ChemistryQ1–55 of 55 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMCQMHT CET · 2010
ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી અને $3$ તથા $-\frac{1}{3}$ ઢાળ ધરાવતી રેખાઓનું સમીકરણ શું છે?
A
$3y^2 + 8xy - 3x^2 = 0$
B
$3x^2 + 8xy - 3y^2 = 0$
C
$3y^2 - 8xy + 3x^2 = 0$
D
$3x^2 + 8xy + 3y^2 = 0$
Solution
(B) આપેલ ઢાળ $m_1 = 3$ અને $m_2 = -\frac{1}{3}$ છે.
રેખાઓ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી હોવાથી,તેમના સમીકરણો $y = 3x$ અને $y = -\frac{1}{3}x$ છે.
આને ફરીથી ગોઠવતા,$(y - 3x) = 0$ અને $(3y + x) = 0$ મળે.
બંને રેખાઓનું સંયુક્ત સમીકરણ $(y - 3x)(3y + x) = 0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$3y^2 + xy - 9xy - 3x^2 = 0$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $3x^2 + 8xy - 3y^2 = 0$ થાય છે.
રેખાઓ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી હોવાથી,તેમના સમીકરણો $y = 3x$ અને $y = -\frac{1}{3}x$ છે.
આને ફરીથી ગોઠવતા,$(y - 3x) = 0$ અને $(3y + x) = 0$ મળે.
બંને રેખાઓનું સંયુક્ત સમીકરણ $(y - 3x)(3y + x) = 0$ છે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$3y^2 + xy - 9xy - 3x^2 = 0$ મળે,જેનું સાદું રૂપ $3x^2 + 8xy - 3y^2 = 0$ થાય છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryMCQMHT CET · 2010
$x^2 + y^2 - 6x + 4y = 12$ વર્તુળના સ્પર્શકોના સમીકરણો શોધો જે $4x + 3y + 5 = 0$ રેખાને સમાંતર હોય.
A
$3x - 4y - 19 = 0, 3x - 4y + 31 = 0$
B
$4x + 3y - 19 = 0, 4x + 3y + 31 = 0$
C
$4x + 3y + 19 = 0, 4x + 3y - 31 = 0$
D
$3x - 4y + 19 = 0, 3x - 4y + 31 = 0$
Solution
(C) આપેલ વર્તુળ $x^2 + y^2 - 6x + 4y - 12 = 0$ છે.
કેન્દ્ર $(3, -2)$ અને ત્રિજ્યા $r = 5$ છે.
$4x + 3y + 5 = 0$ ને સમાંતર રેખા $4x + 3y + k = 0$ સ્વરૂપમાં હોય.
કેન્દ્રથી રેખાનું લંબ અંતર ત્રિજ્યા જેટલું હોય: $\frac{|4(3) + 3(-2) + k|}{\sqrt{4^2 + 3^2}} = 5$
$|6 + k| = 25$
$k = 19$ અથવા $k = -31$.
તેથી,સ્પર્શકોના સમીકરણો $4x + 3y + 19 = 0$ અને $4x + 3y - 31 = 0$ છે.
કેન્દ્ર $(3, -2)$ અને ત્રિજ્યા $r = 5$ છે.
$4x + 3y + 5 = 0$ ને સમાંતર રેખા $4x + 3y + k = 0$ સ્વરૂપમાં હોય.
કેન્દ્રથી રેખાનું લંબ અંતર ત્રિજ્યા જેટલું હોય: $\frac{|4(3) + 3(-2) + k|}{\sqrt{4^2 + 3^2}} = 5$
$|6 + k| = 25$
$k = 19$ અથવા $k = -31$.
તેથી,સ્પર્શકોના સમીકરણો $4x + 3y + 19 = 0$ અને $4x + 3y - 31 = 0$ છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryMCQMHT CET · 2010
રેખા $\frac{x - 1}{2} = \frac{y - 2}{-3} = \frac{z + 3}{4}$ એ સમતલ $2x + 4y - z = 1$ ને જે બિંદુએ મળે છે તે બિંદુ કયું છે?
A
$(3, -1, 1)$
B
$(3, 1, 1)$
C
$(1, 1, 3)$
D
$(1, 3, 1)$
Solution
(A) ધારો કે રેખા પરનું સામાન્ય બિંદુ $(x, y, z) = (2k + 1, -3k + 2, 4k - 3)$ છે,જ્યાં $k$ એક અચળાંક છે.
આ બિંદુ સમતલ $2x + 4y - z = 1$ પર આવેલું હોવાથી,આપણે યામોને સમતલના સમીકરણમાં મૂકીએ:
$2(2k + 1) + 4(-3k + 2) - (4k - 3) = 1$
$4k + 2 - 12k + 8 - 4k + 3 = 1$
$-12k + 13 = 1$
$-12k = -12$
$k = 1$
$k = 1$ ને બિંદુના યામોમાં મૂકતા:
$x = 2(1) + 1 = 3$
$y = -3(1) + 2 = -1$
$z = 4(1) - 3 = 1$
આમ,માંગેલ બિંદુ $(3, -1, 1)$ છે.
આ બિંદુ સમતલ $2x + 4y - z = 1$ પર આવેલું હોવાથી,આપણે યામોને સમતલના સમીકરણમાં મૂકીએ:
$2(2k + 1) + 4(-3k + 2) - (4k - 3) = 1$
$4k + 2 - 12k + 8 - 4k + 3 = 1$
$-12k + 13 = 1$
$-12k = -12$
$k = 1$
$k = 1$ ને બિંદુના યામોમાં મૂકતા:
$x = 2(1) + 1 = 3$
$y = -3(1) + 2 = -1$
$z = 4(1) - 3 = 1$
આમ,માંગેલ બિંદુ $(3, -1, 1)$ છે.
0 likesView Solution
4
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
નીચે આપેલા સંયોજનનું $IUPAC$ નામ શું છે?
A
$3-$ઈથાઈલ$-2-$મિથાઈલબ્યુટેનાલ
B
$2, 3-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેનાલ
C
$2-$ઈથાઈલ$-3-$મિથાઈલબ્યુટેનાલ
D
$2-$ઈથાઈલ$-3-$મિથાઈલબ્યુટેન$-3-$અલ
Solution
(B) $1$. ક્રિયાશીલ સમૂહ (આલ્ડિહાઈડ સમૂહ,$-CHO$) ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા ઓળખો.
$2$. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટેન છે અને પ્રત્યય $-\text{અલ}$ (પેન્ટેનાલ) છે.
$3$. $-CHO$ સમૂહના કાર્બનથી $C-1$ તરીકે ગણતરી શરૂ કરો.
$4$. વિસ્થાપકો $2$ અને $3$ સ્થાન પર બે મિથાઈલ સમૂહ છે.
$5$. તેથી,$IUPAC$ નામ $2, 3-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેનાલ છે.
$2$. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટેન છે અને પ્રત્યય $-\text{અલ}$ (પેન્ટેનાલ) છે.
$3$. $-CHO$ સમૂહના કાર્બનથી $C-1$ તરીકે ગણતરી શરૂ કરો.
$4$. વિસ્થાપકો $2$ અને $3$ સ્થાન પર બે મિથાઈલ સમૂહ છે.
