TS EAMCET 2011 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

188 QuestionsGujaratiWith Solutions

ChemistryQ101150 of 188 questions

Page 3 of 4 · Gujarati

101
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો પોટેશિયમ બોડી-સેન્ટર્ડ ક્યુબિક $(BCC)$ તરીકે સ્ફટિકીકરણ પામે,તો તેના $39 \ g$ માં રહેલા એકમ કોષોની સંખ્યા કેટલી થાય? ($N = \text{એવોગેડ્રો આંક}$,$\text{પોટેશિયમનું પરમાણ્વીય દળ} = 39$)
A
$\frac{N}{4}$
B
$\frac{N}{2}$
C
$\frac{N}{3}$
D
$N$

Solution

(B) પોટેશિયમ $BCC$ સ્ફટિક પ્રણાલી ધરાવે છે.
પોટેશિયમના મોલની સંખ્યા $= \frac{39 \ g}{39 \ g/mol} = 1 \ mol$.
પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા $= 1 \ mol \times N = N \ \text{પરમાણુઓ}$.
$BCC$ એકમ કોષમાં,પ્રતિ એકમ કોષ પરમાણુઓની સંખ્યા $2$ હોય છે.
તેથી,એકમ કોષોની સંખ્યા $= \frac{\text{પરમાણુઓની કુલ સંખ્યા}}{2} = \frac{N}{2}$.
102
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$0.1 \ M$ જલીય દ્રાવણો $BaCl_2, NaCl$ અને $Al_2(SO_4)_3$ ના બાષ્પદબાણમાં થતા ઘટાડાનો ગુણોત્તર નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$3 : 2 : 5$
B
$5 : 2 : 3$
C
$5 : 3 : 2$
D
$2 : 3 : 5$

Solution

(A) બાષ્પદબાણમાં થતો ઘટાડો એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા (વોન્ટ હોફ અવયવ,$i$) પર આધાર રાખે છે.
$0.1 \ M$ જલીય દ્રાવણો માટે,બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો એ વિયોજન પછી ઉત્પન્ન થતા આયનોની સંખ્યાના પ્રમાણમાં હોય છે.
$BaCl_2 \rightarrow Ba^{2+} + 2Cl^-$; $i = 3$
$NaCl \rightarrow Na^+ + Cl^-$; $i = 2$
$Al_2(SO_4)_3 \rightarrow 2Al^{3+} + 3SO_4^{2-}$; $i = 5$
આમ,$BaCl_2 : NaCl : Al_2(SO_4)_3$ માટે બાષ્પદબાણમાં થતા ઘટાડાનો ગુણોત્તર $3 : 2 : 5$ છે.
103
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$NaHCO_3$ અને $Na_2CO_3$ ધરાવતા $19 \ g$ મિશ્રણને સંપૂર્ણ ગરમ કરતા $STP$ પર $1.12 \ L$ $CO_2$ મુક્ત થાય છે. બાકી રહેલા ઘન પદાર્થનું વજન $15.9 \ g$ હતું. ગરમ કરતા પહેલા મિશ્રણમાં $Na_2CO_3$ નું વજન ($g$ માં) કેટલું હશે?
A
$8.4$
B
$15.9$
C
$4$
D
$10.6$

Solution

(D) $NaHCO_3$ ની વિઘટન પ્રક્રિયા: $2NaHCO_3 \rightarrow Na_2CO_3 + H_2O + CO_2$.
ધારો કે $NaHCO_3$ નું દળ $x \ g$ અને $Na_2CO_3$ નું દળ $y \ g$ છે.
આપેલ છે કે $x + y = 19$.
ઉત્પન્ન થયેલ $CO_2$ ના મોલ = $\frac{1.12 \ L}{22.4 \ L/mol} = 0.05 \ mol$.
પ્રક્રિયા મુજબ,$2 \ mol$ $NaHCO_3$ માંથી $1 \ mol$ $CO_2$ ઉત્પન્ન થાય છે.
તેથી,$NaHCO_3$ ના મોલ = $2 \times 0.05 = 0.1 \ mol$.
$NaHCO_3$ નું દળ = $0.1 \ mol \times 84 \ g/mol = 8.4 \ g$.
મૂળ મિશ્રણમાં $Na_2CO_3$ નું દળ = $19 \ g - 8.4 \ g = 10.6 \ g$.
104
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
નીચેનામાંથી કઈ પરિસ્થિતિમાં વાસ્તવિક વાયુઓ આદર્શ વાયુ વર્તણૂક ધરાવે છે?
A
ઓછું તાપમાન અને ઊંચું દબાણ
B
ઊંચું તાપમાન અને ઊંચું દબાણ
C
ઊંચું તાપમાન અને ઓછું દબાણ
D
ઓછું તાપમાન અને ઓછું દબાણ

Solution

(C) આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો અને વાયુના અણુઓના કદને કારણે વાસ્તવિક વાયુઓ આદર્શ વર્તણૂકથી વિચલિત થાય છે.
$High \text{ temperature}$ (ઊંચા તાપમાને),અણુઓની ગતિજ ઉર્જા વધારે હોય છે,જેથી આંતરઆણ્વિય બળો નહિવત થઈ જાય છે.
$Low \text{ pressure}$ (ઓછા દબાણે),વાયુના અણુઓ દ્વારા રોકાયેલું કદ પાત્રના કુલ કદની સરખામણીમાં નહિવત થઈ જાય છે.
તેથી,વાસ્તવિક વાયુઓ $High \text{ temperature}$ અને $Low \text{ pressure}$ ની સ્થિતિમાં આદર્શ વાયુ વર્તણૂક દર્શાવે છે.
105
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2011
બોહરના સિદ્ધાંત મુજબ,હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનના કોણીય વેગમાનનું નીચેનામાંથી કયું મૂલ્ય માન્ય નથી?
A
$1.25 \frac{h}{\pi}$
B
$1 \frac{h}{\pi}$
C
$1.5 \frac{h}{\pi}$
D
$0.5 \frac{h}{\pi}$

Solution

(A) બોહરના અભિધારણા મુજબ,હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન $(L)$ ક્વોન્ટાઇઝ્ડ હોય છે અને તે $L = \frac{n h}{2 \pi}$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $n$ એ પૂર્ણાંક સંખ્યા $(n = 1, 2, 3, \dots)$ છે.
આને $L = n \times (0.5 \frac{h}{\pi})$ તરીકે લખી શકાય છે.
આપેલા વિકલ્પો માટે:
$A) 1.25 \frac{h}{\pi} = 2.5 \times \frac{h}{2 \pi}$ (જે $\frac{h}{2 \pi}$ નો પૂર્ણાંક ગુણાંક નથી)
$B) 1 \frac{h}{\pi} = 2 \times \frac{h}{2 \pi}$ ($n = 2$,માન્ય છે)
$C) 1.5 \frac{h}{\pi} = 3 \times \frac{h}{2 \pi}$ ($n = 3$,માન્ય છે)
$D) 0.5 \frac{h}{\pi} = 1 \times \frac{h}{2 \pi}$ ($n = 1$,માન્ય છે)
તેથી,$1.25 \frac{h}{\pi}$ એ માન્ય મૂલ્ય નથી.
106
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
નીચેનામાંથી કઈ વિકિરણની આવૃત્તિ ($Hz$ માં) $600 \ nm$ ની તરંગલંબાઈ ધરાવે છે?
A
$2.0 \times 10^{13}$
B
$5.0 \times 10^{16}$
C
$2.0 \times 10^{14}$
D
$5.0 \times 10^{14}$

Solution

(D) આવૃત્તિ $(v)$,પ્રકાશની ગતિ $(c)$ અને તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ વચ્ચેનો સંબંધ $v = \frac{c}{\lambda}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે: $c = 3 \times 10^8 \ m/s$ અને $\lambda = 600 \ nm = 600 \times 10^{-9} \ m$.
કિંમતો મૂકતા: $v = \frac{3 \times 10^8}{600 \times 10^{-9}} = \frac{3 \times 10^8}{6 \times 10^{-7}} = 0.5 \times 10^{15} = 5.0 \times 10^{14} \ Hz$.
107
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
નીચેના ચાર આયનો માટે સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ ($BM$ માં) વધવાનો ક્રમ ઓળખો:
$I. Fe^{2+}$
$II. Ti^{2+}$
$III. Cu^{2+}$
$IV. V^{2+}$
A
$I, II, IV, III$
B
$IV, I, II, III$
C
$III, IV, I, II$
D
$III, II, IV, I$

