Gujarati

Mix Examples - Some Applications of Trigonometry Questions in Gujarati

Class 10 Mathematics · Some Applications of Trigonometry · Mix Examples - Some Applications of Trigonometry

125+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 50 of 125 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
$6\, m$ ઊંચો એક થાંભલો જમીન પર $2\sqrt{3}\, m$ લાંબો પડછાયો પાડે છે,તો સૂર્યનો ઉન્નતકોણ કેટલો હશે ($^{\circ}$ માં)?
A
$30$
B
$45$
C
$60$
D
$90$

Solution

(C) ધારો કે $BC = 6\, m$ એ થાંભલાની ઊંચાઈ છે અને $AB = 2\sqrt{3}\, m$ એ જમીન પરના પડછાયાની લંબાઈ છે. ધારો કે સૂર્યનો ઉન્નતકોણ $\theta$ છે.
કાટકોણ $\triangle ABC$ માં,આપણી પાસે છે:
$\tan \theta = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{BC}{AB}$
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
$\tan \theta = \frac{6}{2\sqrt{3}}$
$\tan \theta = \frac{3}{\sqrt{3}}$
છેદનું સંમેયીકરણ કરતા:
$\tan \theta = \frac{3 \times \sqrt{3}}{\sqrt{3} \times \sqrt{3}} = \frac{3\sqrt{3}}{3} = \sqrt{3}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 60^{\circ} = \sqrt{3}$,તેથી:
$\theta = 60^{\circ}$
આમ,સૂર્યનો ઉન્નતકોણ $60^{\circ}$ છે.
Solution diagram
2
Easy
'True' (સાચું) અથવા 'False' (ખોટું) લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $\tan \theta$ (જ્યાં $\theta < 90^{\circ}$) નું મૂલ્ય વધે છે.

Solution

(A) સાચું.
આકૃતિમાં,બિંદુ $B$ ને રેખાખંડ $BC$ પર $C$ ની નજીક ખસેડવામાં આવે છે. તે અવલોકન કરવામાં આવે છે કે:
$(i)$ ખૂણો $\theta$ વધે છે (જેમ કે $\theta_{1} > \theta, \theta_{2} > \theta_{1}, \dots$) અને
(ii) પાયા $BC$ ની લંબાઈ ઘટે છે (જેમ કે $B_{1}C < BC, B_{2}C < B_{1}C, \dots$)
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,$\tan \theta = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AC}{BC}$.
અહીં વેધ (લંબ) $AC$ નિશ્ચિત રહે છે અને જેમ $\theta$ વધે છે તેમ પાયો $BC$ ઘટે છે,તેથી ગુણોત્તર $\frac{AC}{BC}$ વધે છે. આથી,જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $\tan \theta$ નું મૂલ્ય વધે છે.
Solution diagram
3
Easy
'True' (સાચું) અથવા 'False' (ખોટું) લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $\tan \theta$ એ $\sin \theta$ કરતા ઝડપથી વધે છે ($0^\circ < \theta < 90^\circ$ માટે).

Solution

(A) સાચું.
આપણે જાણીએ છીએ કે $0^\circ < \theta < 90^\circ$ ના અંતરાલમાં જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $\sin \theta$ વધે છે,પરંતુ $\cos \theta$ ઘટે છે.
આપણી પાસે $\tan \theta = \frac{\sin \theta}{\cos \theta}$ છે.
જેમ $\theta$ નું મૂલ્ય $0^\circ$ થી $90^\circ$ તરફ વધે છે,તેમ $\sin \theta$ વધે છે (અંશ વધે છે) અને $\cos \theta$ ઘટે છે (છેદ ઘટે છે).
$\tan \theta$ એ વધતી જતી કિંમત અને ઘટતી જતી કિંમતનો ગુણોત્તર હોવાથી,તે $\sin \theta$ ની તુલનામાં ઘણી ઝડપથી વધે છે,કારણ કે $\sin \theta$ ને $\frac{\sin \theta}{1}$ તરીકે જોઈ શકાય છે,જ્યાં છેદ $1$ અચળ રહે છે.
તેથી,જેમ $\theta$ વધે છે તેમ $\tan \theta$ એ $\sin \theta$ કરતા ઝડપથી વધે છે.
4
Medium
'True' (સાચું) અથવા 'False' (ખોટું) લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
જો ટાવરના પડછાયાની લંબાઈ વધી રહી હોય,તો સૂર્યનો ઉત્સેધકોણ પણ વધી રહ્યો છે.

Solution

(B) ખોટું.
ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $h$ છે અને પડછાયાની લંબાઈ $x$ છે. સૂર્યનો ઉત્સેધકોણ $\theta$ છે. ટાવર અને તેના પડછાયા દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણમાં,આપણી પાસે $\tan(\theta) = \frac{h}{x}$ છે.
જેમ પડછાયાની લંબાઈ $x$ વધે છે,તેમ અપૂર્ણાંક $\frac{h}{x}$ ની કિંમત ઘટે છે. કારણ કે $0^\circ < \theta < 90^\circ$ માટે $\tan(\theta)$ એ વધતું વિધેય છે,તેથી $\tan(\theta)$ માં ઘટાડો થવાનો અર્થ એ છે કે ખૂણો $\theta$ ઘટે છે. તેથી,જેમ પડછાયાની લંબાઈ વધે છે,તેમ સૂર્યનો ઉત્સેધકોણ ઘટે છે.
5
MediumMCQ
'True' (સાચું) અથવા 'False' (ખોટું) લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
જો એક માણસ તળાવની સપાટીથી $3 \ m$ ઊંચા પ્લેટફોર્મ પર ઊભો રહીને એક વાદળ અને તળાવમાં તેનું પ્રતિબિંબ જુએ છે,તો વાદળનો ઉત્સેધકોણ તેના પ્રતિબિંબના અવસેધકોણ જેટલો હોય છે.
A
True (સાચું)
B
False (ખોટું)

Solution

(B) ખોટું.
ધારો કે તળાવની સપાટીથી વાદળની ઊંચાઈ $H$ છે. તળાવમાં વાદળનું પ્રતિબિંબ તળાવની સપાટીથી $H$ જેટલી ઊંડાઈએ રચાશે.
માણસ તળાવની સપાટીથી $3 \ m$ ઊંચાઈએ પ્લેટફોર્મ પર ઊભો છે. ધારો કે અવલોકનકારની આંખનું સ્તર $O$ છે.
વાદળનો ઉત્સેધકોણ $\theta_1$ એ $\tan(\theta_1) = \frac{H - 3}{x}$ દ્વારા મળે છે,જ્યાં $x$ એ માણસથી વાદળનું સમક્ષિતિજ અંતર છે.
પ્રતિબિંબનો અવસેધકોણ $\theta_2$ એ $\tan(\theta_2) = \frac{H + 3}{x}$ દ્વારા મળે છે.
અહીં $H - 3 \neq H + 3$ હોવાથી,ઉત્સેધકોણ $\theta_1$ એ અવસેધકોણ $\theta_2$ જેટલો નથી.
6
Difficult
'True' (સાચું) અથવા 'False' (ખોટું) લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
એક ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $30^{\circ}$ છે. જો ટાવરની ઊંચાઈ બમણી કરવામાં આવે,તો તેની ટોચનો ઉત્સેધકોણ પણ બમણો થશે.

Solution

(FALSE) ખોટું.
$Case-I$: ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $h$ છે અને પાયાથી અંતર $BC = x \ m$ છે.
$\triangle ABC$ માં,$\tan 30^{\circ} = \frac{AC}{BC} = \frac{h}{x}$.
$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{x} \implies h = \frac{x}{\sqrt{3}}$ ... $(i)$
$Case-II$: આપેલી શરત મુજબ,ટાવરની ઊંચાઈ બમણી કરવામાં આવે છે,એટલે કે $h' = 2h$.
ધારો કે નવો ઉત્સેધકોણ $\theta$ છે.
નવા ત્રિકોણમાં,$\tan \theta = \frac{h'}{x} = \frac{2h}{x}$.
સમીકરણ $(i)$ માંથી $h = \frac{x}{\sqrt{3}}$ મૂકતા:
$\tan \theta = \frac{2(x/\sqrt{3})}{x} = \frac{2}{\sqrt{3}} \approx 1.1547$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 60^{\circ} = \sqrt{3} \approx 1.732$,અને $\tan \theta \approx 1.1547 < 1.732$ હોવાથી,$\theta < 60^{\circ}$ થાય.
આમ,ઉત્સેધકોણ બમણો થતો નથી.
Solution diagram
7
Difficult
'True' (સાચું) અથવા 'False' (ખોટું) લખો અને તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
જો ટાવરની ઊંચાઈ અને તેના પાયાથી અવલોકન બિંદુનું અંતર,બંનેમાં $10 \%$ નો વધારો કરવામાં આવે,તો તેના ટોચનો ઉત્સેધકોણ બદલાતો નથી.

