NEET 2017 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(C) પ્રકાશ માટે ડોપ્લર શિફ્ટનું સૂત્ર $\frac{\Delta \lambda}{\lambda} = \frac{v}{c}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $\Delta \lambda$ એ તરંગલંબાઈમાં થતો ફેરફાર છે,$\lambda$ એ મૂળ તરંગલંબાઈ છે,$v$ એ સ્ત્રોતનો વેગ છે અને $c$ એ પ્રકાશની ગતિ છે.
આપેલ છે: $\Delta \lambda = 0.1 \ \mathring{A}$,$\lambda = 6000 \ \mathring{A}$,અને $c = 3 \times 10^5 \ km/s$.
વેગ $v$ માટે સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા: $v = \frac{\Delta \lambda}{\lambda} \times c$.
કિંમતો મૂકતા: $v = \frac{0.1}{6000} \times 3 \times 10^5 \ km/s$.
$v = \frac{1}{60000} \times 3 \times 10^5 = \frac{30}{6} = 5 \ km/s$.
આમ,તારાનો દૂર જવાનો વેગ $5 \ km/s$ છે.

(C) હાઇડ્રોજન જેવા પરમાણુઓ (એક-ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતી સ્પીસીઝ) માટે કક્ષકોની ઉર્જા ફક્ત મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ પર આધાર રાખે છે.
તેથી,$2s$ કક્ષકની ઉર્જા $2p$ કક્ષકની ઉર્જા જેટલી જ હોય છે $(E_{2s} = E_{2p})$.
આમ,$2s$ કક્ષકની ઉર્જા $2p$ કક્ષક કરતા ઓછી છે તે વિધાન ખોટું છે.

(A) તત્વનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 114$ છે.
તેની ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન $[Rn] \ 5f^{14} \ 6d^{10} \ 7s^2 \ 7p^2$ છે.
સંયોજકતા કોષની કોન્ફિગરેશન $ns^2 np^2$ $(n=7)$ હોવાથી,આ તત્વ $14^{th}$ સમૂહ એટલે કે કાર્બન પરિવારમાં આવે છે.

(D) આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક હોવા માટે,કુલ વેલેન્સ ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોવી જોઈએ.
$IBr_{2}^{-}$ માટે: $7 (I) 2 \times 7 (Br) 1 ({\text{વીજભાર}}) = 22$ વેલેન્સ ઈલેક્ટ્રોન.
$XeF_{2}$ માટે: $8 (Xe) 2 \times 7 (F) = 22$ વેલેન્સ ઈલેક્ટ્રોન.
બંને સ્પીસીઝમાં $22$ વેલેન્સ ઈલેક્ટ્રોન છે,તેથી તેઓ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક છે.
$IBr_{2}^{-}$ અને $XeF_{2}$ બંનેમાં મધ્યસ્થ પરમાણુની આસપાસ $3$ અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $2$ બંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જે રેખીય ભૂમિતિ ($sp^3d$ સંકરણ) આપે છે,તેથી તેઓ આઈસોસ્ટ્રક્ચરલ છે.

(C) $120^{\circ}$ નો બંધકોણ ધરાવતી સ્પીસીઝ નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક અણુના સંકરણ અને ભૂમિતિનું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1$. $ClF_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Cl$ પાસે $7$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $F$ પરમાણુઓ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. તેનું સંકરણ $sp^3d$ છે અને ભૂમિતિ $T$-આકારની છે,જેમાં બંધકોણ $90^{\circ}$ કરતા ઓછા હોય છે.
$2$. $NCl_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $N$ પાસે $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $Cl$ પરમાણુઓ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. તેનું સંકરણ $sp^3$ છે અને ભૂમિતિ પિરામિડલ છે,જેમાં બંધકોણ આશરે $107^{\circ}$ હોય છે.
$3$. $BCl_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $B$ પાસે $3$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $Cl$ પરમાણુઓ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે અને કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ નથી. તેનું સંકરણ $sp^2$ છે અને ભૂમિતિ ત્રિકોણીય સમતલીય છે,જેમાં બંધકોણ $120^{\circ}$ હોય છે.
$4$. $PH_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $P$ પાસે $5$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન છે. તે $H$ પરમાણુઓ સાથે $3$ બંધ બનાવે છે અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવે છે. તેની ભૂમિતિ પિરામિડલ છે અને બંધકોણ $93^{\circ}$ ની નજીક હોય છે.
તેથી,$BCl_3$ એ સાચી સ્પીસીઝ છે.

(B) આણ્વીય કક્ષક સિદ્ધાંત (Molecular Orbital Theory) નો ઉપયોગ કરીને સ્પીસીઝનો બંધ ક્રમાંક તેના કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા દ્વારા નક્કી કરી શકાય છે.
$CN^{-}$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $6 (C) + 7 (N) + 1 = 14$. બંધ ક્રમાંક = $\frac{1}{2}(10 - 4) = 3$.
$CO$ માટે: કુલ ઇલેક્ટ્રોન = $6 (C) + 8 (O) = 14$. બંધ ક્રમાંક = $\frac{1}{2}(10 - 4) = 3$.
$CN^{-}$ અને $CO$ બંનેમાં $14$ ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેમનો બંધ ક્રમાંક $3$ સમાન છે.

(A) સ્વયંભૂતા માટેની શરત $\Delta G < 0$ છે.
આપેલ છે $\Delta G = \Delta H - T \Delta S$.
પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ થવા માટે,$\Delta H - T \Delta S < 0$,જેનો અર્થ છે કે $T \Delta S > \Delta H$ અથવા $T > \frac{\Delta H}{\Delta S}$.
અહીં $\Delta H = 35.5 \ kJ \ mol^{-1} = 35500 \ J \ mol^{-1}$ અને $\Delta S = 83.6 \ J \ K^{-1} \ mol^{-1}$ છે.
સંતુલન તાપમાનની ગણતરી: $T = \frac{35500}{83.6} \approx 424.64 \ K \approx 425 \ K$.
$\Delta H > 0$ અને $\Delta S > 0$ હોવાથી,પ્રક્રિયા સંતુલન તાપમાન કરતા વધારે તાપમાને સ્વયંભૂ થશે,એટલે કે $T > 425 \ K$.

(B) અપ્રતિવર્તી વિસ્તરણ પ્રક્રિયા માટે,કાર્ય $W = -P_{ext} \Delta V$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે $P_{ext} = 2.5 \ atm$,$V_i = 2.50 \ L$,અને $V_f = 4.50 \ L$.
$W = -2.5 \ atm \times (4.50 \ L - 2.50 \ L) = -2.5 \times 2.0 = -5.0 \ L \ atm$.
$1 \ L \ atm = 101.3 \ J$ હોવાથી,$W = -5.0 \times 101.3 \ J = -505 \ J$.
પાત્ર સારી રીતે ઇન્સ્યુલેટેડ હોવાથી,પ્રક્રિયા એડિયાબેટિક છે,તેથી $q = 0$.
ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ મુજબ,$\Delta U = q + W$.
તેથી,$\Delta U = 0 + (-505 \ J) = -505 \ J$.

(A) આપેલ પ્રક્રિયાઓ:
$(1) \ N_2 + 3H_2 \rightleftharpoons 2NH_3 \quad K_1$
$(2) \ N_2 + O_2 \rightleftharpoons 2NO \quad K_2$
$(3) \ H_2 + \frac{1}{2} O_2 \rightleftharpoons H_2O \quad K_3$
લક્ષ્ય પ્રક્રિયા:
$(4) \ 2NH_3 + \frac{5}{2} O_2 \rightleftharpoons 2NO + 3H_2O \quad K$
સમીકરણ $(4)$ મેળવવા માટે,આપણે $(2) + 3 \times (3) - (1)$ પ્રક્રિયા કરીશું.
સંતુલન અચળાંકના નિયમો મુજબ:
$K = \frac{K_2 \times (K_3)^3}{K_1} = \frac{K_2 K_3^3}{K_1}$

(C) $Ag_2C_2O_4$ નું વિયોજન આ મુજબ છે: $Ag_2C_2O_4(s) \rightleftharpoons 2Ag^{+}(aq) + C_2O_4^{2-}(aq)$.
આપેલ છે: $[Ag^{+}] = 2.2 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1}$.
સ્ટોઇકિયોમેટ્રી મુજબ,$[C_2O_4^{2-}] = \frac{1}{2} [Ag^{+}] = \frac{2.2 \times 10^{-4}}{2} = 1.1 \times 10^{-4} \ mol \ L^{-1}$.
દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $K_{sp}$ નું સૂત્ર: $K_{sp} = [Ag^{+}]^2 [C_2O_4^{2-}]$.
કિંમતો મૂકતા: $K_{sp} = (2.2 \times 10^{-4})^2 \times (1.1 \times 10^{-4})$.
$K_{sp} = (4.84 \times 10^{-8}) \times (1.1 \times 10^{-4}) = 5.324 \times 10^{-12} \approx 5.3 \times 10^{-12}$.

