Carbohydrates Questions in Gujarati

(C) મૉનોસેકેરાઇડ અને ડાયસેકેરાઇડ સામાન્ય રીતે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે કારણ કે તે નાના અણુઓ છે જેમાં ઘણા હાઇડ્રોક્સિલ $(-OH)$ સમૂહો હોય છે જે પાણી સાથે હાઇડ્રોજન બંધ બનાવી શકે છે.
પૉલિસેકેરાઇડ,જેમ કે સ્ટાર્ચ,સેલ્યુલોઝ અને ગ્લાયકોજન,મોટા અને જટિલ પૉલિમર છે જેનું આણ્વીય દળ ઘણું વધારે હોય છે.
તેમના મોટા કદ અને તેમની ગોઠવણીને કારણે,તેઓ પાણીના અણુઓ સાથે મર્યાદિત આંતરક્રિયા કરે છે,જે તેમને પાણીમાં અદ્રાવ્ય અથવા ખૂબ જ અલ્પ દ્રાવ્ય બનાવે છે.

(A) સ્ટાર્ચ એ વનસ્પતિઓમાં સંગ્રહિત પોલિસેકેરાઈડ છે અને તે બે ઘટકોનું બનેલું છે: એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટિન.
એમાયલોઝ એ $D$-ગ્લુકોઝ એકમોની બનેલી અશાખિત,કુંતલાકાર શૃંખલા છે જે $\alpha-1, 4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલ હોય છે.
એમાયલોપેક્ટિન એ શાખિત શૃંખલા ધરાવતું પોલિસેકેરાઈડ છે જેમાં $D$-ગ્લુકોઝ એકમો $\alpha-1, 4$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ અને શાખાના સ્થાને $\alpha-1, 6$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,સ્ટાર્ચનો અશાખિત ઘટક એમાયલોઝ છે.

(B) $RNA$ (રાઈબોન્યુક્લિક એસિડ) અને $ATP$ (એડેનોસિન ટ્રાયફોસ્ફેટ) ના બંધારણમાં રાઈબોઝ નામની પેન્ટોઝ શર્કરા આવેલી હોય છે.
રાઈબોઝ એ પાંચ કાર્બન ધરાવતી શર્કરા (આલ્ડોપેન્ટોઝ) છે,જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_5H_{10}O_5$ છે.
આપેલ બંધારણો પૈકી,બીજો વિકલ્પ (વિકલ્પ $B$ માં દર્શાવેલ આકૃતિ) રાઈબોઝનું ઓપન-ચેઈન બંધારણ દર્શાવે છે,જે એક આલ્ડોપેન્ટોઝ છે જેમાં કાર્બન $2, 3$ અને $4$ પર હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહો એક જ તરફ આવેલા હોય છે.
આથી,$RNA$ અને $ATP$ માં જોવા મળતો ઘટક રાઈબોઝ છે.

(C) ગ્લાયકોસિડિક બંધ એ એક પ્રકારનો સહસંયોજક બંધ છે જે કાર્બોહાઇડ્રેટ (શર્કરા) અણુને બીજા જૂથ સાથે જોડે છે,જે અન્ય કાર્બોહાઇડ્રેટ હોઈ શકે છે અથવા ન પણ હોઈ શકે.
માલ્ટોઝ અથવા લેક્ટોઝ જેવા સામાન્ય ડાયસેકેરાઇડના નિર્માણમાં,આ બંધ સામાન્ય રીતે એક મોનોસેકેરાઇડના એનોમેરિક કાર્બન (પ્રથમ કાર્બન) અને બીજા મોનોસેકેરાઇડના ચોથા કાર્બન વચ્ચે રચાય છે.
આને $(1 \rightarrow 4)$ ગ્લાયકોસિડિક લિંકેજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) કાર્બોદિતોનું વર્ગીકરણ તેમના જળવિભાજન અને ગળપણના આધારે કરવામાં આવે છે.
મોનોસેકેરાઈડ્ઝ (દા.ત.,ગ્લુકોઝ,ફ્રુક્ટોઝ) અને ડાયસેકેરાઈડ્ઝ (દા.ત.,સુક્રોઝ,લેક્ટોઝ) સામાન્ય રીતે સ્વાદે ગળ્યા હોય છે અને તેમને 'શર્કરા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પોલિસેકેરાઈડ્ઝ (દા.ત.,સ્ટાર્ચ,સેલ્યુલોઝ,ગ્લાયકોજન) એ જટિલ કાર્બોદિતો છે જે મોનોસેકેરાઈડ એકમોની લાંબી શૃંખલાઓ ધરાવે છે.
તેમના ઊંચા આણ્વીય દળ અને જટિલ બંધારણને કારણે,તેઓ પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે અને સ્વાદે ગળ્યા હોતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $C$ છે.