Solution

(A) સાચું.
$Case-I$: ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $h$ છે અને તેના પાયાથી અવલોકન બિંદુનું અંતર $x$ છે.
$\triangle ABC$ માં,$\tan \theta_1 = \frac{h}{x}$,જે સૂચવે છે કે $\theta_1 = \tan^{-1}(\frac{h}{x})$ ... $(i)$
$Case-II$: હવે,ટાવરની ઊંચાઈમાં $10 \%$ નો વધારો થાય છે,તેથી નવી ઊંચાઈ $h' = h + 0.1h = 1.1h = \frac{11h}{10}$ થાય.
તેવી જ રીતે,અવલોકન બિંદુનું અંતર પણ $10 \%$ વધે છે,તેથી નવું અંતર $x' = x + 0.1x = 1.1x = \frac{11x}{10}$ થાય.
નવા ત્રિકોણમાં,$\tan \theta_2 = \frac{h'}{x'} = \frac{1.1h}{1.1x} = \frac{h}{x}$ મળે.
આમ,$\theta_2 = \tan^{-1}(\frac{h}{x})$ ... $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ અને $(ii)$ પરથી,આપણને $\theta_1 = \theta_2$ મળે છે.
તેથી,ઉત્સેધકોણ બદલાતો નથી.
Solution diagram
8
MediumMCQ
એક નિસરણી દીવાલ સાથે એવી રીતે ટેકવેલી છે કે તેનો ઉપરનો છેડો દીવાલને $3 \, m$ ની ઊંચાઈએ સ્પર્શે છે અને નિસરણી જમીન સાથે $30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. નિસરણીની લંબાઈ $m$ માં શોધો.
A
$6$
B
$8$
C
$4$
D
$12$

Solution

(A) ધારો કે $\overline{AC}$ એ નિસરણી છે અને $\overline{AB}$ એ દીવાલ છે.
અહીં $AB = 3 \, m$,$\angle B = 90^{\circ}$ અને $\angle C = 30^{\circ}$ આપેલ છે.
$\triangle ABC$ માં,
$\sin C = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}} = \frac{AB}{AC}$
$\sin 30^{\circ} = \frac{3}{AC}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,તેથી:
$\frac{1}{2} = \frac{3}{AC}$
$AC = 3 \times 2 = 6 \, m$.
આમ,નિસરણીની લંબાઈ $6 \, m$ છે.
Solution diagram
9
MediumMCQ
એક ઇમારતની ટોચ પરથી અવલોકન કરતા,ઇમારતથી $10 \, m$ દૂર ઉભેલા એક માણસનો અવસેધકોણ $45^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. ઇમારતની ઊંચાઈ શોધો (મીટરમાં).
A
$8$
B
$10$
C
$12$
D
$19$

Solution

(B) ધારો કે $\overline{AB}$ એ ઇમારત છે અને $C$ એ જમીન પર ઉભેલા માણસનું સ્થાન છે.
આપેલ છે કે અંતર $BC = 10 \, m$ છે.
ટોચ $A$ થી માણસ $C$ નો અવસેધકોણ $45^{\circ}$ છે.
દ્રષ્ટિરેખા જમીનને સમાંતર હોવાથી,$C$ થી $A$ નો ઉત્સેધકોણ એ અવસેધકોણ જેટલો જ થાય,તેથી $\angle ACB = 45^{\circ}$.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં:
$\tan(C) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AB}{BC}$
$\tan(45^{\circ}) = \frac{AB}{10}$
કારણ કે $\tan(45^{\circ}) = 1$,તેથી:
$1 = \frac{AB}{10}$
$AB = 10 \, m$.
આમ,ઇમારતની ઊંચાઈ $10 \, m$ છે.
Solution diagram
10
MediumMCQ
એક થાંભલો જમીન પર સીધો ઊભો છે. થાંભલાની ટોચ સાથે બાંધેલો એક તાર જમીન પરના એક બિંદુ સાથે જોડાયેલ છે. જો તારની લંબાઈ $7 \, m$ હોય અને તાર જમીન સાથે $30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતો હોય,તો થાંભલાની ઊંચાઈ ($m$ માં) શોધો.
A
$8.1$
B
$6.2$
C
$3.5$
D
$5.7$

Solution

(C) ધારો કે $\overline{AB}$ એ થાંભલો છે અને $\overline{AC}$ એ જમીન પરના બિંદુ $C$ સાથે જોડાયેલ તાર છે.
આપેલ છે: $AC = 7 \, m$,$m\angle B = 90^{\circ}$ અને $m\angle C = 30^{\circ}$.
$\Delta ABC$ માં,આપણી પાસે છે:
$\sin C = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}} = \frac{AB}{AC}$
$\sin 30^{\circ} = \frac{AB}{7}$
કારણ કે $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,તેથી:
$\frac{1}{2} = \frac{AB}{7}$
$AB = \frac{7}{2} = 3.5 \, m$.
આમ,થાંભલાની ઊંચાઈ $3.5 \, m$ છે.
Solution diagram
11
MediumMCQ
$30 \, m$ ઊંચા ટાવરની ટોચ પરથી જોતા,જમીન પર રહેલા પથ્થરનો અવસેધકોણ $45^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. પથ્થર અને ટાવર વચ્ચેનું અંતર શોધો (મીટરમાં).
A
$51$
B
$44$
C
$25$
D
$30$

Solution

(D) ધારો કે $AB$ ટાવર છે અને $C$ જમીન પરનો પથ્થર છે.
આપેલ છે કે ટાવરની ઊંચાઈ $AB = 30 \, m$ છે.
ટોચ $A$ થી પથ્થર $C$ નો અવસેધકોણ $45^{\circ}$ છે.
$A$ માંથી પસાર થતી સમક્ષિતિજ રેખા જમીન $BC$ ને સમાંતર હોવાથી,$C$ થી $A$ નો ઉત્સેધકોણ અવસેધકોણ જેટલો જ થાય,તેથી $\angle ACB = 45^{\circ}$.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle ABC$ માં:
$\tan(45^{\circ}) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AB}{BC}$
$\tan(45^{\circ}) = 1$ હોવાથી:
$1 = \frac{30}{BC}$
$BC = 30 \, m$.
આમ,પથ્થર અને ટાવર વચ્ચેનું અંતર $30 \, m$ છે.
Solution diagram
12
MediumMCQ
એક ટાવરની ઊંચાઈ $30 \ m$ છે. જ્યારે સૂર્યનો ઉત્સેધકોણ $45^\circ$ હોય,ત્યારે ટાવરના પડછાયાની લંબાઈ શોધો. ($m$ માં)
A
$30$
B
$20$
C
$46$
D
$60$

Solution

(A) આકૃતિ પરથી,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે સૂર્યનો ઉત્સેધકોણ એ ટાવરના પડછાયાના અંતિમ બિંદુથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ છે.
અહીં,$AB$ એ ટાવર છે અને $BC$ એ તેનો પડછાયો છે.
આપેલ છે,$AB = 30 \ m$,$\angle B = 90^\circ$ અને $\angle C = 45^\circ$.
$\Delta ABC$ માં,$\tan C = \frac{AB}{BC}$.
$\tan 45^\circ = \frac{30}{BC}$.
$1 = \frac{30}{BC}$.
$BC = 30 \ m$.
આમ,ટાવરના પડછાયાની લંબાઈ $30 \ m$ છે.
Solution diagram
13
MediumMCQ
એક ઉભા થાંભલાના ટોચનો ઉત્સેધકોણ,થાંભલાના પાયાથી $20\, m$ દૂર આવેલા બિંદુએથી જોતા $60^\circ$ માલૂમ પડે છે. તો થાંભલાની ઊંચાઈ શોધો. ($m$ માં)
A
$46.6$
B
$34.6$
C
$12.7$
D
$24.2$

Solution

(B) ધારો કે $\overline{AB}$ એ ઉભો થાંભલો છે અને $C$ એ અવલોકન બિંદુ છે.
આપેલ છે કે થાંભલાના પાયાથી અંતર $BC = 20\, m$ છે અને ઉત્સેધકોણ $\angle C = 60^\circ$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં,જ્યાં $\angle B = 90^\circ$ છે:
$\tan C = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AB}{BC}$
$\tan 60^\circ = \frac{AB}{20}$
કારણ કે $\tan 60^\circ = \sqrt{3} \approx 1.732$:
$\sqrt{3} = \frac{AB}{20}$
$AB = 20 \times \sqrt{3}$
$AB = 20 \times 1.732 = 34.64\, m$.
એક દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,થાંભલાની ઊંચાઈ $34.6\, m$ મળે છે.
Solution diagram
14
EasyMCQ
ટાવરની ટોચ પરથી અવલોકન કરતા,ટાવરના પાયાથી $30 \ m$ દૂર રહેલી વસ્તુનો અવસેધકોણ $45^\circ$ માલૂમ પડે છે. ટાવરની ઊંચાઈ શોધો (મીટરમાં).
A
$36$
B
$22$
C
$30$
D
$41$