(D) સંતુલન પ્રક્રિયા છે: $SrCO_{3(s)} \rightleftharpoons SrO_{(s)} + CO_{2(g)}$
સંતુલન અચળાંક $K_p$ આ મુજબ છે: $K_p = P_{CO_2} = 1.6 \, atm$.
આનો અર્થ એ છે કે સંતુલન સમયે $CO_2$ દ્વારા લગાડી શકાતું મહત્તમ દબાણ $1.6 \, atm$ છે.
વાયુ અવસ્થા માટે બોઈલના નિયમ $(P_1V_1 = P_2V_2)$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $P_1 = 0.4 \, atm$,$V_1 = 20 \, L$,અને $P_2 = 1.6 \, atm$:
$0.4 \times 20 = 1.6 \times V_2$
$V_2 = \frac{0.4 \times 20}{1.6} = \frac{8}{1.6} = 5 \, L$.
આમ,જ્યારે દબાણ $1.6 \, atm$ થાય ત્યારે પાત્રનું કદ $5 \, L$ હશે.

(C) આયનીય ગતિશીલતા એ જલીય આયનના કદના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે: $\text{Ionic mobility} \propto \frac{1}{\text{size of hydrated ion}}$.
જલીય દ્રાવણમાં,જલીયકરણનું પ્રમાણ આયનની વીજભાર ઘનતા પર આધાર રાખે છે.
નાના આલ્કલી ધાતુ આયનો વધુ વીજભાર ઘનતા ધરાવે છે,જે વધુ જલીયકરણ તરફ દોરી જાય છે.
જલીય આયનીય કદનો ક્રમ આ મુજબ છે: $Li^{+}_{(aq)} > Na^{+}_{(aq)} > K^{+}_{(aq)} > Rb^{+}_{(aq)}$.
$Li^{+}$ સૌથી મોટું જલીય કદ ધરાવતું હોવાથી,તે વિદ્યુત ક્ષેત્રમાં સૌથી વધુ અવરોધ અનુભવે છે.
તેથી,$Li^{+}$ ની આયનીય ગતિશીલતા સૌથી ઓછી છે.

(C) $o$-નાઈટ્રોફિનોલ અને $p$-નાઈટ્રોફિનોલને વરાળ નિસ્યંદન (steam distillation) દ્વારા અલગ કરી શકાય છે.
$o$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતર-આણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધને કારણે તે વરાળમાં બાષ્પશીલ છે.
તેની સામે,$p$-નાઈટ્રોફિનોલમાં આંતર-આણ્વીય હાઈડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે,જેના કારણે અણુઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલા રહે છે અને તેની બાષ્પશીલતા ઓછી હોય છે.
તેથી,$o$-નાઈટ્રોફિનોલ વરાળ સાથે નિસ્યંદિત થાય છે,જ્યારે $p$-નાઈટ્રોફિનોલ નિસ્યંદન ફ્લાસ્કમાં બાકી રહે છે.

(D) $1$. મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ નક્કી કરો: આલ્ડિહાઈડ $(-CHO)$ સમૂહ કીટોન $(>C=O)$ સમૂહ કરતા વધુ અગ્રતા ધરાવે છે. તેથી,મુખ્ય શૃંખલામાં આલ્ડિહાઈડ કાર્બનને $C-1$ તરીકે ગણવો પડે.
$2$. શૃંખલાનું નંબરિંગ: આલ્ડિહાઈડ કાર્બન $(C-1)$ થી નંબરિંગ શરૂ કરો. શૃંખલા $6$ કાર્બન લાંબી છે $(hex)$.
$3$. વિસ્થાપિત સમૂહો અને અસંતૃપ્તતા ઓળખો: $C-2$ પર મિથાઈલ સમૂહ,$C-3$ પર કીટોન સમૂહ અને $C-4$ પર દ્વિબંધ છે.
$4$. નામકરણ: સાચું નામ $2-$મિથાઈલ$-3-$ઓક્સોહેક્સ$-4-$ઈનલ છે.

(C) ઇલેક્ટ્રોફાઇલ એ ઇલેક્ટ્રોન-ન્યૂન સ્પીસીઝ છે જે તટસ્થ (દા.ત.,$BF_3$,$AlCl_3$) અથવા ધન વીજભારિત (દા.ત.,$H^+$,$NO_2^+$) હોઈ શકે છે.
તે લુઈસ એસિડ તરીકે વર્તે છે અને ન્યુક્લિયોફાઇલ પાસેથી ઇલેક્ટ્રોનની જોડી સ્વીકારીને રાસાયણિક બંધ બનાવે છે.

(A) હાઇડ્રોકાર્બનની એસિડિટી એસિડિક હાઇડ્રોજન સાથે જોડાયેલા કાર્બન પરમાણુના સંકરણ પર આધાર રાખે છે.
કાર્બનની વિદ્યુતઋણતાનો ક્રમ $sp > sp^2 > sp^3$ છે.
$CH \equiv CH$ ($sp$ સંકરણ) સૌથી વધુ એસિડિક છે.
$CH_3-C \equiv CH$ ($sp$ સંકરણ) એ મિથાઈલ ગ્રુપની $+I$ અસરને કારણે $CH \equiv CH$ કરતા ઓછું એસિડિક છે.
$CH_2=CH_2$ ($sp^2$ સંકરણ) આલ્કાઈન કરતા ઓછું એસિડિક છે.
$CH_3-CH_3$ ($sp^3$ સંકરણ) સૌથી ઓછું એસિડિક છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $CH \equiv CH > CH_3-C \equiv CH > CH_2=CH_2 > CH_3-CH_3$ છે.

(C) $HgSO_4$ અને $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં,આલ્કાઈન્સ માર્કોવનીકોવના નિયમ મુજબ જલીયકરણ (hydration) અનુભવે છે.
પ્રોપાઈન $(CH_3-C \equiv CH)$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને અસ્થિર ઇનોલ મધ્યવર્તી,$CH_3-C(OH)=CH_2$ $(A)$ બનાવે છે.
આ ઇનોલ ત્યારબાદ વધુ સ્થિર કીટો સ્વરૂપ,પ્રોપેનોન $CH_3-C(=O)-CH_3$ $(B)$ બનાવવા માટે ટોટોમેરાઈઝેશન અનુભવે છે.
$CH_3-C \equiv CH + H_2O \xrightarrow{Hg^{2+}/H^{+}} [CH_3-C(OH)=CH_2] \to CH_3-C(=O)-CH_3$

(C) કન્ફોર્મેશનમાં,બંધકોણ અને બંધ લંબાઈ સમાન રહે છે.
આ પરિભ્રમણ દરમિયાન,અણુની બંધ લંબાઈ અને બંધકોણ બદલાતા નથી કારણ કે સહસંયોજક બંધ તૂટતા નથી અથવા વિકૃત થતા નથી.

(D) જમીનમાં રહેલા સૂક્ષ્મજીવો $CO$ ને $CO_2$ માં ઓક્સિડેશન કરીને $CO$ માટે સિંક તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) જ્યારે $HgCl_2$ ને $I^{-}$ આયનો ધરાવતા દ્રાવણમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે પહેલા $HgI_2$ અવક્ષેપ બનાવે છે,જે પછી વધારાના $I^{-}$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને દ્રાવ્ય સંકીર્ણ $[HgI_4]^{2-}$ બનાવે છે.
$HgCl_2 + 2I^{-} \longrightarrow HgI_2(s) + 2Cl^{-}$
$HgI_2(s) + 2I^{-} \longrightarrow [HgI_4]^{2-}(aq)$
જ્યારે $I_2$ ને $I^{-}$ આયનો ધરાવતા દ્રાવણમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે તે ટ્રાયઆયોડાઈડ આયન બનાવે છે,જે પાણીમાં દ્રાવ્ય છે.
$I_2 + I^{-} \longrightarrow I_3^{-}(aq)$
આમ,અંતે બનતી સ્પીસીઝ $[HgI_4]^{2-}$ અને $I_3^{-}$ છે.

(A) આર્કિબૅક્ટેરિયા એ બૅક્ટેરિયાનો એક વિશિષ્ટ સમૂહ છે જે અત્યંત કઠિન નિવાસસ્થાનો જેવા કે અતિશય ક્ષારયુક્ત વિસ્તારો (હેલોફાઇલ્સ),ગરમ પાણીના ઝરા (થર્મોએસિડોફાઇલ્સ) અને કાદવવાળા વિસ્તારો (મિથેનોજેન્સ) માં જોવા મળે છે.
આર્કિબૅક્ટેરિયા અન્ય બૅક્ટેરિયાથી અલગ કોષદીવાલનું બંધારણ ધરાવે છે,જે તેમને આવી અતિશય પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) પર્ણરંદ્રીય છિદ્રનું ખૂલવું અને બંધ થવું મુખ્યત્વે રક્ષકકોષોના આશૂનદાબ (turgor pressure) દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
જ્યારે પાણીના પ્રવેશને કારણે રક્ષકકોષો આશૂન બને છે,ત્યારે તેઓ ફૂલે છે.
રક્ષકકોષોની કોષદીવાલમાં સેલ્યુલોઝના સૂક્ષ્મતંતુકો આયામ (longitudinal) ને બદલે અરીય (radial) રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે.
આ અરીય આયોજનને કારણે કોષદીવાલ આડી દિશામાં વધુ વિસ્તરણ પામી શકે છે,જેનાથી રક્ષકકોષો બહારની તરફ ફૂલે છે અને પર્ણરંદ્રીય છિદ્ર ખૂલે છે.
તેથી,સેલ્યુલોઝ સૂક્ષ્મતંતુકોનું અરીય આયોજન એ પર્ણરંદ્રીય છિદ્ર ખૂલવા માટેની મુખ્ય રચનાત્મક લાક્ષણિકતા છે.