(A) કીટોઝ શર્કરા એ મોનોસેકેરાઇડ્સ છે જેમાં કીટોન ક્રિયાશીલ સમૂહ હોય છે. કીટોન સમૂહનું સામાન્ય બંધારણ કાર્બોનિલ સમૂહ $(>C=O)$ છે જે બે કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે. આનાથી વિપરીત,એલ્ડોઝ શર્કરામાં એલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે. તેથી,કીટોઝ શર્કરામાં હાજર ક્રિયાશીલ સમૂહ કાર્બોનિલ સમૂહ છે,જે $>C=O$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.

(B) સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે જે બે મોનોસેકેરાઇડ એકમો: ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝનો બનેલો છે.
જ્યારે સુક્રોઝનું જળવિભાજન થાય છે, ત્યારે પાણીના અણુના ઉમેરા દ્વારા આ બે એકમો વચ્ચેનો ગ્લાયકોસિડિક બંધ તૂટી જાય છે.
આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે સુક્રેઝ અથવા ઇન્વર્ટેઝ ઉત્સેચક દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે.
જળવિભાજન માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ આ મુજબ છે: $C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow C_6H_{12}O_6$ (ગ્લુકોઝ) + $C_6H_{12}O_6$ (ફ્રુક્ટોઝ).
તેથી, સુક્રોઝના જળવિભાજનથી ગ્લુકોઝનો એક અણુ અને ફ્રુક્ટોઝનો એક અણુ મળે છે.

(D) પોલિસેકેરાઈડ્ઝ એ મોનોસેકેરાઈડ્ઝની લાંબી શૃંખલા ધરાવતા પોલિમર છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
મોટાભાગના સામાન્ય પોલિસેકેરાઈડ્ઝ,જેમ કે સ્ટાર્ચ,સેલ્યુલોઝ અને ગ્લાયકોજન,ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના પોલિમર છે.
પોલિસેકેરાઈડના નિર્માણ દરમિયાન,દરેક ગ્લાયકોસિડિક બંધમાં બે મોનોસેકેરાઈડ એકમો વચ્ચે પાણીના અણુ $(H_2O)$ નો દૂર થવાનો સમાવેશ થાય છે.
મોનોસેકેરાઈડનું સામાન્ય સૂત્ર $(CH_2O)_n$ છે,પરંતુ નિર્જલીકરણ સંશ્લેષણ (dehydration synthesis) દ્વારા બનતા પોલિમર માટે,સૂત્ર $(C_6H_{10}O_5)_n$ છે,જ્યાં $n$ એ પુનરાવર્તિત એકમોની સંખ્યા દર્શાવે છે.

(B) ટ્રાયોઝ શર્કરા એ મોનોસેકેરાઇડ છે જેમાં ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
કાર્બોદિત પદાર્થોનું સામાન્ય સૂત્ર $(CH_2O)_n$ છે,જ્યાં $n$ એ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા દર્શાવે છે.
ટ્રાયોઝ શર્કરા માટે,$n = 3$ લેતા.
સામાન્ય સૂત્રમાં $n = 3$ મૂકતા: $C_3(H_2O)_3 = C_3H_6O_3$.
તેથી,ટ્રાયોઝ શર્કરા માટેનું સાચું સૂત્ર $C_3H_6O_3$ છે.

(C) $PGAL$ એટલે ફોસ્ફોગ્લિસરાલ્ડિહાઈડ,જે $3$-કાર્બન ધરાવતી શર્કરા છે.
તેમાં પ્રથમ કાર્બન સ્થાન પર આલ્ડિહાઈડ સમૂહ આવેલો હોય છે.
તેમાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ અને આલ્ડિહાઈડ ક્રિયાશીલ સમૂહ હોવાથી,તેને આલ્ડોટ્રાયોઝ શર્કરા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) લેક્ટોઝ એ એક ડાયસેકેરાઇડ શર્કરા છે જે બે મોનોસેકેરાઇડ એકમો: $Glucose$ (ગ્લુકોઝ) અને $Galactose$ (ગેલેક્ટોઝ) થી બનેલી છે.
તે સામાન્ય રીતે દૂધની શર્કરા તરીકે ઓળખાય છે અને તે $\beta-1,4-glycosidic$ બંધ દ્વારા જોડાયેલ હોય છે.

(C) ગ્લિસરાલ્ડિહાઇડ એ $C_3H_6O_3$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતી એક સાદી શર્કરા છે.
તેના બંધારણમાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ આવેલા હોય છે.
જે શર્કરામાં $3$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય તેને ટ્રાયોઝ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,ગ્લિસરાલ્ડિહાઇડ એ ટ્રાયોઝ શર્કરા છે.

(C) $Maltose$ એ એક ડાયસેકેરાઇડ છે જે $\alpha-1,4-glycosidic$ બંધ દ્વારા જોડાયેલા બે $Glucose$ એકમોનો બનેલો છે.
જળવિભાજન દરમિયાન,$Maltose$ બે $Glucose$ $(C_6H_{12}O_6)$ ના અણુઓમાં વિભાજિત થાય છે.
તેની રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે: $C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow 2C_6H_{12}O_6$.