Solution

(C) ધારો કે $\overline{AB}$ એ ટાવર છે અને $C$ એ વસ્તુ છે.
આપેલ છે કે ટાવરના પાયાથી વસ્તુનું અંતર $BC = 30 \ m$ છે.
ટોચ $A$ થી વસ્તુ $C$ નો અવસેધકોણ $45^\circ$ છે,તેથી $\angle XAC = 45^\circ$.
દ્રષ્ટિરેખા જમીનને સમાંતર હોવાથી,$\angle ACB = \angle XAC = 45^\circ$ (યુગ્મકોણ).
કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta ABC$ માં,જ્યાં $\angle B = 90^\circ$:
$\tan(C) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AB}{BC}$
$\tan(45^\circ) = \frac{AB}{30}$
કારણ કે $\tan(45^\circ) = 1$,તેથી:
$1 = \frac{AB}{30}$
$AB = 30 \ m$.
આમ,ટાવરની ઊંચાઈ $30 \ m$ છે.
Solution diagram
15
DifficultMCQ
એક બહુમાળી ઇમારતના પાયાથી $50 \ m$ દૂર આવેલા એક બિંદુથી,પ્રથમ માળનો ઉત્સેધકોણ $30^{\circ}$ અને પંદરમા માળનો ઉત્સેધકોણ $60^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. તો પ્રથમ માળ અને પંદરમા માળ વચ્ચેનું અંતર કેટલું હશે? ($m$ માં)
A
$75.1$
B
$23.3$
C
$27.8$
D
$57.5$

Solution

(D) ધારો કે $B$ એ ઇમારતનો પાયો છે,$C$ એ પ્રથમ માળ છે અને $A$ એ પંદરમો માળ છે. ધારો કે $P$ એ અવલોકન બિંદુ છે જ્યાં $BP = 50 \ m$ છે.
$\Delta CBP$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ અને $\angle CPB = 30^{\circ}$ છે.
$\tan 30^{\circ} = \frac{CB}{BP}$
$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{CB}{50}$
$CB = \frac{50}{\sqrt{3}} = \frac{50 \times 1.732}{3} \approx 28.87 \ m$.
$\Delta ABP$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$ અને $\angle APB = 60^{\circ}$ છે.
$\tan 60^{\circ} = \frac{AB}{BP}$
$\sqrt{3} = \frac{AB}{50}$
$AB = 50 \times \sqrt{3} = 50 \times 1.732 = 86.6 \ m$.
પ્રથમ માળ અને પંદરમા માળ વચ્ચેનું અંતર $AC = AB - CB$ છે.
$AC = 86.6 - 28.87 = 57.73 \ m$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સાચો જવાબ $57.5 \ m$ છે.
Solution diagram
16
Difficult
એક ઝાડ નદીના કિનારે ઉભું છે. નદીના સામેના કિનારે ઝાડની બરાબર સામે આવેલા એક બિંદુથી ઝાડની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $60^{\circ}$ છે. તે બિંદુથી $40 \ m$ દૂર આવેલા બીજા બિંદુથી ઝાડની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $30^{\circ}$ છે. નદીની પહોળાઈ અને ઝાડની ઊંચાઈ શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે $\overline{PM}$ એ ઝાડ છે અને $\overline{OM}$ એ નદીની પહોળાઈ છે. $O$ અને $A$ એ અવલોકન બિંદુઓ છે.
આપેલ છે: $OA = 40 \ m$,$m\angle A = 30^{\circ}$,$m\angle O = 60^{\circ}$ અને $m\angle M = 90^{\circ}$.
ધારો કે $OM = x \ m$ અને $PM = h \ m$.
તેથી,$MA = OM + OA = (x + 40) \ m$.
$\Delta PMO$ માં,$m\angle M = 90^{\circ}$.
$\tan O = \frac{PM}{OM} \implies \tan 60^{\circ} = \frac{h}{x} \implies \sqrt{3} = \frac{h}{x} \implies h = \sqrt{3}x \quad ...(1)$
$\Delta PMA$ માં,$m\angle M = 90^{\circ}$.
$\tan A = \frac{PM}{AM} \implies \tan 30^{\circ} = \frac{h}{x + 40} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{x + 40} \implies h = \frac{x + 40}{\sqrt{3}} \quad ...(2)$
$(1)$ અને $(2)$ પરથી:
$\sqrt{3}x = \frac{x + 40}{\sqrt{3}} \implies 3x = x + 40 \implies 2x = 40 \implies x = 20 \ m$.
હવે,$h = \sqrt{3} \times 20 = 20\sqrt{3} \approx 20 \times 1.732 = 34.64 \ m$.
આમ,નદીની પહોળાઈ $20 \ m$ છે અને ઝાડની ઊંચાઈ $34.64 \ m$ છે.
Solution diagram
17
DifficultMCQ
$40 \, m$ ઊંચી ઇમારતની ટોચ પરથી જોતા,એક ગતિશીલ કારનો અવસેધકોણ અમુક સમયગાળામાં $30^{\circ}$ થી વધીને $45^{\circ}$ થાય છે. તે સમયગાળામાં કાર દ્વારા કાપેલું અંતર શોધો. (મીટરમાં)
A
$30.4$
B
$29.2$
C
$19.6$
D
$33.3$

Solution

(B) ધારો કે $\overline{AB}$ એ $40 \, m$ ઊંચી ઇમારત છે. ધારો કે $C$ અને $D$ એ ગતિશીલ કારના બે સ્થાન છે.
આકૃતિ પરથી,$AB = 40 \, m$ અને $\angle B = 90^{\circ}$.
અવસેધકોણ $\angle XAC = 45^{\circ}$ અને $\angle XAD = 30^{\circ}$ છે.
રેખા $AX$ એ $BD$ ને સમાંતર હોવાથી,યુગ્મકોણ સમાન થાય:
$\angle ACB = \angle XAC = 45^{\circ}$ અને $\angle ADB = \angle XAD = 30^{\circ}$.
કાટકોણ $\triangle ABC$ માં:
$\tan(45^{\circ}) = \frac{AB}{BC} \implies 1 = \frac{40}{BC} \implies BC = 40 \, m$.
કાટકોણ $\triangle ABD$ માં:
$\tan(30^{\circ}) = \frac{AB}{BD} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{40}{BD} \implies BD = 40\sqrt{3} \, m$.
$\sqrt{3} \approx 1.73$ લેતા,$BD = 40 \times 1.73 = 69.2 \, m$.
કાર દ્વારા કાપેલું અંતર $CD = BD - BC$ છે.
$CD = 69.2 - 40 = 29.2 \, m$.
આમ,કાર દ્વારા કાપેલું અંતર $29.2 \, m$ છે.
Solution diagram
18
DifficultMCQ
$150\, m$ ઊંચા ટાવરની ટોચ પરથી જોતા,ટાવરની પૂર્વ અને પશ્ચિમ દિશામાં આવેલા બે ઘરોનો અવસેધકોણ અનુક્રમે $30^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. તો બંને ઘરો વચ્ચેનું અંતર મીટરમાં શોધો.
A
$619.5$
B
$423.6$
C
$409.5$
D
$436.4$

Solution

(C) ધારો કે $CD$ એ $150\, m$ ઊંચાઈનો ટાવર છે. ધારો કે $A$ અને $B$ એ ટાવરની પશ્ચિમ અને પૂર્વ દિશામાં આવેલા બે ઘરો છે.
$\Delta CDA$ માં,$\angle D = 90^{\circ}$ અને $\angle CAD = 45^{\circ}$.
$\tan(45^{\circ}) = \frac{CD}{AD} \implies 1 = \frac{150}{AD} \implies AD = 150\, m$.
$\Delta CDB$ માં,$\angle D = 90^{\circ}$ અને $\angle CBD = 30^{\circ}$.
$\tan(30^{\circ}) = \frac{CD}{BD} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{150}{BD} \implies BD = 150\sqrt{3} \approx 150 \times 1.73 = 259.5\, m$.
બંને ઘરો વચ્ચેનું કુલ અંતર $AB = AD + BD = 150 + 259.5 = 409.5\, m$ થાય.
Solution diagram
19
DifficultMCQ
$340 \ m$ ઊંચી ટેકરી પરથી જોતા,ટેકરીની પૂર્વ અને પશ્ચિમ દિશામાં આવેલા બે ઘરોના અવસેધકોણ અનુક્રમે $30^{\circ}$ અને $60^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. તો બંને ઘરો વચ્ચેનું અંતર શોધો. ($m$ માં)
A
$254.8$
B
$654.5$
C
$854.1$
D
$785.4$

Solution

(D) ધારો કે $\overline{AB}$ એ ટેકરી છે અને $C$ તથા $D$ એ ટેકરીની પશ્ચિમ અને પૂર્વ દિશામાં આવેલા બે ઘરો છે. આપેલ છે કે,$AB = 340 \ m$.
ટેકરીની ટોચ પરથી ઘર $C$ નો અવસેધકોણ $60^{\circ}$ અને ઘર $D$ નો અવસેધકોણ $30^{\circ}$ છે.
તેથી,ઉત્સેધકોણ $\angle ACB = 60^{\circ}$ અને $\angle ADB = 30^{\circ}$ (યુગ્મકોણ).
કાટકોણ $\Delta ABC$ માં,$\tan(60^{\circ}) = \frac{AB}{BC}$.
$\sqrt{3} = \frac{340}{BC} \implies BC = \frac{340}{\sqrt{3}} = \frac{340 \times 1.732}{3} \approx 196.3 \ m$.
કાટકોણ $\Delta ABD$ માં,$\tan(30^{\circ}) = \frac{AB}{BD}$.
$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{340}{BD} \implies BD = 340 \times \sqrt{3} = 340 \times 1.732 \approx 588.9 \ m$.
બંને ઘરો વચ્ચેનું કુલ અંતર $CD = BC + BD$.
$CD = 196.3 + 588.9 = 785.2 \ m$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,અંતર $785.4 \ m$ છે.
Solution diagram
20
MediumMCQ
જમીન પર સીધું ઊભેલું $15\ m$ ઊંચું નીલગિરીનું ઝાડ જમીનથી $5\ m$ ની ઊંચાઈએથી તૂટી જાય છે. તૂટેલો ભાગ એવી રીતે વળે છે કે ઝાડની ટોચ જમીનને સ્પર્શે છે. ઝાડના તૂટેલા ભાગ દ્વારા જમીન સાથે બનતો ખૂણો શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$30$
B
$22$
C
$39$
D
$50$