(D) $Glycocalyx$ એ બેક્ટેરિયલ કોષના આવરણનું સૌથી બહારનું સ્તર છે.
તે પોલીસેકેરાઈડ્સ અને ક્યારેક પ્રોટીનનું બનેલું હોય છે.
આ સ્તર બેક્ટેરિયલ કોષને ચીકણો ગુણધર્મ આપે છે,જે તેને સપાટી સાથે ચોંટવામાં મદદ કરે છે અને યજમાનની રોગપ્રતિકારક શક્તિથી બેક્ટેરિયાનું રક્ષણ કરે છે.

(C) સલ્ફોનેશન એ ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયાનો દર બેન્ઝીન વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા પર આધાર રાખે છે.
જે સમૂહો વલયને ઇલેક્ટ્રોન આપે છે (સક્રિયકારક સમૂહો),તે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારે છે અને વલયને ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી હુમલા માટે વધુ સક્રિય બનાવે છે.
$1$. ટોલ્યુઈનમાં રહેલો $CH_3$ સમૂહ ઇલેક્ટ્રોન દાતા સમૂહ છે ($+I$ અને હાઈપરકોન્જુગેશન અસર),જે બેન્ઝીન વલયને સક્રિય કરે છે.
$2$. ક્લોરોબેન્ઝીનમાં $Cl$ તેની પ્રબળ $-I$ અસરને કારણે વલયને નિષ્ક્રિય કરે છે.
$3$. નાઈટ્રોબેન્ઝીનમાં $NO_2$ તેની $-I$ અને $-M$ અસરોને કારણે ખૂબ જ નિષ્ક્રિયકારક સમૂહ છે.
$4$. બેન્ઝીનમાં કોઈ વિસ્થાપિત સમૂહ નથી.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી ટોલ્યુઈન ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી વિસ્થાપન માટે સૌથી વધુ સક્રિય છે.

(B) એન્ટ્રોપી એ તંત્રની અસ્તવ્યસ્તતા અથવા અવ્યવસ્થાનું માપ છે. વાયુરૂપ અણુઓ માટે,અણુનું કદ અને જટિલતા વધવાની સાથે એન્ટ્રોપી વધે છે,કારણ કે પરિભ્રમણ અને કંપન માટે સ્વતંત્રતાના અંશો વધે છે.
આપેલા અણુઓની સરખામણી કરતા:
$H_2$ (દ્વિ-પરમાણ્વીય,નાનું)
$CH_4$ (બહુ-પરમાણ્વીય,$5$ પરમાણુઓ)
$C_2H_2$ (બહુ-પરમાણ્વીય,$4$ પરમાણુઓ)
$C_2H_6$ (બહુ-પરમાણ્વીય,$8$ પરમાણુઓ)
$C_2H_6$ માં સૌથી વધુ પરમાણુઓ અને સૌથી જટિલ બંધારણ હોવાથી,તેની એન્ટ્રોપીનું મૂલ્ય સૌથી વધુ છે.
$298 \ K$ પર પ્રમાણિત મોલર એન્ટ્રોપીના મૂલ્યો $(J \ K^{-1} \ mol^{-1})$ નીચે મુજબ છે:

$C_2H_2$	$200.8$
$H_2$	$130.58$
$C_2H_6$	$229.5$
$CH_4$	$186.2$

(C) સમૂહ $16$ ના તત્વોના હાઇડ્રાઇડમાં બંધકોણ મધ્યસ્થ પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા પર આધાર રાખે છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ મધ્યસ્થ પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે,જેના કારણે બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ મધ્યસ્થ પરમાણુથી દૂર જાય છે.
આના પરિણામે બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ વચ્ચેનું અપાકર્ષણ ઘટે છે,જે બંધકોણમાં ઘટાડો કરે છે.
તેથી,$H_2O$ નો બંધકોણ $(104.5^\circ)$ $H_2S$ $(92.1^\circ)$,$H_2Se$ $(91^\circ)$ અને $H_2Te$ $(90^\circ)$ ની સરખામણીમાં સૌથી મોટો છે.

(B) $1$. હાઇડ્રોકાર્બનનું મોલર દળ શોધો:
આપેલ $42 \, mg = 0.042 \, g$ માં $3.01 \times 10^{20}$ અણુઓ છે.
મોલની સંખ્યા $n = \frac{3.01 \times 10^{20}}{6.022 \times 10^{23}} \approx 5 \times 10^{-4} \, mol$.
મોલર દળ $M = \frac{0.042 \, g}{5 \times 10^{-4} \, mol} = 84 \, g/mol$.
$2$. $C$ અને $H$ ના પરમાણુઓની સંખ્યા નક્કી કરો:
$C$ નું દળ $= 85.7 \% \text{ of } 84 = 72 \, g$.
$C$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= \frac{72}{12} = 6$.
$H$ નું દળ $= 84 - 72 = 12 \, g$.
$H$ પરમાણુઓની સંખ્યા $= \frac{12}{1} = 12$.
$3$. નિષ્કર્ષ:
આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{12}$ છે.

(D) $1$. બંધકોણનો ક્રમ $CH_{4} > NH_{3} > H_{2}O > H_{2}S$ સાચો છે.
$2$. $O_{2}$ સ્પીસીઝ માટે બંધક્રમાંકનો ક્રમ $O_{2}^{+} > O_{2} > O_{2}^{-} > O_{2}^{2-}$ સાચો છે.
$3$. $H$-બંધની પ્રબળતાનો ક્રમ $HF > H_{2}O > NH_{3} > HCl$ સાચો છે.
$4$. $CO_{2}$ માં,$O=C=O$ બંધારણ $\overline{O}-C \equiv \stackrel{+}{O}$ કરતા વધુ સ્થાયી છે કારણ કે તેમાં કોઈ ફોર્મલ ચાર્જ નથી અને તે અષ્ટકનો નિયમ પાળે છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ ખોટો છે.

(B) પોટેશિયમ સુપરઓક્સાઇડ $(KO_{2})$ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_{2})$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને પોટેશિયમ કાર્બોનેટ $(K_{2}CO_{3})$ અને ઓક્સિજન વાયુ $(O_{2})$ ઉત્પન્ન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$2 KO_{2} + CO_{2} \rightarrow K_{2}CO_{3} + \frac{3}{2} O_{2}$
આ ગુણધર્મને કારણે,તેનો ઉપયોગ સબમરીન અને અવકાશ મુસાફરી માટેના શ્વસન ઉપકરણોમાં થાય છે.

(C) મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n$ ધરાવતી કક્ષામાં કક્ષકોની કુલ સંખ્યા $n^2$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$n = 4$ માટે,કક્ષકોની કુલ સંખ્યા $= 4^2 = 16$ થાય.

(A) ઉષ્માગતિશાસ્ત્રમાં,સમતાપી અને પ્રતિવર્તી પરિસ્થિતિઓ હેઠળ ગિબ્સ મુક્ત ઊર્જામાં થતો ફેરફાર $( \Delta G )$ એ પ્રણાલી દ્વારા કરવામાં આવતા મહત્તમ અવિસ્તરણીય કાર્ય (અથવા ઉપયોગી કાર્ય) જેટલો હોય છે. ગાણિતિક રીતે,$ \Delta G = W_{\text{non-expansion}} $.

(C) $K_p$ અને $K_c$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: $K_p = K_c(RT)^{\Delta n_g}$.
પ્રક્રિયા $N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)}$ માટે,વાયુરૂપ મોલનો ફેરફાર $\Delta n_g = 2 - (1 + 3) = -2$ છે.
આપેલ છે $K_p = 5.8 \times 10^5$,$T = 298 \, K$,અને $R = 0.08314 \, L \, bar \, K^{-1} \, mol^{-1}$.
$K_c$ શોધવા માટે સૂત્ર: $K_c = K_p(RT)^{-\Delta n_g} = K_p(RT)^2$.
કિંમતો મૂકતા: $K_c = (5.8 \times 10^5) \times (0.08314 \times 298)^2$.
$K_c = (5.8 \times 10^5) \times (24.77572)^2$.
$K_c = (5.8 \times 10^5) \times 613.836$.
$K_c \approx 3.56 \times 10^8$.

(A) ટેટ્રાક્લોરોઈથીન $(Cl_{2}C=CCl_{2})$ નો ઉપયોગ અગાઉ ડ્રાય ક્લિનિંગ માટે દ્રાવક તરીકે થતો હતો,પરંતુ તે કેન્સરકારક હોવાની શંકા છે અને તે ભૂગર્ભજળને પ્રદૂષિત કરે છે.
પ્રવાહી $CO_{2}$ નો ઉપયોગ હવે ડ્રાય ક્લિનિંગ માટે પર્યાવરણને અનુકૂળ વિકલ્પ તરીકે થાય છે,કારણ કે તે બિન-ઝેરી છે અને પર્યાવરણને પ્રદૂષિત કરતું નથી.