$5$. તેથી,$IUPAC$ નામ $2, 3-$ડાયમિથાઈલપેન્ટેનાલ છે.
0 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
નીચેનામાંથી કયું ન્યુક્લિયોફાઇલ (કેન્દ્રાનુરાગી) છે?
A
$BH_{3}$
B
$NH_{3}$
C
$AlCl_{3}$
D
આ તમામ
Solution
(B) ન્યુક્લિયોફાઇલ (કેન્દ્રાનુરાગી) એવી સ્પીસીઝ છે જેની પાસે દાન કરવા માટે ઓછામાં ઓછી એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) હોય છે,એટલે કે તેમને લુઈસ બેઝ પણ કહી શકાય.
આપેલ વિકલ્પોમાં,$BH_{3}$ અને $AlCl_{3}$ ઇલેક્ટ્રોનની ઉણપ ધરાવતા હોવાથી ઇલેક્ટ્રોફાઇલ તરીકે વર્તે છે,જ્યારે $NH_{3}$ માં $N$ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે તે ન્યુક્લિયોફાઇલ છે.
આપેલ વિકલ્પોમાં,$BH_{3}$ અને $AlCl_{3}$ ઇલેક્ટ્રોનની ઉણપ ધરાવતા હોવાથી ઇલેક્ટ્રોફાઇલ તરીકે વર્તે છે,જ્યારે $NH_{3}$ માં $N$ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે તે ન્યુક્લિયોફાઇલ છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2010
$\alpha$-hydroxy propanoic acid માં $..........$ અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$
Solution
(D) અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ (કાઈરલ કેન્દ્ર) એ એવો કાર્બન પરમાણુ છે જે ચાર અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$\alpha$-hydroxy propanoic acid નું બંધારણ $CH_3-CH(OH)-COOH$ છે.
મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ $-H$,$-OH$,$-CH_3$ અને $-COOH$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે.
આ ચારેય સમૂહો અલગ હોવાથી,મધ્યસ્થ કાર્બન અસમપ્રમાણ છે.
આમ,$\alpha$-hydroxy propanoic acid માં $1$ અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ હોય છે.
$\alpha$-hydroxy propanoic acid નું બંધારણ $CH_3-CH(OH)-COOH$ છે.
મધ્યસ્થ કાર્બન પરમાણુ $-H$,$-OH$,$-CH_3$ અને $-COOH$ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે.
આ ચારેય સમૂહો અલગ હોવાથી,મધ્યસ્થ કાર્બન અસમપ્રમાણ છે.
આમ,$\alpha$-hydroxy propanoic acid માં $1$ અસમપ્રમાણ કાર્બન પરમાણુ હોય છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$C_{4}H_{10}O$ માટે શક્ય મેટામર્સની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$
Solution
(C) મેટામર્સ એવા આઈસોમર્સ છે જેનું આણ્વીય સૂત્ર સમાન હોય છે પરંતુ ક્રિયાશીલ સમૂહ (આ કિસ્સામાં,ઈથર ઓક્સિજન પરમાણુ) ની બંને બાજુએ આલ્કાઈલ સમૂહોની ગોઠવણી અલગ હોય છે.
આણ્વીય સૂત્ર $C_{4}H_{10}O$ માટે,શક્ય ઈથર મેટામર્સ નીચે મુજબ છે:
$i$) $CH_{3}CH_{2}-O-CH_{2}CH_{3}$ (ડાયઈથાઈલ ઈથર)
$ii$) $CH_{3}-O-CH_{2}CH_{2}CH_{3}$ (મિથાઈલ પ્રોપાઈલ ઈથર)
$iii$) $CH_{3}-O-CH(CH_{3})_{2}$ (મિથાઈલ આઈસોપ્રોપાઈલ ઈથર)
આમ,કુલ $3$ શક્ય મેટામર્સ છે.
આણ્વીય સૂત્ર $C_{4}H_{10}O$ માટે,શક્ય ઈથર મેટામર્સ નીચે મુજબ છે:
$i$) $CH_{3}CH_{2}-O-CH_{2}CH_{3}$ (ડાયઈથાઈલ ઈથર)
$ii$) $CH_{3}-O-CH_{2}CH_{2}CH_{3}$ (મિથાઈલ પ્રોપાઈલ ઈથર)
$iii$) $CH_{3}-O-CH(CH_{3})_{2}$ (મિથાઈલ આઈસોપ્રોપાઈલ ઈથર)
આમ,કુલ $3$ શક્ય મેટામર્સ છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
$C_3H_6Cl_2$ આણ્વીય સૂત્ર ધરાવતા સંયોજન માટે કેટલા સમઘટકીય વિસિનલ-ડાયહેલાઇડ શક્ય છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$
Solution
(A) વિસિનલ-ડાયહેલાઇડમાં,બે $-Cl$ પરમાણુઓ પાસપાસેના કાર્બન પરમાણુઓ પર હાજર હોય છે. $C_3H_6Cl_2$ આણ્વીય સૂત્ર માટે,એકમાત્ર શક્ય વિસિનલ-ડાયહેલાઇડ $1,2-dichloropropane$ છે,જેનું બંધારણ $CH_3-CHCl-CH_2Cl$ છે. આમ,આવા માત્ર $1$ સમઘટક શક્ય છે.
0 likesView Solution
9
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
કયું સામાન્ય આયન અસર (common ion effect) નું ઉદાહરણ નથી?
A
$NaCl + AgCl$
B
$H_{2}S + HCl$
C
$CH_{3}COOH + NaOH$
D
$NH_{4}OH + NH_{4}Cl$
Solution
(C) સામાન્ય આયન અસર એટલે કે સામાન્ય આયન ધરાવતા પ્રબળ વિદ્યુતવિભાજ્યની હાજરીમાં નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યના વિયોજન અંશનું દમન.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$CH_{3}COOH + NaOH$ માં કોઈ સામાન્ય આયન નથી,તેથી તે સામાન્ય આયન અસર દર્શાવતું નથી.
અન્ય વિકલ્પોમાં,$NaCl$ માં $AgCl$,$HCl$ માં $H_{2}S$,અને $NH_{4}Cl$ માં $NH_{4}OH$ એ સામાન્ય આયન અસરના ઉદાહરણો છે.
આપેલા વિકલ્પોમાં,$CH_{3}COOH + NaOH$ માં કોઈ સામાન્ય આયન નથી,તેથી તે સામાન્ય આયન અસર દર્શાવતું નથી.
અન્ય વિકલ્પોમાં,$NaCl$ માં $AgCl$,$HCl$ માં $H_{2}S$,અને $NH_{4}Cl$ માં $NH_{4}OH$ એ સામાન્ય આયન અસરના ઉદાહરણો છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
સંયુગ્મી એસિડ-બેઇઝની જોડી શેના દ્વારા અલગ પડે છે?
A
ઇલેક્ટ્રોન
B
પ્રોટોન
C
ન્યુટ્રોન
D
હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપ
Solution
(B) બ્રોન્સ્ટેડ-લોરી સિદ્ધાંત મુજબ,સંયુગ્મી એસિડ-બેઇઝની જોડી બે એવી સ્પીસીઝની બનેલી હોય છે જે એક પ્રોટોન $(H^{+})$ દ્વારા અલગ પડે છે.
