્કો.
$1$. $G_1$ તબક્કો: કોષ વૃદ્ધિ અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ થાય છે.
$2$. $S$ તબક્કો: $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
$3$. $G_2$ તબક્કો: વધુ વૃદ્ધિ અને સમભાજન માટેની તૈયારી થાય છે.
સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન એ સમભાજન (Mitosis) ના ભાજનોત્તર અવસ્થા (Anaphase) ની લાક્ષણિક ઘટના છે,આંતરાવસ્થાની નહીં.

(C) ખોટું વિધાન $C$ છે. પ્રાણી કોષોમાં,કોષરસ વિભાજન કોષરસપટલમાં ક્લીવેજ ફરો (cleavage furrow) ના નિર્માણ દ્વારા થાય છે,જે પરિઘથી શરૂ થઈને કોષના કેન્દ્ર તરફ અંદરની તરફ વધે છે.
વિકલ્પ $A$ સાચો છે: ડાયાકિનેસિસ એ અર્ધસૂત્રીભાજન પ્રોફેઝ-$I$ નો અંતિમ તબક્કો છે જ્યાં કાયઝમેટાનું ટર્મિનલાઇઝેશન થાય છે.
વિકલ્પ $B$ સાચો છે: ઘણા પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓમાં,અંડકોષો લાંબા સમય સુધી ડિપ્લોટીન તબક્કામાં (ડિક્ટિઓટીન) સ્થગિત રહે છે.
વિકલ્પ $D$ સાચો છે: પ્રોફેઝ-$I$ ને રંગસૂત્રોના આકાર અને વર્તણૂકના આધારે પાંચ તબક્કામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે: લેપ્ટોટીન,ઝાયગોટીન,પેકીટીન,ડિપ્લોટીન અને ડાયાકિનેસિસ.

(B) વિધાન $a$ સાચું છે: કોષચક્રનો સમયગાળો વિવિધ સજીવોમાં અને એક જ સજીવના વિવિધ કોષોના પ્રકારોમાં નોંધપાત્ર રીતે બદલાય છે.
વિધાન $b$ ખોટું છે: $DNA$ સંશ્લેષણ (પ્રતિકૃતિ) આંતરાવસ્થાના $S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન થાય છે,પેકીટીન (જે અર્ધીકરણની પૂર્વાવસ્થા-$I$ નો એક તબક્કો છે) દરમિયાન નહીં.
વિધાન $c$ સાચું છે: $G_1$ તબક્કો (ગેપ $1$) એ સમભાજનના અંત અને $DNA$ પ્રતિકૃતિ ($S$-તબક્કો) ની શરૂઆત વચ્ચેનો સમયગાળો દર્શાવે છે.
તેથી,વિધાન $a$ અને $c$ સાચા છે.

(C) પેઢીઓની સંખ્યા $(n)$ કુલ સમયને એક વિભાજન માટે લાગતા સમય વડે ભાગીને ગણવામાં આવે છે.
$n = \frac{\text{કુલ સમય}}{\text{પેઢીનો સમય}} = \frac{175 \text{ min}}{35 \text{ min}} = 5$.
કોષોની અંતિમ સંખ્યા $(N_f)$ સૂત્ર $N_f = N_i \times 2^n$ નો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે,જ્યાં $N_i$ એ કોષોની પ્રારંભિક સંખ્યા છે.
$N_f = 10^5 \times 2^5$.
કારણ કે $2^5 = 32$,તેથી અંતિમ સાંદ્રતા $N_f = 10^5 \times 32 = 32 \times 10^5$ કોષો પ્રતિ $ml$ થશે.

(D) સમભાજનની ઘટનાઓનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. $c -$ રંગસૂત્રોનું ઘનીકરણ પૂર્વાવસ્થા (Prophase) દરમિયાન થાય છે.
$2$. $b -$ ત્રાકતંતુઓ રંગસૂત્રોના કાઇનેટોકોર સાથે જોડાવાની ઘટના પ્રોમેટાફેઝ દરમિયાન થાય છે.
$3$. $d -$ સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન અને રંગસૂત્રિકાઓનું અલગ થવું ભાજનોત્તર અવસ્થા (Anaphase) દરમિયાન થાય છે.
$4$. $a -$ રંગસૂત્રોના સમૂહની આસપાસ કોષકેન્દ્રપટલનું નિર્માણ અંત્યાવસ્થા (Telophase) દરમિયાન થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $c \rightarrow b \rightarrow d \rightarrow a$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ $G_2$ તબક્કો: $G_2$ તબક્કા દરમિયાન,ભાજન (mitosis) ની તૈયારી માટે પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે અને કોષની વૃદ્ધિ ચાલુ રહે છે. તેથી,$(1-q)$.
$(2)$ તારાકેન્દ્રનું સ્વયંજનન: તારાકેન્દ્રનું સ્વયંજનન કોષચક્રના $S$ તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન થાય છે. તેથી,$(2-r)$.
$(3)$ કોષચક્ર: કોષચક્ર એ કોષની વૃદ્ધિ અને વિભાજનની ઘટનાઓની શ્રેણી છે જે બે બાળ કોષોના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે. તેથી,$(3-s)$.
$(4)$ હૃદયના કોષો: પુખ્ત વયના હૃદયના કોષો (કાર્ડિયાક માયોસાઇટ્સ) વિભાજન પામતા નથી અને શાંત અવસ્થામાં પ્રવેશ કરે છે જેને $G_0$ તબક્કો કહેવાય છે. તેથી,$(4-p)$.
આમ,સાચો ક્રમ $(1-q), (2-r), (3-s), (4-p)$ છે.