(D) $Le \ Chatelier$ ના સિદ્ધાંત મુજબ,ઉદ્દીપક પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓ માટે ઓછી સક્રિયકરણ ઉર્જા સાથેનો વૈકલ્પિક માર્ગ પૂરો પાડે છે. તે બંને પ્રક્રિયાઓના દરને સમાન રીતે વધારે છે,આમ સંતુલનની સ્થિતિ અથવા સંતુલન અચળાંક બદલ્યા વિના સંતુલન સ્થિતિ સુધી ઝડપથી પહોંચે છે. તેથી,ઉદ્દીપકની હાજરી સંતુલનને અસર કરતી નથી.

(A) $K_p$ અને $K_c$ વચ્ચેનો સંબંધ $K_p = K_c(RT)^{\Delta n_{(g)}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,$\frac{K_p}{K_c} = (RT)^{\Delta n_{(g)}}$.
પ્રક્રિયા $CO_{(g)} + Cl_{2(g)} \rightleftharpoons COCl_{2(g)}$ માટે,વાયુરૂપ ઘટકોના મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર $\Delta n_{(g)} = n_{p(g)} - n_{r(g)} = 1 - (1 + 1) = 1 - 2 = -1$ છે.
આ કિંમત મૂકતા,આપણને $\frac{K_p}{K_c} = (RT)^{-1} = \frac{1}{RT}$ મળે છે.

(B) ઘટકો સમબંધારણીય છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે તેમનું સંકરણ અને ભૂમિતિ તપાસીએ છીએ:
$1$. $ICl_4^-$ ($sp^3d^2$,સમતલીય ચોરસ) અને $XeF_4$ ($sp^3d^2$,સમતલીય ચોરસ) સમબંધારણીય છે.
$2$. $ClO_3^-$ ($sp^3$,પિરામિડલ) અને $CO_3^{2-}$ ($sp^2$,ત્રિકોણીય સમતલીય) સમબંધારણીય નથી.
$3$. $IBr_2^-$ ($sp^3d$,રેખીય) અને $XeF_2$ ($sp^3d$,રેખીય) સમબંધારણીય છે.
$4$. $BrO_3^-$ ($sp^3$,પિરામિડલ) અને $XeO_3$ ($sp^3$,પિરામિડલ) સમબંધારણીય છે.
આમ,$ClO_3^-$ અને $CO_3^{2-}$ ની જોડી સમબંધારણીય નથી.

(C) ઈથેન અણુ $(CH_3-CH_3)$ માં,કાર્બન-કાર્બન બંધ એ એકલ સિગ્મા $(\sigma)$ બંધ છે.
સિગ્મા $(\sigma)$ બંધ કક્ષકોના સીધા ઓવરલેપ દ્વારા બનતો હોવાથી,તે આંતર-કેન્દ્રીય અક્ષ પર નળાકાર સંમિતિ ધરાવે છે.
આ નળાકાર સંમિતિ કાર્બન-કાર્બન એકલ બંધની આસપાસ મુક્ત પરિભ્રમણની મંજૂરી આપે છે,જે વિવિધ સંરૂપણીય સમઘટકો તરફ દોરી જાય છે.

(D) ભારે $p$-બ્લોક તત્વોમાં સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં સંયોજકતા કક્ષાના $ns^{2}$ ઇલેક્ટ્રોન બંધનમાં ભાગ લેવામાં અસમર્થ હોય છે,જેને નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસર (inert pair effect) કહેવામાં આવે છે.
પરિણામે,$Pb(II)$ એ $Pb(IV)$ કરતા વધુ સ્થાયી છે,અને $Sn(IV)$ એ $Sn(II)$ કરતા વધુ સ્થાયી છે.
$Pb(IV)$ અસ્થાયી હોવાથી,તે સરળતાથી $Pb(II)$ માં રિડક્શન પામે છે,તેથી $Pb(IV)$ પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે.
$Sn(II)$ અસ્થાયી હોવાથી,તે સરળતાથી $Sn(IV)$ માં ઓક્સિડેશન પામે છે,તેથી $Sn(II)$ પ્રબળ રિડક્શનકર્તા છે.

(D) $Schottky$ ક્ષતિમાં,આયનો લેટીસ છોડી દે છે,તેથી ઘનતા ઘટે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$FeO_{0.98}$ ધાતુ ઉણપની ક્ષતિ દર્શાવે છે કારણ કે $Fe$ અને $O$ નો ગુણોત્તર $1:1$ કરતા ઓછો છે. આ વિધાન સાચું છે.
$NaCl_{(s)}$ અવાહક છે,$Si$ અર્ધવાહક છે,$Ag$ વાહક છે અને ક્વાર્ટઝ પીઝોઈલેક્ટ્રિક સ્ફટિક છે. આ વિધાન સાચું છે.
Frenkel ક્ષતિ એવા આયનીય સંયોજનોમાં જોવા મળે છે જ્યાં ધન આયન અને ઋણ આયનના કદમાં મોટો તફાવત હોય છે (ધન આયન ઋણ આયન કરતા ઘણો નાનો હોય છે). તેથી,તે વિધાન કે જેમાં કદ લગભગ સમાન હોય ત્યારે તે જોવા મળે છે,તે ખોટું છે.

(C) મોલલ અવનયન અચળાંક,જેને ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_f)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે દ્રાવકનો લાક્ષણિક ગુણધર્મ છે.
તે માત્ર દ્રાવકના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે અને દ્રાવ્યની સાંદ્રતા અથવા દ્રાવણની મોલાલિટીથી સ્વતંત્ર છે.
તેથી,જો મંદ દ્રાવણની મોલાલિટી બમણી કરવામાં આવે,તો $(K_f)$ નું મૂલ્ય અપરિવર્તિત રહેશે.

(A) મોલારિટીને દ્રાવણના પ્રતિ લિટર ઓગળેલા દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે $(M = \frac{n}{V(L)})$.
તાપમાનમાં ફેરફાર સાથે દ્રાવણનું કદ બદલાતું હોવાથી,મોલારિટી તાપમાન પર આધારિત છે.
તેનાથી વિપરીત,મોલ અંશ,વજન ટકાવારી અને મોલાલિટી દળ પર આધારિત છે,જે તાપમાનના ફેરફાર સાથે બદલાતું નથી.

(B) ડેનિયલ કોષ માટે કોષ પ્રક્રિયા $Zn(s) + Cu^{2+}(aq) \longrightarrow Zn^{2+}(aq) + Cu(s)$ છે.
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણ $E = E^{\circ} - \frac{0.059}{n} \log \frac{[Zn^{2+}]}{[Cu^{2+}]}$ નો ઉપયોગ કરતા,જ્યાં $n = 2.$
$E_1$ માટે: $[Zn^{2+}] = 0.01 \, M$ અને $[Cu^{2+}] = 1.0 \, M.$
$E_1 = E^{\circ} - \frac{0.059}{2} \log \frac{0.01}{1} = E^{\circ} - \frac{0.059}{2} \log(10^{-2}) = E^{\circ} + 0.059.$
$E_2$ માટે: $[Zn^{2+}] = 1.0 \, M$ અને $[Cu^{2+}] = 0.01 \, M.$
$E_2 = E^{\circ} - \frac{0.059}{2} \log \frac{1}{0.01} = E^{\circ} - \frac{0.059}{2} \log(10^{2}) = E^{\circ} - 0.059.$
બંનેની સરખામણી કરતા,$E_1 = E^{\circ} + 0.059$ અને $E_2 = E^{\circ} - 0.059.$
તેથી,$E_1 > E_2$.

(C) પ્રક્રિયાનો વેગ ધીમા તબક્કા $(ii)$ દ્વારા નક્કી થાય છે:
$r = k[X][Y_2]$ $---$ $(1)$
ઝડપી સંતુલન તબક્કા $(i)$ પરથી:
$K_{eq} = \frac{[X]^2}{[X_2]}$
$[X]^2 = K_{eq}[X_2]$
$[X] = K_{eq}^{1/2}[X_2]^{1/2}$ $---$ $(2)$
સમીકરણ $(2)$ ને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$r = k \cdot K_{eq}^{1/2}[X_2]^{1/2}[Y_2]^1$
$r = k'[X_2]^{1/2}[Y_2]^1$
પ્રક્રિયાનો કુલ ક્રમ એ વેગ નિયમમાં સાંદ્રતા પદોના ઘાતાંકોનો સરવાળો છે:
ક્રમ $= 0.5 + 1 = 1.5$

(A) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,સંકલિત વેગ સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$t = \frac{2.303}{k} \log \frac{[A]_0}{[A]_t}$
આપેલ છે:
$k = 10^{-2} \ sec^{-1}$
$[A]_0 = 20 \ g$
$[A]_t = 5 \ g$
કિંમતો મૂકતા:
$t = \frac{2.303}{10^{-2}} \log \frac{20}{5}$
$t = 230.3 \times \log(4)$
$t = 230.3 \times 0.6021$
$t \approx 138.6 \ sec$

(A) ઉદ્દીપક પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓની સક્રિયકરણ ઊર્જામાં સમાન ઘટાડો કરે છે.
તેથી,તે પુરોગામી અને પ્રતિગામી બંને પ્રક્રિયાઓને સમાન દરે ઝડપી બનાવે છે.
પરિણામે,આપેલા તાપમાને સંતુલન અચળાંક $(K_{eq})$ ઉદ્દીપકની હાજરીથી પ્રભાવિત થતો નથી.
આમ,સંતુલન અચળાંક બદલાય છે તેવું વિધાન ખોટું છે.