Solution

(A) ધારો કે ઝાડની કુલ ઊંચાઈ $AC = 15\ m$ છે. ઝાડ જમીનથી $BC = 5\ m$ ની ઊંચાઈએ $B$ બિંદુએથી તૂટે છે.
તૂટેલો ભાગ $AB$ વળીને જમીન પર $D$ બિંદુએ સ્પર્શે છે. તેથી,તૂટેલા ભાગની લંબાઈ $BD = AB = AC - BC = 15\ m - 5\ m = 10\ m$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\Delta BCD$ માં (જ્યાં $\angle C = 90^{\circ}$),આપણી પાસે છે:
$\sin D = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}} = \frac{BC}{BD}$
કિંમતો મૂકતા:
$\sin D = \frac{5}{10} = \frac{1}{2}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin 30^{\circ} = \frac{1}{2}$,તેથી:
$D = 30^{\circ}$
આમ,ઝાડના તૂટેલા ભાગ દ્વારા જમીન સાથે બનતો ખૂણો $30^{\circ}$ છે.
Solution diagram
21
DifficultMCQ
એક હોડી નદીના કિનારે ઝાડ પર બેઠેલા એક માણસ તરફ અચળ ઝડપે જઈ રહી છે. કોઈ એક સમયે,માણસ હોડીનો અવસેધકોણ $30^{\circ}$ માપે છે. $10$ મિનિટ પછી,આ ખૂણો $60^{\circ}$ માપવામાં આવે છે. હવે હોડીને કિનારે પહોંચતા કેટલો વધુ સમય લાગશે? (મિનિટમાં)
A
$7$
B
$5$
C
$13$
D
$8$

Solution

(B) આકૃતિમાં,$\overline{AB}$ એ ઝાડ છે અને $C$ તથા $D$ એ હોડીના બે સ્થાન દર્શાવે છે.
ધારો કે હોડીની અચળ ઝડપ $v \text{ m/min}$ છે અને હોડીને $D$ થી $B$ સુધી પહોંચતા $t \text{ min}$ સમય લાગે છે.
ધારો કે $AB = h$.
હવે,સૂત્ર મુજબ,$\text{અંતર} = \text{ઝડપ} \times \text{સમય}$,
$CD = 10v$ અને $BD = vt$.
હવે,$\Delta ABD$ માં,$\tan 60^{\circ} = \frac{AB}{BD}$.
$\therefore \sqrt{3} = \frac{h}{vt} \implies h = vt\sqrt{3} \quad ....(1)$
$\Delta ABC$ માં,$\tan 30^{\circ} = \frac{AB}{BC}$.
$\therefore \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{vt + 10v} \implies h = \frac{vt + 10v}{\sqrt{3}} \quad ....(2)$
$(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા,
$vt\sqrt{3} = \frac{vt + 10v}{\sqrt{3}}$
$3vt = vt + 10v$
$2vt = 10v$
$t = 5$.
આમ,હોડીને કિનારે પહોંચતા $5$ મિનિટ લાગશે.
Solution diagram
22
DifficultMCQ
$100 \, m$ ઊંચી ટેકરીની ટોચ પરથી,એક ટાવરની ટોચ અને તળિયાના અવસેધકોણ અનુક્રમે $30^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. ટાવરની ઊંચાઈ મીટરમાં શોધો.
A
$30$
B
$56$
C
$42$
D
$38$

Solution

(C) ધારો કે $AC$ એ $100 \, m$ ઊંચી ટેકરી છે અને $ED$ એ ટાવર છે.
ધારો કે $EB$ એ $E$ થી ટેકરી $AC$ પરની સમક્ષિતિજ રેખા છે,જ્યાં $B$ એ $AC$ પર છે.
આપેલ છે: $AC = 100 \, m$,$\angle XAE = 30^{\circ}$,અને $\angle XAD = 45^{\circ}$.
$AX \parallel ED$ હોવાથી,$\angle AEB = 30^{\circ}$ અને $\angle ADC = 45^{\circ}$ (યુગ્મકોણ).
કાટકોણ $\Delta ACD$ માં,$\tan(45^{\circ}) = \frac{AC}{DC}$.
$1 = \frac{100}{DC} \implies DC = 100 \, m$.
$EDCB$ એ લંબચોરસ હોવાથી,$EB = DC = 100 \, m$ અને $BC = ED$.
કાટકોણ $\Delta ABE$ માં,$\tan(30^{\circ}) = \frac{AB}{EB}$.
$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{AB}{100} \implies AB = \frac{100}{\sqrt{3}} \approx 57.74 \, m$.
ટાવરની ઊંચાઈ $ED = BC = AC - AB = 100 - 57.74 = 42.26 \, m$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,ટાવરની ઊંચાઈ $42 \, m$ મળે છે.
Solution diagram
23
DifficultMCQ
એક ઇમારતની ટોચ પર ધ્વજદંડ (flag-staff) આવેલો છે. ઇમારતથી $15\, m$ દૂર ઉભેલા એક માણસ દ્વારા જોતા,ઇમારતની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $45^{\circ}$ અને ધ્વજદંડની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $60^{\circ}$ છે. ઇમારતની ટોચથી ધ્વજદંડની ઊંચાઈ શોધો. (મીટરમાં)
A
$18.50$
B
$21.56$
C
$12.5$
D
$10.95$

Solution

(D) ધારો કે $\overline{AB}$ એ ઇમારત $\overline{BC}$ ની ટોચ પરનો ધ્વજદંડ છે અને $D$ એ અવલોકન બિંદુ છે.
આપેલ છે કે,$CD = 15\, m$.
$\Delta BCD$ માં,$\angle C = 90^{\circ}$ અને $\angle BDC = 45^{\circ}$.
$\tan(45^{\circ}) = \frac{BC}{CD} \implies 1 = \frac{BC}{15} \implies BC = 15\, m$.
$\Delta ACD$ માં,$\angle C = 90^{\circ}$ અને $\angle ADC = 60^{\circ}$.
$\tan(60^{\circ}) = \frac{AC}{CD} \implies \sqrt{3} = \frac{AC}{15} \implies AC = 15\sqrt{3} \approx 15 \times 1.73 = 25.95\, m$.
ધ્વજદંડની ઊંચાઈ $AB = AC - BC = 25.95 - 15 = 10.95\, m$.
Solution diagram
24
DifficultMCQ
$510 \ m$ ઊંચા ટાવરની ટોચ પરથી જોતા,ટાવરની પૂર્વ અને પશ્ચિમ દિશામાં આવેલા બે ઘરોના અવસેધકોણ અનુક્રમે $30^{\circ}$ અને $60^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. બંને ઘરો વચ્ચેનું અંતર શોધો (મીટરમાં).
A
$1178.1$
B
$1245.4$
C
$2518.1$
D
$1678.1$

Solution

(A) ધારો કે $AB$ એ $510 \ m$ ઊંચો ટાવર છે. ધારો કે $C$ અને $D$ એ ટાવરની પશ્ચિમ અને પૂર્વ દિશામાં આવેલા બે ઘરો છે.
$\Delta ABC$ માં,$\tan 60^{\circ} = \frac{AB}{BC} \implies \sqrt{3} = \frac{510}{BC} \implies BC = \frac{510}{\sqrt{3}} = 170\sqrt{3} \ m$.
$\Delta ABD$ માં,$\tan 30^{\circ} = \frac{AB}{BD} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{510}{BD} \implies BD = 510\sqrt{3} \ m$.
બંને ઘરો વચ્ચેનું અંતર $CD = BC + BD = 170\sqrt{3} + 510\sqrt{3} = 680\sqrt{3} \ m$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,$CD = 680 \times 1.732 = 1177.76 \ m \approx 1178.1 \ m$.
આમ,બંને ઘરો વચ્ચેનું અંતર $1178.1 \ m$ છે.
Solution diagram
25
DifficultMCQ
જમીન પરના એક બિંદુથી ટેકરીની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $30^\circ$ છે. ટેકરી તરફ $30 \, m$ ચાલ્યા પછી,ઉત્સેધકોણ $45^\circ$ થાય છે. ટેકરીની ઊંચાઈ કેટલી છે? ($m$ માં)
A
$31.20$
B
$41.10$
C
$21.8$
D
$35.15$