(B) કોષચક્ર બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા અને $M$ તબક્કો.
$i$. $G_1$ તબક્કો એ આંતરાવસ્થાનો પ્રથમ $(1^{st})$ તબક્કો છે,જેમાં કોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને $DNA$ પ્રતિકૃતિ માટે તૈયારી કરે છે $(i-R)$.
$ii$. $S$ તબક્કો એ સંશ્લેષણ તબક્કો છે જ્યાં $DNA$ નું સ્વયંજનન (પ્રતિકૃતિ) થાય છે $(ii-S)$.
$iii$. $G_2$ તબક્કો એ બીજો વૃદ્ધિ તબક્કો છે જ્યાં કોષ વિભાજન માટે પ્રોટીન અને સૂક્ષ્મનલિકાઓનું સંશ્લેષણ થાય છે $(iii-P)$.
$iv$. $M$ તબક્કો એ ભાજન તબક્કો છે જેમાં કોષકેન્દ્ર વિભાજન (Karyokinesis) અને કોષરસ વિભાજન (Cytokinesis) નો સમાવેશ થાય છે $(iv-Q)$.
તેથી,સાચી જોડ $(i-R), (ii-S), (iii-P), (iv-Q)$ છે.

(A) વિધાન $(A)$: અર્ધીકરણ દરમિયાન,બે ક્રમિક કોષકેન્દ્ર વિભાજન થાય છે,અર્ધીકરણ-$I$ અને અર્ધીકરણ-$II$. આ બે વિભાજનની વચ્ચે એક ટૂંકો આરામનો તબક્કો હોય છે જેને આંતરકોષવિભાજન (interkinesis) કહેવાય છે. આંતરકોષવિભાજન દરમિયાન $DNA$ નું સ્વયંજનન થતું નથી. તેથી,આ વિધાન સાચું છે.
કારણ $(R)$: અર્ધીકરણ-$II$ ને સમીકરણ વિભાજન (equational division) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં સમભાજનની પ્રક્રિયાની જેમ જ રંગસૂત્રિકાઓનું અલગીકરણ થાય છે. તેથી,આ વિધાન સાચું છે.
આમ,બંને વિધાનો સાચા હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $A$ અને $R$ બંને સાચા છે તે છે.

(A) : અર્ધીકરણમાં,$DNA$ નું પ્રતિકૃતિ (replication) આંતરાવસ્થાના $S$-તબક્કા દરમિયાન માત્ર એક જ વાર થાય છે,જે અર્ધીકરણ-$I$ પહેલા આવે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$R$: રંગસૂત્રોના અ-ભાતૃ રંગસૂત્રિકાઓ (non-sister chromatids) વચ્ચે $DNA$ ના ખંડોની આપ-લે (વ્યતિકરણ - crossing over) અર્ધીકરણ-$I$ ના પૂર્વાવસ્થા-$I$ ના પેકીટીન તબક્કા દરમિયાન થાય છે. આ પ્રક્રિયા સમભાજનમાં જોવા મળતી નથી. તેથી,$R$ ખોટું છે.

(A) વિધાન $(A)$ સાચું છે: કોષચક્ર એ કોષની વૃદ્ધિ,$DNA$ નું સ્વયંજનન અને કોષ વિભાજનની ઘટનાઓની શ્રેણી છે જે નવા કોષોના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
કારણ $(R)$ સાચું છે: અર્ધીકરણ એ ન્યૂનકારી વિભાજન છે જેના પરિણામે $4$ એકકીય બાળકોષો ઉત્પન્ન થાય છે,જે વ્યતિકરણ અને સ્વતંત્ર વિશ્લેષણને કારણે પિતૃકોષ કરતા અને એકબીજા કરતા આનુવંશિક રીતે અલગ હોય છે.
આમ,બંને વિધાનો આ જૈવિક પ્રક્રિયાઓનું સચોટ વર્ણન કરે છે.

(A) મનુષ્યમાં,દૈહિક કોષો દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં રંગસૂત્રોના બે સેટ હોય છે,જે દરેક પિતૃ પાસેથી વારસામાં મળે છે.
દરેક સેટમાં $23$ રંગસૂત્રો હોય છે.
તેથી,માનવ કોષમાં દ્વિકીય રંગસૂત્રોની કુલ સંખ્યા $23 \times 2 = 46$ છે.
આમાં $22$ જોડ દૈહિક રંગસૂત્રો (autosomes) અને $1$ જોડ લિંગી રંગસૂત્રોનો સમાવેશ થાય છે.

(C) કોષચક્રના $S$-તબક્કા દરમિયાન $DNA$ નું સ્વયંજનન (replication) થાય છે.
$DNA$ એ યુક્રોમાટીન (સક્રિય,છૂટું ગોઠવાયેલું) અને હેટ્રોક્રોમાટીન (નિષ્ક્રિય,ઘટ્ટ ગોઠવાયેલું) નું બનેલું હોય છે.
બંને પ્રકારના ક્રોમાટીન $S$-તબક્કા દરમિયાન સ્વયંજનન પામે છે જેથી બાળ કોષોને આનુવંશિક દ્રવ્યનો સંપૂર્ણ સેટ મળે.
રેડિયોએક્ટિવ થાયમિન એ $DNA$ સંશ્લેષણ માટેનો પૂર્વગામી ઘટક હોવાથી,તે યુક્રોમાટીન અને હેટ્રોક્રોમાટીન બંનેના નવા સંશ્લેષિત $DNA$ શૃંખલાઓમાં દાખલ થશે.
તેથી,બંને પ્રકારની રંગસૂત્રિકાઓ રેડિયોએક્ટિવ બનશે.