(C) ચાંદી અને સોનાના નિષ્કર્ષણમાં સાયનાઇડ પ્રક્રિયા (મેકઆર્થર-ફોરેસ્ટ પ્રક્રિયા)નો સમાવેશ થાય છે.
પ્રથમ,અયસ્કને હવા $(O_2)$ ની હાજરીમાં $NaCN$ સાથે લીચ કરવામાં આવે છે જેથી દ્રાવ્ય સંકીર્ણ બને છે:
$Ag_{2}S + 4 NaCN \xrightarrow{O_{2}} 2 Na[Ag(CN)_{2}] + Na_{2}SO_{4}$
ત્યારબાદ,ઝિંક $(Zn)$ જેવી વધુ ઇલેક્ટ્રોપોઝિટિવ ધાતુનો ઉપયોગ કરીને વિસ્થાપન દ્વારા દ્રાવણમાંથી ચાંદી મેળવવામાં આવે છે:
$2 Na[Ag(CN)_{2}] + Zn \longrightarrow Na_{2}[Zn(CN)_{4}] + 2Ag(\downarrow)$
આમ,ચાંદી $Zn$ સાથે વિસ્થાપન દ્વારા પુનઃપ્રાપ્ત થાય છે.

(A) $A-iii$: $XX'$ રેખીય ભૂમિતિ ધરાવે છે કારણ કે તેમાં માત્ર બે પરમાણુઓ હાજર છે.
$B-i$: $XX'_3$ $T$-આકારની ભૂમિતિ ધરાવે છે કારણ કે તેમાં $3$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હાજર છે. ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની ભૂમિતિ ટ્રાયગોનલ બાયપિરામિડલ છે.
$C-iv$: $XX'_5$ સ્ક્વેર-પિરામિડલ ભૂમિતિ ધરાવે છે કારણ કે તેમાં $5$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $1$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હાજર છે. ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની ભૂમિતિ અષ્ટફલકીય છે.
$D-ii$: $XX'_7$ પેન્ટાગોનલ બાયપિરામિડલ ભૂમિતિ ધરાવે છે કારણ કે તેમાં $7$ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને $0$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હાજર છે.

(A) ટેટ્રાથાયોનેટ આયન $(S_4O_6^{2-})$ માં $S-S-S-S$ શૃંખલા હોય છે,તેથી તેમાં $S-S$ બંધ હોય છે.
થાયોસલ્ફેટ આયન $(S_2O_3^{2-})$ માં એક સલ્ફર પરમાણુ બીજા સલ્ફર પરમાણુ સાથે દ્વિબંધ ($S=S$ બંધ) દ્વારા જોડાયેલ હોય છે,તેથી તેમાં $S-S$ બંધ હોય છે.
ડાયસલ્ફેટ આયન $(S_2O_7^{2-})$ માં $S-O-S$ લિંકેજ હોય છે અને તેમાં $S-S$ બંધ હોતો નથી.
પેરોક્સિડાયસલ્ફેટ આયન $(S_2O_8^{2-})$ માં $S-O-O-S$ લિંકેજ હોય છે અને તેમાં $S-S$ બંધ હોતો નથી.
તેથી,$S_4O_6^{2-}$ અને $S_2O_3^{2-}$ બંને $S-S$ બંધ ધરાવે છે.

(A) સલ્ફર ડાયોક્સાઇડ $(SO_2)$ એક પ્રબળ રિડક્શનકર્તા તરીકે વર્તે છે.
જ્યારે $SO_2$ વાયુને પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ $(KMnO_4)$ ના એસિડિક દ્રાવણમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે જાંબલી રંગના $Mn^{7+}$ આયનનું રંગવિહીન $Mn^{2+}$ આયનમાં રિડક્શન કરે છે.
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ:
$2KMnO_4 + 5SO_2 + 2H_2O \rightarrow K_2SO_4 + 2MnSO_4 + 2H_2SO_4$
$MnSO_4$ રંગવિહીન દ્રાવણ હોવાથી,$KMnO_4$ નો જાંબલી રંગ દૂર થાય છે.

(B) એક્ટિનોઇડ્સ લેન્થેનોઇડ્સની તુલનામાં ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓની વિશાળ શ્રેણી દર્શાવે છે કારણ કે $5f$,$6d$ અને $7s$ ઉર્જા સ્તરો ઉર્જામાં ખૂબ નજીક છે.
આ નાનો ઉર્જા તફાવત આ પેટાકોષોમાંથી ઇલેક્ટ્રોનને બંધનમાં ભાગ લેવા દે છે,જેનાથી ઉત્તેજના સરળ બને છે.

(A) ગ્રીગનાર્ડ પ્રક્રિયક,જે $RMgX$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,તેમાં આલ્કાઈલ સમૂહના કાર્બન પરમાણુ અને મેગ્નેશિયમ ધાતુના પરમાણુ વચ્ચે સીધો $\sigma$-બંધ હોય છે.
તેથી,તેને $\sigma$-બંધિત ઓર્ગેનોમેટાલિક સંયોજન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
જ્યારે ફેરોસીન,કોબાલ્ટોસીન અને રુથેનોસીન એ $\pi$-બંધિત ઓર્ગેનોમેટાલિક સંયોજનો (મેટાલોસીન્સ) ના ઉદાહરણો છે.

(B) સંકીર્ણ સંયોજનોની વધારાના $AgNO_3$ સાથેની પ્રક્રિયા સંકલન ક્ષેત્રની બહાર રહેલા ક્લોરાઇડ આયનો (આયનીકરણ પામી શકે તેવા ક્લોરાઇડ) ને અવક્ષેપિત કરે છે.
$1$. $[Co(NH_3)_6]Cl_3$ માં $3$ આયનીકરણ પામી શકે તેવા $Cl^-$ આયનો છે,જે $3 \ mol \ AgCl$ આપે છે.
$2$. $[Co(NH_3)_5Cl]Cl_2$ માં $2$ આયનીકરણ પામી શકે તેવા $Cl^-$ આયનો છે,જે $2 \ mol \ AgCl$ આપે છે.
$3$. $[Co(NH_3)_4Cl_2]Cl$ માં $1$ આયનીકરણ પામી શકે તેવો $Cl^-$ આયન છે,જે $1 \ mol \ AgCl$ આપે છે.
આમ,સાચો ક્રમ $3 \ AgCl, 2 \ AgCl, 1 \ AgCl$ છે.

(B) શોષાયેલા પ્રકાશની ઊર્જા $(\Delta_o)$ એ શોષણની તરંગલંબાઇ $(\lambda)$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે: $\Delta_o \propto \frac{1}{\lambda}$.
પ્રબળ લિગેન્ડ્સ વધુ ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્પ્લિટિંગ $(\Delta_o)$ પેદા કરે છે,જે ઊંચી ઊર્જા અને ટૂંકી તરંગલંબાઇને અનુરૂપ છે.
આપેલ લિગેન્ડ્સ માટે સ્પેક્ટ્રોકેમિકલ શ્રેણી છે: $H_2O < NH_3 < en$.
જેમ લિગેન્ડની પ્રબળતા વધે છે,તેમ સ્પ્લિટિંગ ઊર્જા $(\Delta_o)$ વધે છે,અને તેથી શોષાયેલી તરંગલંબાઇ $(\lambda)$ ઘટે છે.
આમ,તરંગલંબાઇનો વધતો ક્રમ છે: $[Co(H_2O)_6]^{3+} < [Co(NH_3)_6]^{3+} < [Co(en)_3]^{3+}$.

(B) $1$. $[Mn(CN)_6]^{3-}$ માં $Mn$ નો ઓક્સિડેશન આંક: $x + 6(-1) = -3 \implies x = +3$.
$2$. $Mn$ $(Z=25)$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^5 4s^2$ છે. તેથી,$Mn^{3+}$ ની રચના $[Ar] 3d^4$ થાય.
$3$. $CN^-$ એ પ્રબળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ $(SFL)$ છે,જે $3d$ કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરે છે.
$4$. યુગ્મીકરણ પછી,બે $3d$,એક $4s$ અને ત્રણ $4p$ કક્ષકો સંકરણ માટે ઉપલબ્ધ થાય છે,પરિણામે $d^2sp^3$ સંકરણ મળે છે.
$5$. સવર્ગ આંક $6$ હોવાથી,ભૂમિતિ અષ્ટફલકીય છે.