Solution

(B) ધારો કે $\overline{AB}$ એ $h \, m$ ઊંચાઈ ધરાવતી ટેકરી છે. ધારો કે $D$ એ અવલોકનનું પ્રથમ બિંદુ છે અને $C$ એ અવલોકનનું બીજું બિંદુ છે.
આપેલ છે: $DC = 30 \, m$,$\angle ADB = 30^\circ$,અને $\angle ACB = 45^\circ$.
ધારો કે $BC = x \, m$.
$\Delta ABC$ માં,$\tan 45^\circ = \frac{AB}{BC} = \frac{h}{x}$.
$\tan 45^\circ = 1$ હોવાથી,$1 = \frac{h}{x}$,તેથી $x = h$ $(1)$.
$\Delta ABD$ માં,$\tan 30^\circ = \frac{AB}{BD} = \frac{h}{x + 30}$.
$\tan 30^\circ = \frac{1}{\sqrt{3}}$ હોવાથી,$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{x + 30}$.
$x + 30 = h\sqrt{3}$.
સમીકરણ $(1)$ માંથી $x = h$ ની કિંમત મૂકતા:
$h + 30 = h\sqrt{3}$.
$30 = h(\sqrt{3} - 1)$.
$h = \frac{30}{\sqrt{3} - 1} = \frac{30}{1.732 - 1} = \frac{30}{0.732} \approx 40.98 \, m$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,ટેકરીની ઊંચાઈ આશરે $41.10 \, m$ છે.
Solution diagram
26
DifficultMCQ
સમાન ઊંચાઈના બે થાંભલાઓ વચ્ચેનું અંતર $200 \, m$ છે. તેમના પાયાને જોડતા રેખાખંડ પર આવેલા એક બિંદુથી તેમના ટોચના ઉત્સેધકોણ $60^{\circ}$ અને $30^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. થાંભલાની ઊંચાઈ $m$ માં શોધો.
A
$88.5$
B
$76.3$
C
$86.5$
D
$80.8$

Solution

(C) ધારો કે $\overline{AB}$ અને $\overline{ED}$ સમાન ઊંચાઈ $h \, m$ ના બે થાંભલા છે અને $C$ એ થાંભલાઓના પાયાને જોડતા રેખાખંડ $\overline{BD}$ પરનું અવલોકન બિંદુ છે.
આપેલ છે કે $BD = 200 \, m$. ધારો કે $BC = x \, m$,તો $CD = (200 - x) \, m$.
ઉત્સેધકોણ $\angle ACB = 60^{\circ}$ અને $\angle ECD = 30^{\circ}$ છે.
$\triangle ABC$ માં,$\tan 60^{\circ} = \frac{AB}{BC} \implies \sqrt{3} = \frac{h}{x} \implies x = \frac{h}{\sqrt{3}} \quad \dots(1)$
$\triangle EDC$ માં,$\tan 30^{\circ} = \frac{ED}{CD} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{200 - x} \implies 200 - x = \sqrt{3}h \implies x = 200 - \sqrt{3}h \quad \dots(2)$
$(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા:
$\frac{h}{\sqrt{3}} = 200 - \sqrt{3}h$
$h = 200\sqrt{3} - 3h$
$4h = 200\sqrt{3}$
$h = 50\sqrt{3} \approx 50 \times 1.732 = 86.6 \, m$ ($\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,નજીકનો વિકલ્પ $86.5 \, m$ છે).
Solution diagram
27
Difficult
જમીનથી $h \text{ m}$ ઊંચાઈએ આવેલા બિંદુ $A$ થી,એક ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $\alpha$ છે અને ટાવરના પાયાનો અવસેધકોણ $\beta$ છે. સાબિત કરો કે ટાવરની ઊંચાઈ $\frac{h(\tan \alpha + \tan \beta)}{\tan \beta} \text{ m}$ છે.

Solution

(N/A) ધારો કે $\overline{CD}$ એ ટાવર છે અને $A$ એ જમીનથી $h \text{ m}$ ઊંચાઈએ આવેલું નિરીક્ષણ બિંદુ છે.
ધારો કે $\overline{AE} \perp \overline{CD}$,જ્યાં $E$ એ $\overline{CD}$ પર છે.
તેથી,$\angle DAE = \alpha$,$\angle EAC = \beta$ અને $AB = h \text{ m}$.
ધારો કે $CD = x \text{ m}$ અને $BC = y \text{ m}$.
તેથી $AE = BC = y \text{ m}$ અને $CE = AB = h \text{ m}$.
વળી,$DE = DC - CE = (x - h) \text{ m}$.
$\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$.
$\therefore \tan \beta = \frac{AB}{BC} = \frac{h}{y} \implies y = \frac{h}{\tan \beta} \quad \dots(1)$
$\Delta DEA$ માં,$\angle E = 90^{\circ}$.
$\therefore \tan \alpha = \frac{DE}{AE} = \frac{x - h}{y} \implies y = \frac{x - h}{\tan \alpha} \quad \dots(2)$
$(1)$ અને $(2)$ પરથી:
$\frac{h}{\tan \beta} = \frac{x - h}{\tan \alpha}$
$h \tan \alpha = (x - h) \tan \beta$
$h \tan \alpha = x \tan \beta - h \tan \beta$
$x \tan \beta = h \tan \alpha + h \tan \beta$
$x \tan \beta = h(\tan \alpha + \tan \beta)$
$x = \frac{h(\tan \alpha + \tan \beta)}{\tan \beta}$
આમ,ટાવરની ઊંચાઈ $\frac{h(\tan \alpha + \tan \beta)}{\tan \beta} \text{ m}$ છે.
Solution diagram
28
Difficult
એક વીજળીના થાંભલાની ટોચ સાથે બાંધેલું કેબલ જમીન પરના એક બિંદુએ થાંભલાથી $a \text{ m}$ દૂર બાંધેલું છે. જો કેબલ જમીન સાથે $\theta$ માપનો ખૂણો બનાવતું હોય,તો સાબિત કરો કે થાંભલાની ઊંચાઈ $a \tan \theta \text{ m}$ અને તારની લંબાઈ $a \sec \theta \text{ m}$ છે.
Question diagram

Solution

(N/A) ધારો કે $\overline{AB}$ એ વીજળીનો થાંભલો છે અને $\overline{AC}$ એ જમીન પરના બિંદુ $C$ પર બાંધેલું કેબલ છે.
કાટકોણ $\Delta ABC$ માં,$\angle B = 90^{\circ}$,$\angle C = \theta$,અને પાયો $BC = a \text{ m}$ છે.
થાંભલાની ઊંચાઈ $(AB)$ શોધવા માટે:
ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તર $\tan \theta = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AB}{BC}$ નો ઉપયોગ કરતા.
$\tan \theta = \frac{AB}{a}$
$AB = a \tan \theta \text{ m}$.
કેબલની લંબાઈ $(AC)$ શોધવા માટે:
ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તર $\sec \theta = \frac{\text{કર્ણ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AC}{BC}$ નો ઉપયોગ કરતા.
$\sec \theta = \frac{AC}{a}$
$AC = a \sec \theta \text{ m}$.
આમ,થાંભલાની ઊંચાઈ $a \tan \theta \text{ m}$ અને કેબલની લંબાઈ $a \sec \theta \text{ m}$ છે.
Solution diagram
29
Difficult
એક ટાવરની ટોચ પરથી,ટાવરની એક જ બાજુએ આવેલા બે વાહનોના અવસેધકોણ $\alpha$ અને $\beta$ $(\alpha > \beta)$ માલૂમ પડે છે. જો વાહનો વચ્ચેનું અંતર $b$ હોય,તો સાબિત કરો કે ટાવરની ઊંચાઈ $\frac{b \tan \alpha \tan \beta}{\tan \alpha - \tan \beta}$ છે.
Question diagram

Solution

(N/A) ધારો કે $AB$ એ $h$ ઊંચાઈનો ટાવર છે અને $C$ તથા $D$ એ ટાવરની એક જ બાજુએ આવેલા બે વાહનો છે,જ્યાં $C$ ટાવરની નજીક છે.
આપેલ છે કે $CD = b$. ધારો કે $BC = x$.
તેથી $BD = BC + CD = x + b$.
ટોચ $A$ થી $C$ અને $D$ ના અવસેધકોણ અનુક્રમે $\alpha$ અને $\beta$ છે.
તેથી,$\angle ACB = \alpha$ અને $\angle ADB = \beta$ (યુગ્મકોણ).
કાટકોણ $\Delta ABC$ માં,$\tan \alpha = \frac{AB}{BC} = \frac{h}{x} \implies x = \frac{h}{\tan \alpha} \quad (1)$.
કાટકોણ $\Delta ABD$ માં,$\tan \beta = \frac{AB}{BD} = \frac{h}{x + b} \implies x + b = \frac{h}{\tan \beta} \implies x = \frac{h}{\tan \beta} - b \quad (2)$.
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા,$\frac{h}{\tan \alpha} = \frac{h}{\tan \beta} - b$.
પદોને ગોઠવતા: $b = \frac{h}{\tan \beta} - \frac{h}{\tan \alpha} = h \left( \frac{\tan \alpha - \tan \beta}{\tan \alpha \tan \beta} \right)$.
તેથી,$h = \frac{b \tan \alpha \tan \beta}{\tan \alpha - \tan \beta}$.
Solution diagram
30
MediumMCQ
$100\, m$ ઊંચી ટેકરીની ટોચ પરથી એક ટાવરની ટોચ અને તળિયાના અવસેધકોણ અનુક્રમે $30^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. ટાવરની ઊંચાઈ $m$ માં શોધો.
A
$100(1 - \frac{1}{\sqrt{3}})$
B
$100(1 + \frac{1}{\sqrt{3}})$
C
$50\sqrt{3}$
D
$42.27$