(A) આંતરાવસ્થાની $S$-તબક્કા દરમિયાન,$DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે,જેના પરિણામે દરેક રંગસૂત્ર સેન્ટ્રોમિયર સાથે જોડાયેલી બે ભગિની રંગસૂત્રિકાઓ (sister chromatids) ધરાવે છે.
સમભાજનમાં,રંગસૂત્રો ભાજનાવસ્થા પટ્ટિકા પર ગોઠવાય છે,અને દરેક રંગસૂત્ર હજુ પણ બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.
અર્ધીકરણ-$I$ માં,સમજાત રંગસૂત્રોની જોડ બને છે અને તે ભાજનાવસ્થા પટ્ટિકા પર ગોઠવાય છે; દરેક રંગસૂત્ર હજુ પણ બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.
તેથી,સમભાજન અને અર્ધીકરણ (ખાસ કરીને ભાજનાવસ્થા-$I$) બંનેમાં,દરેક રંગસૂત્ર બે રંગસૂત્રિકાઓ ધરાવે છે.

(C) વિભાજનની સંખ્યા $(n)$ કુલ સમયને એક વિભાજન માટે લાગતા સમય વડે ભાગીને મેળવી શકાય છે: $n = 175 / 35 = 5$.
$n$ વિભાજન પછી,કોષોની સંખ્યા $N = N_0 \times 2^n$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે,જ્યાં $N_0$ એ પ્રારંભિક સંકેન્દ્રણ છે.
અહીં $N_0 = 10^5$ કોષો $/ ml$ અને $n = 5$ આપેલ છે,તેથી અંતિમ સંકેન્દ્રણ $N = 10^5 \times 2^5$ થશે.
$2^5 = 32$ હોવાથી,અંતિમ સંકેન્દ્રણ $N = 10^5 \times 32 = 32 \times 10^5$ કોષો $/ ml$ થશે.

(B) કોષચક્ર બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો (ભાજનાવસ્થા).
આંતરાવસ્થા $G_1$,$S$,અને $G_2$ તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલી છે.
આપેલ આકૃતિમાં,$D$ એ $S$-તબક્કો (સંશ્લેષણ તબક્કો) દર્શાવે છે જ્યાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
$M$-તબક્કામાં કોષકેન્દ્ર વિભાજન (Karyokinesis) અને કોષરસ વિભાજન (Cytokinesis) નો સમાવેશ થાય છે.
આકૃતિમાં,$M$-તબક્કાને $A$,$B$,અને $C$ માં પેટાવિભાગોમાં વહેંચવામાં આવ્યો છે. પ્રમાણિત કોષચક્રની આકૃતિઓ મુજબ:
$A$ એ કોષરસ વિભાજન દર્શાવે છે,
$B$ એ કોષકેન્દ્ર વિભાજન દર્શાવે છે,
$C$ એ સમગ્ર ભાજનાવસ્થા દર્શાવે છે.
જોકે,આપેલા વિકલ્પોને જોતા,$D$ એ આંતરાવસ્થામાં રહેલા $S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) ને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.

(D) આકૃતિ $A$ માં,રંગસૂત્રો કોષની વિષુવવૃત્તીય પટ્ટી પર ગોઠવાયેલા છે,જે સમભાજનની ભાજન અવસ્થા (Metaphase) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આકૃતિ $B$ માં,રંગસૂત્રો કોષકેન્દ્રની અંદર ઘટ્ટ થઈ રહ્યા છે અને તારાકેન્દ્રો વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરી રહ્યા છે,જે સમભાજનની પૂર્વાવસ્થા (Prophase) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
તેથી,આકૃતિ $A$ ભાજન અવસ્થા (Metaphase) દર્શાવે છે અને આકૃતિ $B$ પૂર્વાવસ્થા (Prophase) દર્શાવે છે. સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) સમભાજન દરમિયાન થતી ઘટનાઓનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. ઘનીકરણ: પૂર્વાવસ્થા (Prophase) દરમિયાન ક્રોમેટિનનું સંઘનન થઈને રંગસૂત્રો બને છે.
$2$. વિષુવવૃત્તીય પટ્ટ પર ગોઠવણી: ભાજનાવસ્થા (Metaphase) દરમિયાન રંગસૂત્રો કોષના વિષુવવૃત્તીય પટ્ટ પર ગોઠવાય છે.
$3$. સેન્ટ્રોમીયરનું વિભાજન: ભાજનોત્તર અવસ્થા (Anaphase) દરમિયાન દરેક રંગસૂત્રનું સેન્ટ્રોમીયર વિભાજિત થાય છે.
$4$. સેગ્રીગેશન: ભાજનોત્તર અવસ્થા દરમિયાન રંગસૂત્રિકાઓ વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે.
$5$. અંત્યાવસ્થા: રંગસૂત્રો ધ્રુવો પર પહોંચે છે અને કોષકેન્દ્રપટલનું પુનઃ નિર્માણ થાય છે.
વિકલ્પ $D$ એ સમભાજનના તબક્કાઓનો તાર્કિક ક્રમ દર્શાવે છે.