એસિડ પ્રોટોનનું દાન કરીને તેનો સંયુગ્મી બેઇઝ બનાવે છે,અને બેઇઝ પ્રોટોન સ્વીકારીને તેનો સંયુગ્મી એસિડ બનાવે છે.
એસિડ પ્રોટોનનું દાન કરીને તેનો સંયુગ્મી બેઇઝ બનાવે છે,અને બેઇઝ પ્રોટોન સ્વીકારીને તેનો સંયુગ્મી એસિડ બનાવે છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$NH_{4}Cl$ એ શેના કારણે એસિડિક છે?
A
કેટાયનિક જળવિભાજન
B
એનાયોનિક જળવિભાજન
C
તેનો આયનિક સ્વભાવ
D
$pH > 7$
Solution
(A) $NH_{4}Cl$ એ નિર્બળ બેઇઝ $(NH_{4}OH)$ અને પ્રબળ એસિડ $(HCl)$ નો ક્ષાર છે.
જ્યારે તે પાણીમાં ઓગળે છે,ત્યારે તેનું કેટાયનિક જળવિભાજન થાય છે:
$NH_{4}^{+} + H_{2}O \rightleftharpoons NH_{4}OH + H^{+}$
દ્રાવણમાં $H^{+}$ આયનો ઉત્પન્ન થતા હોવાથી,પરિણામી દ્રાવણ એસિડિક $(pH < 7)$ બને છે.
જ્યારે તે પાણીમાં ઓગળે છે,ત્યારે તેનું કેટાયનિક જળવિભાજન થાય છે:
$NH_{4}^{+} + H_{2}O \rightleftharpoons NH_{4}OH + H^{+}$
દ્રાવણમાં $H^{+}$ આયનો ઉત્પન્ન થતા હોવાથી,પરિણામી દ્રાવણ એસિડિક $(pH < 7)$ બને છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2010
$0.01 \ M$ એમોનિયમ એસિટેટનું $0.001 \ M$ સાંદ્રતામાં જળવિભાજન થાય છે. જો શરૂઆતમાં $pH = pK_a$ હોય,તો $0.001 \ M$ દ્રાવણમાં $pH$ માં થતો ફેરફાર ગણો.
A
$5$
B
$10$
C
$100$
D
$1$
Solution
(D) $CH_3COONH_4 + H_2O \longrightarrow CH_3COOH + NH_4OH$
$pH = pK_a + \log \frac{[CH_3COONH_4]}{[CH_3COOH]}$
$pH = pK_a + \log \left[ \frac{0.01}{0.001} \right]$
$pH = pK_a + \log 10$
$pH = pK_a + 1$
$\therefore \text{pH માં થતો ફેરફાર} = 1$
$pH = pK_a + \log \frac{[CH_3COONH_4]}{[CH_3COOH]}$
$pH = pK_a + \log \left[ \frac{0.01}{0.001} \right]$
$pH = pK_a + \log 10$
$pH = pK_a + 1$
$\therefore \text{pH માં થતો ફેરફાર} = 1$
0 likesView Solution
13
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2010
$25 \ cm^{3}$ ડેસીનોર્મલ $HCl$ દ્રાવણને તટસ્થ કરવા માટે $NaOH$ ના કેટલા ગ્રામ-તુલ્યની જરૂર પડે?
A
$0.00125$
B
$0.0025$
C
$0.0050$
D
$0.025$
Solution
(B) એસિડ-બેઇઝ તટસ્થીકરણ માટે,એસિડના ગ્રામ-તુલ્યની સંખ્યા બેઇઝના ગ્રામ-તુલ્યની સંખ્યા જેટલી હોવી જોઈએ.
ગ્રામ-તુલ્ય માટેનું સૂત્ર: $\text{ગ્રામ-તુલ્ય} = \text{નોર્માલિટી} (N) \times \text{કદ} (V \text{ in } L)$.
આપેલ છે:
$HCl$ ની નોર્માલિટી $(N)$ = $0.1 \ N$ (ડેસીનોર્મલ).
$HCl$ નું કદ $(V)$ = $25 \ cm^{3} = 25 \times 10^{-3} \ L = 0.025 \ L$.
તેથી,$HCl$ ના ગ્રામ-તુલ્ય = $0.1 \times 0.025 = 0.0025$.
પ્રક્રિયા $HCl + NaOH \rightarrow NaCl + H_2O$ હોવાથી,જરૂરી $NaOH$ ના ગ્રામ-તુલ્ય = $HCl$ ના ગ્રામ-તુલ્ય = $0.0025$.
ગ્રામ-તુલ્ય માટેનું સૂત્ર: $\text{ગ્રામ-તુલ્ય} = \text{નોર્માલિટી} (N) \times \text{કદ} (V \text{ in } L)$.
આપેલ છે:
$HCl$ ની નોર્માલિટી $(N)$ = $0.1 \ N$ (ડેસીનોર્મલ).
$HCl$ નું કદ $(V)$ = $25 \ cm^{3} = 25 \times 10^{-3} \ L = 0.025 \ L$.
તેથી,$HCl$ ના ગ્રામ-તુલ્ય = $0.1 \times 0.025 = 0.0025$.
પ્રક્રિયા $HCl + NaOH \rightarrow NaCl + H_2O$ હોવાથી,જરૂરી $NaOH$ ના ગ્રામ-તુલ્ય = $HCl$ ના ગ્રામ-તુલ્ય = $0.0025$.
0 likesView Solution
14
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
$NaCl$ ના નિર્માણ માટેની પ્રક્રિયા કઈ છે?
A
$Na_{(g)} + Cl_{2(g)} \longrightarrow NaCl_{(s)}$
B
$Na_{(s)} + \frac{1}{2} Cl_{2(g)} \longrightarrow NaCl_{(s)}$
C
$Na_{(g)} + \frac{1}{2} Cl_{2(g)} \longrightarrow NaCl_{(s)}$
D
$Na_{(g)} + Cl_{2(g)} \longrightarrow NaCl_{(g)}$
Solution
(B) સર્જનની પ્રમાણિત એન્થાલ્પીની વ્યાખ્યા મુજબ,જ્યારે $1 \text{ mole}$ સંયોજન તેના ઘટક તત્વોમાંથી તેમની સૌથી સ્થાયી ભૌતિક અવસ્થામાં ($298 \text{ K}$ અને $1 \text{ bar}$ દબાણે) બને છે,ત્યારે થતા એન્થાલ્પી ફેરફારને સર્જન એન્થાલ્પી કહે છે.
સોડિયમ $(Na)$ ઓરડાના તાપમાને ઘન $(s)$ સ્વરૂપે હોય છે અને ક્લોરિન $(Cl_2)$ વાયુ $(g)$ સ્વરૂપે હોય છે.
તેથી,સાચી પ્રક્રિયા: $Na_{(s)} + \frac{1}{2} Cl_{2(g)} \longrightarrow NaCl_{(s)}$ છે.
સોડિયમ $(Na)$ ઓરડાના તાપમાને ઘન $(s)$ સ્વરૂપે હોય છે અને ક્લોરિન $(Cl_2)$ વાયુ $(g)$ સ્વરૂપે હોય છે.