(C) કાઇટીન એ એક જટિલ કાર્બોદિત છે,જે ખાસ કરીને નાઇટ્રોજનયુક્ત પોલીસેકેરાઇડ છે.
તે $N$-એસીટાઇલગ્લુકોસેમાઇન એકમોનો બનેલો પોલીમર છે.
તે ફૂગની કોષદીવાલ અને સંધિપાદ (આર્થ્રોપોડા) સમુદાયના પ્રાણીઓ જેવા કે કીટકો અને કવચયુક્ત પ્રાણીઓના બાહ્ય કંકાલમાં બંધારણીય ઘટક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,તેને પોલીસેકેરાઇડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(D) કાર્બોદિત (કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ) એ કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$ અને ઓક્સિજન $(O)$ થી બનેલા કાર્બનિક સંયોજનો છે.
કાર્બોદિતનું સામાન્ય પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $(CH_2O)_n$ છે.
નાઇટ્રોજન $(N)$ સામાન્ય રીતે પ્રોટીન અને ન્યુક્લિક એસિડમાં જોવા મળે છે,પરંતુ તે મૂળભૂત કાર્બોદિત અણુઓનો ઘટક નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) કાર્બોદિતોને તેમાં રહેલા શર્કરાના એકમોની સંખ્યાના આધારે મોનોસેકેરાઇડ,ડાયસેકેરાઇડ અને પોલિસેકેરાઇડમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$A$. મોનોસેકેરાઇડ એ સાદી શર્કરા છે.
$B$. ડાયસેકેરાઇડ બે શર્કરાના એકમો ધરાવે છે.
$D$. પોલિસેકેરાઇડ એ ઘણા શર્કરાના એકમો ધરાવતા જટિલ કાર્બોદિતો છે.
$C$. પોલિપેપ્ટાઇડ એ પેપ્ટાઇડ બંધ દ્વારા જોડાયેલા એમિનો એસિડની સાંકળ છે,જે પ્રોટીનના ઘટકો છે,કાર્બોદિતના નહીં.

(A) કાર્બોદિતોનું વર્ગીકરણ તેમાં રહેલા શર્કરાના એકમોની સંખ્યાના આધારે કરવામાં આવે છે.
મોનોસેકેરાઇડ એ કાર્બોદિતનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે,જે એક જ શર્કરાના એકમનું બનેલું હોય છે અને તેનું વધુ સરળ શર્કરામાં જળવિભાજન થઈ શકતું નથી.
તેના ઉદાહરણોમાં ગ્લુકોઝ,ફ્રુક્ટોઝ અને ગેલેક્ટોઝનો સમાવેશ થાય છે.
ડાયસેકેરાઇડ બે મોનોસેકેરાઇડ એકમોના બનેલા હોય છે,જ્યારે ફેટી ઍસિડ એ લિપિડ છે અને ન્યુક્લિઓટાઇડ એ ન્યુક્લિક ઍસિડના બંધારણીય એકમો છે.

(A) સામાન્ય સૂત્ર $C_n(H_2O)_n$ એ કાર્બોદિતોનું પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દર્શાવે છે,જેને ઐતિહાસિક રીતે 'કાર્બનના હાઇડ્રેટ્સ' તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા.
જોકે આ સૂત્ર ઘણા સાદા કાર્બોદિતોની લાક્ષણિકતા છે,તે મુખ્યત્વે મોનોસેકેરાઇડ્સ સાથે સંકળાયેલું છે (દા.ત.,ગ્લુકોઝ $C_6H_{12}O_6$ જ્યાં $n=6$).
પરંતુ,સામાન્ય વર્ગીકરણના સંદર્ભમાં,આ સૂત્ર કાર્બોદિતોના વર્ગ માટેનું પ્રમાણસૂચક પ્રતિનિધિત્વ છે.

(D) મોનોસેકેરાઇડ એ સૌથી સરળ કાર્બોદિત છે જેનું જળવિભાજન કરીને વધુ નાના શર્કરાના એકમો મેળવી શકાતા નથી.
રાસાયણિક રીતે,તેઓ પોલીહાઇડ્રોક્સી આલ્ડિહાઇડ અથવા પોલીહાઇડ્રોક્સી કીટોન છે.
જો મોનોસેકેરાઇડમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $( -CHO )$ હોય,તો તેને આલ્ડોઝ કહેવામાં આવે છે (દા.ત.,ગ્લુકોઝ).
જો મોનોસેકેરાઇડમાં કીટોન સમૂહ $( >C=O )$ હોય,તો તેને કીટોઝ કહેવામાં આવે છે (દા.ત.,ફ્રુક્ટોઝ).
તેથી,મોનોસેકેરાઇડમાં આલ્ડિહાઇડ અને કીટોન બંને પ્રકારના ક્રિયાશીલ સમૂહો હાજર હોઈ શકે છે.