(A) $3\text{-bromoanisole}$ ની $NaNH_2$ સાથેની પ્રક્રિયા બેન્ઝાઈન મધ્યવર્તી સંયોજન દ્વારા થાય છે.
$1$. પ્રબળ બેઝ $NH_2^-$,$Br$ પરમાણુની સાપેક્ષમાં ઓર્થો-હાઈડ્રોજનનું નિષ્કર્ષણ કરે છે,જેનાથી $Br^-$ દૂર થાય છે અને બેન્ઝાઈન મધ્યવર્તી બને છે.
$2$. ન્યુક્લિયોફાઈલ $NH_2^-$ બેન્ઝાઈન મધ્યવર્તી પર બે અલગ-અલગ સ્થાનો પર હુમલો કરી શકે છે.
$3$. મેટા-સ્થાન પર હુમલો કરવાથી વધુ સ્થાયી કાર્બેનાયન મધ્યવર્તી બને છે કારણ કે ઋણ વીજભાર ઈલેક્ટ્રોન-વિથડ્રોઈંગ $OCH_3$ ગ્રુપની નજીક હોય છે.
$4$. આ મધ્યવર્તીના પ્રોટોનેશનથી મુખ્ય નીપજ તરીકે $3\text{-aminoanisole}$ મળે છે.
$5$. કારણ કે આવનાર ન્યુક્લિયોફાઈલ તે જ કાર્બન પર જોડાય છે જ્યાં લિવિંગ ગ્રુપ હતું,તેથી આ સાઈન સબસ્ટિટ્યુશન પ્રક્રિયા નથી; તે એલિમિનેશન-એડિશન પ્રક્રિયા છે.

(B) જ્યારે ફિનાઈલ મિથાઈલ ઈથર $(Ph-O-CH_3)$ ને $HI$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રક્રિયા ઈથરના ઓક્સિજનના પ્રોટોનેશન દ્વારા થાય છે અને ત્યારબાદ $S_N2$ મિકેનિઝમ દ્વારા ઓછા અવરોધ ધરાવતા મિથાઈલ ગ્રુપ પર આયોડાઈડ આયન $(I^-)$ નો ન્યુક્લિયોફિલિક હુમલો થાય છે.
પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Ph-O-CH_3 + HI \rightarrow Ph-OH + CH_3I$
બનતી નીપજો ફિનોલ $(Ph-OH)$ અને મિથાઈલ આયોડાઈડ $(CH_3I)$ છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ફિનોલ એ સાચી નીપજ છે.

(C) ફિનોલની એસિડિકતા પ્રોટોન ગુમાવ્યા પછી બનતા ફિનોક્સાઈડ આયનની સ્થિરતા પર આધાર રાખે છે. ઈલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહો ($-I$ અને $-M$ અસર) ફિનોક્સાઈડ આયનને સ્થિર કરીને એસિડિકતા વધારે છે,જ્યારે ઈલેક્ટ્રોન દાતા સમૂહો (જેમ કે $-CH_3$) એસિડિકતા ઘટાડે છે.
$1$. $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોફિનોલમાં ત્રણ $-NO_2$ સમૂહો છે,જે પ્રબળ $-I$ અને $-M$ અસર દર્શાવે છે,તેથી તે સૌથી વધુ એસિડિક છે.
$2$. $p$-નાઈટ્રોફિનોલમાં એક $-NO_2$ સમૂહ છે,જે પિક્રિક એસિડ કરતા ઓછું એસિડિક છે.
$3$. ફિનોલમાં કોઈ વિસ્થાપક નથી.
$4$. $p$-ક્રેસોલમાં $-CH_3$ સમૂહ છે,જે ઈલેક્ટ્રોન દાતા ($+I$ અને હાઈપરકોન્જુગેશન) છે,તેથી તે સૌથી ઓછું એસિડિક છે.
તેથી,એસિડિકતાનો ક્રમ છે: $2,4,6$-ટ્રાયનાઈટ્રોફિનોલ > $p$-નાઈટ્રોફિનોલ > ફિનોલ > $p$-ક્રેસોલ.

(B) $X$ એ $C_2H_6O$ છે. કારણ કે તે $573 \ K$ પર $Cu$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને $A$ આપે છે,અને $A$ સિલ્વર મિરર કસોટી આપે છે,તેથી $X$ પ્રાથમિક આલ્કોહોલ હોવો જોઈએ અને $A$ આલ્ડિહાઇડ હોવો જોઈએ.
$X = CH_3CH_2OH$ (ઇથેનોલ).
$A = CH_3CHO$ (ઇથેનાલ).
$2CH_3CHO \xrightarrow{^-OH, \Delta} CH_3CH=CHCHO$ ($Y$,બ્યુટ$-2-$ઇનાલ) એલ્ડૉલ સંઘનન દ્વારા.
$CH_3CHO + NH_2NHCONH_2 \rightarrow CH_3CH=NNHCONH_2$ ($Z$,સેમિકાર્બેઝોન).
આમ,$A = \text{ઇથેનાલ}, X = \text{ઇથેનોલ}, Y = \text{બ્યુટ-2-ઇનાલ}, Z = \text{સેમિકાર્બેઝોન}$.

(A) સાયક્લોહેક્ઝેનોન બેઝ $(OH^-)$ ની હાજરીમાં સ્વ-આલ્ડોલ કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયા અનુભવીને $\beta$-હાઇડ્રોક્સી કીટોન મધ્યવર્તી નીપજ બનાવે છે. ગરમ કરવા પર $(\Delta)$,આ મધ્યવર્તી નીપજ નિર્જલીકરણ $(\text{dehydration})$ અનુભવે છે અને $\alpha,\beta$-અસંતૃપ્ત કીટોન બનાવે છે. અંતિમ નીપજ $2$-સાયક્લોહેક્ઝિલિડીનસાયક્લોહેક્ઝેનોન છે.

(C) એરોમેટિક એમાઈન્સની બેઝિક પ્રબળતા નાઈટ્રોજન પરમાણુ પરની ઈલેક્ટ્રોન ઘનતા પર આધાર રાખે છે.
ઈલેક્ટ્રોન ડોનેટિંગ ગ્રુપ (જેમ કે $-CH_3$) નાઈટ્રોજન પરમાણુ પર ઈલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારે છે,જેથી બેઝિક પ્રબળતા વધે છે.
ઈલેક્ટ્રોન વિથડ્રોઈંગ ગ્રુપ (જેમ કે $-NO_2$) નાઈટ્રોજન પરમાણુ પર ઈલેક્ટ્રોન ઘનતા ઘટાડે છે,જેથી બેઝિક પ્રબળતા ઘટે છે.
આપેલા સંયોજનોમાં:
$(I)$ એનિલીન છે.
$(II)$ $p$-નાઈટ્રોએનિલીન છે,જેમાં $-NO_2$ એક પ્રબળ ઈલેક્ટ્રોન વિથડ્રોઈંગ ગ્રુપ છે,જે તેને સૌથી ઓછું બેઝિક બનાવે છે.
$(III)$ $p$-ટોલ્યુઈડિન છે,જેમાં $-CH_3$ એક ઈલેક્ટ્રોન ડોનેટિંગ ગ્રુપ છે,જે તેને સૌથી વધુ બેઝિક બનાવે છે.
તેથી,બેઝિક પ્રબળતાનો વધતો ક્રમ $II < I < III$ છે.

(A) એસિટામાઇડ $(CH_3CONH_2)$ નું મિથેનામાઇન $(CH_3NH_2)$ માં રૂપાંતર કરવા માટે કાર્બોનિલ સમૂહ દૂર કરવો પડે છે,જે હોફમેન બ્રોમામાઇડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયાની લાક્ષણિકતા છે.
રાસાયણિક સમીકરણ:
$CH_3CONH_2 + Br_2 + 4KOH \rightarrow CH_3NH_2 + K_2CO_3 + 2KBr + 2H_2O$
આ પ્રક્રિયાને હોફમેન હાઇપોબ્રોમામાઇડ પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) વિકૃતિકરણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ભૌતિક અથવા રાસાયણિક ફેરફારો,જેમ કે $pH$ અથવા તાપમાનમાં ફેરફારને કારણે પ્રોટીનનું દ્વિતીયક અને તૃતીયક બંધારણ નાશ પામે છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ગોળાકાર પ્રોટીન ખુલી જાય છે અને હેલિક્સ અનકોઇલ થઈ જાય છે,જેના કારણે પ્રોટીન તેની જૈવિક સક્રિયતા ગુમાવે છે. તેથી,વિકૃતિકરણ પ્રોટીનને વધુ સક્રિય બનાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.

(A) ક્લોરોઝાયલેનોલ અને ટર્પિનીઓલનું મિશ્રણ સામાન્ય રીતે $Dettol$ તરીકે ઓળખાય છે,જે એન્ટિસેપ્ટિક તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) સંકલન સંયોજનોમાં,ઇલેક્ટ્રોનનું વિતરણ ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ સ્પ્લિટિંગ એનર્જી $(\Delta_{0})$ અને પેરિંગ એનર્જી $(P)$ વચ્ચેની સ્પર્ધા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
જો $\Delta_{0} > P$ હોય,તો ઇલેક્ટ્રોનને જોડવા માટે જરૂરી ઉર્જા એ ઇલેક્ટ્રોનને ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતા $e_{g}$ ઓર્બિટલ્સમાં મોકલવા માટે જરૂરી ઉર્જા કરતા ઓછી હોય છે. આ લો સ્પિન સંકિર્ણના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
જો $\Delta_{0} < P$ હોય,તો ઇલેક્ટ્રોનને જોડવા માટે જરૂરી ઉર્જા એ ઇલેક્ટ્રોનને ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતા $e_{g}$ ઓર્બિટલ્સમાં મોકલવા માટે જરૂરી ઉર્જા કરતા વધારે હોય છે. આ હાઈ સ્પિન સંકિર્ણના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,હાઈ સ્પિન સંકિર્ણના નિર્માણ માટેની અનુકૂળ શરત $\Delta_{0} < P$ છે.