તેથી,સાચી પ્રક્રિયા: $Na_{(s)} + \frac{1}{2} Cl_{2(g)} \longrightarrow NaCl_{(s)}$ છે.
0 likesView Solution
15
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$0.2 \ M \ H_{2}SO_{4}$ ના $2.5 \ cm^{3}$ દ્રાવણને $0.5 \ dm^{3}$ સુધી મંદ કરવામાં આવે છે. મંદ દ્રાવણની નોર્માલિટી શોધો. ($N$ માં)
A
$0.2$
B
$0.02$
C
$0.002$
D
$0.04$
Solution
(C) આપેલ છે: પ્રારંભિક કદ $V_{1} = 2.5 \ cm^{3} = 2.5 \times 10^{-3} \ dm^{3}$.
પ્રારંભિક મોલારિટી $M_{1} = 0.2 \ M$.
$H_{2}SO_{4}$ એ દ્વિ-બેઝિક એસિડ હોવાથી,તેની પ્રારંભિક નોર્માલિટી $N_{1} = M_{1} \times \text{બેઝિસિટી} = 0.2 \times 2 = 0.4 \ N$.
અંતિમ કદ $V_{2} = 0.5 \ dm^{3}$.
મંદન સમીકરણ $N_{1}V_{1} = N_{2}V_{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$0.4 \ N \times 2.5 \times 10^{-3} \ dm^{3} = N_{2} \times 0.5 \ dm^{3}$.
$N_{2} = \frac{0.4 \times 2.5 \times 10^{-3}}{0.5} = \frac{1 \times 10^{-3}}{0.5} = 2 \times 10^{-3} \ N = 0.002 \ N$.
પ્રારંભિક મોલારિટી $M_{1} = 0.2 \ M$.
$H_{2}SO_{4}$ એ દ્વિ-બેઝિક એસિડ હોવાથી,તેની પ્રારંભિક નોર્માલિટી $N_{1} = M_{1} \times \text{બેઝિસિટી} = 0.2 \times 2 = 0.4 \ N$.
અંતિમ કદ $V_{2} = 0.5 \ dm^{3}$.
મંદન સમીકરણ $N_{1}V_{1} = N_{2}V_{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$0.4 \ N \times 2.5 \times 10^{-3} \ dm^{3} = N_{2} \times 0.5 \ dm^{3}$.
$N_{2} = \frac{0.4 \times 2.5 \times 10^{-3}}{0.5} = \frac{1 \times 10^{-3}}{0.5} = 2 \times 10^{-3} \ N = 0.002 \ N$.
0 likesView Solution
16
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
$1 \ u \ (amu)$ એટલે કેટલા?
A
$1.492 \times 10^{-10} \ J$
B
$1.492 \times 10^{-7} \ J$
C
$1.492 \times 10^{-13} \ J$
D
$6.023 \times 10^{23} \ J$
Solution
(A) $1 \ u = 1.66056 \times 10^{-27} \ kg$.
આઈન્સ્ટાઈનના દળ-ઊર્જા સમતુલ્યતાના સંબંધ $E = mc^2$ નો ઉપયોગ કરતા.
$E = (1.66056 \times 10^{-27} \ kg) \times (2.9979 \times 10^8 \ m/s)^2$.
$E \approx 1.4924 \times 10^{-10} \ J$.
આઈન્સ્ટાઈનના દળ-ઊર્જા સમતુલ્યતાના સંબંધ $E = mc^2$ નો ઉપયોગ કરતા.
$E = (1.66056 \times 10^{-27} \ kg) \times (2.9979 \times 10^8 \ m/s)^2$.
$E \approx 1.4924 \times 10^{-10} \ J$.
0 likesView Solution
17
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$4 \ L \ atm$ એ કોના બરાબર છે ($cal$ માં)?
A
$40.50$
B
$78.75$
C
$95.23$
D
$96$
Solution
(D) $\because 1 \ L \ atm = 101.325 \ J$
$\therefore 4 \ L \ atm = 101.325 \times 4 \ J = 405.3 \ J$
કારણ કે $1 \ cal = 4.184 \ J$,
$405.3 \ J = \frac{405.3}{4.184} \ cal \approx 96.87 \ cal$
સૌથી નજીકનો વિકલ્પ $96 \ cal$ છે.
$\therefore 4 \ L \ atm = 101.325 \times 4 \ J = 405.3 \ J$
કારણ કે $1 \ cal = 4.184 \ J$,
$405.3 \ J = \frac{405.3}{4.184} \ cal \approx 96.87 \ cal$
સૌથી નજીકનો વિકલ્પ $96 \ cal$ છે.
0 likesView Solution
18
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
$Argon$ ધરાવે છે
A
માત્ર સ્થાનાંતરીય ગતિ
B
સ્થાનાંતરીય $+$ ભ્રમણીય ગતિ
C
સ્થાનાંતરીય $+$ કંપન ગતિ
D
સ્થાનાંતરીય $+$ ભ્રમણીય $+$ કંપન ગતિ
Solution
(A) $Argon$ એક પરમાણ્વીય વાયુ છે,તેથી તેના પરમાણુઓ અવકાશમાં કોઈપણ દિશામાં ગતિ કરી શકે છે.
તે એક પરમાણુ હોવાથી,તેમાં કંપન માટે કોઈ બંધ કે ભ્રમણ માટે કોઈ અક્ષ હોતી નથી.
આથી,તે માત્ર ત્રણ સ્વતંત્ર ગતિઓ (બધી સ્થાનાંતરીય) ધરાવી શકે છે.
તેથી,$Argon$ માત્ર સ્થાનાંતરીય ગતિ ધરાવે છે.
તે એક પરમાણુ હોવાથી,તેમાં કંપન માટે કોઈ બંધ કે ભ્રમણ માટે કોઈ અક્ષ હોતી નથી.
આથી,તે માત્ર ત્રણ સ્વતંત્ર ગતિઓ (બધી સ્થાનાંતરીય) ધરાવી શકે છે.
તેથી,$Argon$ માત્ર સ્થાનાંતરીય ગતિ ધરાવે છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
ક્લોરિન $\left(Cl^{17}\right)$ ફ્રી રેડિકલના ન્યુક્લિયસની આસપાસ કેટલા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે?
A
$16$
B
$17$
C
$18$
D
$19$
Solution
(B) ફ્રી રેડિકલમાં,ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા અલગ પડેલા તટસ્થ પરમાણુ જેટલી જ હોય છે.
$\because$ $Cl$ પરમાણુમાં,ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 17$.
$\therefore$ $Cl$ ફ્રી રેડિકલમાં,ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 17$.
$\because$ $Cl$ પરમાણુમાં,ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 17$.
$\therefore$ $Cl$ ફ્રી રેડિકલમાં,ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 17$.
0 likesView Solution
20
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
એક વાયુનું દબાણ $100 \ kPa$ છે. જો તેને $1 \ m^{3}$ થી $10 \ dm^{3}$ સુધી સંકોચવામાં આવે,તો થયેલ કાર્ય શોધો. ($J$ માં)
A
$990$
B
$9990$
C
$9900$
D
$99000$
Solution
(D) આપેલ છે,દબાણ $p = 100 \ kPa = 10^{5} \ Pa$.
પ્રારંભિક કદ $V_{1} = 1 \ m^{3}$.