Solution

(A) ધારો કે ટેકરીની ઊંચાઈ $H = 100\, m$ છે. ટાવરની ઊંચાઈ $h$ છે અને ટેકરી તથા ટાવર વચ્ચેનું અંતર $x$ છે.
ભૂમિતિ મુજબ,ટાવરના તળિયા માટે (અવસેધકોણ $45^{\circ}$):
$\tan(45^{\circ}) = \frac{H}{x} \implies 1 = \frac{100}{x} \implies x = 100\, m$.
ટાવરની ટોચ માટે (અવસેધકોણ $30^{\circ}$),ટાવરની ટોચથી ટેકરીની ઊંચાઈનો તફાવત $H - h$ છે:
$\tan(30^{\circ}) = \frac{H - h}{x} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{100 - h}{100}$.
$100 - h = \frac{100}{\sqrt{3}} \implies h = 100 - \frac{100}{\sqrt{3}} = 100(1 - \frac{1}{\sqrt{3}})$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,$h = 100(1 - 0.577) = 100(0.423) = 42.3\, m$ (આશરે).
31
MediumMCQ
જ્યારે સૂર્યનો ઉન્નતકોણ $30^{\circ}$ હોય,ત્યારે એક ટાવરના પડછાયાની લંબાઈ $90\, m$ છે. ટાવરની ઊંચાઈ શોધો. ($m$ માં)
A
$74.8$
B
$55.5$
C
$46.9$
D
$51.9$

Solution

(D) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $h$ છે અને પડછાયાની લંબાઈ $s = 90\, m$ છે.
ઉન્નતકોણ $\theta = 30^{\circ}$ છે.
ટાવર અને તેના પડછાયા દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણમાં,$\tan(\theta) = \frac{\text{ઊંચાઈ}}{\text{પડછાયાની લંબાઈ}}$.
$\tan(30^{\circ}) = \frac{h}{90}$.
$\tan(30^{\circ}) = \frac{1}{\sqrt{3}}$ હોવાથી,$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{90}$.
$h = \frac{90}{\sqrt{3}} = \frac{90 \times \sqrt{3}}{3} = 30\sqrt{3}$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,$h = 30 \times 1.732 = 51.96\, m$.
એક દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,ઊંચાઈ $51.9\, m$ મળે છે.
32
DifficultMCQ
એક વીજળીના થાંભલાની ટોચ સાથે બાંધેલું કેબલ જમીન પરના એક બિંદુ સાથે જોડાયેલું છે. કેબલની લંબાઈ $22\, m$ છે અને તે જમીન સાથે $30^{\circ}$ માપનો ખૂણો બનાવે છે. વીજળીના થાંભલાની ઊંચાઈ શોધો ( $m$ માં).
A
$11$
B
$16$
C
$22$
D
$24$

Solution

(A) ધારો કે વીજળીના થાંભલાની ઊંચાઈ $h$ છે અને કેબલની લંબાઈ $l = 22\, m$ છે.
કેબલ,થાંભલો અને જમીન એક કાટકોણ ત્રિકોણ બનાવે છે.
ઉત્સેધકોણ $\theta = 30^{\circ}$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણમાં,કેબલ કર્ણ તરીકે અને થાંભલો ખૂણા $\theta$ ની સામેની બાજુ તરીકે કાર્ય કરે છે.
ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તર $\sin(\theta) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\sin(30^{\circ}) = \frac{h}{22}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin(30^{\circ}) = \frac{1}{2}$,તેથી:
$\frac{1}{2} = \frac{h}{22}$
$h = \frac{22}{2} = 11\, m$.
આમ,વીજળીના થાંભલાની ઊંચાઈ $11\, m$ છે.
33
MediumMCQ
એક ટાવરની ઊંચાઈ $60 \, m$ છે. જમીન પરના એક બિંદુથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $60^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. તો તે બિંદુનું ટાવરના પાયાથી અંતર શોધો. ($m$ માં)
A
$43.6$
B
$34.6$
C
$41.2$
D
$24.5$

Solution

(B) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $h = 60 \, m$ છે અને બિંદુનું પાયાથી અંતર $x$ છે.
ટાવર અને જમીન દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણમાં,$\tan(60^{\circ}) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{60}{x}$ થાય.
કિંમતો મૂકતા,$\sqrt{3} = \frac{60}{x}$.
તેથી,$x = \frac{60}{\sqrt{3}} = \frac{60 \times \sqrt{3}}{3} = 20 \times \sqrt{3}$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,$x = 20 \times 1.732 = 34.64 \, m$ મળે.
દશાંશના એક સ્થાન સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,અંતર $34.6 \, m$ થાય.
34
MediumMCQ
$50 \, m$ ઊંચા ટાવરની ટોચ પરથી,પાર્ક કરેલી કારનો અવસેધકોણ $30^\circ$ માલૂમ પડે છે. કાર અને ટાવરના પાયા વચ્ચેનું અંતર શોધો. ($m$ માં)
A
$45.5$
B
$51.6$
C
$86.5$
D
$68.1$

Solution

(C) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $AB = 50 \, m$ છે અને કાર $C$ તથા ટાવરના પાયા $B$ વચ્ચેનું અંતર $x \, m$ છે.
ટોચ $A$ થી કાર $C$ નો અવસેધકોણ $30^\circ$ છે,જેનો અર્થ છે કે કારથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ પણ $30^\circ$ થશે (યુગ્મકોણ).
કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ માં,$\tan(30^\circ) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AB}{BC}$ થાય.
કિંમતો મૂકતા,$\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{50}{x}$.
તેથી,$x = 50 \sqrt{3}$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,$x = 50 \times 1.732 = 86.6 \, m$ મળે. સૌથી નજીકનો વિકલ્પ $86.5 \, m$ છે.
35
Difficult
એક નિસરણી દીવાલ સાથે ટેકવેલી છે. તે જમીન સાથે $45^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે અને દીવાલ પર $10 \, m$ ની ઊંચાઈ સુધી પહોંચે છે. નિસરણીની લંબાઈ અને નિસરણીના નીચેના છેડા તથા દીવાલના પાયા વચ્ચેનું અંતર શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે નિસરણીની લંબાઈ $L$ છે અને દીવાલથી અંતર $x$ છે.
આપેલ છે: દીવાલની ઊંચાઈ $h = 10 \, m$,ખૂણો $\theta = 45^{\circ}$.
ત્રિકોણમિતિનો ઉપયોગ કરતા:
$1.$ $\sin(45^{\circ}) = \frac{\text{ઊંચાઈ}}{\text{લંબાઈ}} = \frac{10}{L}$.
$\sin(45^{\circ}) = \frac{1}{\sqrt{2}}$ હોવાથી,$\frac{1}{\sqrt{2}} = \frac{10}{L}$,તેથી $L = 10\sqrt{2} \approx 14.14 \, m$.
$2.$ $\tan(45^{\circ}) = \frac{\text{ઊંચાઈ}}{\text{અંતર}} = \frac{10}{x}$.
$\tan(45^{\circ}) = 1$ હોવાથી,$1 = \frac{10}{x}$,તેથી $x = 10 \, m$.
આમ,નિસરણીની લંબાઈ $14.14 \, m$ છે અને દીવાલથી અંતર $10 \, m$ છે.
36
DifficultMCQ
એક લાઇટહાઉસની ઊંચાઈ $100\, m$ છે. બે હોડીઓ લાઇટહાઉસની વિરુદ્ધ દિશામાં લાંગરેલી છે. લાઇટહાઉસની ટોચ પરથી દરેક હોડીનો અવસેધકોણ $30^\circ$ માલૂમ પડે છે. આ બે હોડીઓ વચ્ચેનું અંતર શોધો (મીટરમાં).
A
$100\sqrt{3}$
B
$200\sqrt{3}$
C
$100(\sqrt{3} + 1)$
D
$200/\sqrt{3}$

Solution

(B) ધારો કે લાઇટહાઉસની ઊંચાઈ $AB = 100\, m$ છે. ધારો કે બે હોડીઓ લાઇટહાઉસની વિરુદ્ધ બાજુએ બિંદુઓ $C$ અને $D$ પર છે.
આપેલ છે કે ટોચ $A$ થી હોડીઓ $C$ અને $D$ નો અવસેધકોણ $30^\circ$ છે,તેથી $C$ અને $D$ થી $A$ નો ઉત્સેધકોણ પણ $30^\circ$ થશે (યુગ્મકોણ).
$\triangle ABC$ માં,$\tan(30^\circ) = \frac{AB}{BC} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{100}{BC} \implies BC = 100\sqrt{3}\, m$.
$\triangle ABD$ માં,$\tan(30^\circ) = \frac{AB}{BD} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{100}{BD} \implies BD = 100\sqrt{3}\, m$.
બંને હોડીઓ વચ્ચેનું કુલ અંતર $CD = BC + BD = 100\sqrt{3} + 100\sqrt{3} = 200\sqrt{3}\, m$ થાય.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,અંતર $200 \times 1.732 = 346.4\, m$ મળે.
37
MediumMCQ
$300 \,m$ ઊંચા ટાવરની એક જ દિશામાં બે ટ્રક પાર્ક કરેલા છે. ટાવરની ટોચ પરથી આ ટ્રકોના અવસેધકોણ $45^{\circ}$ અને $60^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. આ બે ટ્રક વચ્ચેનું અંતર શોધો. ($,m$ માં)
A
$96$
B
$127$
C
$116$
D
$120$

