સમભાજન (Mitosis) અને અર્ધીકરણ (Meiosis) વચ્ચે | vedclass

Name: Exam Paper Generator | JEE NEET Paper Generator | Vedclass
Brand: Vedclass
Rating: 5 (35 reviews)

Question

(A) 						સમભાજન (Mitosis)			અર્ધીકરણ (Meiosis)							$(1)$ સમભાજનમાં, એક જ વિભાજનથી બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.			$(1)$ અર્ધીકરણમાં બે ક્રમિક વિભાજ

Vedclass · Accepted Answer

Vedclass · Answer

(A) 						સમભાજન (Mitosis)			અર્ધીકરણ (Meiosis)							$(1)$ સમભાજનમાં, એક જ વિભાજનથી બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.			$(1)$ અર્ધીકરણમાં બે ક્રમિક વિભાજનોનો સમાવેશ થાય છે - અર્ધીકરણ $I$ અને અર્ધીકરણ $II$. આ વિભાજનોથી ચાર સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે।							$(2)$ સમભાજનને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે સંતતિ કોષોમાં પિતૃ કોષ જેટલા જ રંગસૂત્રોની સંખ્યા જળવાઈ રહે છે।			$(2)$ અર્ધીકરણ $I$ ને ન્યૂનકારી વિભાજન કહેવાય છે કારણ કે રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય છે। અર્ધીકરણ $II$ ને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે તેમાં રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે અને રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે।							$(3)$ પૂર્વાવસ્થા ટૂંકી હોય છે અને તેમાં કોઈ પેટા-તબક્કા હોતા નથી।			$(3)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ખૂબ લાંબી હોય છે અને તેમાં $5$ તબક્કાઓ હોય છે: લેપ્ટોટીન, ઝાયગોટીન, પેકીટીન, ડીપ્લોટીન અને ડાયાકીનેસિસ।							$(4)$ તેમાં રંગસૂત્રોની જોડી બનવી, વ્યતિકરણ (crossing-over) કે વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) જેવી ઘટનાઓ થતી નથી।			$(4)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કામાં રંગસૂત્રોની જોડી બને છે। પેકીટીન દરમિયાન વ્યતિકરણ થાય છે। ડીપ્લોટીન તબક્કામાં વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) રચાય છે।							$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ બનતું નથી।			$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કા દરમિયાન રચાય છે।							$(6)$ ભાજનાવસ્થામાં દરેક રંગસૂત્રની રંગસૂત્રિકાઓ અલગ પડે છે।			$(6)$ ભાજનાવસ્થા $I$ દરમિયાન, સમજાત રંગસૂત્રો અલગ થાય છે, જ્યારે રંગસૂત્રિકાઓ તેમના સેન્ટ્રોમિયર પર જોડાયેલી રહે છે। ભાજનાવસ્થા $II$ દરમિયાન, સેન્ટ્રોમિયરના વિભાજનને કારણે રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે।							$(7)$ સમભાજન સજીવના ઘા રૂઝાવવા, સમારકામ અને વૃદ્ધિમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે।			$(7)$ અર્ધીકરણ જનીનિક ભિન્નતા લાવે છે અને પેઢી દર પેઢી રંગસૂત્રોની સંખ્યા જાળવી રાખે છે।

કોલમ-$I$ (કોષની અવસ્થા)	કોલમ-$II$ (કોષ વિભાજનનો તબક્કો)	કોલમ-$III$ (લાક્ષણિકતાઓ)
$(A)$ ભાજનાવસ્થા (Metaphase)	$(I)$ ભાજનોત્તર અવસ્થા (Anaphase)	$(a)$ રંગસૂત્રના આકારના અભ્યાસ માટે શ્રેષ્ઠ તબક્કો
$(B)$ ભાજનોત્તર અવસ્થા (Anaphase)	$(II)$ અંત્યાવસ્થા (Telophase)	$(b)$ કોષરસ વિભાજન પછી આવે છે
$(C)$ અંત્યાવસ્થા (Telophase)	$(III)$ આંતરાવસ્થા (Interphase)	$(c)$ રંગસૂત્રિકાઓનું અલગીકરણ
$(D)$ આંતરાવસ્થા (Interphase)	$(IV)$ ભાજનાવસ્થા (Metaphase)	$(d)$ કોષકેન્દ્રપટલ અને કોષકેન્દ્રિકાનું પુનઃનિર્માણ