(B) એસેન્ટ્રિક રંગસૂત્ર એ એવું રંગસૂત્ર છે જેમાં સેન્ટ્રોમિયરનો અભાવ હોય છે.
સેન્ટ્રોમિયરના અભાવને કારણે,તે કોષ વિભાજન દરમિયાન સ્પિન્ડલ તંતુઓ સાથે જોડાઈ શકતું નથી.
પરિણામે,ભાજનાવસ્થા (anaphase) દરમિયાન તે ધ્રુવો તરફ ગતિ કરી શકતું નથી અને ઘણીવાર તે ગુમાવાય છે અથવા બાળ કોષોના કોષકેન્દ્રમાં તેનો સમાવેશ થતો નથી.

(C) $A-IV, B-III, C-II, D-I$
$1$. ભાજનાવસ્થા $(IV)$: ભાજનાવસ્થા દરમિયાન, રંગસૂત્રો સ્પિન્ડલ વિષુવવૃત્ત પર ગોઠવાય છે.
$2$. ભાજનોત્તર અવસ્થા $(III)$: ભાજનોત્તર અવસ્થા દરમિયાન, સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન થાય છે અને રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થઈને વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે.
$3$. ઝાયગોટીન $(II)$: પૂર્વાવસ્થા-$I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કા દરમિયાન, સમાનધર્મી રંગસૂત્રો એકબીજા સાથે જોડાય છે, જેને સાયનેપ્સિસ કહેવાય છે.
$4$. પેકીટીન $(I)$: પૂર્વાવસ્થા-$I$ ના પેકીટીન તબક્કા દરમિયાન, સમાનધર્મી રંગસૂત્રોની અ-ભગિની રંગસૂત્રિકાઓ વચ્ચે વ્યતિકરણ (Crossing over) થાય છે.

(N/A)

કોષરસવિભાજન (Cytokinesis)	કોષકેન્દ્રવિભાજન (Karyokinesis)
$(i)$ તે કોષના કોષરસનું વિભાજન છે.	$(i)$ તે કોષના કોષકેન્દ્રનું વિભાજન છે.
$(ii)$ તે કોષકેન્દ્રના વિભાજન પૂર્ણ થયા પછી થાય છે.	$(ii)$ તે કોષરસના વિભાજન પહેલા થાય છે.
$(iii)$ તેમાં વનસ્પતિઓમાં કોષપટ્ટિકા (cell plate) અથવા પ્રાણીઓમાં કોષખાંચ (cleavage furrow) નું નિર્માણ થાય છે.	$(iii)$ તેમાં રંગસૂત્રોનું બે સંતતિ કોષકેન્દ્રોમાં અલગીકરણ થાય છે.

(N/A) $(i)$ ભાજનાવસ્થા (Metaphase): રંગસૂત્રો વિષુવવૃત્તીય તલ પર ગોઠવાય છે.
$(ii)$ ભાજનોત્તરાવસ્થા (Anaphase): દરેક રંગસૂત્રનું સેન્ટ્રોમિયર વિભાજિત થાય છે,જેનાથી રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થઈને વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે.
$(iii)$ અર્ધીકરણ-$I$ ની ઝાયગોટીન (Zygotene) અવસ્થા: સમજાત રંગસૂત્રો જોડ બનાવે છે,જેને સિનેપ્સિસ કહેવાય છે.
$(iv)$ અર્ધીકરણ-$I$ ની પેકીટીન (Pachytene) અવસ્થા: સમજાત રંગસૂત્રોની અ-રંગસૂત્રિકાઓ વચ્ચે વ્યતિકરણ (Crossing over) થાય છે.

(N/A)

સમભાજનની ભાજનોત્તર અવસ્થા	અર્ધીકરણની ભાજનોત્તર અવસ્થા-$I$
ભાજનોત્તર અવસ્થા એ એવી અવસ્થા છે જેમાં સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન થાય છે અને રંગસૂત્રિકાઓ (sister chromatids) અલગ પડે છે.	ભાજનોત્તર અવસ્થા-$I$ દરમિયાન,સમજાત રંગસૂત્રો અલગ થાય છે,જ્યારે રંગસૂત્રિકાઓ તેમના સેન્ટ્રોમિયર પર જોડાયેલી રહે છે.
અલગ થયેલી રંગસૂત્રિકાઓ (હવે બાળ રંગસૂત્રો) વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે.	સમજાત રંગસૂત્રો વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે.
આ રંગસૂત્રો આનુવંશિક રીતે એકબીજાને સમાન હોય છે.	વ્યતિકરણ (crossing over) ને કારણે વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરતા રંગસૂત્રો આનુવંશિક રીતે અલગ હોય છે.

(A)