Solution

(D) સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ $(\mu)$ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે: $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન અને અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(n)$:
$I. Fe^{2+}: [Ar] 3d^6 \rightarrow n = 4$
$II. Ti^{2+}: [Ar] 3d^2 \rightarrow n = 2$
$III. Cu^{2+}: [Ar] 3d^9 \rightarrow n = 1$
$IV. V^{2+}: [Ar] 3d^3 \rightarrow n = 3$
ચુંબકીય મોમેન્ટ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સાથે વધે છે.
$n$ મૂલ્યોની સરખામણી: $1 (III) < 2 (II) < 3 (IV) < 4 (I)$.
તેથી,વધતો ક્રમ $III < II < IV < I$ છે.
108
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
ફ્રુન્ડલિચ એડસોર્પ્શન આઈસોથર્મ (Freundlich adsorption isotherm) માટે નીચેનામાંથી કયું સીધી રેખા આપે છે?
A
$\log \frac{x}{m} \ vs \ \log p$
B
$\frac{x}{m} \ vs \ \frac{1}{p}$
C
$\log \frac{x}{m} \ vs \ \log \frac{1}{p}$
D
$\frac{x}{m} \ vs \ p$

Solution

(A) ફ્રુન્ડલિચ એડસોર્પ્શન આઈસોથર્મ નીચેના સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\frac{x}{m} = K p^{1/n}$
બંને બાજુ લોગ લેતા:
$\log \frac{x}{m} = \log K + \frac{1}{n} \log p$
આ સમીકરણ સીધી રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ ના સ્વરૂપમાં છે,જ્યાં $y = \log \frac{x}{m}$,$x = \log p$,ઢાળ $m = \frac{1}{n}$,અને આંતરછેદ $c = \log K$ છે.
તેથી,$\log \frac{x}{m}$ અને $\log p$ વચ્ચેનો આલેખ દોરતા સીધી રેખા મળે છે.
109
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જુદા જુદા પદાર્થોની પરંતુ સમાન જાડાઈ ધરાવતી બે સ્લેબ $A$ અને $B$ ને એક સંયુક્ત સ્લેબ બનાવવા માટે છેડેથી જોડવામાં આવે છે. $A$ અને $B$ ની ઉષ્મીય વાહકતા અનુક્રમે $k_1$ અને $k_2$ છે. સંયુક્ત સ્લેબની આજુબાજુ $12^{\circ} C$ નો સ્થિર તાપમાન તફાવત જાળવવામાં આવે છે. જો $k_1 = \frac{k_2}{2}$ હોય,તો સ્લેબ $A$ ની આજુબાજુનો તાપમાન તફાવત કેટલો હશે ($^{\circ} C$ માં)?
A
$4$
B
$6$
C
$8$
D
$10$

Solution

(C) સ્થાયી અવસ્થામાં,શ્રેણીમાં જોડાયેલા બંને સ્લેબમાંથી પસાર થતો ઉષ્માનો દર $(H)$ સમાન હોવો જોઈએ.
$H = \frac{k_1 A (T_1 - T_x)}{L} = \frac{k_2 A (T_x - T_2)}{L}$
બંને સ્લેબ માટે જાડાઈ $(L)$ અને આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $(A)$ સમાન હોવાથી,આપણને મળે છે:
$k_1 (12 - x) = k_2 (x - 0)$
આપેલ છે કે $k_1 = \frac{k_2}{2}$,તેથી આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$\frac{k_2}{2} (12 - x) = k_2 x$
$12 - x = 2x$
$3x = 12 \implies x = 4^{\circ} C$
સ્લેબ $A$ ની આજુબાજુનો તાપમાન તફાવત $(12 - x) = 12 - 4 = 8^{\circ} C$ છે.
110
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
એક રિવર્સિબલ એન્જિન પૂરી પાડવામાં આવેલી ઉષ્માનો છઠ્ઠો ભાગ કાર્યમાં રૂપાંતરિત કરે છે. જ્યારે સિંકનું તાપમાન $62^{\circ} C$ જેટલું ઘટાડવામાં આવે છે,ત્યારે એન્જિનની કાર્યક્ષમતા બમણી થઈ જાય છે. સ્ત્રોત અને સિંકનું તાપમાન કેટલું હશે?
A
$99^{\circ} C, 37^{\circ} C$
B
$80^{\circ} C, 37^{\circ} C$
C
$95^{\circ} C, 37^{\circ} C$
D
$90^{\circ} C, 37^{\circ} C$

Solution

(A) કાર્નોટ એન્જિનની કાર્યક્ષમતા $\eta = 1 - \frac{T_2}{T_1}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $T_1$ એ સ્ત્રોતનું તાપમાન અને $T_2$ એ સિંકનું તાપમાન કેલ્વિનમાં છે.
આપેલ છે કે $\eta = \frac{1}{6}$,તેથી $1 - \frac{T_2}{T_1} = \frac{1}{6} \implies \frac{T_2}{T_1} = \frac{5}{6} \implies T_1 = 1.2 T_2$.
જ્યારે સિંકનું તાપમાન $62^{\circ} C$ ઘટાડવામાં આવે છે,ત્યારે નવું સિંક તાપમાન $T_2' = T_2 - 62$ થાય છે. નવી કાર્યક્ષમતા બમણી થાય છે,તેથી $\eta' = 2 \times \frac{1}{6} = \frac{1}{3}$.
આમ,$1 - \frac{T_2 - 62}{T_1} = \frac{1}{3} \implies \frac{T_2 - 62}{T_1} = \frac{2}{3}$.
$T_1 = 1.2 T_2$ ને સમીકરણમાં મૂકતા: $\frac{T_2 - 62}{1.2 T_2} = \frac{2}{3}$.
$3(T_2 - 62) = 2.4 T_2 \implies 3 T_2 - 186 = 2.4 T_2 \implies 0.6 T_2 = 186 \implies T_2 = 310 \ K$.
સેલ્સિયસમાં રૂપાંતર કરતા: $T_2 = 310 - 273 = 37^{\circ} C$.
ત્યારબાદ $T_1 = 1.2 \times 310 = 372 \ K$. સેલ્સિયસમાં રૂપાંતર કરતા: $T_1 = 372 - 273 = 99^{\circ} C$.
તેથી,તાપમાન $99^{\circ} C$ અને $37^{\circ} C$ છે.
111
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
એક એડિબેટિક (adiabatic) પ્રક્રિયા દરમિયાન,વાયુનું દબાણ તેના તાપમાનના ઘન (cube) ના સમપ્રમાણમાં છે. તે વાયુ માટે $C_p / C_V$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?
A
$7/5$
B
$4/5$
C
$5/3$
D
$3/2$

Solution

(D) એડિબેટિક પ્રક્રિયા માટે,દબાણ $p$ અને કદ $V$ વચ્ચેનો સંબંધ $pV^\gamma = k$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\gamma = C_p / C_V$ એ એડિબેટિક ઇન્ડેક્સ છે. $(i)$
આપેલ છે કે $p \propto T^3$,તેથી આપણે લખી શકીએ $p = k' T^3$,જ્યાં $k'$ એક અચળાંક છે.
આદર્શ વાયુ સમીકરણ $pV = nRT$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે $T = \frac{pV}{nR}$.
આ કિંમતને આપેલ સંબંધમાં મૂકતા:
$p = k' \left( \frac{pV}{nR} \right)^3$
$p = \left( \frac{k'}{n^3 R^3} \right) p^3 V^3$
$1 = \left( \frac{k'}{n^3 R^3} \right) p^2 V^3$
$p^2 V^3 = \text{અચળાંક}$
$p V^{3/2} = \text{અચળાંક}$ (ii)
સમીકરણ $(i)$ અને (ii) ની સરખામણી કરતા,આપણને મળે $\gamma = 3/2$.
તેથી,$C_p / C_V$ નું મૂલ્ય $3/2$ છે.
Solution diagram
112
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા $A \rightleftharpoons B$ માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે,જો $E_f$ અને $E_b$ અનુક્રમે પુરોગામી અને પ્રતિગામી પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા હોય?
A
$E_f > E_b$
B
$E_f = E_b$
C
$E_f = -E_b$
D
$E_f < E_b$

Solution

(D) પ્રક્રિયાનો એન્થાલ્પી ફેરફાર,$\Delta_r H$,પુરોગામી પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_f)$ અને પ્રતિગામી પ્રક્રિયાની સક્રિયકરણ ઊર્જા $(E_b)$ સાથે નીચેના સમીકરણ દ્વારા સંબંધિત છે: $\Delta_r H = E_f - E_b$.
ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા માટે,એન્થાલ્પી ફેરફાર ઋણ હોય છે,એટલે કે $\Delta_r H < 0$.
આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા,આપણને $E_f - E_b < 0$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $E_f < E_b$.
113
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$0^{\circ} C$ તાપમાને $27.3 \ g$ બરફ ઓગળતી વખતે $J K^{-1}$ માં એન્ટ્રોપી ફેરફાર કેટલો થાય? (બરફની ગલનગુપ્ત ઉષ્મા $= 330 \ J g^{-1}$)
A
$330$
B
$12.1$
C
$3.3$
D
$33$