અંતિમ કદ $V_{2} = 10 \ dm^{3} = 10 \times 10^{-3} \ m^{3} = 0.01 \ m^{3}$.
તંત્ર પર થયેલ કાર્ય $W = -p_{ext} \Delta V$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વાયુનું સંકોચન થતું હોવાથી,તંત્ર પર કાર્ય થાય છે,તેથી $W = p_{ext}(V_{1} - V_{2})$.
$W = 10^{5} \ Pa \times (1 \ m^{3} - 0.01 \ m^{3}) = 10^{5} \times 0.99 \ J = 99,000 \ J$.
પ્રારંભિક કદ $V_{1} = 1 \ m^{3}$.
અંતિમ કદ $V_{2} = 10 \ dm^{3} = 10 \times 10^{-3} \ m^{3} = 0.01 \ m^{3}$.
તંત્ર પર થયેલ કાર્ય $W = -p_{ext} \Delta V$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વાયુનું સંકોચન થતું હોવાથી,તંત્ર પર કાર્ય થાય છે,તેથી $W = p_{ext}(V_{1} - V_{2})$.
$W = 10^{5} \ Pa \times (1 \ m^{3} - 0.01 \ m^{3}) = 10^{5} \times 0.99 \ J = 99,000 \ J$.
0 likesView Solution
21
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
એન્થાલ્પી $(H)$ અને આંતરિક ઉર્જા $(E)$ ને સંબંધિત સાચું સમીકરણ ઓળખો.
A
$E_2 - E_1 - H_2 + H_1 = n_2RT - n_1RT$
B
$E_2 - E_1 - H_2 - H_1 = n_2RT - n_1RT$
C
$H_2 - H_1 - E_2 + E_1 = n_2RT - n_1RT$
D
$H_2 - H_1 - E_2 + E_1 = n_2RT + n_1RT$
Solution
(C) આપણે જાણીએ છીએ કે $H = E + PV$.
આદર્શ વાયુ માટે,$PV = nRT$.
તેથી,$H = E + nRT$.
અચળ તાપમાન $T$ પર બે અલગ-અલગ અવસ્થાઓ માટે: $H_1 = E_1 + n_1RT$ અને $H_2 = E_2 + n_2RT$.
પ્રથમ સમીકરણને બીજામાંથી બાદ કરતા: $(H_2 - H_1) = (E_2 - E_1) + (n_2RT - n_1RT)$.
આને ફરીથી ગોઠવતા મળે છે: $H_2 - H_1 - E_2 + E_1 = n_2RT - n_1RT$.
આદર્શ વાયુ માટે,$PV = nRT$.
તેથી,$H = E + nRT$.
અચળ તાપમાન $T$ પર બે અલગ-અલગ અવસ્થાઓ માટે: $H_1 = E_1 + n_1RT$ અને $H_2 = E_2 + n_2RT$.
પ્રથમ સમીકરણને બીજામાંથી બાદ કરતા: $(H_2 - H_1) = (E_2 - E_1) + (n_2RT - n_1RT)$.
આને ફરીથી ગોઠવતા મળે છે: $H_2 - H_1 - E_2 + E_1 = n_2RT - n_1RT$.
0 likesView Solution
22
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2010
પાણીની સર્જન ઉષ્મા (heat of formation) $260 \ kJ$ છે. $130 \ kJ$ ઉષ્મા દ્વારા કેટલું $H_2O$ વિઘટિત થશે ($mol$ માં)?
A
$0.25$
B
$1$
C
$0.5$
D
$2$
Solution
(C) પાણીના સર્જન માટેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$H_2(g) + \frac{1}{2} O_2(g) \longrightarrow H_2O(l); \quad \Delta H = -260 \ kJ$
પાણીના વિઘટન માટે,પ્રક્રિયા ઉલટાવતા:
$H_2O(l) \longrightarrow H_2(g) + \frac{1}{2} O_2(g); \quad \Delta H = +260 \ kJ$
આનો અર્થ એ છે કે $1 \ mol$ $H_2O$ ના વિઘટન માટે $260 \ kJ$ ઉષ્માની જરૂર પડે છે.
તેથી,$130 \ kJ$ ઉષ્મા દ્વારા વિઘટિત થતા $H_2O$ નો જથ્થો:
$H_2O \text{ ના મોલ} = \frac{1 \ mol}{260 \ kJ} \times 130 \ kJ = 0.5 \ mol$
$H_2(g) + \frac{1}{2} O_2(g) \longrightarrow H_2O(l); \quad \Delta H = -260 \ kJ$
પાણીના વિઘટન માટે,પ્રક્રિયા ઉલટાવતા:
$H_2O(l) \longrightarrow H_2(g) + \frac{1}{2} O_2(g); \quad \Delta H = +260 \ kJ$
આનો અર્થ એ છે કે $1 \ mol$ $H_2O$ ના વિઘટન માટે $260 \ kJ$ ઉષ્માની જરૂર પડે છે.
તેથી,$130 \ kJ$ ઉષ્મા દ્વારા વિઘટિત થતા $H_2O$ નો જથ્થો:
$H_2O \text{ ના મોલ} = \frac{1 \ mol}{260 \ kJ} \times 130 \ kJ = 0.5 \ mol$
0 likesView Solution
23
ChemistryMCQMHT CET · 2010
$L$ લંબાઈ અને $M$ દળ ધરાવતા એક પાતળા સમાન સળિયાની,તેના એક છેડાથી $L/3$ અંતરે આવેલા અને સળિયાને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થાય?
A
$\frac{M L^{2}}{12}$
B
$\frac{M L^{2}}{9}$
C
$\frac{7 M L^{2}}{48}$
D
$\frac{M L^{2}}{48}$
Solution
(B) એક પાતળા સમાન સળિયાની તેના દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર $(CM)$ માંથી પસાર થતી અને તેની લંબાઈને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા $I_{CM} = \frac{M L^{2}}{12}$ છે.
ભ્રમણાક્ષ એ દ્રવ્યમાન કેન્દ્રથી $x$ અંતરે છે. અક્ષ એક છેડાથી $L/3$ અંતરે છે અને દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર તે જ છેડાથી $L/2$ અંતરે છે,તેથી અક્ષ અને દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર $x = |L/2 - L/3| = L/6$ થાય.
સમાંતર અક્ષના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$I = I_{CM} + M x^{2}$.
કિંમતો મૂકતા,$I = \frac{M L^{2}}{12} + M \left( \frac{L}{6} \right)^{2}$.
$I = \frac{M L^{2}}{12} + \frac{M L^{2}}{36}$.
લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવ લેતા,$I = \frac{3 M L^{2} + M L^{2}}{36} = \frac{4 M L^{2}}{36} = \frac{M L^{2}}{9}$.
ભ્રમણાક્ષ એ દ્રવ્યમાન કેન્દ્રથી $x$ અંતરે છે. અક્ષ એક છેડાથી $L/3$ અંતરે છે અને દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર તે જ છેડાથી $L/2$ અંતરે છે,તેથી અક્ષ અને દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર $x = |L/2 - L/3| = L/6$ થાય.
સમાંતર અક્ષના પ્રમેયનો ઉપયોગ કરતા,$I = I_{CM} + M x^{2}$.