(B) ધારો કે $A$ એ ટોલ્યુઈન છે અને $B$ એ બેન્ઝીન છે.
આપેલ છે: $X_{A} = 0.50$,$X_{B} = 1 - 0.50 = 0.50$.
$P_{A}^{0} = 37.0 \ torr$,$P_{B}^{0} = 119 \ torr$.
કુલ બાષ્પ દબાણ $P_{total} = P_{A}^{0} X_{A} + P_{B}^{0} X_{B} = (37.0 \times 0.50) + (119 \times 0.50) = 18.5 + 59.5 = 78.0 \ torr$.
ડાલ્ટનના નિયમ મુજબ,બાષ્પ કલામાં ટોલ્યુઈનનો મોલ અંશ $(y_{A})$ $y_{A} = \frac{P_{A}}{P_{total}}$ દ્વારા મળે છે.
$P_{A} = P_{A}^{0} X_{A} = 37.0 \times 0.50 = 18.5 \ torr$.
$y_{A} = \frac{18.5}{78.0} \approx 0.237$.

(C) બેન્ઝીન ડાયઝોનિયમ ક્લોરાઇડ $(ArN_2Cl)$ ની હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ ની હાજરીમાં કોપર પાવડર $(Cu)$ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા એરાઇલ ક્લોરાઇડ $(ArCl)$ બનવાની પ્રક્રિયાને ગાટરમેન પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
નોંધ: જો $Cu / HCl$ ને બદલે $Cu_2Cl_2 / HCl$ નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોત,તો તે સેન્ડમેયર પ્રક્રિયા હોત.

(C) $[Cu(NH_3)_4]^{2+}$ માં,$Cu^{2+}$ આયન $dsp^2$ સંકરણ અનુભવે છે,જે સમતલીય ચોરસ (square planar) ભૂમિતિમાં પરિણમે છે.
તેનાથી વિપરીત,$NH_4^+$,$BF_4^-$,અને $[NiCl_4]^{2-}$ આયનો બધા $sp^3$ સંકરણ દર્શાવે છે,જે સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ ધરાવે છે.

(B) જ્યારે ફિનોલનું ક્રોમિક એસિડ $(H_2CrO_4)$ સાથે ઓક્સિડેશન કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું ઓક્સિડેશન થઈને $p$-બેન્ઝોક્વિનોન બને છે.
$p$-બેન્ઝોક્વિનોન એ એક ચક્રીય સંયુગ્મિત ડાયકીટોન છે.
તેથી,નીપજનું સાચું વર્ણન સંયુગ્મિત ડાયકીટોન છે.

(C) આ પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થાય છે:
$1$. પ્રથમ તબક્કામાં $Br_2/NaOH$ નો ઉપયોગ થાય છે,જે હોફમેન બ્રોમામાઇડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા માટેની શરત છે. આ પ્રક્રિયા એમાઇડ સમૂહ $(-CONH_2)$ ને પ્રાથમિક એમાઇન સમૂહ $(-NH_2)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે.
$2$. શરૂઆતનો પદાર્થ મિથાઈલ $2-(\text{કાર્બામોઈલમિથાઈલ})\text{બેન્ઝોએટ}$ છે. $-CONH_2$ સમૂહ $-CH_2NH_2$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
$3$. મધ્યવર્તી પદાર્થ મિથાઈલ $2-(\text{એમિનોમિથાઈલ})\text{બેન્ઝોએટ}$ બને છે.
$4$. બીજા તબક્કામાં,ગરમ કરવાથી $(\Delta)$ આંતરિક ચક્રીયકરણ (ન્યુક્લિયોફિલિક એસિલ સબસ્ટિટ્યુશન) થાય છે જ્યાં $-NH_2$ સમૂહ એસ્ટર કાર્બોનિલ સમૂહ $(-COOCH_3)$ પર હુમલો કરે છે,જેના પરિણામે મિથેનોલનો અણુ $(-CH_3OH)$ દૂર થાય છે અને ચક્રીય એમાઇડ (લેક્ટમ) બને છે.
$5$. અંતિમ નીપજ $(P)$ $\text{આઇસોઇન્ડોલિન}-1-\text{ઓન}$ છે.

(A) સામાન્ય પ્રક્રિયા $XA + YB \rightarrow ZC$ માટે,પ્રક્રિયાનો વેગ આ મુજબ છે:
વેગ $= -\frac{1}{X} \frac{d[A]}{dt} = -\frac{1}{Y} \frac{d[B]}{dt} = \frac{1}{Z} \frac{d[C]}{dt}$
આપેલ છે કે $\frac{-d[A]}{dt} = \frac{-d[B]}{dt} = \frac{d[C]}{dt}$,તેથી:
$\frac{1}{X} = \frac{1}{Y} = \frac{1}{Z}$
આ દર્શાવે છે કે $X = Y = Z$.

(A) આપેલ પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક એસિલ સબસ્ટિટ્યુશન પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયાનો દર $Z^-$ ના લિવિંગ ગ્રુપ (leaving group) તરીકેની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે. સારું લિવિંગ ગ્રુપ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે. લિવિંગ ગ્રુપની ક્ષમતા તેની બેઝિકતાના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Cl^-$ સૌથી નિર્બળ બેઝ છે અને તેથી તે શ્રેષ્ઠ લિવિંગ ગ્રુપ છે. તેથી,જ્યારે $Z = Cl$ હોય ત્યારે પ્રક્રિયા સૌથી ઝડપી હોય છે.

(C) ધારો કે $CCP$ લેટીસમાં ઓક્સાઇડ આયનો $(O^{2-})$ ની સંખ્યા $N = 4$ છે.
અષ્ટફલકીય છિદ્રો $(OV)$ ની સંખ્યા = $N = 4$.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રો $(TV)$ ની સંખ્યા = $2N = 8$.
$Mg^{2+}$ આયનો ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોનો $\frac{1}{8}$ ભાગ રોકે છે:
$Mg^{2+}$ ની સંખ્યા = $\frac{1}{8} \times 8 = 1$.
$Al^{3+}$ આયનો અષ્ટફલકીય છિદ્રોનો $\frac{1}{2}$ ભાગ રોકે છે:
$Al^{3+}$ ની સંખ્યા = $\frac{1}{2} \times 4 = 2$.
આમ,$Mg : Al : O$ નું પ્રમાણ $1 : 2 : 4$ છે.
તેથી સંયોજનનું અણુસૂત્ર $MgAl_2O_4$ છે.

(C) આલ્કોહોલની સાંદ્ર $HCl$ અને નિર્જળ $ZnCl_{2}$ સાથેની પ્રક્રિયા લ્યુકાસ કસોટી તરીકે ઓળખાય છે.
આ પ્રક્રિયા $S_{N}1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા આગળ વધે છે,જેમાં દર-નિર્ધારક તબક્કો કાર્બોકેટાયનનું નિર્માણ છે.
તેથી,આલ્કોહોલની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી:
$A$. બ્યુટેન$-1-$ઓલ એ $1^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
$B$. બ્યુટેન$-2-$ઓલ એ $2^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
$C$. $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ એ $3^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
$D$. $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-1-$ઓલ એ $1^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
$3^{\circ}$ આલ્કોહોલ સૌથી વધુ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,તેથી $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-2-$ઓલ સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા કરશે.

(C) $Co$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $27$ છે. $Co^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Ar] 3d^7$ છે.
$H_2O$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ હોવાથી,તે $3d$ કક્ષકોમાં ઇલેક્ટ્રોનનું યુગ્મીકરણ કરતું નથી.
આમ,$3d$ કક્ષકોમાં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન રહે છે.
સંકરણમાં છ લિગેન્ડને સમાવવા માટે એક $4s$,ત્રણ $4p$ અને બે $4d$ કક્ષકોનો ઉપયોગ થાય છે.
તેથી,સંકરણ $sp^3d^2$ છે.

(B) મધ્યસ્થ ધાતુ આયન $Mn^{2+}$ છે.
$Mn$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $25$ છે, તેથી $Mn^{2+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Ar] 3d^5$ છે.
ચતુષ્ફલકીય સંકીર્ણ $[MnBr_4]^{2-}$ માં, $Br^-$ એ નિર્બળ ક્ષેત્ર લિગેન્ડ છે, તેથી ઇલેક્ટ્રોન અયુગ્મિત રહે છે.
અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $(n)$ = $5$.
સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય ચાકમાત્રા $(\mu)$ સૂત્ર $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ નો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે.
$\mu = \sqrt{5(5+2)} = \sqrt{35} \approx 5.92 \ BM$.