(C) મોનોસેકેરાઇડનું વર્ગીકરણ તેમાં રહેલા ક્રિયાશીલ સમૂહના આધારે કરવામાં આવે છે.
જો મોનોસેકેરાઇડમાં આલ્ડીહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય,તો તેને આલ્ડોઝ શર્કરા કહેવામાં આવે છે.
જો મોનોસેકેરાઇડમાં કીટોન સમૂહ $(>C=O)$ હોય,તો તેને કીટોઝ શર્કરા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$-CHO$ સમૂહ ધરાવતા મોનોસેકેરાઇડને આલ્ડોઝ શર્કરા કહેવાય છે.

(A) મોનોસેકેરાઇડનું વર્ગીકરણ તેમની સંરચનામાં હાજર કાર્બોનિલ સમૂહના પ્રકારના આધારે કરવામાં આવે છે.
જો કાર્બોનિલ સમૂહ આલ્ડીહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય,તો તે શર્કરાને આલ્ડોઝ શર્કરા કહેવાય છે.
જો કાર્બોનિલ સમૂહ કીટોન સમૂહ $(C=O)$ હોય,તો તે શર્કરાને કીટોઝ શર્કરા કહેવાય છે.
તેથી,$C=O$ ક્રિયાશીલ સમૂહ ધરાવતા મોનોસેકેરાઇડને કીટોઝ શર્કરા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) મોનોસેકેરાઇડ્સ એ કાર્બોદિતોનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે અને તેનું વધુ જળવિભાજન કરીને નાના શર્કરાના એકમોમાં રૂપાંતર કરી શકાતું નથી.
વિકલ્પ $D$ જણાવે છે કે તેનું જળવિભાજન થઈને તે સરળ સ્વરૂપમાં ફેરવાય છે,જે ખોટું છે કારણ કે તે પહેલેથી જ તેમના સૌથી સરળ સ્વરૂપમાં હોય છે.
મોનોસેકેરાઇડ્સ સામાન્ય રીતે પાણીમાં દ્રાવ્ય હોય છે અને તેમના નાના કદને કારણે,તેઓ ઘણીવાર કોષરસસ્તરમાંથી પસાર થઈ શકે છે.

(C) મોનોસેકેરાઇડ એ કાર્બોદિતોનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે. તેઓ એક જ શર્કરાના એકમથી બનેલા હોય છે અને તેનું વધુ જળવિભાજન કરીને નાના શર્કરાના અણુઓમાં રૂપાંતર કરી શકાતું નથી. ડાયસેકેરાઇડ અને પોલિસેકેરાઇડ એ જટિલ કાર્બોદિતો છે,જેનું જળવિભાજનની પ્રક્રિયા દ્વારા મોનોસેકેરાઇડમાં વિભાજન થઈ શકે છે.

(D) મોનોસેકેરાઇડ એ સૌથી સરળ કાર્બોદિત છે જેનું વધુ જળવિભાજન કરીને નાના શર્કરાના એકમો મેળવી શકાતા નથી.
તેઓ તેમના બંધારણમાં રહેલા કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યાના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$3$ કાર્બન પરમાણુ ધરાવતા મોનોસેકેરાઇડને ટ્રાયોઝ,$4$ કાર્બન ધરાવતાને ટેટ્રોઝ,$5$ કાર્બન ધરાવતાને પેન્ટોઝ અને $6$ કાર્બન ધરાવતાને હેક્ઝોઝ કહેવામાં આવે છે.

(B) મોનોસેકેરાઇડ એ કાર્બોદિતોનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે.
જૈવિક રીતે,$5$-કાર્બન ધરાવતી શર્કરા જેને પેન્ટોઝ કહેવામાં આવે છે,તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
તેના ઉદાહરણોમાં રાઈબોઝ,જે $RNA$ નો મુખ્ય ઘટક છે,અને ડીઓક્સિરાઈબોઝ,જે $DNA$ નો મુખ્ય ઘટક છે,તેનો સમાવેશ થાય છે.
આ શર્કરા ન્યુક્લિક એસિડનો આધાર બનાવે છે,જે આનુવંશિક માહિતીના સંગ્રહ અને વહન માટે આવશ્યક છે.
તેથી,પેન્ટોઝ એ સાચો જવાબ છે.

(C) મોનોસેકેરાઇડ એ કાર્બોદિતોનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે જેનું વધુ જળવિભાજન કરીને નાના શર્કરાના એકમો મેળવી શકાતા નથી.
તેના ઉદાહરણોમાં ગ્લુકોઝ,ફ્રુક્ટોઝ અને ગેલેક્ટોઝનો સમાવેશ થાય છે,જે તમામ હેક્સોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ છે.
માલ્ટોઝ અને સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે,જ્યારે સેલ્યુલોઝ એ પોલિસેકેરાઇડ છે.
તેથી,હેક્સોઝ એ મોનોસેકેરાઇડનું પ્રતિનિધિત્વ કરતો સાચો વિકલ્પ છે.