કિંમતો મૂકતા,$I = \frac{M L^{2}}{12} + M \left( \frac{L}{6} \right)^{2}$.
$I = \frac{M L^{2}}{12} + \frac{M L^{2}}{36}$.
લઘુત્તમ સામાન્ય અવયવ લેતા,$I = \frac{3 M L^{2} + M L^{2}}{36} = \frac{4 M L^{2}}{36} = \frac{M L^{2}}{9}$.
0 likesView Solution
24
ChemistryMCQMHT CET · 2010
પ્લાન્ક અચળાંકનું પારિમાણિક સૂત્ર નીચેનામાંથી કોના ગુણાકાર સમાન છે?
A
બળ અને સમય
B
બળ,સ્થાનાંતર અને સમય
C
બળ અને અંતર
D
સમય અને સ્થાનાંતર
Solution
(B) પ્લાન્ક અચળાંક $h$ નું પારિમાણિક સૂત્ર સંબંધ $E = h\nu$ પરથી મેળવી શકાય છે,જ્યાં $E$ એ ઉર્જા છે અને $\nu$ એ આવૃત્તિ છે.
$[h] = [E] / [\nu] = [ML^2 T^{-2}] / [T^{-1}] = [ML^2 T^{-1}]$.
હવે,બળ,સ્થાનાંતર અને સમયના ગુણાકારનું પારિમાણિક સૂત્ર ચકાસીએ:
બળ $[F] = [MLT^{-2}]$
સ્થાનાંતર $[d] = [L]$
સમય $[t] = [T]$
ગુણાકાર $[F][d][t] = [MLT^{-2}] \cdot [L] \cdot [T] = [ML^2 T^{-1}]$.
બંનેની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે પરિમાણો સમાન છે.
તેથી,પ્લાન્ક અચળાંકનું પારિમાણિક સૂત્ર બળ,સ્થાનાંતર અને સમયના ગુણાકાર સમાન છે.
$[h] = [E] / [\nu] = [ML^2 T^{-2}] / [T^{-1}] = [ML^2 T^{-1}]$.
હવે,બળ,સ્થાનાંતર અને સમયના ગુણાકારનું પારિમાણિક સૂત્ર ચકાસીએ:
બળ $[F] = [MLT^{-2}]$
સ્થાનાંતર $[d] = [L]$
સમય $[t] = [T]$
ગુણાકાર $[F][d][t] = [MLT^{-2}] \cdot [L] \cdot [T] = [ML^2 T^{-1}]$.
બંનેની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે પરિમાણો સમાન છે.
તેથી,પ્લાન્ક અચળાંકનું પારિમાણિક સૂત્ર બળ,સ્થાનાંતર અને સમયના ગુણાકાર સમાન છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$1 \ mol$ આલ્કોહોલ $Na$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને કેટલા વજનનો હાઇડ્રોજન આપે છે ($g$ માં)?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$3.5$
Solution
(A) આલ્કોહોલ $(R-OH)$ ની સોડિયમ $(Na)$ સાથેની સામાન્ય પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$2 R-OH + 2 Na \longrightarrow 2 R-ONa + H_2$
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ મુજબ,$2 \ mol$ આલ્કોહોલ $1 \ mol$ હાઇડ્રોજન વાયુ $(H_2)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$1 \ mol$ આલ્કોહોલ $\frac{1}{2} \ mol$ $H_2$ ઉત્પન્ન કરશે.
$H_2$ નું આણ્વીય દળ $2 \ g/mol$ છે.
$H_2$ નું વજન = $\text{મોલ} \times \text{આણ્વીય દળ} = \frac{1}{2} \ mol \times 2 \ g/mol = 1 \ g$.
આમ,$1 \ g$ હાઇડ્રોજન ઉત્પન્ન થાય છે.
$2 R-OH + 2 Na \longrightarrow 2 R-ONa + H_2$
સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ મુજબ,$2 \ mol$ આલ્કોહોલ $1 \ mol$ હાઇડ્રોજન વાયુ $(H_2)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,$1 \ mol$ આલ્કોહોલ $\frac{1}{2} \ mol$ $H_2$ ઉત્પન્ન કરશે.
$H_2$ નું આણ્વીય દળ $2 \ g/mol$ છે.
$H_2$ નું વજન = $\text{મોલ} \times \text{આણ્વીય દળ} = \frac{1}{2} \ mol \times 2 \ g/mol = 1 \ g$.
આમ,$1 \ g$ હાઇડ્રોજન ઉત્પન્ન થાય છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$Ethyl \ methyl \ ketone$ કોના કેલ્શિયમ ક્ષારોને ગરમ કરવાથી મેળવવામાં આવે છે?
A
ફોર્મિક એસિડ $+$ પ્રોપિયોનિક એસિડ
B
એસિટિક એસિડ $+$ પ્રોપિયોનિક એસિડ
C
માત્ર એસિટિક એસિડ
D
એસિટિક એસિડ $+$ મેથેનોઈક એસિડ
Solution
(B) $Ethyl \ methyl \ ketone$ એક અસમપ્રમાણ કીટોન છે,તેથી બે અલગ-અલગ એસિડ (કેલ્શિયમ ક્ષારના સ્વરૂપમાં) વપરાય છે.
$Ethyl \ methyl \ ketone$ નું બંધારણ $CH_3COCH_2CH_3$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં કેલ્શિયમ એસિટેટ અને કેલ્શિયમ પ્રોપિયોનેટના મિશ્રણનું શુષ્ક નિસ્યંદન કરવામાં આવે છે:
$(CH_3COO)_2Ca + (C_2H_5COO)_2Ca \xrightarrow{\Delta} 2CH_3COCH_2CH_3 + 2CaCO_3$.
$Ethyl \ methyl \ ketone$ નું બંધારણ $CH_3COCH_2CH_3$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં કેલ્શિયમ એસિટેટ અને કેલ્શિયમ પ્રોપિયોનેટના મિશ્રણનું શુષ્ક નિસ્યંદન કરવામાં આવે છે:
$(CH_3COO)_2Ca + (C_2H_5COO)_2Ca \xrightarrow{\Delta} 2CH_3COCH_2CH_3 + 2CaCO_3$.
0 likesView Solution
27
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
$N$-ethyl-$N$-methylpropan$-1-$amine એ શું છે?
A
$1^{\circ}$ એમાઈન
B
$2^{\circ}$ એમાઈન
C
$3^{\circ}$ એમાઈન
D
$4^{\circ}$ એમાઈન
Solution
(C) $N$-ethyl-$N$-methylpropan$-1-$amine નું બંધારણ $CH_3CH_2CH_2-N(CH_3)(C_2H_5)$ છે.
આ સંયોજનમાં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ ત્રણ અલગ-અલગ આલ્કાઈલ સમૂહો (પ્રોપાઈલ,મિથાઈલ અને ઈથાઈલ સમૂહ) સાથે જોડાયેલ છે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુ સીધો ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોવાથી,તેને $3^{\circ}$ (તૃતીયક) એમાઈન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આ સંયોજનમાં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ ત્રણ અલગ-અલગ આલ્કાઈલ સમૂહો (પ્રોપાઈલ,મિથાઈલ અને ઈથાઈલ સમૂહ) સાથે જોડાયેલ છે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુ સીધો ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોવાથી,તેને $3^{\circ}$ (તૃતીયક) એમાઈન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2010
નીચેનામાંથી કયું એમાઈન $HNO_{2}$ સાથે પીળા રંગનું તેલી પ્રવાહી આપે છે?