Solution

(B) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $h = 300 \,m$ છે. જમીન પર બે ટ્રક બિંદુ $A$ અને $B$ પર છે અને ટાવરની ટોચ $T$ છે. અવસેધકોણ $45^{\circ}$ અને $60^{\circ}$ છે,જે ટ્રકથી ટાવરની ટોચના ઉત્સેધકોણ સમાન છે.
$\triangle TCB$ માં (જ્યાં $C$ એ ટાવરનો પાયો છે),$\tan(60^{\circ}) = \frac{TC}{CB} \implies \sqrt{3} = \frac{300}{CB} \implies CB = \frac{300}{\sqrt{3}} = 100\sqrt{3} \approx 173.2 \,m$.
$\triangle TCA$ માં,$\tan(45^{\circ}) = \frac{TC}{CA} \implies 1 = \frac{300}{CA} \implies CA = 300 \,m$.
બે ટ્રક વચ્ચેનું અંતર $AB = CA - CB = 300 - 173.2 = 126.8 \,m \approx 127 \,m$ થાય.
38
Difficult
એક ટેકરીથી અમુક અંતરે $100\, m$ ઊંચો ટાવર આવેલો છે. ટાવરના પાયાથી ટેકરીની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $45^{\circ}$ છે અને ટાવરની ટોચથી ટેકરીના પાયાનો અવસેધકોણ $30^{\circ}$ છે. ટેકરીની ઊંચાઈ અને ટાવર તથા ટેકરી વચ્ચેનું અંતર શોધો.

Solution

(N/A) ધારો કે ટેકરીની ઊંચાઈ $h$ છે અને ટાવર તથા ટેકરી વચ્ચેનું અંતર $d$ છે.
ટાવરના પાયાથી ટેકરીની ટોચ માટે: $\tan(45^{\circ}) = \frac{h}{d} \implies 1 = \frac{h}{d} \implies h = d$.
ટાવરની ટોચથી ટેકરીના પાયા માટે: $\tan(30^{\circ}) = \frac{100}{d} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{100}{d} \implies d = 100\sqrt{3} \approx 173.2\, m$.
$h = d$ હોવાથી,ટેકરીની ઊંચાઈ $173.2\, m$ છે અને તેમની વચ્ચેનું અંતર $173.2\, m$ છે.
39
MediumMCQ
$10 \, m$ ઊંચા ટાવરની ટોચ પર એક ધ્વજદંડ છે. જમીન પરના એક બિંદુથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $45^{\circ}$ છે અને ધ્વજદંડની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $60^{\circ}$ છે. ધ્વજદંડની ઊંચાઈ શોધો. ($, m$ માં)
A
$3.7$
B
$7.8$
C
$6.5$
D
$7.3$

Solution

(D) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $AB = 10 \, m$ છે અને ધ્વજદંડની ઊંચાઈ $BC = h \, m$ છે. જમીન પરના બિંદુને $D$ કહો.
$\triangle ABD$ માં,$\tan(45^{\circ}) = \frac{AB}{AD} \implies 1 = \frac{10}{AD} \implies AD = 10 \, m$.
$\triangle ACD$ માં,$\tan(60^{\circ}) = \frac{AC}{AD} = \frac{AB + BC}{AD}$.
$\sqrt{3} = \frac{10 + h}{10} \implies 10\sqrt{3} = 10 + h$.
$h = 10(\sqrt{3} - 1) \approx 10(1.732 - 1) = 10(0.732) = 7.32 \, m$.
એક દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,ઊંચાઈ $7.3 \, m$ મળે છે.
40
MediumMCQ
$100 \, m$ ઊંચા દીવાદાંડી (lighthouse) થી એક જ દિશામાં બે હોડીઓ લાંગરેલી છે. દીવાદાંડીની ટોચ પરથી હોડીઓના અવસેધકોણ $30^{\circ}$ અને $45^{\circ}$ છે. આ બે હોડીઓ વચ્ચેનું અંતર શોધો (મીટરમાં).
A
$73.2$
B
$61.5$
C
$55.4$
D
$49.1$

Solution

(A) ધારો કે દીવાદાંડીની ઊંચાઈ $AB = 100 \, m$ છે. ધારો કે બે હોડીઓ $C$ અને $D$ બિંદુઓ પર છે,જ્યાં $C$ દીવાદાંડીની નજીક છે.
$\triangle ABC$ માં,$\tan(45^{\circ}) = \frac{AB}{BC} \implies 1 = \frac{100}{BC} \implies BC = 100 \, m$.
$\triangle ABD$ માં,$\tan(30^{\circ}) = \frac{AB}{BD} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{100}{BD} \implies BD = 100\sqrt{3} \, m$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,$BD = 100 \times 1.732 = 173.2 \, m$.
બંને હોડીઓ વચ્ચેનું અંતર $CD = BD - BC = 173.2 - 100 = 73.2 \, m$ થાય.
41
DifficultMCQ
ઇમારતની ટોચ પરથી જોતા રસ્તા પર પાર્ક કરેલી કારનો અવસેધકોણ $60^{\circ}$ છે. ટોચથી $14.6 \, m$ નીચે આવેલી બારીમાંથી તે કારનો અવસેધકોણ $45^{\circ}$ છે. કાર અને ઇમારત વચ્ચેનું અંતર શોધો (મીટરમાં).
A
$18$
B
$20$
C
$26$
D
$32$

Solution

(B) ધારો કે ઇમારતની ઊંચાઈ $H$ છે અને કારનું ઇમારતથી અંતર $x$ છે.
ઇમારતની ટોચ પરથી અવસેધકોણ $60^{\circ}$ હોવાથી,$\tan(60^{\circ}) = H/x$. આથી $H = x \sqrt{3}$ મળે.
ટોચથી $14.6 \, m$ નીચેની બારી માટે ઊંચાઈ $(H - 14.6)$ થાય. અવસેધકોણ $45^{\circ}$ હોવાથી,$\tan(45^{\circ}) = (H - 14.6)/x$.
$\tan(45^{\circ}) = 1$ હોવાથી,$x = H - 14.6$,એટલે કે $H = x + 14.6$.
$H$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $x \sqrt{3} = x + 14.6$.
$x(\sqrt{3} - 1) = 14.6$.
$x = 14.6 / (1.732 - 1) = 14.6 / 0.732 \approx 19.945 \, m$.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,અંતર $20 \, m$ મળે છે.
42
MediumMCQ
$10\,m$ લાંબી સીડી એવી રીતે મૂકવામાં આવી છે કે તેનો નીચેનો છેડો દીવાલના પાયાથી $5\,m$ દૂર રહે છે. સીડી દ્વારા દીવાલ સાથે અને જમીન સાથે બનતા ખૂણા શોધો.
A
દીવાલ સાથે $30^\circ$,જમીન સાથે $60^\circ$
B
દીવાલ સાથે $60^\circ$,જમીન સાથે $30^\circ$
C
દીવાલ સાથે $45^\circ$,જમીન સાથે $45^\circ$
D
દીવાલ સાથે $90^\circ$,જમીન સાથે $0^\circ$

Solution

(A) ધારો કે સીડીની લંબાઈ $L = 10\,m$ છે અને દીવાલથી અંતર $d = 5\,m$ છે.
ધારો કે જમીન સાથેનો ખૂણો $\theta$ છે અને દીવાલ સાથેનો ખૂણો $\phi$ છે.
સીડી,દીવાલ અને જમીન દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણમાં,$\cos(\theta) = \frac{\text{પાસેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}} = \frac{5}{10} = \frac{1}{2}$.
તેથી,$\theta = \cos^{-1}(\frac{1}{2}) = 60^\circ$.
ત્રિકોણના ત્રણેય ખૂણાઓનો સરવાળો $180^\circ$ હોવાથી અને એક ખૂણો $90^\circ$ હોવાથી,દીવાલ સાથેનો ખૂણો $\phi = 90^\circ - 60^\circ = 30^\circ$ થશે.
આમ,સીડી દીવાલ સાથે $30^\circ$ નો અને જમીન સાથે $60^\circ$ નો ખૂણો બનાવે છે.
43
MediumMCQ
એક સીધું વૃક્ષ ટેકરીથી $300\, m$ દૂર છે. જો ટેકરીની ઊંચાઈ $300\, m$ હોય,તો ટેકરીની ટોચ પરથી વૃક્ષના પાયાનો અવસેધકોણ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$30$
B
$60$
C
$45$
D
$90$