Solution

(D) ફેઝ ટ્રાન્સમિશન માટે એન્ટ્રોપી ફેરફારનું સૂત્ર $\Delta S = \frac{q_{rev}}{T}$ છે.
બરફ ઓગળવા માટે શોષાયેલી ઉષ્મા $q = m \times L_f$ છે,જ્યાં $m = 27.3 \ g$ અને $L_f = 330 \ J g^{-1}$ છે.
$q = 27.3 \ g \times 330 \ J g^{-1} = 9009 \ J$.
બરફનું ગલનબિંદુ $T = 0^{\circ} C = 273 \ K$ છે.
તેથી,$\Delta S = \frac{9009 \ J}{273 \ K} = 33 \ J K^{-1}$.
114
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$\frac{1}{2} \mu_0 H^2$ (જ્યાં $\mu_0 = \text{શૂન્યાવકાશની પરમિયેબિલિટી}$ અને $H = \text{ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા}$) નું પારિમાણિક સૂત્ર શું છે?
A
$[MLT^{-1}]$
B
$[ML^2 T^{-2}]$
C
$[ML^{-1} T^{-2}]$
D
$[ML^2 T^{-1}]$

Solution

(C) પદ $\frac{1}{2} \mu_0 H^2$ એ ચુંબકીય ક્ષેત્રની ઉર્જા ઘનતા દર્શાવે છે.
ઉર્જા ઘનતા એટલે એકમ કદ દીઠ ઉર્જા.
ઉર્જાનું પારિમાણિક સૂત્ર $[ML^2 T^{-2}]$ છે અને કદનું પારિમાણિક સૂત્ર $[L^3]$ છે.
તેથી,ઉર્જા ઘનતાનું પારિમાણિક સૂત્ર $\frac{[ML^2 T^{-2}]}{[L^3]} = [ML^{-1} T^{-2}]$ થાય.
વૈકલ્પિક રીતે,$\mu_0$ અને $H$ ના પરિમાણોનો ઉપયોગ કરતા:
$[\mu_0] = [MLT^{-2} A^{-2}]$ અને $[H] = [AL^{-1}]$.
આ કિંમતોને પદમાં મૂકતા: $[\mu_0 H^2] = [MLT^{-2} A^{-2}] \times [AL^{-1}]^2 = [MLT^{-2} A^{-2}] \times [A^2 L^{-2}] = [ML^{-1} T^{-2}]$.
115
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
List-$I$ માં કેટલીક ભૌતિક રાશિઓ આપેલી છે અને List-$II$ માં તેમના સંબંધિત એકમો આપેલા છે. સાચી જોડીઓ જોડો.
List-$I$List-$II$
$(A)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા$(i)$ $Wb$
$(B)$ ચુંબકીય ફ્લક્સ(ii) $Wb \cdot m^{-2}$
$(C)$ ચુંબકીય ધ્રુવની પ્રબળતા(iii) $A \cdot m$
$(D)$ ચુંબકીય પ્રેરણ(iv) $A \cdot m^{-1}$
A
$(A)-(i), (B)-(ii), (C)-(iii), (D)-(v)$
B
$(A)-(iv), (B)-(i), (C)-(iii), (D)-(ii)$
C
$(A)-(iv), (B)-(i), (C)-(v), (D)-(ii)$
D
$(A)-(ii), (B)-(iii), (C)-(i), (D)-(iv)$

Solution

(B) ભૌતિક રાશિઓ અને તેમના અનુરૂપ $SI$ એકમો નીચે મુજબ છે:
$1$. ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $(H)$: તેનો એકમ એમ્પીયર પ્રતિ મીટર $(A \cdot m^{-1})$ છે.
$2$. ચુંબકીય ફ્લક્સ $(\phi)$: તેનો એકમ વેબર $(Wb)$ છે.
$3$. ચુંબકીય ધ્રુવની પ્રબળતા $(m)$: તેનો એકમ એમ્પીયર-મીટર $(A \cdot m)$ છે.
$4$. ચુંબકીય પ્રેરણ $(B)$: તેનો એકમ વેબર પ્રતિ ચોરસ મીટર $(Wb \cdot m^{-2})$ છે,જે ટેસ્લા $(T)$ ને સમાન છે.
આ રાશિઓને યાદી સાથે જોડતા:
$(A)$ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $\rightarrow$ (iv) $A \cdot m^{-1}$
$(B)$ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\rightarrow$ $(i)$ $Wb$
$(C)$ ચુંબકીય ધ્રુવની પ્રબળતા $\rightarrow$ (iii) $A \cdot m$
$(D)$ ચુંબકીય પ્રેરણ $\rightarrow$ (ii) $Wb \cdot m^{-2}$
તેથી,સાચી જોડી $(A)-(iv), (B)-(i), (C)-(iii), (D)-(ii)$ છે. સાચો વિકલ્પ $(b)$ છે.
116
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,પડદા પરના કોઈ બિંદુએ પરિણામી તીવ્રતા એ પ્રકાશિત શલાકાની મહત્તમ તીવ્રતાના $75 \%$ છે. તો તે બિંદુએ બે વ્યતિકરણ પામતા કિરણો વચ્ચેનો કળા તફાવત કેટલો હશે?
A
$\frac{\pi}{6}$
B
$\frac{\pi}{4}$
C
$\frac{\pi}{3}$
D
$\frac{\pi}{2}$

Solution

(C) વ્યતિકરણ ભાતમાં કોઈપણ બિંદુએ પરિણામી તીવ્રતા $I_R$ નું સૂત્ર $I_R = I_{\max} \cos^2(\frac{\phi}{2})$ છે,જ્યાં $\phi$ એ કળા તફાવત છે.
આપેલ છે કે $I_R = 75 \% \text{ of } I_{\max} = 0.75 I_{\max} = \frac{3}{4} I_{\max}$.
આ કિંમત સૂત્રમાં મૂકતા: $\frac{3}{4} I_{\max} = I_{\max} \cos^2(\frac{\phi}{2})$.
$\cos^2(\frac{\phi}{2}) = \frac{3}{4}$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા: $\cos(\frac{\phi}{2}) = \frac{\sqrt{3}}{2}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\cos(\frac{\pi}{6}) = \frac{\sqrt{3}}{2}$,તેથી $\frac{\phi}{2} = \frac{\pi}{6}$.
આમ,કળા તફાવત $\phi = \frac{\pi}{3}$ થાય.
117
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
હવામાં બે ધ્વનિના તરંગોની તરંગલંબાઈ $\frac{40}{195} ~m$ અને $\frac{40}{193} ~m$ છે. દરેક ધ્વનિ નિશ્ચિત આવૃત્તિવાળા ત્રીજા ધ્વનિ સાથે અલગથી દર સેકન્ડે $9$ બીટ્સ ઉત્પન્ન કરે છે. હવામાં ધ્વનિનો વેગ $m/s$ માં કેટલો હશે?
A
$360$
B
$320$
C
$300$
D
$340$

Solution

(A) ધારો કે $v$ એ હવામાં ધ્વનિનો વેગ છે અને $f_0$ એ ત્રીજા ધ્વનિની આવૃત્તિ છે.
બે ધ્વનિની આવૃત્તિઓ $f_1 = \frac{v}{\lambda_1} = \frac{v}{40/195} = \frac{195v}{40}$ અને $f_2 = \frac{v}{\lambda_2} = \frac{v}{40/193} = \frac{193v}{40}$ છે.
દરેક ધ્વનિ ત્રીજા ધ્વનિ સાથે દર સેકન્ડે $9$ બીટ્સ ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી:
$|f_1 - f_0| = 9$ અને $|f_2 - f_0| = 9$.
આનો અર્થ એ છે કે $f_1 - f_0 = 9$ અને $f_0 - f_2 = 9$ (કારણ કે $f_1 > f_2$).
આ બંને સમીકરણોનો સરવાળો કરતા:
$(f_1 - f_0) + (f_0 - f_2) = 9 + 9$
$f_1 - f_2 = 18$
$f_1$ અને $f_2$ ના મૂલ્યો મુકતા:
$\frac{195v}{40} - \frac{193v}{40} = 18$
$\frac{2v}{40} = 18$
$\frac{v}{20} = 18$
$v = 360 ~m/s$.
Solution diagram
118
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$2R$ ત્રિજ્યાવાળી એક મોટી વર્તુળાકાર તકતીમાંથી $R$ ત્રિજ્યાવાળી એક નાની વર્તુળાકાર તકતી એવી રીતે દૂર કરવામાં આવે છે કે જેથી બંને તકતીઓની પરિઘ એકબીજાને સ્પર્શે. નવી તકતીનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર મોટી તકતીના કેન્દ્રથી $\alpha R$ અંતરે છે. $\alpha$ નું મૂલ્ય શોધો.
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{3}$
C
$\frac{1}{4}$
D
$\frac{1}{6}$