A
ઈથાઈલ મિથાઈલ એમાઈન
B
એનિલીન
C
$3-$મિથાઈલ બેન્ઝાઈલ એમાઈન
D
મિથાઈલ એમાઈન
Solution
(A) દ્વિતીયક એમાઈન ($NH$ સમૂહ ધરાવતા) જ્યારે $HNO_{2}$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે $N-$નાઈટ્રોસોએમાઈન આપે છે જે પીળા રંગના તેલી પ્રવાહી તરીકે અલગ પડે છે.
આપેલા સંયોજનોની રચનાઓ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ ઈથાઈલ મિથાઈલ એમાઈન: $CH_{3}-NH-C_{2}H_{5}$ $(2^{\circ})$
$(B)$ એનિલીન: $C_{6}H_{5}NH_{2}$ $(1^{\circ})$
$(C)$ $3-$મિથાઈલ બેન્ઝાઈલ એમાઈન: $CH_{3}-C_{6}H_{4}-CH_{2}NH_{2}$ $(1^{\circ})$
$(D)$ મિથાઈલ એમાઈન: $CH_{3}NH_{2}$ $(1^{\circ})$
આપેલા સંયોજનોમાંથી,માત્ર ઈથાઈલ મિથાઈલ એમાઈન જ દ્વિતીયક એમાઈન છે,તેથી તે $HNO_{2}$ સાથે પીળા રંગનું તેલી પ્રવાહી આપે છે.
આપેલા સંયોજનોની રચનાઓ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ ઈથાઈલ મિથાઈલ એમાઈન: $CH_{3}-NH-C_{2}H_{5}$ $(2^{\circ})$
$(B)$ એનિલીન: $C_{6}H_{5}NH_{2}$ $(1^{\circ})$
$(C)$ $3-$મિથાઈલ બેન્ઝાઈલ એમાઈન: $CH_{3}-C_{6}H_{4}-CH_{2}NH_{2}$ $(1^{\circ})$
$(D)$ મિથાઈલ એમાઈન: $CH_{3}NH_{2}$ $(1^{\circ})$
આપેલા સંયોજનોમાંથી,માત્ર ઈથાઈલ મિથાઈલ એમાઈન જ દ્વિતીયક એમાઈન છે,તેથી તે $HNO_{2}$ સાથે પીળા રંગનું તેલી પ્રવાહી આપે છે.
0 likesView Solution
29
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
નીચેની પ્રક્રિયા શ્રેણીમાં,$CH_3-CHO$ $\xrightarrow{Cl_2 / Ca(OH)_2} X$ $\xrightarrow{C_6H_5-NH_2 / \text{Alc. KOH}} Y$. $Y$ શું છે?
A
$CH_3-CH=N-C_6H_5$
B
$C_6H_5-NH-CH_3$
C
$C_6H_5-NC$
D
$C_6H_5-NCO$
Solution
(C) પ્રથમ તબક્કામાં,એસીટાલ્ડિહાઈડ $(CH_3-CHO)$ ક્લોરિન $(Cl_2)$ અને કેલ્શિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(Ca(OH)_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા આપે છે,જે ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ ઉત્પન્ન કરે છે.
$2CH_3-CHO + 3Cl_2 + Ca(OH)_2 \rightarrow CHCl_3 + (HCOO)_2Ca + 2H_2O$
બીજા તબક્કામાં,ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ એનિલીન $(C_6H_5-NH_2)$ અને આલ્કોહોલિક $KOH$ (કાર્બાઈલએમાઈન પ્રક્રિયા) સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફિનાઈલ આઈસોસાયનાઈડ $(C_6H_5-NC)$ બનાવે છે.
$C_6H_5-NH_2 + CHCl_3 + 3KOH \xrightarrow{\Delta} C_6H_5-NC + 3KCl + 3H_2O$
$2CH_3-CHO + 3Cl_2 + Ca(OH)_2 \rightarrow CHCl_3 + (HCOO)_2Ca + 2H_2O$
બીજા તબક્કામાં,ક્લોરોફોર્મ $(CHCl_3)$ એનિલીન $(C_6H_5-NH_2)$ અને આલ્કોહોલિક $KOH$ (કાર્બાઈલએમાઈન પ્રક્રિયા) સાથે પ્રક્રિયા કરીને ફિનાઈલ આઈસોસાયનાઈડ $(C_6H_5-NC)$ બનાવે છે.
$C_6H_5-NH_2 + CHCl_3 + 3KOH \xrightarrow{\Delta} C_6H_5-NC + 3KCl + 3H_2O$
0 likesView Solution
30
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
નીચેનામાંથી કયું ટ્રાયસેકેરાઇડ છે?
A
સ્ટેકિયોઝ
B
સુક્રોઝ
C
રેફિનોઝ
D
રાઇબોઝ
Solution
(C) ટ્રાયસેકેરાઇડ એ કાર્બોહાઇડ્રેટ છે જે જળવિભાજન પર મોનોસેકેરાઇડના ત્રણ અણુઓ આપે છે.
$1$. સ્ટેકિયોઝ એ ટેટ્રાસેકેરાઇડ છે,જે ચાર મોનોસેકેરાઇડ એકમો આપે છે.
$2$. સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે,જે બે મોનોસેકેરાઇડ એકમો આપે છે.
$3$. રેફિનોઝ એ ટ્રાયસેકેરાઇડ છે,જે ત્રણ મોનોસેકેરાઇડ એકમો આપે છે $(C_{18}H_{32}O_{16} + 2H_2O \longrightarrow 3C_6H_{12}O_6)$.
$4$. રાઇબોઝ એ પોતે એક મોનોસેકેરાઇડ છે.
તેથી,સાચો જવાબ રેફિનોઝ છે.
$1$. સ્ટેકિયોઝ એ ટેટ્રાસેકેરાઇડ છે,જે ચાર મોનોસેકેરાઇડ એકમો આપે છે.
$2$. સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ છે,જે બે મોનોસેકેરાઇડ એકમો આપે છે.
$3$. રેફિનોઝ એ ટ્રાયસેકેરાઇડ છે,જે ત્રણ મોનોસેકેરાઇડ એકમો આપે છે $(C_{18}H_{32}O_{16} + 2H_2O \longrightarrow 3C_6H_{12}O_6)$.
$4$. રાઇબોઝ એ પોતે એક મોનોસેકેરાઇડ છે.
તેથી,સાચો જવાબ રેફિનોઝ છે.
0 likesView Solution
31
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
ગ્લુકોઝની ફેહલિંગ દ્રાવણ સાથેની પ્રક્રિયાથી શું મળે છે?