(C) ટ્રાયોઝ શર્કરા એ મોનોસેકેરાઇડ છે જેમાં ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ આવેલા હોય છે.
કાર્બોદિતોનું સામાન્ય સૂત્ર $(CH_2O)_n$ છે,જ્યાં $n$ એ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા દર્શાવે છે.
ટ્રાયોઝ શર્કરા માટે,$n = 3$ લેતા.
આ સૂત્રમાં $n = 3$ મૂકતા,આપણને $C_3(H_2O)_3$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $C_3H_6O_3$ થાય છે.
તેથી,$C_3H_6O_3$ એ ટ્રાયોઝ શર્કરાનું અણુસૂત્ર છે.

(D) અણુસૂત્ર $C_6H_{12}O_6$ એ $6$ કાર્બન પરમાણુઓ ધરાવતી શર્કરા દર્શાવે છે.
શર્કરાનું વર્ગીકરણ તેમના અણુમાં રહેલા કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યાના આધારે કરવામાં આવે છે.
- ટ્રાયોઝ: $3$ કાર્બન પરમાણુઓ $(C_3H_6O_3)$
- પેન્ટોઝ: $5$ કાર્બન પરમાણુઓ $(C_5H_{10}O_5)$
- હેક્સોઝ: $6$ કાર્બન પરમાણુઓ $(C_6H_{12}O_6)$
- હેપ્ટોઝ: $7$ કાર્બન પરમાણુઓ $(C_7H_{14}O_7)$
તેથી,$C_6H_{12}O_6$ એ હેક્સોઝ શર્કરા છે,જેમ કે ગ્લુકોઝ અથવા ફ્રુક્ટોઝ.

(A) ટ્રાયોઝ શર્કરા એ મોનોસેકેરાઇડ છે જેમાં ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
$Glyceraldehyde$ એ $C_3H_6O_3$ રાસાયણિક સૂત્ર ધરાવતી ટ્રાયોઝ શર્કરા છે.
$Fructose$ અને $Galactose$ એ હેક્ઝોઝ શર્કરા $(C_6H_{12}O_6)$ છે,જ્યારે $Ribose$ એ પેન્ટોઝ શર્કરા $(C_5H_{10}O_5)$ છે.

(C) આલ્ડોઝ શર્કરા એ મોનોસેકેરાઇડ છે જેમાં કાર્બન શૃંખલાના છેડે આલ્ડિહાઇડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી:
$1$. ડાયહાઇડ્રોક્સિએસિટોન એ કીટોઝ શર્કરા છે (જેમાં કીટોન સમૂહ હોય છે).
$2$. રિબ્યુલોઝ એ કીટોઝ શર્કરા છે.
$3$. રિબોઝ એ આલ્ડોઝ શર્કરા છે (જેમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ હોય છે).
$4$. ફ્રુકટોઝ એ કીટોઝ શર્કરા છે.
તેથી,રિબોઝ એ સાચો જવાબ છે.

(D) કિટોઝ શર્કરા એ મોનોસેકેરાઇડ છે જેમાં અણુ દીઠ એક કિટોન સમૂહ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી:
$1$. ગ્લિસરાલ્ડિહાઇડ એ એલ્ડોટ્રાયોઝ છે (જેમાં એલ્ડિહાઇડ સમૂહ હોય છે).
$2$. રિબોઝ એ એલ્ડોપેન્ટોઝ છે (જેમાં એલ્ડિહાઇડ સમૂહ હોય છે).
$3$. ગેલેક્ટોઝ એ એલ્ડોહેક્સોઝ છે (જેમાં એલ્ડિહાઇડ સમૂહ હોય છે).
$4$. ડાયહાઇડ્રોક્સિ એસિટોન એ કિટોટ્રાયોઝ છે (જેમાં કિટોન સમૂહ હોય છે).
તેથી,ડાયહાઇડ્રોક્સિ એસિટોન એ કિટોઝ શર્કરાનું સાચું ઉદાહરણ છે.

(A) રિબ્યુલોઝ એ કીટોપેન્ટોઝ શર્કરા છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ અને કીટોન ક્રિયાશીલ સમૂહ હોય છે.
તેમાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ હોવાથી,તેને પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તે કેલ્વિન ચક્રમાં રિબ્યુલોઝ-$1,5$-બાયફોસ્ફેટ $(RuBP)$ ના સ્વરૂપમાં $CO_2$ ના ગ્રાહક તરીકે મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(A) હેક્સોઝ શર્કરા એ મોનોસેકેરાઈડ છે જેમાં $6$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે,જેનું સામાન્ય રાસાયણિક સૂત્ર $C_6H_{12}O_6$ છે.
ગ્લુકોઝ,ફ્રુક્ટોઝ અને ગેલેક્ટોઝ એ તમામ હેક્સોઝ શર્કરાના ઉદાહરણો છે.
રિબ્યુલોઝ એ કીટોપેન્ટોઝ શર્કરા છે,જેમાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે અને તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_5H_{10}O_5$ છે.
તેથી,રિબ્યુલોઝ એ હેક્સોઝ શર્કરા નથી.