Solution

(B) ધારો કે $2R$ ત્રિજ્યાવાળી મોટી તકતીનું કેન્દ્ર ઉગમબિંદુ $(0,0)$ પર છે.
ધારો કે મોટી તકતીનું દળ $M$ છે. એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ દળ $\sigma = \frac{M}{\pi(2R)^2} = \frac{M}{4\pi R^2}$ છે.
દૂર કરવામાં આવેલી $R$ ત્રિજ્યાવાળી નાની તકતીનું દળ $m = \sigma \cdot \pi R^2 = \frac{M}{4\pi R^2} \cdot \pi R^2 = \frac{M}{4}$ છે.
મોટી તકતીનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર $x_1 = 0$ પર છે. દૂર કરેલી નાની તકતીનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર $x_2 = R$ પર છે (કારણ કે પરિઘ સ્પર્શે છે).
બાકી રહેલા ભાગનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર નીચે મુજબ મળે:
$x_{CM} = \frac{M x_1 - m x_2}{M - m}$
$x_{CM} = \frac{M(0) - (M/4)(R)}{M - M/4} = \frac{-MR/4}{3M/4} = -\frac{R}{3}$.
મોટી તકતીના કેન્દ્રથી અંતર $|x_{CM}| = \frac{R}{3}$ છે.
આને $\alpha R$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = \frac{1}{3}$ મળે છે.
Solution diagram
119
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2011
નીચેનામાંથી કઈ જોડીમાં,મધ્યસ્થ પરમાણુઓ પાસે સમાન સંખ્યામાં અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pairs) હોય છે?
A
$PCl_5, BrF_5$
B
$XeF_2, ICl_2^{-}$
C
$XeF_4, ClO_4^{-}$
D
$SCl_4, CH_4$

Solution

(B) મધ્યસ્થ પરમાણુ પરના અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા નક્કી કરવા માટે,આપણે સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2} (V - N - C)$,જ્યાં $V$ એ મધ્યસ્થ પરમાણુના સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે,$N$ એ તેની સાથે જોડાયેલા એકસંયોજક પરમાણુઓની સંખ્યા છે,અને $C$ એ સ્પીસીઝ પરનો વીજભાર છે.
$1$. $XeF_2$ માટે: $V=8, N=2, C=0$. $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2}(8-2) = 3$.
$2$. $ICl_2^{-}$ માટે: $V=7, N=2, C=1$. $\text{Lone pairs} = \frac{1}{2}(7-2+1) = 3$.
$XeF_2$ અને $ICl_2^{-}$ બંનેના મધ્યસ્થ પરમાણુઓ પર $3$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે.
120
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2011
$N_{(1)} = N_{(2)} = O$ બંધારણમાં $N_{(1)}$,$N_{(2)}$ અને $O$ પરમાણુઓના ફોર્મલ ચાર્જ અનુક્રમે કેટલા છે?
A
$+1, -1, 0$
B
$-1, +1, 0$
C
$+1, +1, 0$
D
$-1, -1, 0$

Solution

(B) ફોર્મલ ચાર્જ $(FC)$ ની ગણતરી આ રીતે કરવામાં આવે છે: $FC = (\text{કુલ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન}) - (\text{બંધ ન બનાવતા ઇલેક્ટ્રોન}) - \frac{1}{2}(\text{બંધ બનાવતા ઇલેક્ટ્રોન})$.
$N_{(1)}$ માટે ($4$ બંધ ન બનાવતા ઇલેક્ટ્રોન અને દ્વિબંધમાંથી $4$ બંધ બનાવતા ઇલેક્ટ્રોન): $FC = 5 - 4 - \frac{1}{2}(4) = -1$.
$N_{(2)}$ માટે ($0$ બંધ ન બનાવતા ઇલેક્ટ્રોન અને બે દ્વિબંધમાંથી $8$ બંધ બનાવતા ઇલેક્ટ્રોન): $FC = 5 - 0 - \frac{1}{2}(8) = +1$.
$O$ માટે ($4$ બંધ ન બનાવતા ઇલેક્ટ્રોન અને દ્વિબંધમાંથી $4$ બંધ બનાવતા ઇલેક્ટ્રોન): $FC = 6 - 4 - \frac{1}{2}(4) = 0$.
આમ,ફોર્મલ ચાર્જ $-1, +1, 0$ છે.
121
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2011
$XeF_6$ માં $Xe$ નું સંકરણ અને તેના પર રહેલા અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા જણાવો.
A
$sp^3d^2, 1$
B
$sp^3d^3, 2$
C
$sp^3d^2, 2$
D
$sp^3d^3, 1$

Solution

(D) $XeF_6$ માં,મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $8$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $6$ બંધ બનાવે છે,જેનાથી $2$ ઇલેક્ટ્રોન એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ તરીકે બાકી રહે છે.
સ્ટેરિક નંબર = (સિગ્મા બંધની સંખ્યા) + (અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની સંખ્યા) = $6 + 1 = 7$.
$7$ નો સ્ટેરિક નંબર $sp^3d^3$ સંકરણ સૂચવે છે.
આમ,$XeF_6$ માં $sp^3d^3$ સંકરણ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે.
122
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2011
નીચેનામાંથી કયો સેટ સાચો છે?
A
હીરો,$sp^2$
B
ગ્રેફાઇટ,$sp^3$
C
હીરો,$sp$
D
ગ્રેફાઇટ,$sp^2$

Solution

(D) ગ્રેફાઇટનું બંધારણ દ્વિ-પરિમાણીય શીટ જેવું હોય છે.
ગ્રેફાઇટમાં દરેક કાર્બન પરમાણુ એક જ સમતલમાં અન્ય ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે,જે ષટ્કોણીય વલયો બનાવે છે.
તેથી,ગ્રેફાઇટમાં દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
તેનાથી વિપરીત,હીરામાં દરેક કાર્બન પરમાણુ ચતુષ્ફલકીય ગોઠવણીમાં અન્ય ચાર કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે,જે તેને $sp^3$ સંકરણ આપે છે.
123
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2011
જો પ્રક્રિયા $2AB \rightleftharpoons A_2 + B_2$ માટે સંતુલન અચળાંક $49$ હોય,તો $AB \rightleftharpoons \frac{1}{2}A_2 + \frac{1}{2}B_2$ માટે સંતુલન અચળાંક શું હશે?
A
$7$
B
$1/7$
C
$24.5$
D
$49$

Solution

(A) પ્રક્રિયા $2AB \rightleftharpoons A_2 + B_2$ માટે,સંતુલન અચળાંક $K_c = 49$ છે.
જ્યારે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણના સહગુણકોને $n$ અવયવ વડે ગુણવામાં આવે છે,ત્યારે નવો સંતુલન અચળાંક $K'_c = (K_c)^n$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ કિસ્સામાં,મૂળ સમીકરણને $n = 1/2$ વડે ગુણવામાં આવ્યું છે.
તેથી,$K'_c = (49)^{1/2} = \sqrt{49} = 7$.
124
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2011
$Na$,$Ne$,$Mg$ અને $Al$ ની બીજી આયનીકરણ એન્થાલ્પીનો સાચો ક્રમ નીચેનામાંથી કયો છે?
A
$Al < Na < Mg < Ne$
B
$Ne < Al < Na < Mg$
C
$Mg < Al < Ne < Na$
D
$Na < Mg < Ne < Al$

Solution

(C) $Na^+$,$Ne^+$,$Mg^+$ અને $Al^+$ (પ્રથમ ઇલેક્ટ્રોન દૂર થયા પછી) ની ઇલેક્ટ્રોન રચના નીચે મુજબ છે:
$Na^+: 1s^2, 2s^2, 2p^6$ (સ્થાયી નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના)
$Ne^+: 1s^2, 2s^2, 2p^5$
$Mg^+: 1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^1$
$Al^+: 1s^2, 2s^2, 2p^6, 3s^2$
આયનીકરણ ઉર્જા ઇલેક્ટ્રોન રચનાની સ્થિરતા,અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર અને પરમાણુ કદ પર આધાર રાખે છે.
$Na^+$ પાસે સ્થાયી નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના $(2p^6)$ હોવાથી,બીજો ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવો અત્યંત મુશ્કેલ છે,તેથી તેની $IE_2$ સૌથી વધુ છે.
$Mg^+$ ની $3s^1$ રચના છે,જે અન્યની સરખામણીમાં દૂર કરવી પ્રમાણમાં સરળ છે.
$Al^+$ ની $3s^2$ રચના છે,જે $Mg^+$ કરતા વધુ સ્થાયી છે.
$Ne^+$ ની $2p^5$ રચના છે,જે $Al^+$ કરતા વધુ સ્થાયી છે.
તેથી,$IE_2$ નો સાચો ક્રમ $Mg < Al < Ne < Na$ છે.
125
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો $\tan A$ અને $\tan B$ એ દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2-px+q=0$ ના બીજ હોય,તો $\sin^2(A+B)$ ની કિંમત શું થાય?
A
$\frac{p^2}{p^2+q^2}$
B
$\frac{p^2}{(p+q)^2}$
C
$1-\frac{p}{(1-q)^2}$
D
$\frac{p^2}{p^2+(1-q)^2}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\tan A$ અને $\tan B$ એ સમીકરણ $x^2-px+q=0$ ના બીજ છે.
બીજના ગુણધર્મો પરથી:
$\tan A + \tan B = p$
$\tan A \tan B = q$
$\tan(A+B)$ ના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\tan(A+B) = \frac{\tan A + \tan B}{1 - \tan A \tan B} = \frac{p}{1-q}$
હવે,એક કાટકોણ ત્રિકોણ ધ્યાનમાં લો જ્યાં સામેની બાજુ $p$ અને પાસેની બાજુ $(1-q)$ છે. કર્ણ $\sqrt{p^2 + (1-q)^2}$ થશે.
તેથી,$\sin(A+B) = \frac{p}{\sqrt{p^2 + (1-q)^2}}$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$\sin^2(A+B) = \frac{p^2}{p^2 + (1-q)^2}$.
126
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$\begin{aligned} & \frac{x^2+x+1}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3} \\ & \Rightarrow A+C= \end{aligned}$
A
$4$
B
$5$
C
$6$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ છે,$\frac{x^2+x+1}{(x-1)(x-2)(x-3)}=\frac{A}{x-1}+\frac{B}{x-2}+\frac{C}{x-3}$
બંને બાજુ $(x-1)(x-2)(x-3)$ વડે ગુણતા,આપણને મળે છે:
$x^2+x+1 = A(x-2)(x-3) + B(x-1)(x-3) + C(x-1)(x-2)$
$A$ શોધવા માટે,$x=1$ મૂકો:
$1^2+1+1 = A(1-2)(1-3) \Rightarrow 3 = A(-1)(-2) \Rightarrow 3 = 2A \Rightarrow A = \frac{3}{2}$
$C$ શોધવા માટે,$x=3$ મૂકો:
$3^2+3+1 = C(3-1)(3-2) \Rightarrow 13 = C(2)(1) \Rightarrow 13 = 2C \Rightarrow C = \frac{13}{2}$
તેથી,$A+C = \frac{3}{2} + \frac{13}{2} = \frac{16}{2} = 8$
127
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
${ }^{15}P_8 = A + 8 \cdot { }^{14}P_7 \Rightarrow A = $
A
${ }^{14}P_6$
B
${ }^{14}P_8$
C
${ }^{15}P_7$
D
${ }^{16}P_9$