(B) હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,આયન પરના વીજભારનું મૂલ્ય વધતા તેની ઊર્ણન શક્તિ વધે છે.
ધન સોલ માટે,સ્કંદન કરતા આયનો ઋણ હોવા જોઈએ.
ધન સોલ માટે ઊર્ણન શક્તિનો સાચો ક્રમ $[Fe(CN)_{6}]^{4-} > PO_{4}^{3-} > SO_{4}^{2-} > Cl^{-}$ છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ માં આપેલ વિધાન ખોટું છે કારણ કે તે ઉલટો ક્રમ દર્શાવે છે.

(A) $Aspartame$ એ એક કૃત્રિમ ગળપણ છે જે રસોઈના તાપમાને અસ્થિર છે. તે ગરમ કરવાથી વિઘટિત થાય છે,તેથી તેનો ઉપયોગ ફક્ત ઠંડા ખોરાક અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સ પૂરતો મર્યાદિત છે.

(D) $1$. હેલોજનમાં,બંધ વિયોજન એન્થાલ્પીનો ક્રમ $Cl_{2} > Br_{2} > F_{2} > I_{2}$ છે. આમ,$Cl_{2}$ સૌથી વધુ બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ધરાવે છે.
$2$. હાઇડ્રોજન હેલાઇડમાં,બંધ લંબાઈમાં વધારાને કારણે સમૂહમાં નીચે જતાં બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ઘટે છે: $HF > HCl > HBr > HI$. આમ,$HI$ સૌથી ઓછી બંધ વિયોજન એન્થાલ્પી ધરાવે છે.
$3$. તેથી,સાચી જોડી $(Cl_{2}, HI)$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ નાયલોન-$6$ એ $(v)$ કેપ્રોલેક્ટમમાંથી બને છે.
$(b)$ ડેક્રોન એ $(i)$ ઇથિલીન ગ્લાયકોલ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડમાંથી બને છે.
$(c)$ ગ્લિપ્ટલ એ $(iii)$ ઇથિલીન ગ્લાયકોલ અને થેલિક એસિડમાંથી બને છે.
$(d)$ નોવોલેક એ $(iv)$ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડમાંથી બને છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a)-(v), (b)-(i), (c)-(iii), (d)-(iv)$ છે.

(A) $Ce$ $(Z=58)$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $[Xe] 4f^1 5d^1 6s^2$ છે.
ચાર ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને,$Ce$ એ ઝેનોન $([Xe])$ ની સ્થાયી ઉમદા વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના પ્રાપ્ત કરે છે,જેના પરિણામે $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા મળે છે.
તેથી,$Ce^{4+}$ એક સ્થાયી આયન છે.

(B) $1$. પ્રથમ પગલું ગેટરમેન-કોચ પ્રક્રિયા છે જ્યાં બેન્ઝીન $CO$ અને $HCl$ સાથે નિર્જલીય $AlCl_3/CuCl$ ની હાજરીમાં પ્રક્રિયા કરીને $A$ બનાવે છે,જે બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(C_6H_5CHO)$ છે.
$2$. બીજું પગલું બેન્ઝાલ્ડિહાઈડ $(A)$ અને કીટોન $(B)$ વચ્ચે બેઝ $(OH^-)$ ની હાજરીમાં ક્લેસન-શ્મિટ કન્ડેન્સેશન પ્રક્રિયા છે,જે ચાલકોન $(C_6H_5-CH=CH-CO-C_6H_5)$ બનાવે છે.
$3$. ચાલકોનના નિર્માણ માટે,કીટોન $B$ એ એસીટોફિનોન $(C_6H_5COCH_3)$ હોવું જોઈએ.
$4$. તેથી,પદાર્થ $B$ એ એસીટોફિનોન છે.

(B) સંકીર્ણ પ્રતિચુંબકીય છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે મધ્યસ્થ ધાતુ આયનમાં અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરી તપાસીએ છીએ.
$A$. $[Ti(en)_{2}(NH_{3})_{2}]^{4+}$ માં,$Ti$ એ $+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે ($d^0$ ઇલેક્ટ્રોન રચના). તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે પ્રતિચુંબકીય છે.
$B$. $[Cr(NH_{3})_{6}]^{3+}$ માં,$Cr$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે ($d^3$ ઇલેક્ટ્રોન રચના). $d$-કક્ષકોમાં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(t_{2g}^3)$ હોય છે,જે તેને અનુચુંબકીય (paramagnetic) બનાવે છે.
$C$. $[Zn(NH_{3})_{6}]^{2+}$ માં,$Zn$ એ $+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે ($d^{10}$ ઇલેક્ટ્રોન રચના). તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે પ્રતિચુંબકીય છે.
$D$. $[Sc(H_{2}O)_{3}(NH_{3})_{3}]^{3+}$ માં,$Sc$ એ $+3$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં છે ($d^0$ ઇલેક્ટ્રોન રચના). તેમાં કોઈ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન નથી,તેથી તે પ્રતિચુંબકીય છે.
તેથી,$[Cr(NH_{3})_{6}]^{3+}$ પ્રતિચુંબકીય નથી.

(C) ફ્લોરિન $(F_2)$ તેની ઊંચી વિદ્યુતઋણતા અને ઊંચા પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલને કારણે હેલોજનમાં સૌથી પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા છે. તે પાણી સાથે પ્રબળ પ્રક્રિયા કરીને તેનું ઓક્સિજન $(O_2)$ માં ઓક્સિડેશન કરે છે,જેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2F_2(g) + 2H_2O(l) \rightarrow 4HF(aq) + O_2(g)$

(B) કોલરાઉસના સ્વતંત્ર આયનોના સ્થળાંતરના નિયમ મુજબ,$AgCl$ માટે અનંત મંદને મોલર વાહકતા નીચે મુજબ ગણી શકાય:
$\Lambda_{m}^{\infty}(AgCl) = \Lambda_{m}^{\infty}(Ag^{+}) + \Lambda_{m}^{\infty}(Cl^{-})$
આપેલ મૂલ્યોનો ઉપયોગ કરતા:
$\Lambda_{m}^{\infty}(AgCl) = \Lambda_{m}^{\infty}(AgNO_{3}) + \Lambda_{m}^{\infty}(KCl) - \Lambda_{m}^{\infty}(KNO_{3})$
મૂલ્યો મૂકતા:
$= 133.4 + 149.9 - 144.9$
$= 283.3 - 144.9$
$= 138.4 \, S \, cm^{2} \, mol^{-1}$
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,મૂલ્ય $138 \, S \, cm^{2} \, mol^{-1}$ મળે છે.

(C) ધારો કે વેગ નિયમ $Rate = k[Cl_2]^x[NO]^y$ છે.
આપેલ છે કે $[Cl_2]$ બમણી કરવાથી વેગ $2$ ગણો વધે છે,તેથી $2^x = 2$,જેનો અર્થ છે કે $x = 1$.
જ્યારે બંને સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે છે,ત્યારે વેગ $8$ ગણો વધે છે,તેથી $2^x \times 2^y = 8$.
$x = 1$ મૂકતા,આપણને $2^1 \times 2^y = 8$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $2^y = 4$ થાય છે.
તેથી,$y = 2$.
$NO$ ની સાપેક્ષમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ $2$ છે.

(B) હાઈપોફોસ્ફરસ એસિડ $(H_3PO_2)$ ની રચનામાં એક $P=O$ બંધ,બે $P-H$ બંધ અને એક $P-OH$ બંધ હોય છે.
બે $P-H$ બંધની હાજરી તેના પ્રબળ રિડક્શનકર્તા ગુણધર્મ માટે જવાબદાર છે,કારણ કે આ બંધો સરળતાથી હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ મુક્ત કરી શકે છે.

(C) એસિડની પ્રબળતા તેના સંયુગ્મી બેઝની સ્થિરતા દ્વારા નક્કી થાય છે. ઇલેક્ટ્રોન-આકર્ષક સમૂહો $(EWG)$ પ્રેરક અસર ($-I$ અસર) દ્વારા કાર્બોક્સિલેટ આયન $(RCOO^-)$ ને સ્થિર કરે છે,જેનાથી કાર્બોક્સિલિક એસિડની એસિડિકતા વધે છે.
વિસ્થાપકોની તુલના:
$1$. $NCCH_2-$: સાયનો સમૂહ $(-CN)$ ધરાવે છે,જે $-I$ અસર દર્શાવે છે.
$2$. $O_2NCH_2-$: નાઇટ્રો સમૂહ $(-NO_2)$ ધરાવે છે,જે પ્રબળ $-I$ અસર દર્શાવે છે.
$3$. $F_3C-$: ત્રણ ફ્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે. ફ્લોરિન સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ છે,અને ત્રણ ફ્લોરિન પરમાણુઓની $-I$ અસર એક $-NO_2$ કે $-CN$ સમૂહ કરતા ઘણી વધારે હોય છે.
$4$. $Cl_3C-$: ત્રણ ક્લોરિન પરમાણુઓ ધરાવે છે. ક્લોરિન ફ્લોરિન કરતા ઓછું વિદ્યુતઋણ છે,તેથી $Cl_3C-$ ની $-I$ અસર $F_3C-$ કરતા નબળી હોય છે.
ફ્લોરિન સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ હોવાથી,$F_3CCOOH$ સૌથી પ્રબળ $-I$ અસર દર્શાવે છે,જે તેને આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી પ્રબળ એસિડ બનાવે છે.