(B) કીટોહેક્સોઝ એ છ કાર્બન પરમાણુઓ અને એક કીટોન સમૂહ ધરાવતી મોનોસેકેરાઇડ શર્કરા છે.
ગ્લુકોઝ અને ગેલેક્ટોઝ એ આલ્ડોહેક્સોઝ છે (જેમાં આલ્ડિહાઇડ સમૂહ હોય છે).
રિબ્યુલોઝ એ કીટોપેન્ટોઝ છે (જેમાં પાંચ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે).
ફ્રુક્ટોઝ એ કીટોહેક્સોઝ છે જેનું રાસાયણિક સૂત્ર $C_6H_{12}O_6$ છે અને તેમાં $C-2$ સ્થાન પર કીટોન ક્રિયાશીલ સમૂહ આવેલો હોય છે.

(C) ફ્રુકટોઝ એ એક સાદી મોનોસેકેરાઇડ શર્કરા છે જે ઘણી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે,જ્યાં તે ઘણીવાર ગ્લુકોઝ સાથે જોડાઈને ડાયસેકેરાઇડ સુક્રોઝ બનાવે છે. તેને સામાન્ય રીતે 'ફળની શર્કરા' (fruit sugar) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે મોટાભાગના ફળો અને ફળોના રસમાં જોવા મળતી મુખ્ય શર્કરા છે.

(D) આલ્ડોહેક્સોઝ એ $6$ કાર્બન ધરાવતી શર્કરા છે જેમાં આલ્ડિહાઈડ સમૂહ $(-CHO)$ હોય છે.
ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ એ આલ્ડોહેક્સોઝ છે કારણ કે તેમાં $C_1$ સ્થાન પર આલ્ડિહાઈડ સમૂહ હોય છે.
ગેલેક્ટોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ પણ એક આલ્ડોહેક્સોઝ છે અને તે $C_4$ સ્થાન પર ગ્લુકોઝનો એપિમર છે.
ફ્રુક્ટોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ એ કીટોહેક્સોઝ છે કારણ કે તેમાં $C_2$ સ્થાન પર કીટોન સમૂહ $(>C=O)$ હોય છે.
તેથી,ગ્લુકોઝ અને ગેલેક્ટોઝ બંને આલ્ડોહેક્સોઝ છે.

(C) ડાયસેકેરાઇડ એ કાર્બોદિત છે જે ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા બે મોનોસેકેરાઇડ એકમોના જોડાણથી બને છે.
ડાયસેકેરાઇડના સામાન્ય ઉદાહરણોમાં સુક્રોઝ,લેક્ટોઝ અને માલ્ટોઝનો સમાવેશ થાય છે.
સુક્રોઝ ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝનું બનેલું છે,જ્યારે લેક્ટોઝ ગ્લુકોઝ અને ગેલેક્ટોઝનું બનેલું છે,અને માલ્ટોઝ બે ગ્લુકોઝ એકમોનું બનેલું છે.
ગ્લુકોઝ,ફ્રુક્ટોઝ અને ગેલેક્ટોઝ એ તમામ $6$-કાર્બન ધરાવતી શર્કરા છે,જેને હેક્સોઝ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,ડાયસેકેરાઇડની રચનામાં સામાન્ય રીતે હેક્સોઝ મોનોસેકેરાઇડ સંકળાયેલા હોય છે.

(B) કોષરસસ્તર પસંદગીમાન પ્રવેશશીલ હોય છે. $Glucose$,$Galactose$ અને $Fructose$ જેવા મોનોસેકેરાઈડ્સ નાના અણુઓ છે જે વિશિષ્ટ વાહકોનો ઉપયોગ કરીને સાનુકૂલિત પ્રસરણ અથવા સક્રિય વહન દ્વારા કોષરસસ્તરમાંથી પસાર થઈ શકે છે. જો કે,$Maltose$ એ ડાયસેકેરાઈડ છે (જે બે ગ્લુકોઝ એકમોનું બનેલું છે) અને તે આંતરડાના બ્રશ બોર્ડર પર આવેલા માલ્ટેઝ જેવા ઉત્સેચકો દ્વારા મોનોસેકેરાઈડ્સમાં જળવિભાજિત થયા વિના સીધું કોષરસસ્તરમાંથી પસાર થવા માટે ખૂબ મોટું છે.