Solution

(B) આપેલ છે,${ }^{15}P_8 = A + 8 \cdot { }^{14}P_7$
આપણે જાણીએ છીએ કે ${ }^{n}P_r = \frac{n!}{(n-r)!}$.
તેથી,$\frac{15!}{7!} = A + 8 \cdot \frac{14!}{7!}$
$A = \frac{15!}{7!} - 8 \cdot \frac{14!}{7!}$
$A = \frac{15 \cdot 14!}{7!} - 8 \cdot \frac{14!}{7!}$
$A = \frac{14!}{7!} (15 - 8)$
$A = \frac{14!}{7!} (7)$
$A = \frac{14!}{6!} = { }^{14}P_8$
128
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$0, 1, 2, 3, 4, 5$ અંકોનો ઉપયોગ કરીને પુનરાવર્તન વગર બનાવી શકાય તેવી $5$ વડે વિભાજ્ય પાંચ અંકની સંખ્યાઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$240$
B
$216$
C
$120$
D
$96$

Solution

(B) પાંચ અંકની સંખ્યા $5$ વડે વિભાજ્ય હોય જો તેનો એકમનો અંક $0$ અથવા $5$ હોય.
કિસ્સો $I$: જ્યારે એકમના સ્થાને $0$ હોય.
બાકીના $4$ સ્થાનો બાકીના $5$ અંકો $(1, 2, 3, 4, 5)$ વડે $^5P_4 = 5! = 120$ રીતે ભરી શકાય.
કિસ્સો $II$: જ્યારે એકમના સ્થાને $5$ હોય.
પ્રથમ સ્થાન (દસ હજારનું સ્થાન) $0$ હોઈ શકે નહીં. તેથી,પ્રથમ સ્થાન $4$ અંકો $(1, 2, 3, 4)$ માંથી કોઈ પણ એક વડે ભરી શકાય.
બાકીના $3$ સ્થાનો બાકીના $4$ અંકો ($0$ સહિત) વડે $^4P_3 = 4 \times 3 \times 2 = 24$ રીતે ભરી શકાય.
તેથી,કિસ્સા $II$ માટે કુલ રીતો $= 4 \times 24 = 96$.
કુલ સંખ્યા $= 120 + 96 = 216$.
129
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો ${ }^{(n-1)} C_3+{ }^{(n-1)} C_4>{ }^n C_3$ હોય,તો $n$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શું છે?
A
$5$
B
$6$
C
$7$
D
$8$

Solution

(D) આપેલ અસમતા: ${ }^{n-1} C_3+{ }^{n-1} C_4>{ }^n C_3$
પાસ્કલના નિત્યસમ ${ }^{n} C_r+{ }^{n} C_{r-1}={ }^{n+1} C_r$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે ${ }^{n-1} C_3+{ }^{n-1} C_4={ }^n C_4$
આ કિંમત અસમતામાં મૂકતા: ${ }^n C_4>{ }^n C_3$
સૂત્ર ${ }^n C_r = \frac{n!}{r!(n-r)!}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{n!}{4!(n-4)!} > \frac{n!}{3!(n-3)!}$
$\frac{1}{4(n-4)!} > \frac{1}{(n-3)(n-4)!}$
$\frac{1}{4} > \frac{1}{n-3}$
$n-3 > 4$
$n > 7$
આમ,$n$ ની ન્યૂનતમ પૂર્ણાંક કિંમત $8$ છે.
130
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
એક થેલીમાં $n$ સફેદ અને $n$ કાળા દડા છે. થેલી ખાલી ન થાય ત્યાં સુધી દડાની જોડીઓ વારાફરતી યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. જો દરેક જોડીમાં એક સફેદ અને એક કાળો દડો હોય તેવી રીતે પસંદગી કરવાની કુલ રીતો $14400$ હોય,તો $n$ ની કિંમત શોધો.
A
$6$
B
$5$
C
$4$
D
$3$

Solution

(B) કુલ દડાની સંખ્યા $2n$ છે. આપણે $n$ જોડીઓ એક પછી એક પસંદ કરીએ છીએ.
પ્રથમ જોડી માટે,એક સફેદ અને એક કાળો દડો પસંદ કરવાની રીતો $\binom{n}{1} \times \binom{n}{1} = n^2$ છે.
બીજી જોડી માટે,રીતો $\binom{n-1}{1} \times \binom{n-1}{1} = (n-1)^2$ છે.
છેલ્લી જોડી સુધી આ રીતે ગણતરી કરતા,કુલ રીતો $(n^2) \times (n-1)^2 \times \dots \times 1^2 = (n!)^2$ થાય.
આપેલ છે કે $(n!)^2 = 14400$.
બંને બાજુ વર્ગમૂળ લેતા,$n! = \sqrt{14400} = 120$.
$5! = 120$ હોવાથી,$n = 5$ મળે.
131
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2011
ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના માટે કયો હવા પ્રદૂષક જવાબદાર છે?
A
$PIC$
B
$CFC$
C
$MIC$
D
$CO$

Solution

(C) ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના,જે $1984$ માં થઈ હતી,તે મિથાઈલ આઈસોસાયનેટ $(CH_3NCO)$ ગેસના આકસ્મિક લીકેજને કારણે થઈ હતી.
મિથાઈલ આઈસોસાયનેટને સામાન્ય રીતે $MIC$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
132
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો $1^{\circ} = \alpha$ રેડિયન હોય,તો $\cos(60^{\circ} 1^{\prime})$ ની આશરે કિંમત શું થાય?
A
$\frac{1}{2} + \frac{\alpha \sqrt{3}}{120}$
B
$\frac{1}{2} - \frac{\alpha}{120}$
C
$\frac{1}{2} - \frac{\alpha \sqrt{3}}{120}$
D
$\frac{1}{2} + \frac{\alpha}{120}$

Solution

(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $60^{\circ} 1^{\prime} = 60^{\circ} + \left(\frac{1}{60}\right)^{\circ}$.
$1^{\circ} = \alpha$ રેડિયન હોવાથી,$1^{\prime} = \frac{\alpha}{60}$ રેડિયન થાય.
નાના $B$ માટે $\cos(A + B) \approx \cos A - B \sin A$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\cos(60^{\circ} + 1^{\prime}) \approx \cos(60^{\circ}) - \left(\frac{\alpha}{60}\right) \sin(60^{\circ})$.
$\cos(60^{\circ}) = \frac{1}{2}$ અને $\sin(60^{\circ}) = \frac{\sqrt{3}}{2}$ મુકતા:
$\cos(60^{\circ} 1^{\prime}) \approx \frac{1}{2} - \frac{\alpha \sqrt{3}}{120}$.
133
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો $x \in R$ માટે $f(x) = \sin^6 x + \cos^6 x$ હોય,તો $f(x)$ કયા અંતરાલમાં આવે છે?
A
$\left[\frac{7}{8}, \frac{5}{4}\right]$
B
$\left[\frac{1}{2}, \frac{5}{8}\right]$
C
$\left[\frac{1}{4}, 1\right]$
D
$\left[\frac{1}{4}, \frac{1}{2}\right]$