સમભાજન (Mitosis)	અર્ધીકરણ (Meiosis)
$(1)$ સમભાજનમાં, એક જ વિભાજનથી બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.	$(1)$ અર્ધીકરણમાં બે ક્રમિક વિભાજનોનો સમાવેશ થાય છે - અર્ધીકરણ $I$ અને અર્ધીકરણ $II$. આ વિભાજનોથી ચાર સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે।
$(2)$ સમભાજનને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે સંતતિ કોષોમાં પિતૃ કોષ જેટલા જ રંગસૂત્રોની સંખ્યા જળવાઈ રહે છે।	$(2)$ અર્ધીકરણ $I$ ને ન્યૂનકારી વિભાજન કહેવાય છે કારણ કે રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય છે। અર્ધીકરણ $II$ ને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે તેમાં રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે અને રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે।
$(3)$ પૂર્વાવસ્થા ટૂંકી હોય છે અને તેમાં કોઈ પેટા-તબક્કા હોતા નથી।	$(3)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ખૂબ લાંબી હોય છે અને તેમાં $5$ તબક્કાઓ હોય છે: લેપ્ટોટીન, ઝાયગોટીન, પેકીટીન, ડીપ્લોટીન અને ડાયાકીનેસિસ।
$(4)$ તેમાં રંગસૂત્રોની જોડી બનવી, વ્યતિકરણ (crossing-over) કે વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) જેવી ઘટનાઓ થતી નથી।	$(4)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કામાં રંગસૂત્રોની જોડી બને છે। પેકીટીન દરમિયાન વ્યતિકરણ થાય છે। ડીપ્લોટીન તબક્કામાં વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) રચાય છે।
$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ બનતું નથી।	$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કા દરમિયાન રચાય છે।
$(6)$ ભાજનાવસ્થામાં દરેક રંગસૂત્રની રંગસૂત્રિકાઓ અલગ પડે છે।	$(6)$ ભાજનાવસ્થા $I$ દરમિયાન, સમજાત રંગસૂત્રો અલગ થાય છે, જ્યારે રંગસૂત્રિકાઓ તેમના સેન્ટ્રોમિયર પર જોડાયેલી રહે છે। ભાજનાવસ્થા $II$ દરમિયાન, સેન્ટ્રોમિયરના વિભાજનને કારણે રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે।
$(7)$ સમભાજન સજીવના ઘા રૂઝાવવા, સમારકામ અને વૃદ્ધિમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે।	$(7)$ અર્ધીકરણ જનીનિક ભિન્નતા લાવે છે અને પેઢી દર પેઢી રંગસૂત્રોની સંખ્યા જાળવી રાખે છે।

(N/A) કોષચક્ર દરમિયાન,રંગસૂત્રોની સંખ્યા $(N)$ અને $DNA$ ની માત્રા $(C)$ કોષવિભાજનના પ્રકાર (સમભાજન અથવા અર્ધીકરણ) પર આધાર રાખે છે.
$(i)$ કોષ દીઠ રંગસૂત્રોની સંખ્યા $(N)$:
સમભાજનમાં,સમગ્ર ચક્ર દરમિયાન રંગસૂત્રોની સંખ્યા અચળ રહે છે કારણ કે રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે પરંતુ રંગસૂત્રતા બદલાતી નથી. અર્ધીકરણ-$I$ માં,સમજાત રંગસૂત્રો અલગ થાય છે,જેનાથી બાળકોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી $(N/2)$ થઈ જાય છે.
$(ii)$ કોષ દીઠ $DNA$ ની માત્રા $(C)$:
આંતરાવસ્થાના $S$ તબક્કા દરમિયાન,$DNA$ ની માત્રા બમણી $(2C$ થી $4C)$ થાય છે. સમભાજનમાં,આ $4C$ માત્રા ભાજનાવસ્થા દરમિયાન બે બાળકોષોમાં સમાન રીતે વહેંચાય છે,જે ફરીથી $2C$ થઈ જાય છે. અર્ધીકરણ-$II$ માં,રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે,જેનાથી ચાર એકકીય બાળકોષોમાં $DNA$ ની માત્રા અડધી $(C)$ થઈ જાય છે.

(D) કોષચક્ર દરમિયાન,$RNA$ અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ $G_1$ અને $G_2$ બંને તબક્કાઓમાં થાય છે.
$G_1$ તબક્કામાં,કોષ જરૂરી ઉત્સેચકો અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ કરીને $DNA$ પ્રતિકૃતિ માટે તૈયારી કરે છે.
$G_2$ તબક્કામાં,કોષ વૃદ્ધિ કરવાનું ચાલુ રાખે છે અને સમભાજન (mitosis) માટે જરૂરી પ્રોટીન (જેમ કે ત્રાકતંતુઓ માટે ટ્યુબ્યુલિન) અને $RNA$ નું સંશ્લેષણ કરે છે.
આમ,$G_1$ અને $G_2$ બંને તબક્કાઓ $RNA$ અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ સહિતની સક્રિય ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ દ્વારા લાક્ષણિક છે.

(N/A)

સમભાજનની પૂર્વાવસ્થા	અર્ધીકરણની પૂર્વાવસ્થા
$(i)$ સમગ્ર કોષચક્રની સરખામણીમાં ટૂંકો સમયગાળો ધરાવે છે.	$(i)$ અર્ધીકરણની પૂર્વાવસ્થા-$I$ ખૂબ જ લાંબો સમયગાળો ધરાવે છે.
$(ii)$ તેમાં કોઈ ઉપ-અવસ્થાઓ હોતી નથી.	$(ii)$ તે પાંચ ઉપ-અવસ્થાઓમાં વહેંચાયેલ છે: લેપ્ટોટીન,ઝાયગોટીન,પેકીટીન,ડીપ્લોટીન અને ડાયાકીનેસિસ.
$(iii)$ રંગસૂત્રો સેન્ટ્રોમિયર સાથે જોડાયેલા બે સિસ્ટર ક્રોમેટિડ્સના બનેલા હોય છે.	$(iii)$ સમજાત રંગસૂત્રો જોડાઈને બાયવેલેન્ટ અથવા ટેટ્રાડ બનાવે છે.
$(iv)$ વ્યતિકરણ (Crossing over) કે કાયઝ્માનું નિર્માણ થતું નથી.	$(iv)$ વ્યતિકરણ અને કાયઝ્માનું નિર્માણ એ તેની લાક્ષણિકતાઓ છે.