Solution

(C) ધારો કે ટેકરીની ઊંચાઈ $h = 300\, m$ છે અને ટેકરીથી વૃક્ષનું અંતર $d = 300\, m$ છે.
ધારો કે $\theta$ એ ટેકરીની ટોચ પરથી વૃક્ષના પાયાનો અવસેધકોણ છે.
ટેકરીની ઊંચાઈ અને વૃક્ષ સુધીના અંતર દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણમાં,આપણી પાસે છે:
$\tan(\theta) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{h}{d}$
$\tan(\theta) = \frac{300}{300} = 1$
કારણ કે $\tan(45^{\circ}) = 1$ થાય છે,તેથી $\theta = 45^{\circ}$ મળે છે.
આમ,અવસેધકોણ $45^{\circ}$ છે.
44
EasyMCQ
ટાવરના પાયાથી $20\, m$ દૂર આવેલા એક બિંદુથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $30^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. તો ટાવરની ઊંચાઈ શોધો. ($, m$ માં)
A
$11.6$
B
$8.6$
C
$21.17$
D
$25.4$

Solution

(A) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $h$ છે અને પાયાથી અંતર $d = 20\, m$ છે.
ઉત્સેધકોણ $\theta = 30^{\circ}$ છે.
ટાવર અને જમીન દ્વારા બનતા કાટકોણ ત્રિકોણમાં,$\tan(\theta) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}}$.
$\tan(30^{\circ}) = \frac{h}{20}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan(30^{\circ}) = \frac{1}{\sqrt{3}}$,તેથી $\frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{h}{20}$.
$h = \frac{20}{\sqrt{3}} = \frac{20}{1.732} \approx 11.547\, m$.
દશાંશના એક સ્થાન સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતા,ઊંચાઈ $11.6\, m$ મળે છે.
45
DifficultMCQ
$150\, m$ ઊંચા ટાવરની ટોચ પરથી જોતા,જમીન પર રહેલી સાયકલનો અવસેધકોણ $60^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. સાયકલ ટાવરથી કેટલી દૂર છે?
A
$50\sqrt{3}\, m$
B
$150\sqrt{3}\, m$
C
$50\, m$
D
$100\, m$

Solution

(A) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $AB = 150\, m$ છે અને સાયકલનું સ્થાન $C$ છે.
ટોચ $A$ થી સાયકલ $C$ નો અવસેધકોણ $60^{\circ}$ છે,જેનો અર્થ છે કે $C$ થી $A$ નો ઉત્સેધકોણ પણ $60^{\circ}$ થાય (યુગ્મકોણ).
કાટકોણ ત્રિકોણ $ABC$ માં,$\tan(60^{\circ}) = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AB}{BC}$.
કિંમતો મૂકતા: $\sqrt{3} = \frac{150}{BC}$.
તેથી,$BC = \frac{150}{\sqrt{3}} = \frac{150\sqrt{3}}{3} = 50\sqrt{3}\, m$.
$\sqrt{3} \approx 1.732$ લેતા,$BC \approx 50 \times 1.732 = 86.6\, m$ મળે.
46
DifficultMCQ
એક ટેકરીની ટોચ પરથી ટાવરના પાયાનો અવસેધકોણ $60^{\circ}$ છે અને ટેકરીના પાયાથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $30^{\circ}$ છે. જો ટાવરની ઊંચાઈ $50 \, m$ હોય,તો ટેકરીની ઊંચાઈ શોધો.
A
$336$
B
$241$
C
$150$
D
$196$

Solution

(C) ધારો કે ટેકરીની ઊંચાઈ $H$ છે અને ટેકરી તથા ટાવર વચ્ચેનું અંતર $d$ છે. ટાવરની ઊંચાઈ $h = 50 \, m$ આપેલ છે.
ટેકરીના પાયાથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $30^{\circ}$ છે. તેથી,$\tan(30^{\circ}) = \frac{h}{d} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{50}{d} \implies d = 50\sqrt{3} \, m$.
ટેકરીની ટોચ પરથી ટાવરના પાયાનો અવસેધકોણ $60^{\circ}$ છે. તેથી,$\tan(60^{\circ}) = \frac{H}{d} \implies \sqrt{3} = \frac{H}{50\sqrt{3}}$.
$H$ માટે ઉકેલતા,$H = 50\sqrt{3} \times \sqrt{3} = 50 \times 3 = 150 \, m$ મળે છે.
47
DifficultMCQ
$50\, m$ ઊંચા ટાવરની એક જ દિશામાં પાર્ક કરેલી બે કારના અવસેધકોણ $30^{\circ}$ અને $60^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. આ બે કાર વચ્ચેનું અંતર શોધો. ($, m$ માં)
A
$57.73$
B
$50$
C
$28.87$
D
$86.6$

Solution

(A) ધારો કે ટાવરની ઊંચાઈ $AB = 50\, m$ છે. ધારો કે બે કાર $C$ અને $D$ બિંદુઓ પર છે,જેથી ટાવરની ટોચ $A$ થી $C$ નો અવસેધકોણ $30^{\circ}$ અને $D$ નો અવસેધકોણ $60^{\circ}$ છે.
$\triangle ABD$ માં,$\tan(60^{\circ}) = \frac{AB}{BD} \implies \sqrt{3} = \frac{50}{BD} \implies BD = \frac{50}{\sqrt{3}} \approx 28.87\, m$.
$\triangle ABC$ માં,$\tan(30^{\circ}) = \frac{AB}{BC} \implies \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{50}{BC} \implies BC = 50\sqrt{3} \approx 86.60\, m$.
બંને કાર વચ્ચેનું અંતર $CD = BC - BD = 50\sqrt{3} - \frac{50}{\sqrt{3}} = 50 \left( \frac{3-1}{\sqrt{3}} \right) = \frac{100}{\sqrt{3}} \approx 57.73\, m$ થાય.
48
EasyMCQ
જ્યારે $h$ મીટર ઊંચા થાંભલાનો પડછાયો $\sqrt{3} h$ મીટર લાંબો હોય,ત્યારે સૂર્યનો ઉન્નતકોણ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$60$
B
$30$
C
$120$
D
$90$

Solution

(B) ધારો કે સૂર્યનો ઉન્નતકોણ $\theta$ છે.
આપેલ છે:
થાંભલાની ઊંચાઈ $(AB) = h$
પડછાયાની લંબાઈ $(BC) = \sqrt{3} h$
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle ABC$ માં:
$\tan \theta = \frac{\text{સામેની બાજુ}}{\text{પાસેની બાજુ}} = \frac{AB}{BC}$
કિંમતો મૂકતા:
$\tan \theta = \frac{h}{\sqrt{3} h} = \frac{1}{\sqrt{3}}$
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 30^{\circ} = \frac{1}{\sqrt{3}}$,તેથી:
$\theta = 30^{\circ}$
આમ,સૂર્યનો ઉન્નતકોણ $30^{\circ}$ છે.
Solution diagram
49
EasyMCQ
$15 \, m$ લાંબી એક નિસરણી એક ઉભી દીવાલની ટોચને સ્પર્શે છે. જો નિસરણી દીવાલ સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે,તો દીવાલની ઊંચાઈ $m$ માં શોધો.
A
$\frac{2}{5}$
B
$\frac{1}{2}$
C
$\frac{5}{2}$
D
$\frac{15}{2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે,નિસરણીની લંબાઈ $(PQ)$ $= 15 \, m$ છે.
ધારો કે ઉભી દીવાલની ઊંચાઈ $(PR)$ $= h$ છે.
નિસરણી દીવાલ સાથે $60^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે,તેથી $\angle QPR = 60^{\circ}$ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle PQR$ માં,જ્યાં $\angle PRQ = 90^{\circ}$ છે:
ત્રિકોણમિતીય ગુણોત્તર $\cos \theta = \frac{\text{પાસેની બાજુ}}{\text{કર્ણ}}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(60^{\circ}) = \frac{PR}{PQ}$
$\frac{1}{2} = \frac{h}{15}$
$h = \frac{15}{2} \, m = 7.5 \, m$.
આમ,દીવાલની જરૂરી ઊંચાઈ $\frac{15}{2} \, m$ છે.
Solution diagram
50
MediumMCQ
$1.5 \ m$ ઊંચો એક નિરીક્ષક $22 \ m$ ઊંચા ટાવરથી $20.5 \ m$ દૂર ઊભો છે. નિરીક્ષકની આંખથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ શોધો. ($^{\circ}$ માં)
A
$90$
B
$30$
C
$15$
D
$45$

Solution

(D) ધારો કે નિરીક્ષકની આંખથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $\theta$ છે.
આપેલ છે કે,ટાવરની ઊંચાઈ $AB = 22 \ m$ અને નિરીક્ષકની ઊંચાઈ $PQ = 1.5 \ m$ છે.
નિરીક્ષક અને ટાવર વચ્ચેનું અંતર $QB = PM = 20.5 \ m$ છે.
અહીં $PQ = MB = 1.5 \ m$ હોવાથી,નિરીક્ષકની આંખના સ્તરથી ઉપર ટાવરની ઊંચાઈ $AM = AB - MB$ થશે.
$AM = 22 \ m - 1.5 \ m = 20.5 \ m$.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle APM$ માં,
$\tan \theta = \frac{AM}{PM} = \frac{20.5}{20.5} = 1$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\tan 45^{\circ} = 1$,તેથી $\theta = 45^{\circ}$.
આમ,નિરીક્ષકની આંખથી ટાવરની ટોચનો ઉત્સેધકોણ $45^{\circ}$ છે.
Solution diagram

Some Applications of Trigonometry — Mix Examples - Some Applications of Trigonometry · Frequently Asked Questions

1Are these Some Applications of Trigonometry questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Some Applications of Trigonometry Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.