Solution

(C) આપેલ છે,$f(x) = \sin^6 x + \cos^6 x$.
આપણે તેને $f(x) = (\sin^2 x)^3 + (\cos^2 x)^3$ તરીકે લખી શકીએ.
નિત્યસમ $a^3 + b^3 = (a+b)(a^2 + b^2 - ab)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$f(x) = (\sin^2 x + \cos^2 x)(\sin^4 x + \cos^4 x - \sin^2 x \cos^2 x)$.
કારણ કે $\sin^2 x + \cos^2 x = 1$,તેથી:
$f(x) = \sin^4 x + \cos^4 x - \sin^2 x \cos^2 x$.
$2\sin^2 x \cos^2 x$ ઉમેરતા અને બાદ કરતા:
$f(x) = (\sin^2 x + \cos^2 x)^2 - 3\sin^2 x \cos^2 x = 1 - 3\sin^2 x \cos^2 x$.
$4$ વડે ગુણતા અને ભાગતા,$f(x) = 1 - \frac{3}{4}(2\sin x \cos x)^2 = 1 - \frac{3}{4}\sin^2(2x)$.
કારણ કે $0 \leq \sin^2(2x) \leq 1$,તેથી:
$1 - \frac{3}{4}(1) \leq f(x) \leq 1 - \frac{3}{4}(0)$.
$\frac{1}{4} \leq f(x) \leq 1$.
આમ,$f(x) \in \left[\frac{1}{4}, 1\right]$.
134
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો $\cos A = \frac{3}{4}$ હોય,તો $32 \sin \left(\frac{A}{2}\right) \sin \left(\frac{5A}{2}\right) = $
A
$7$
B
$8$
C
$13$
D
$11$

Solution

(D) આપેલ પદાવલિ: $32 \sin \left(\frac{A}{2}\right) \sin \left(\frac{5A}{2}\right)$
$= 16 \left[ 2 \sin \left(\frac{A}{2}\right) \sin \left(\frac{5A}{2}\right) \right]$
સૂત્ર $2 \sin X \sin Y = \cos(X-Y) - \cos(X+Y)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$= 16 \left[ \cos \left( \frac{5A}{2} - \frac{A}{2} \right) - \cos \left( \frac{5A}{2} + \frac{A}{2} \right) \right]$
$= 16 [ \cos 2A - \cos 3A ]$
$= 16 [ (2 \cos^2 A - 1) - (4 \cos^3 A - 3 \cos A) ]$
$\cos A = \frac{3}{4}$ મુકતા:
$= 16 \left[ 2 \left( \frac{3}{4} \right)^2 - 1 - 4 \left( \frac{3}{4} \right)^3 + 3 \left( \frac{3}{4} \right) \right]$
$= 16 \left[ 2 \left( \frac{9}{16} \right) - 1 - 4 \left( \frac{27}{64} \right) + \frac{9}{4} \right]$
$= 16 \left[ \frac{9}{8} - 1 - \frac{27}{16} + \frac{9}{4} \right]$
$= 16 \left[ \frac{18 - 16 - 27 + 36}{16} \right]$
$= 18 - 16 - 27 + 36 = 11$
135
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$\theta$ નું સૌથી સામાન્ય મૂલ્ય જે $\tan \theta = -1$ અને $\cos \theta = \frac{1}{\sqrt{2}}$ બંને સમીકરણોનું સમાધાન કરે છે તે શોધો.
A
$n \pi + \frac{7 \pi}{4}$
B
$2 n \pi + \frac{7 \pi}{4}$
C
$n \pi + (-1)^n \frac{7 \pi}{4}$
D
$\frac{7 n \pi}{4}$

Solution

(B) આપેલ ત્રિકોણમિતીય સમીકરણો $\tan \theta = -1$ અને $\cos \theta = \frac{1}{\sqrt{2}}$ છે.
$\tan \theta$ ઋણ છે અને $\cos \theta$ ધન હોવાથી,$\theta$ ચોથા ચરણમાં હોવો જોઈએ.
$\tan \theta = -1$ માટેનો સામાન્ય ઉકેલ $\theta = n \pi + \frac{3 \pi}{4}$ છે.
$\cos \theta = \frac{1}{\sqrt{2}}$ માટેનો સામાન્ય ઉકેલ $\theta = 2 n \pi \pm \frac{\pi}{4}$ છે.
બંને સમીકરણોનું સમાધાન થાય તે માટે,ચોથા ચરણમાં ખૂણો $\theta = 2 n \pi + \frac{7 \pi}{4}$ (અથવા $2 n \pi - \frac{\pi}{4}$) મળે છે.
136
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
બિંદુઓ $A(2,0)$ અને $B(3,1)$ ને જોડતી રેખાને $A$ ની આસપાસ ઘડિયાળની વિરુદ્ધ દિશામાં $45^{\circ}$ ના ખૂણે ફેરવવામાં આવે છે. નવી સ્થિતિમાં $B$ ના યામ શોધો.
A
$(2, \sqrt{2})$
B
$(\sqrt{2}, 2)$
C
$(2,2)$
D
$(\sqrt{2}, \sqrt{2})$

Solution

(A) રેખા $AB$ નો ઢાળ $m = \frac{1-0}{3-2} = 1$ છે.
$\tan \theta = 1$ હોવાથી,$AB$ એ ધન $x$-અક્ષ સાથે બનાવેલો ખૂણો $\theta = 45^{\circ}$ છે.
જ્યારે રેખાને બિંદુ $A$ ની આસપાસ ઘડિયાળની વિરુદ્ધ દિશામાં $45^{\circ}$ ફેરવવામાં આવે છે,ત્યારે ધન $x$-અક્ષ સાથેનો નવો ખૂણો $45^{\circ} + 45^{\circ} = 90^{\circ}$ થાય છે.
રેખાખંડ $AB$ ની લંબાઈ $r = \sqrt{(3-2)^2 + (1-0)^2} = \sqrt{1^2 + 1^2} = \sqrt{2}$ છે.
ધારો કે $B$ ની નવી સ્થિતિ $C(x, y)$ છે. લંબાઈ સમાન રહેતી હોવાથી,$AC = AB = \sqrt{2}$.
$C$ ના યામ $(x_A + r \cos \phi, y_A + r \sin \phi)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\phi = 90^{\circ}$.
$x = 2 + \sqrt{2} \cos 90^{\circ} = 2 + \sqrt{2}(0) = 2$.
$y = 0 + \sqrt{2} \sin 90^{\circ} = 0 + \sqrt{2}(1) = \sqrt{2}$.
આમ,નવા યામ $(2, \sqrt{2})$ છે.
Solution diagram
137
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$2x + y = 2$,$x = 0$,$y = 0$ અને $x + y = 5$ રેખાઓ દ્વારા બનતા ચતુષ્કોણની અંદર આવેલા પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ યામ ધરાવતા બિંદુઓ $P(x, y)$ ની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$12$
B
$10$
C
$6$
D
$4$

Solution

(C) ચતુષ્કોણ $x = 0$ ($y$-અક્ષ),$y = 0$ ($x$-અક્ષ),$2x + y = 2$ અને $x + y = 5$ રેખાઓ દ્વારા ઘેરાયેલું છે.
પ્રાકૃતિક સંખ્યા યામ $(x \geq 1, y \geq 1)$ ધરાવતું બિંદુ $(x, y)$ ચતુષ્કોણની અંદર હોવા માટે નીચેની શરતોનું પાલન કરવું જોઈએ:
$1) \ x + y < 5$
$2) \ 2x + y > 2$
$x, y \geq 1$ હોવાથી,$2x + y > 2$ શરત તમામ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ $(x, y)$ માટે હંમેશા સંતોષાય છે.
હવે આપણે પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ માટે $x + y < 5$ શરત તપાસીએ:
જો $x = 1$,તો $1 + y < 5 \implies y < 4$. $y$ ની શક્ય કિંમતો $1, 2, 3$ છે. બિંદુઓ: $(1, 1), (1, 2), (1, 3)$.
જો $x = 2$,તો $2 + y < 5 \implies y < 3$. $y$ ની શક્ય કિંમતો $1, 2$ છે. બિંદુઓ: $(2, 1), (2, 2)$.
જો $x = 3$,તો $3 + y < 5 \implies y < 2$. $y$ ની શક્ય કિંમત $1$ છે. બિંદુ: $(3, 1)$.
જો $x = 4$,તો $4 + y < 5 \implies y < 1$. કોઈ પ્રાકૃતિક સંખ્યા $y$ શક્ય નથી.
કુલ બિંદુઓ $(1, 1), (1, 2), (1, 3), (2, 1), (2, 2), (3, 1)$ છે.
આવા કુલ $6$ બિંદુઓ છે.
Solution diagram
138
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
રેખા $x + 3y = 7$ માં બિંદુ $(3, 8)$ નું પ્રતિબિંબ શોધો.
A
$(1, 4)$
B
$(4, 1)$
C
$(-1, -4)$
D
$(-4, -1)$