(B) સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે જે બે મોનોસેકેરાઇડ એકમોનો બનેલો છે: ગ્લુકોઝ અને ફ્રુકટોઝ.
જળવિભાજન દરમિયાન, પાણીના અણુના ઉમેરા દ્વારા આ બે એકમો વચ્ચેનો ગ્લાયકોસિડિક બંધ તૂટે છે.
આ પ્રક્રિયાને નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે: $C_{12}H_{22}O_{11} + H_2O \rightarrow C_6H_{12}O_6$ (ગ્લુકોઝ) + $C_6H_{12}O_6$ (ફ્રુકટોઝ).
તેથી, સુક્રોઝના જળવિભાજનથી ગ્લુકોઝનો એક અણુ અને ફ્રુકટોઝનો એક અણુ પ્રાપ્ત થાય છે.

(B) લેક્ટોઝ એ એક ડાયસેકેરાઇડ છે જે $D-glucose$ ના એક અણુ અને $D-galactose$ ના એક અણુ વચ્ચે થતી સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે. આ પ્રક્રિયામાં બે મોનોસેકેરાઇડ્સ વચ્ચે $\beta-1,4-glycosidic$ બંધનું નિર્માણ થાય છે. સુક્રોઝ એ ગ્લુકોઝ અને ફ્રુકટોઝમાંથી બને છે,જ્યારે માલ્ટોઝ એ ગ્લુકોઝના બે અણુઓમાંથી બને છે.

(C) મોનોસેકેરાઇડ એ કાર્બોદિતોનું સૌથી સરળ સ્વરૂપ છે.
જ્યારે મોટી સંખ્યામાં મોનોસેકેરાઇડનાં એકમો ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેઓ જટિલ કાર્બોદિતો બનાવે છે જેને પોલીસેકેરાઇડ કહેવામાં આવે છે.
પોલીસેકેરાઇડનાં ઉદાહરણોમાં સ્ટાર્ચ,ગ્લાયકોજન અને સેલ્યુલોઝનો સમાવેશ થાય છે.
ડાયસેકેરાઇડ માત્ર બે મોનોસેકેરાઇડ એકમોના જોડાણથી બને છે.
પોલિપેપ્ટાઇડ એ પેપ્ટાઇડ બંધ દ્વારા જોડાયેલા એમિનો એસિડની સાંકળો છે.
પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ એ ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા જોડાયેલા ન્યુક્લિઓટાઇડની સાંકળો છે.

(D) પોલિસેકેરાઇડ એ ઘણા મોનોસેકેરાઇડ એકમોના પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતા જટિલ કાર્બોદિત છે.
$1$. તેઓ સ્વાદમાં ગળ્યા હોતા નથી (મોનોસેકેરાઇડ અને ડાયસેકેરાઇડથી વિપરીત).
$2$. તેઓ જટિલ પોલિમર છે,સરળ કાર્બોદિત નથી.
$3$. તેમના મોટા આણ્વીય કદને કારણે,તેઓ કોષરસસ્તરમાંથી સરળતાથી પસાર થઈ શકતા નથી.
$4$. તેમના ઉચ્ચ આણ્વીય ભાર અને જટિલ બંધારણને કારણે તેઓ સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે.

(B) પોલિસેકેરાઇડ એ ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા મોનોસેકેરાઇડ એકમોની લાંબી શૃંખલા છે.
$1$. સેલ્યુલોઝ એ વનસ્પતિ કોષદીવાલમાં જોવા મળતું બંધારણીય પોલિસેકેરાઇડ છે.
$2$. ગ્લાયકોજન એ પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું સંગ્રહિત પોલિસેકેરાઇડ છે.
$3$. માલ્ટોઝ એ બે ગ્લુકોઝ એકમોનો બનેલો ડાયસેકેરાઇડ છે.
$4$. લિગ્નીન એ ઘણી વનસ્પતિઓની કોષદીવાલમાં જમા થતું એક જટિલ કાર્બનિક પોલિમર છે,પરંતુ તે કાર્બોદિત (પોલિસેકેરાઇડ) નથી.
આમ,માલ્ટોઝ અને લિગ્નીન બંને પોલિસેકેરાઇડ નથી,પરંતુ કાર્બોદિતના વર્ગીકરણના સંદર્ભમાં માલ્ટોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે.

(A) સ્ટાર્ચ એ બે પ્રકારના ગ્લુકોઝ પોલિમરનો બનેલો પોલિસેકેરાઇડ છે: એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટિન.
એમાયલોઝ એ $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોની બનેલી રેખીય અને અશાખિત શૃંખલા છે,જે $\alpha(1\to4)$ ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
એમાયલોપેક્ટિન એ $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોનો શાખિત પોલિમર છે જેમાં $\alpha(1\to4)$ અને $\alpha(1\to6)$ બંને પ્રકારના ગ્લાયકોસિડિક બંધ જોવા મળે છે.
તેથી,સ્ટાર્ચનો અશાખિત ઘટક એમાયલોઝ છે.