(N/A) $(1)$ અર્ધીકરણ દરમિયાન,પિતૃ કોષની સરખામણીમાં બાળ કોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય છે. તેથી તેને ન્યૂનકારી વિભાજન કહેવામાં આવે છે. કોષો દ્વિકીય $(2n)$ અવસ્થામાંથી એકકીય $(n)$ અવસ્થામાં ફેરવાય છે.
$(2)$ સજીવના જીવનની શરૂઆત એકકોષીય યુગ્મનજ (zygote) અવસ્થાથી થાય છે. કોષ વિભાજન દ્વારા સજીવના શરીરમાં નવા કોષો ઉમેરાય છે,જે વૃદ્ધિ અને વિકાસ માટે અનિવાર્ય છે. સમભાજન દ્વારા આનુવંશિક રીતે સમાન બાળ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે,જે ઈજાગ્રસ્ત અથવા મૃત કોષોનું સ્થાન લે છે,આમ પેશીઓના સમારકામ અને જાળવણીમાં મદદ કરે છે.

(N/A) $(1)$ સમભાજન એ કોષ વિભાજનનો એક પ્રકાર છે જેમાં પિતૃ કોષ વિભાજિત થઈને બે સમાન બાળ કોષો ઉત્પન્ન કરે છે,જેમાં દરેક બાળ કોષમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા પિતૃ કોષ જેટલી જ હોય છે.
$(2)$ અર્ધીકરણ એ કોષ વિભાજનનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જે રંગસૂત્રોની સંખ્યાને અડધી કરે છે,જેના પરિણામે ચાર એકકીય (haploid) બાળ કોષો (જન્યુઓ) ઉત્પન્ન થાય છે,જેમાં દરેક કોષમાં પિતૃ કોષની સરખામણીમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી હોય છે.

(N/A) $(1)$ અર્ધીકરણ-$I$ ની ડિપ્લોટીન અવસ્થા દરમિયાન,સમજાત રંગસૂત્રો એકબીજાથી અલગ થવાનું શરૂ કરે છે,પરંતુ વ્યતિકરણના સ્થાનો પર જોડાયેલા રહે છે. આ $X$ આકારની રચનાઓને વ્યતિકરણ-સ્થાન (Chiasmata) કહેવામાં આવે છે.
$(2)$ કેટલાક સજીવોમાં કોષકેન્દ્ર વિભાજન (karyokinesis) પછી કોષરસ વિભાજન (cytokinesis) થતું નથી,જેના પરિણામે કોષમાં એક કરતા વધારે કોષકેન્દ્રો જોવા મળે છે,જેને બહુકોષકેન્દ્રીય સ્થિતિ અથવા Syncytium કહેવામાં આવે છે.

(A) $\Rightarrow$ સમભાજનમાં,સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન રંગસૂત્રોની સંખ્યા અચળ રહે છે. તેથી,ભાજનાવસ્થા દરમિયાન રંગસૂત્રોની સંખ્યા $32$ જ રહે છે.
$\Rightarrow$ આંતરાવસ્થાના $S$ તબક્કા દરમિયાન,$DNA$ નું પ્રમાણ બમણું થાય છે. જો મૂળ કોષમાં $DNA$ નું પ્રમાણ $2c$ હોય,તો સ્વયંજનન પછી તે $4c$ થાય છે. ભાજનોત્તર અવસ્થા દરમિયાન,રંગસૂત્રિકાઓ અલગ પડે છે,પરંતુ કોષનું કુલ $DNA$ પ્રમાણ કોષરસ વિભાજન પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી $4c$ જ રહે છે.

(N/A) $\Rightarrow$ એક જ પેશીમાં અલગ-અલગ રંગસૂત્ર સંખ્યા ($16$ અને $32$) ધરાવતા કોષોની હાજરીને 'મોઝેકવાદ' (mosaicism) કહેવામાં આવે છે. આ કોષ વિભાજન દરમિયાન થતી ભૂલોને કારણે થાય છે,જેમ કે નોન-ડિસજંકશન (non-disjunction),એનાફેઝ લેગિંગ (anaphase lagging),અથવા એન્ડોરીડુપ્લિકેશન (endoreduplication) જે વિકાસ દરમિયાન થાય છે.
$\Rightarrow$ હા,$16$ રંગસૂત્રો ધરાવતા કોષો $32$ રંગસૂત્રો ધરાવતા કોષોમાંથી નોન-ડિસજંકશન અથવા સમભાજન દરમિયાન રંગસૂત્ર ગુમાવવાની પ્રક્રિયા દ્વારા ઉદ્ભવી શકે છે. તેનાથી ઉલટું,$32$ રંગસૂત્રો ધરાવતા કોષો $16$ રંગસૂત્રો ધરાવતા કોષોમાંથી એન્ડોરીડુપ્લિકેશન દ્વારા ઉદ્ભવી શકે છે,જેમાં કોષ વિભાજન વગર $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.

(N/A) પ્રોફેઝ (પૂર્વાવસ્થા): કોષકેન્દ્રપટલ અને કોષકેન્દ્રિકા અદ્રશ્ય થાય છે.
$(b)$ ટિલોફેઝ (અંત્યાવસ્થા): કોષકેન્દ્રપટલ ફરીથી બને છે અને કોષકેન્દ્રિકા ફરી દેખાય છે.
$(c)$ એનાફેઝ (ભાજનોત્તર અવસ્થા): સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન થાય છે અને રંગસૂત્રિકાઓ અલગ પડે છે.
$(d)$ $S$-તબક્કો (સંશ્લેષણ તબક્કો): કોષકેન્દ્રમાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.