Solution

(C) રેખા $x + 3y = 7$ ને લંબ રેખાનું સમીકરણ $3x - y + \lambda = 0$ સ્વરૂપનું છે.
આ રેખા $(3, 8)$ માંથી પસાર થાય છે,તેથી: $3(3) - 8 + \lambda = 0$ $\Rightarrow 9 - 8 + \lambda = 0$ $\Rightarrow \lambda = -1$.
આમ,લંબ રેખાનું સમીકરણ $3x - y - 1 = 0$ છે.
$x + 3y = 7$ અને $3x - y - 1 = 0$ નું છેદબિંદુ એ લંબપાદ છે. સમીકરણો ઉકેલતા:
$y = 3x - 1$ ને પ્રથમ સમીકરણમાં મૂકતા: $x + 3(3x - 1) = 7$ $\Rightarrow 10x = 10$ $\Rightarrow x = 1$.
તેથી $y = 3(1) - 1 = 2$. આમ,લંબપાદ $(1, 2)$ છે.
ધારો કે $(3, 8)$ નું પ્રતિબિંબ $(x_1, y_1)$ છે. $(1, 2)$ એ $(3, 8)$ અને $(x_1, y_1)$ ને જોડતા રેખાખંડનું મધ્યબિંદુ છે:
$\frac{3 + x_1}{2} = 1 \Rightarrow x_1 = -1$.
$\frac{8 + y_1}{2} = 2 \Rightarrow y_1 = -4$.
તેથી,બિંદુનું પ્રતિબિંબ $(-1, -4)$ છે.
139
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
એક બિંદુનો બિંદુપથ શોધો કે જેથી બિંદુઓ $(0, 2)$ અને $(0, -2)$ થી તેના અંતરનો સરવાળો $6$ થાય.
A
$9x^2 - 5y^2 = 45$
B
$5x^2 + 9y^2 = 45$
C
$9x^2 + 5y^2 = 45$
D
$5x^2 - 9y^2 = 45$

Solution

(C) ધારો કે $P(x, y)$ એ બિંદુપથ પરનું કોઈ બિંદુ છે. આપેલ શરત મુજબ,$P$ થી $F_1(0, 2)$ અને $F_2(0, -2)$ ના અંતરનો સરવાળો $6$ છે.
$\sqrt{x^2 + (y - 2)^2} + \sqrt{x^2 + (y + 2)^2} = 6$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા અને સાદુંરૂપ આપતા:
$\sqrt{x^2 + (y - 2)^2} = 6 - \sqrt{x^2 + (y + 2)^2}$
$x^2 + (y - 2)^2 = 36 + x^2 + (y + 2)^2 - 12\sqrt{x^2 + (y + 2)^2}$
$-8y - 36 = -12\sqrt{x^2 + (y + 2)^2}$
$2y + 9 = 3\sqrt{x^2 + (y + 2)^2}$
ફરીથી વર્ગ કરતા:
$(2y + 9)^2 = 9(x^2 + y^2 + 4y + 4)$
$4y^2 + 36y + 81 = 9x^2 + 9y^2 + 36y + 36$
$9x^2 + 5y^2 = 45$
140
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2011
વિધાન $(A)$: સાયક્લોહેક્ઝેન સૌથી વધુ સ્થાયી સાયક્લોઆલ્કેન છે.
કારણ $(R)$: સાયક્લોપ્રોપેન અને સાયક્લોબ્યુટેન એન્ગલ સ્ટ્રેન (કોણીય તણાવ) અને ટોર્સનલ સ્ટ્રેનને કારણે ઓછા સ્થાયી છે.
સાચો જવાબ છે
A
વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે પરંતુ $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
B
$(A)$ સાચું છે પરંતુ $(R)$ ખોટું છે.
C
$(A)$ ખોટું છે પરંતુ $(R)$ સાચું છે.
D
વિધાન $(A)$ અને કારણ $(R)$ બંને સાચા છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.

Solution

(D) સાયક્લોઆલ્કેન્સમાં,સાયક્લોહેક્ઝેન માટે દહન ઉષ્મા $(657.9 \ kJ \ mol^{-1})$ સૌથી ઓછી છે,તેથી તે સૌથી વધુ સ્થાયી સાયક્લોઆલ્કેન છે.
સાયક્લોપ્રોપેન અને સાયક્લોબ્યુટેન એન્ગલ સ્ટ્રેન અને ટોર્સનલ સ્ટ્રેનને કારણે ઓછા સ્થાયી છે,તેથી તેઓ વધુ પ્રતિક્રિયાશીલ છે.
તેથી,$(A)$ અને $(R)$ બંને સાચા છે અને $(R)$ એ $(A)$ ની સાચી સમજૂતી છે.
141
ChemistryMediumMCQTS EAMCET · 2011
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન એનાન્ટિઓમેરિઝમ (enantiomerism) દર્શાવે છે?
A
$BrCH_2-CH_2-CH_2-CH_2Br$
B
$CH_3-CH(Br)-CH_2-CH_3$
C
$CH_3-CH_2-CH_2-CH_2Br$
D
$CH_3-CH_2-CBr_2-CH_3$

Solution

(B) જો કોઈ સંયોજનમાં ઓછામાં ઓછું એક કાયરલ કેન્દ્ર (અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ,જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય) હોય,તો તે સંયોજન એનાન્ટિઓમેરિઝમ દર્શાવે છે.
$CH_3-CH(Br)-CH_2-CH_3$ ($2$-બ્રોમોબ્યુટેન) માં,બીજો કાર્બન પરમાણુ ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: $-H$,$-CH_3$,$-Br$,અને $-CH_2CH_3$.
તેમાં કાયરલ કેન્દ્ર હોવાથી,તે પ્રકાશીય રીતે સક્રિય છે અને એનાન્ટિઓમેરિઝમ દર્શાવે છે.
બાકીના વિકલ્પોમાં કોઈ કાયરલ કાર્બન પરમાણુ નથી.
142
ChemistryDifficultMCQTS EAMCET · 2011
સલ્ફર ધરાવતા $0.16 \ g$ કાર્બનિક સંયોજનમાંથી $0.233 \ g$ $BaSO_4$ મળે છે. સંયોજનમાં સલ્ફરની ટકાવારી કેટલી છે?
A
$20$
B
$80$
C
$50$
D
$10$

Solution

(A) સલ્ફરની ટકાવારી નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$\text{સલ્ફરની ટકાવારી} = \frac{32 \times BaSO_4 \text{ નું વજન } \times 100}{233 \times \text{સંયોજનનું વજન}}$
આપેલ છે:
$BaSO_4 \text{ નું વજન } = 0.233 \ g$
$\text{સંયોજનનું વજન} = 0.16 \ g$
કિંમતો મૂકતા:
$\text{સલ્ફરની ટકાવારી} = \frac{32 \times 0.233 \times 100}{233 \times 0.16} = 20 \%$
143
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2011
$C_6H_6 + 3O_3$ $\longrightarrow X \stackrel{Zn / H_2O}{}$ ${\longrightarrow} Y$; $X$ અને $Y$ અનુક્રમે શું છે?
A
ડાયોઝોનાઇડ,ગ્લાયકોલ
B
ટ્રાયોઝોનાઇડ,ગ્લાયઓક્સાલિક એસિડ
C
ટ્રાયોઝોનાઇડ,ગ્લાયઓક્સાલ
D
મોનોઓઝોનાઇડ,ઓક્ઝેલિક એસિડ

Solution

(C) બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ ની ઓઝોન $(O_3)$ સાથેની પ્રક્રિયા ઓઝોનોલિસિસ પ્રક્રિયા છે.
બેન્ઝીન ત્રણ અણુ ઓઝોન સાથે પ્રક્રિયા કરીને બેન્ઝીન ટ્રાયોઝોનાઇડ $(X)$ બનાવે છે.
બેન્ઝીન ટ્રાયોઝોનાઇડનું $Zn / H_2O$ સાથે રિડક્ટિવ જળવિભાજન કરવાથી ગ્લાયઓક્સાલ $(Y)$ $(CHO-CHO)$ ના ત્રણ અણુઓ મળે છે.
તેથી,$X$ એ ટ્રાયોઝોનાઇડ છે અને $Y$ એ ગ્લાયઓક્સાલ છે.
144
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2011
નીચેનામાંથી કયો ગુણધર્મ હાઇડ્રોજન અને ડ્યુટેરિયમ બંને અણુઓ માટે સમાન છે?
A
બંધ ઉર્જા
B
ગલનબિંદુ
C
ઉત્કલનબિંદુ
D
બંધ લંબાઈ

Solution

(D) હાઇડ્રોજન $(H_2)$ અને ડ્યુટેરિયમ $(D_2)$ બંને અણુઓની બંધ લંબાઈ $74 \ pm$ સમાન હોય છે.
જોકે, તેમના આઇસોટોપિક દળમાં તફાવતને કારણે તેમની બંધ ઉર્જા, ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ જેવા ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મો અલગ હોય છે.
આપેલ માહિતી મુજબ:
- બંધ લંબાઈ: $74 \ pm$ (સમાન)
- બંધ ઉર્જા: $H_2$ માટે $436 \ kJ \ mol^{-1}$ અને $D_2$ માટે $443.3 \ kJ \ mol^{-1}$
- ગલનબિંદુ: $H_2$ માટે $0.00 \ ^\circ C$ અને $D_2$ માટે $3.81 \ ^\circ C$
- ઉત્કલનબિંદુ: $H_2$ માટે $100.0 \ ^\circ C$ અને $D_2$ માટે $101.42 \ ^\circ C$
તેથી, બંધ લંબાઈ સમાન છે.
145
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો $x \in \left(-\frac{\pi}{2}, \frac{\pi}{2}\right)$ માટે $f(x)=|x|+|sin x|$ હોય,તો $x=0$ આગળ તેનું ડાબી બાજુનું વિકલન (left hand derivative) શું થાય?
A
$0$
B
$-1$
C
$-2$
D
$-3$