સ્તંભ-$I$	સ્તંભ-$II$
$A$. $G_2$-તબક્કો	$1$. પૂર્વાવસ્થા-$I$ નો પ્રથમ તબક્કો
$B$. ભાજનોત્તર અવસ્થા	$2$. સમભાજનની તૈયારી માટે પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે
$C$. લેપ્ટોટીન	$3$. વ્યતિકરણની અંતિમ અવસ્થા (Terminalisation of chiasmata)
$D$. ડાયાકીનેસિસ	$4$. સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન અને રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે

સમભાજન (Mitosis) અને અર્ધીકરણ (Meiosis) વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતો જણાવો.

Similar Questions

મોટી સંખ્યામાં કોષકેન્દ્રો ધરાવતા એક કોષને શું કહેવામાં આવે છે?

કોષચક્ર દરમિયાન કઈ પ્રક્રિયાઓ પ્રેરાય છે?

કોષચક્રની આંતરાવસ્થા (interphase) દરમિયાન,$RNA$ અને પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ કયા તબક્કામાં થાય છે?

Vedclass Test Series

Exam Paper Generator

Online Exam Module

સમભાજન (Mitosis)	અર્ધીકરણ (Meiosis)
$(1)$ સમભાજનમાં, એક જ વિભાજનથી બે સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે.	$(1)$ અર્ધીકરણમાં બે ક્રમિક વિભાજનોનો સમાવેશ થાય છે - અર્ધીકરણ $I$ અને અર્ધીકરણ $II$. આ વિભાજનોથી ચાર સંતતિ કોષો ઉત્પન્ન થાય છે।
$(2)$ સમભાજનને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે સંતતિ કોષોમાં પિતૃ કોષ જેટલા જ રંગસૂત્રોની સંખ્યા જળવાઈ રહે છે।	$(2)$ અર્ધીકરણ $I$ ને ન્યૂનકારી વિભાજન કહેવાય છે કારણ કે રંગસૂત્રોની સંખ્યા અડધી થઈ જાય છે। અર્ધીકરણ $II$ ને સમવિભાજન કહેવાય છે કારણ કે તેમાં રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે અને રંગસૂત્રોની સંખ્યા સમાન રહે છે।
$(3)$ પૂર્વાવસ્થા ટૂંકી હોય છે અને તેમાં કોઈ પેટા-તબક્કા હોતા નથી।	$(3)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ખૂબ લાંબી હોય છે અને તેમાં $5$ તબક્કાઓ હોય છે: લેપ્ટોટીન, ઝાયગોટીન, પેકીટીન, ડીપ્લોટીન અને ડાયાકીનેસિસ।
$(4)$ તેમાં રંગસૂત્રોની જોડી બનવી, વ્યતિકરણ (crossing-over) કે વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) જેવી ઘટનાઓ થતી નથી।	$(4)$ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કામાં રંગસૂત્રોની જોડી બને છે। પેકીટીન દરમિયાન વ્યતિકરણ થાય છે। ડીપ્લોટીન તબક્કામાં વ્યતિકરણ-સ્થાન (chiasmata) રચાય છે।
$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ બનતું નથી।	$(5)$ સાયનેપ્ટોનેમલ સંકુલ પૂર્વાવસ્થા $I$ ના ઝાયગોટીન તબક્કા દરમિયાન રચાય છે।
$(6)$ ભાજનાવસ્થામાં દરેક રંગસૂત્રની રંગસૂત્રિકાઓ અલગ પડે છે।	$(6)$ ભાજનાવસ્થા $I$ દરમિયાન, સમજાત રંગસૂત્રો અલગ થાય છે, જ્યારે રંગસૂત્રિકાઓ તેમના સેન્ટ્રોમિયર પર જોડાયેલી રહે છે। ભાજનાવસ્થા $II$ દરમિયાન, સેન્ટ્રોમિયરના વિભાજનને કારણે રંગસૂત્રિકાઓ અલગ થાય છે।
$(7)$ સમભાજન સજીવના ઘા રૂઝાવવા, સમારકામ અને વૃદ્ધિમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે।	$(7)$ અર્ધીકરણ જનીનિક ભિન્નતા લાવે છે અને પેઢી દર પેઢી રંગસૂત્રોની સંખ્યા જાળવી રાખે છે।