(N/A) જો કોષકેન્દ્રપટલનું વિઘટન ન થાય,તો ત્રાકતંતુઓ રંગસૂત્રો સુધી પહોંચી શકતા નથી અને તેઓ વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરી શકતા નથી. કેટલાક પ્રજીવોમાં,ત્રાકતંતુઓ માત્ર કોષકેન્દ્રની અંદર જ બને છે,જેને આંતર-કોષકેન્દ્રીય સમભાજન કહેવાય છે.
$(b)$ જો $S$-તબક્કા દરમિયાન $DNA$ નું સ્વયંજનન ન થાય,તો કોષ પાસે વિભાજન માટે જરૂરી આનુવંશિક દ્રવ્ય હોતું નથી. પરિણામે,કોષ $M$-તબક્કામાં પ્રવેશી શકતો નથી અને કોષચક્ર અટકી જાય છે.
$(c)$ જો સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન ન થાય,તો રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થતી નથી. એક બાળ કોષને રંગસૂત્રોનો સંપૂર્ણ સેટ મળે છે,જ્યારે બીજા કોષમાં તેનો અભાવ હોય છે,જેના કારણે એનેપ્લોઇડી (જેમ કે ટ્રાયસોમી) જોવા મળી શકે છે.
$(d)$ જો કોષકેન્દ્ર વિભાજન પછી કોષરસવિભાજન ન થાય,તો એક જ કોષરસમાં અનેક કોષકેન્દ્રો જોવા મળે છે,જેને બહુકોષકેન્દ્રીય સ્થિતિ અથવા 'સીનોસાઇટ' (coenocyte) કહેવાય છે,જે $Rhizopus$ અને $Vaucheria$ જેવા સજીવોમાં જોવા મળે છે.

(N/A)

સમભાજન (Mitosis)	અર્ધીકરણ (Meiosis)
$(1)$ તે દૈહિક કોષોમાં જોવા મળે છે.	$(1)$ તે જનન કોષોમાં (જન્યુ નિર્માણ માટે) જોવા મળે છે.
$(2)$ અંતે બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.	$(2)$ અંતે ચાર સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.
$(3)$ સંતતિ કોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા પિતૃ કોષ જેટલી જ રહે છે.	$(3)$ સંતતિ કોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા પિતૃ કોષ કરતા અડધી થઈ જાય છે.
$(4)$ તે એક તબક્કાની વિભાજન પ્રક્રિયા છે.	$(4)$ તે બે ક્રમિક વિભાજન ($Meiosis-I$ અને $Meiosis-II$) ધરાવતી જટિલ પ્રક્રિયા છે.

(N/A) $\Rightarrow$ સમભાજન (સમાન વિભાજન) બહુકોષીય સજીવોની વૃદ્ધિ માટે આવશ્યક છે,કારણ કે તે આનુવંશિક રીતે સમાન દ્વિકીય (diploid) બાળ કોષો ઉત્પન્ન કરે છે.
$\Rightarrow$ તે કોષના વિકાસ દરમિયાન ખોરવાયેલા કોષકેન્દ્ર અને કોષરસના ગુણોત્તરને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં મદદ કરે છે.
$\Rightarrow$ તે કોષના સમારકામ અને પુનઃસર્જનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેમ કે અધિચ્છદ (epidermis),આંતરડાના અસ્તર અને રક્તકણોના કોષોને બદલવા.
$\Rightarrow$ વનસ્પતિઓમાં,વર્ધનશીલ પેશીઓ (અગ્રસ્થ અને પાર્શ્વ એધા) માં થતું સમભાજન તેમના જીવનકાળ દરમિયાન સતત વૃદ્ધિ સુનિશ્ચિત કરે છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણ એ એક વિશિષ્ટ કોષ વિભાજન છે જે રંગસૂત્રોની સંખ્યાને અડધી કરે છે,જેના પરિણામે એકકીય (haploid) બાળ કોષો બને છે.
$\Rightarrow$ તે લિંગી પ્રજનન માટે અનિવાર્ય છે કારણ કે તે એકકીય જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,જે ફલન પછી જાતિ-વિશિષ્ટ રંગસૂત્ર સંખ્યા જાળવી રાખે છે.
$\Rightarrow$ અર્ધીકરણ સમજાત રંગસૂત્રો વચ્ચે પુનઃસંયોજન દ્વારા આનુવંશિક વિવિધતા લાવે છે,જે ઉત્ક્રાંતિ માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
$\Rightarrow$ તેમાં બે ક્રમિક કોષકેન્દ્ર વિભાજન (અર્ધીકરણ-$I$ અને $II$) થાય છે પરંતુ $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ નિર્માણ માત્ર એક જ વાર થાય છે,જેના અંતે ચાર એકકીય કોષો બને છે.

(A) $(1)$ યીસ્ટના કોષો અનુકૂળ પરિસ્થિતિમાં આશરે $90$ મિનિટમાં એક વાર વિભાજન પામે છે.
$(2)$ કોષકેન્દ્રના વિભાજનને કેરીઓકાયનેસીસ કહેવાય છે,જ્યારે કોષરસના વિભાજનને સાયટોકાઇનેસીસ (કોષરસવિભાજન) કહેવામાં આવે છે.

(A) $(1)$ $G_0$ તબક્કાને વિશ્રામી અવસ્થા (quiescent stage) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જ્યાં કોષો ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય રહે છે પરંતુ જ્યાં સુધી તેમને સંકેત ન મળે ત્યાં સુધી તેઓ વિભાજન પામતા નથી.
$(2)$ પ્રાણીકોષોમાં,કોષરસવિભાજન પરિઘથી કેન્દ્ર તરફ જતી ખાંચ (cleavage furrow) દ્વારા થાય છે. વનસ્પતિ કોષોમાં,કોષરસવિભાજન કોષપટ્ટિકા (cell plate) ના નિર્માણ દ્વારા થાય છે જે કેન્દ્રથી પરિઘ તરફ વિકસે છે.