(B) સ્ટાર્ચ એ વનસ્પતિઓમાં સંગ્રહિત પોલિસેકેરાઇડ છે અને તે બે ઘટકોનું બનેલું છે: એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટિન.
એમાયલોઝ એ $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોનું રેખીય,અશાખિત પોલિમર છે જે $\alpha(1 \rightarrow 4)$ ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાયેલ હોય છે.
એમાયલોપેક્ટિન એ $\alpha$-$D$-ગ્લુકોઝ એકમોનું શાખિત પોલિમર છે,જેમાં $\alpha(1 \rightarrow 4)$ અને $\alpha(1 \rightarrow 6)$ બંને પ્રકારના ગ્લાયકોસિડિક બંધ જોવા મળે છે.
તેથી,એમાયલોપેક્ટિન એ ગ્લુકોઝની શાખિત પોલિસેકેરાઇડ શૃંખલા છે.

(C) વનસ્પતિ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ગ્લુકોઝનું સંશ્લેષણ કરે છે. ગ્લુકોઝ દ્રાવ્ય અને સક્રિય હોવાથી,સંગ્રહ માટે તેનું રૂપાંતર $Starch$ (સ્ટાર્ચ) નામના જટિલ પોલીસેકેરાઈડમાં થાય છે. $Starch$ એ વનસ્પતિમાં મુખ્ય સંગ્રહિત કાર્બોદિત છે,જે સામાન્ય રીતે કોષોમાં આવેલા એમાયલોપ્લાસ્ટમાં સંગ્રહિત થાય છે. તેની સરખામણીમાં,પ્રાણીઓ ઉર્જાનો સંગ્રહ $Glycogen$ (ગ્લાયકોજન) સ્વરૂપે કરે છે.

(B) સ્ટાર્ચ એ એક પોલિસેકેરાઇડ છે જે બે પ્રકારના ગ્લુકોઝ પોલિમરનું બનેલું છે: એમાયલોઝ અને એમાયલોપેક્ટીન.
એમાયલોઝ એ $\alpha-D-glucose$ એકમોની બનેલી એક રેખીય,શાખાવિહીન શૃંખલા છે જે $\alpha-1,4-glycosidic$ બંધ દ્વારા જોડાયેલી હોય છે.
એમાયલોઝ એ સ્ટાર્ચનો મુખ્ય ઘટક હોવાથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી સ્ટાર્ચ સાચો જવાબ છે.

(C) પ્રાણીઓમાં કાર્બોદિતોનો સંગ્રહ $Glycogen$ (ગ્લાયકોજન) સ્વરૂપે થાય છે.
$Glycogen$ એ ગ્લુકોઝનું બહુશાખીય પોલિસેકેરાઈડ છે જે પ્રાણીઓ,ફૂગ અને બેક્ટેરિયામાં ઉર્જા સંગ્રહના સ્વરૂપ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$Starch$ (સ્ટાર્ચ) એ વનસ્પતિઓમાં કાર્બોદિતોનો સંગ્રહિત સ્વરૂપ છે.
$Cellulose$ (સેલ્યુલોઝ) એ વનસ્પતિ કોષદીવાલમાં જોવા મળતું બંધારણીય પોલિસેકેરાઈડ છે.
$Lignin$ (લિગ્નીન) એ એક જટિલ કાર્બનિક પોલિમર છે જે ઘણી વનસ્પતિઓની કોષદીવાલમાં જમા થાય છે,જે તેમને સખત અને લાકડા જેવી બનાવે છે.

(B) કાર્બોદિત એ જીવંત સજીવો માટે શક્તિનો પ્રાથમિક અને સૌથી સરળતાથી ઉપલબ્ધ સ્ત્રોત છે.
તેનું વિઘટન ગ્લુકોઝમાં થાય છે,જેનો ઉપયોગ કોષીય શ્વસન દરમિયાન $ATP$ (એડેનોસિન ટ્રાયફોસ્ફેટ) ઉત્પન્ન કરવા માટે થાય છે,જેને કોષનું શક્તિ ચલણ કહેવામાં આવે છે.
જોકે લિપિડ પ્રતિ ગ્રામ વધુ શક્તિ આપે છે,પરંતુ તાત્કાલિક શક્તિની જરૂરિયાત માટે કાર્બોદિતને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે.

(D) ગ્લાયકોલિપિડ એ લિપિડનો એક અણુ છે જેની સાથે કાર્બોદિતની શૃંખલા જોડાયેલી હોય છે.
આ અણુઓ કોષરસસ્તરના આવશ્યક ઘટકો છે,જ્યાં કાર્બોદિતનો ભાગ કોષની બહારની તરફ વિસ્તરેલો હોય છે,જે કોષ-કોષની ઓળખ અને સંદેશાવ્યવહારમાં મદદ કરે છે.
ફૉસ્ફોલિપિડ્સથી વિપરીત,જેમાં ફૉસ્ફેટ સમૂહ હોય છે,ગ્લાયકોલિપિડ્સમાં તેમના બિન-લિપિડ ઘટક તરીકે શર્કરા અથવા કાર્બોદિતનો અણુ હોય છે.