Solution

(C) આપેલ વિધેય $f(x) = |x| + |\sin x|$ છે.
$x=0$ આગળ ડાબી બાજુનું વિકલન $(LHD)$ શોધવા માટે,આપણે વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરીએ છીએ:
$LHD = \lim_{h \to 0^+} \frac{f(0-h) - f(0)}{-h}$
અહીં $f(0) = |0| + |\sin 0| = 0$ હોવાથી:
$LHD = \lim_{h \to 0^+} \frac{|-h| + |\sin(-h)|}{-h}$
નાના $h > 0$ માટે,$|-h| = h$ અને $|\sin(-h)| = |-\sin h| = \sin h$ થાય (કારણ કે $h \in (0, \pi/2)$ માટે $\sin h > 0$ છે).
$LHD = \lim_{h \to 0^+} \frac{h + \sin h}{-h}$
$LHD = \lim_{h \to 0^+} -\left( \frac{h}{h} + \frac{\sin h}{h} \right)$
$LHD = -(1 + 1) = -2$.
146
ChemistryEasyMCQTS EAMCET · 2011
$0.05 \ M$ એસિટિક એસિડનું $pH$ મૂલ્ય કેટલું હશે? $(K_a = 2 \times 10^{-5})$
A
$2$
B
$11$
C
$10^{-3}$
D
$3$

Solution

(D) $CH_3COOH \rightleftharpoons H^{+} + CH_3COO^{-}$
$K_a = \frac{[H^{+}][CH_3COO^{-}]}{[CH_3COOH]} = \frac{[H^{+}]^2}{[CH_3COOH]}$
$[H^{+}] = \sqrt{K_a \times [CH_3COOH]}$
$[H^{+}] = \sqrt{2 \times 10^{-5} \times 0.05}$
$[H^{+}] = \sqrt{10^{-6}} = 10^{-3} \ M$
$pH = -\log[H^{+}]$
$pH = -\log(10^{-3}) = 3$
147
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
$L$ લંબાઈની એક સમાન સાંકળ આડી ટેબલ પર પડેલી છે. જો સાંકળ અને ટેબલની સપાટી વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક $\mu$ હોય,તો ટેબલ પરની બાકીની સાંકળને ખલેલ પહોંચાડ્યા વિના ટેબલની ધાર પરથી લટકી શકે તેવી સાંકળની મહત્તમ લંબાઈ કેટલી હશે?
A
$\frac{L}{(1+\mu)}$
B
$\frac{\mu L}{(1+\mu)}$
C
$\frac{L}{(1-\mu)}$
D
$\frac{\mu L}{(1-\mu)}$

Solution

(B) ધારો કે સાંકળની રેખીય દળ ઘનતા $\lambda$ છે. સાંકળનું કુલ દળ $M = \lambda L$ છે.
ધારો કે $l'$ એ ધાર પર લટકતી સાંકળની લંબાઈ છે. ટેબલ પર રહેલી સાંકળની લંબાઈ $(L - l')$ છે.
લટકતા ભાગનું દળ $m_h = \lambda l'$ છે અને ટેબલ પરના ભાગનું દળ $m_t = \lambda (L - l')$ છે.
સાંકળને નીચે ખેંચતું બળ એ લટકતા ભાગનું વજન છે: $F_g = m_h g = \lambda l' g$.
ટેબલ પરના ભાગ પર લાગતું મહત્તમ સ્થિત ઘર્ષણ બળ $f_{max} = \mu N = \mu m_t g = \mu \lambda (L - l') g$ છે.
સાંકળ સરકવાની તૈયારીમાં હોય ત્યારે,ખેંચતું બળ મહત્તમ સ્થિત ઘર્ષણ બળ જેટલું હોવું જોઈએ:
$\lambda l' g = \mu \lambda (L - l') g$
$l' = \mu (L - l')$
$l' = \mu L - \mu l'$
$l' (1 + \mu) = \mu L$
$l' = \frac{\mu L}{(1 + \mu)}$
Solution diagram
148
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
એક દોરડું મહત્તમ $60 ~kg-wt$ જેટલું તણાવ સહન કરી શકે છે. $20 ~kg$ અને $30 ~kg$ દળ ધરાવતા બે છોકરાઓ એક જ સમયે દોરડા પર ચઢે ત્યારે તેમના મહત્તમ પ્રવેગનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?
A
$1$ : $2$
B
$2$ : $1$
C
$4$ : $3$
D
$3$ : $2$

Solution

(D) ધારો કે દોરડામાં મહત્તમ તણાવ $T = 60 ~kg-wt = 60g ~N$ છે. બે છોકરાઓના દળ $m_1 = 20 ~kg$ અને $m_2 = 30 ~kg$ છે. ધારો કે તેમના પ્રવેગ અનુક્રમે $a_1$ અને $a_2$ છે.
દોરડા પર લાગતું કુલ બળ એ દરેક છોકરા દ્વારા લગાડવામાં આવેલા બળનો સરવાળો છે: $T = m_1(g + a_1) + m_2(g + a_2)$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $60g = 20(g + a_1) + 30(g + a_2)$.
$60g = 20g + 20a_1 + 30g + 30a_2$.
$60g = 50g + 20a_1 + 30a_2$.
$10g = 20a_1 + 30a_2$.
$10$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે $g = 2a_1 + 3a_2$.
મહત્તમ પ્રવેગનો ગુણોત્તર શોધવા માટે,આપણે વ્યક્તિગત મર્યાદાઓ ધ્યાનમાં લઈએ છીએ. જો છોકરો $1$ મહત્તમ પ્રવેગ $a_1$ સાથે ચઢે,તો $a_2 = 0$,તેથી $g = 2a_1 \Rightarrow a_1 = g/2$. જો છોકરો $2$ મહત્તમ પ્રવેગ $a_2$ સાથે ચઢે,તો $a_1 = 0$,તેથી $g = 3a_2 \Rightarrow a_2 = g/3$.
તેમના મહત્તમ શક્ય પ્રવેગનો ગુણોત્તર $a_1 : a_2 = (g/2) : (g/3) = 3 : 2$ છે.
Solution diagram
149
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો સમય $t$ માં કણ દ્વારા કાપેલ અંતર $s$ એ $s=t^2-2t+5$ દ્વારા આપવામાં આવેલ હોય,તો તેનો પ્રવેગ કેટલો થાય?
A
$0$
B
$1$
C
$2$
D
$3$

Solution

(C) આપેલ અંતર વિધેય $s = t^2 - 2t + 5$ છે.
વેગ $v$ એ સમયની સાપેક્ષમાં સ્થાનાંતરનું પ્રથમ વિકલન છે: $v = \frac{ds}{dt} = \frac{d}{dt}(t^2 - 2t + 5) = 2t - 2$.
પ્રવેગ $a$ એ સમયની સાપેક્ષમાં વેગનું વિકલન છે: $a = \frac{dv}{dt} = \frac{d}{dt}(2t - 2) = 2$.
આમ,કણનો પ્રવેગ $2$ એકમ છે.
150
ChemistryMCQTS EAMCET · 2011
જો $\int \frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx = A \sin 2x + B$ હોય,તો $A$ ની કિંમત શોધો.
A
$-\frac{1}{2}$
B
$-1$
C
$\frac{1}{2}$
D
$1$

Solution

(A) ધારો કે $I = \int \frac{\sin^8 x - \cos^8 x}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\sin^8 x - \cos^8 x = (\sin^4 x - \cos^4 x)(\sin^4 x + \cos^4 x)$.
વળી,$\sin^4 x + \cos^4 x = (\sin^2 x + \cos^2 x)^2 - 2 \sin^2 x \cos^2 x = 1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x$.
આ કિંમત સંકલનમાં મૂકતા:
$I = \int \frac{(\sin^4 x - \cos^4 x)(1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x)}{1 - 2 \sin^2 x \cos^2 x} dx$.
$I = \int (\sin^4 x - \cos^4 x) dx$.
કારણ કે $\sin^4 x - \cos^4 x = (\sin^2 x - \cos^2 x)(\sin^2 x + \cos^2 x) = -\cos 2x$.
$I = \int -\cos 2x dx = -\frac{\sin 2x}{2} + B$.
આને $I = A \sin 2x + B$ સાથે સરખાવતા,આપણને $A = -\frac{1}{2}$ મળે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real TS EAMCET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live TS EAMCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Chemistry questions are in TS EAMCET 2011?

There are 188 Chemistry questions from the TS EAMCET 2011 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are TS EAMCET 2011 Chemistry solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice TS EAMCET 2011 Chemistry as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full TS EAMCET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Chemistry papers from TS EAMCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix TS EAMCET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Chemistry Paper

Pick TS EAMCET 2011 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.