(A) $(1)$ પૂર્વાવસ્થા-$I$ ની ઝાયગોટીન અવસ્થા દરમિયાન,સમાનધર્મી રંગસૂત્રોની જોડ બને છે,જેને સાયનેપ્સીસ કહેવાય છે. તેવી જ રીતે,પેકિટીન અવસ્થા દરમિયાન,સમાનધર્મી રંગસૂત્રોની અ-સિસ્ટર ક્રોમેટિડ્સ વચ્ચે વ્યતિકરણ (Crossing Over) ની ઘટના જોવા મળે છે.
$(2)$ ડાયાકાયનેસિસ એ અર્ધીકરણ-$I$ ની પૂર્વાવસ્થાનો અંતિમ તબક્કો છે. બે ક્રમિક અર્ધીકરણ અવસ્થાઓ (અર્ધીકરણ-$I$ અને અર્ધીકરણ-$II$) વચ્ચેના ગાળાને ઇન્ટરકાયનેસીસ (Interkinesis) કહેવામાં આવે છે.

(A) $(1)$ પ્રાણીકોષોમાં કોષરસવિભાજન કોષખાંચ (cell furrow) ના નિર્માણ દ્વારા થાય છે,જે પરિઘથી કેન્દ્ર તરફ આગળ વધે છે.
$(2)$ સમભાજન દૈહિક કોષો (વૃદ્ધિ અને સમારકામ માટે) અને જનન કોષો (જનન અધિચ્છદના પ્રસાર માટે) બંનેમાં જોવા મળે છે.

(B) $n$ વિભાજન પછી કોષોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર: $N = N_0 \times 2^n$ છે, જ્યાં $N_0$ એ શરૂઆતના કોષોની સંખ્યા છે અને $N$ એ અંતિમ કોષોની સંખ્યા છે。
આપેલ છે: $N_0 = 2$, $N = 32$.
કિંમતો મૂકતા: $32 = 2 \times 2^n \Rightarrow 16 = 2^n \Rightarrow 2^4 = 2^n$.
તેથી, $n = 4$ વિભાજનની જરૂર પડશે。
દરેક વિભાજન માટે $20$ મિનિટનો સમય લાગતો હોવાથી, કુલ સમય: $4 \times 20 = 80$ મિનિટ થશે。

(D) $DNA$ પ્રતિકૃતિ એ કોષ વિભાજન પહેલાની એક અનિવાર્ય પ્રક્રિયા છે. $DNA$ પ્રતિકૃતિ દરમિયાન,કોષમાં $DNA$ નું પ્રમાણ બમણું થાય છે. ત્યારબાદ થતા કોષ વિભાજનમાં,આ $DNA$ સમાન રીતે બે બાળ કોષોમાં વહેંચાઈ જાય છે. જો પિતૃ કોષ દ્વિકીય $(2n)$ હોય,તો સમભાજન (Mitosis) પછી બનતા કોષો પણ દ્વિકીય $(2n)$ હોય છે. જો અર્ધીકરણ (Meiosis) થાય,તો એકકીય $(n)$ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે. તેથી,કોષ વિભાજનના પ્રકારના આધારે એકકીયતા અને દ્વિકીયતા બંને ઉત્પન્ન થઈ શકે છે.

(A) કોષચક્રના તબક્કાઓ અને તેમની સંબંધિત ઘટનાઓ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ $G_{1}$ તબક્કો: આ તબક્કા દરમિયાન, કોષ વૃદ્ધિ પામે છે અને અંગિકાઓનું સ્વયંજનન થાય છે.
$(b)$ $S$ તબક્કો: આ સંશ્લેષણ તબક્કો છે જ્યાં $DNA$ સ્વયંજનન અને રંગસૂત્રનું સ્વયંજનન થાય છે.
$(c)$ $G_{2}$ તબક્કો: આ તબક્કા દરમિયાન, કોષરસની વૃદ્ધિ થાય છે અને સમભાજન માટેની તૈયારી થાય છે.
$(d)$ $M$-તબક્કામાં ભાજનાવસ્થા: ભાજનાવસ્થા દરમિયાન, રંગસૂત્રો વિષુવવૃત્તીય તલ પર ગોઠવાય છે.
તેથી, સાચી જોડ $(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)$ છે.

(A) બધા જ કોષો અગાઉથી અસ્તિત્વ ધરાવતા કોષોમાંથી કોષ વિભાજનની પ્રક્રિયા દ્વારા ઉદ્ભવે છે.
કોષ વિભાજન એ પિતૃ કોષમાંથી બાળ કોષો ઉત્પન્ન થવાની ઘટના છે.
વનસ્પતિઓમાં,કોષ વિભાજન તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન સતત થાય છે,જે અનિશ્ચિત વૃદ્ધિ માટે જવાબદાર છે.
પ્રાણીઓમાં,કોષ વિભાજન માત્ર અમુક ઉંમર કે વિકાસના તબક્કા સુધી જ થાય છે,ત્યારબાદ તે માત્ર સમારકામ અને બદલી માટે ચોક્કસ પેશીઓ પૂરતું મર્યાદિત રહે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ વનસ્પતિઓમાં સતત અને પ્રાણીઓમાં માત્ર અમુક ઉંમર સુધી છે.