A
ક્યુપ્રિક ઓક્સાઇડ
B
ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડ
C
ગ્લુકોનિક એસિડ
D
$(b)$ અને $(c)$ બંને
Solution
(D) ગ્લુકોઝ $(C_5H_{11}O_5CHO)$ રિડ્યુસિંગ શર્કરા તરીકે વર્તે છે અને ફેહલિંગ દ્રાવણ ($Cu^{2+}$ આલ્કલાઇન માધ્યમમાં) સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો આલ્ડિહાઇડ સમૂહ કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહમાં ઓક્સિડાઇઝ થાય છે,જે ગ્લુકોનિક એસિડ $(C_5H_{11}O_5COOH)$ બનાવે છે.
તે જ સમયે,ફેહલિંગ દ્રાવણમાં રહેલા $Cu^{2+}$ આયનોનું રિડક્શન થઈને $Cu^+$ આયનો બને છે,જે લાલ રંગના ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડ $(Cu_2O)$ તરીકે અવક્ષેપિત થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $C_5H_{11}O_5CHO + 2Cu^{2+} + 5OH^- \rightarrow C_5H_{11}O_5COO^- + Cu_2O + 3H_2O$.
આમ,ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડ અને ગ્લુકોનિક એસિડ બંને ઉત્પન્ન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,ગ્લુકોઝનો આલ્ડિહાઇડ સમૂહ કાર્બોક્સિલિક એસિડ સમૂહમાં ઓક્સિડાઇઝ થાય છે,જે ગ્લુકોનિક એસિડ $(C_5H_{11}O_5COOH)$ બનાવે છે.
તે જ સમયે,ફેહલિંગ દ્રાવણમાં રહેલા $Cu^{2+}$ આયનોનું રિડક્શન થઈને $Cu^+$ આયનો બને છે,જે લાલ રંગના ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડ $(Cu_2O)$ તરીકે અવક્ષેપિત થાય છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $C_5H_{11}O_5CHO + 2Cu^{2+} + 5OH^- \rightarrow C_5H_{11}O_5COO^- + Cu_2O + 3H_2O$.
આમ,ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડ અને ગ્લુકોનિક એસિડ બંને ઉત્પન્ન થાય છે.
0 likesView Solution
32
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
નીચલા ફેટી એસિડના સામાન્ય નામ શેના પરથી મેળવવામાં આવે છે?
A
તેમના પિતૃ હાઇડ્રોકાર્બન
B
તેમના રિડક્શન ઉત્પાદન
C
જે સ્ત્રોતોમાંથી તેઓ મેળવવામાં આવે છે
D
$IUPAC$ પદ્ધતિ
Solution
(C) નીચલા ફેટી એસિડના સામાન્ય નામ તે સ્ત્રોતો પરથી મેળવવામાં આવે છે જેમાંથી તેઓ મેળવવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ફોર્મિક એસિડ $(HCOOH)$ નું નામ લાલ કીડી (લેટિન: $formica$) પરથી પડ્યું છે,જેમાંથી તે મેળવવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,ફોર્મિક એસિડ $(HCOOH)$ નું નામ લાલ કીડી (લેટિન: $formica$) પરથી પડ્યું છે,જેમાંથી તે મેળવવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
33
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
નીચેનામાંથી સંતૃપ્ત ફેટી એસિડનું સૂત્ર કયું છે?
A
$C_{17}H_{29}COOH$
B
$C_{17}H_{35}COOH$
C
$C_{17}H_{31}COOH$
D
$C_{17}H_{33}COOH$
Solution
(B) સંતૃપ્ત ફેટી એસિડ માટેનું સામાન્ય સૂત્ર $C_{n}H_{2n+1}COOH$ છે.
$n = 17$ માટે,સૂત્ર $C_{17}H_{2(17)+1}COOH = C_{17}H_{35}COOH$ થાય છે.
આથી,$C_{17}H_{35}COOH$ (સ્ટીઅરિક એસિડ) એ સંતૃપ્ત ફેટી એસિડ છે.
$n = 17$ માટે,સૂત્ર $C_{17}H_{2(17)+1}COOH = C_{17}H_{35}COOH$ થાય છે.
આથી,$C_{17}H_{35}COOH$ (સ્ટીઅરિક એસિડ) એ સંતૃપ્ત ફેટી એસિડ છે.
0 likesView Solution
34
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
ચરબી કયા ક્રિયાશીલ સમૂહ સાથે સંબંધિત છે?
A
કાર્બોક્સિલિક એસિડ
B
કાર્બોનિલ
C
એસ્ટર
D
ફેટી એસિડ
Solution
(C) ચરબી ગ્લિસરોલ (એક આલ્કોહોલ) ની વિવિધ લાંબી શૃંખલા ધરાવતા કાર્બોક્સિલિક એસિડ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા એસ્ટરીકરણ છે,તેથી રાસાયણિક રીતે આ કાર્બોક્સિલિક એસ્ટર અથવા સરળ રીતે એસ્ટર છે અને તેને ગ્લિસરાઇડ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા એસ્ટરીકરણ છે,તેથી રાસાયણિક રીતે આ કાર્બોક્સિલિક એસ્ટર અથવા સરળ રીતે એસ્ટર છે અને તેને ગ્લિસરાઇડ્સ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
35
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
જ્યારે $CH_3COOH$ એ $C_2H_5OH$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે ત્યારે એક નીપજ આપે છે. આ જ નીપજ કઈ પ્રક્રિયા દ્વારા મેળવી શકાય છે?
A
એસિટિક એસિડ $+$ મિથેનોલ
B
એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ $+$ પાણી
C
એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડ $+$ ઇથેનોલ
D
એસિટામાઇડ $+$ મિથેનોલ
Solution
(C) $CH_3COOH$ અને $C_2H_5OH$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ એસ્ટરીકરણ પ્રક્રિયા છે જે ઇથાઇલ ઇથેનોએટ $(CH_3COOC_2H_5)$ બનાવે છે:
$CH_3COOH + C_2H_5OH \rightarrow CH_3COOC_2H_5 + H_2O$
ઇથાઇલ ઇથેનોએટ એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડની ઇથેનોલ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા પણ તૈયાર કરી શકાય છે:
$(CH_3CO)_2O + C_2H_5OH \rightarrow CH_3COOC_2H_5 + CH_3COOH$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
$CH_3COOH + C_2H_5OH \rightarrow CH_3COOC_2H_5 + H_2O$
ઇથાઇલ ઇથેનોએટ એસિટિક એનહાઇડ્રાઇડની ઇથેનોલ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા પણ તૈયાર કરી શકાય છે:
$(CH_3CO)_2O + C_2H_5OH \rightarrow CH_3COOC_2H_5 + CH_3COOH$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
36
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે વેગ અચળાંકના એકમો શું છે?
A
$mol \ L^{-1} \ s^{-1}$
B
$s^{-1}$
C
$L \ mol^{-1} \ s^{-1}$
D
$L^{2} \ mol^{-2} \ s^{-1}$
Solution
(B) $n$ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંકના એકમો $(mol \ L^{-1})^{1-n} \ s^{-1}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$n$ એ પ્રક્રિયાનો ક્રમ દર્શાવે છે.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,$n = 1$.
સૂત્રમાં $n = 1$ મૂકતા:
એકમ $= (mol \ L^{-1})^{1-1} \ s^{-1} = (mol \ L^{-1})^{0} \ s^{-1} = 1 \times s^{-1} = s^{-1}$.
અહીં,$n$ એ પ્રક્રિયાનો ક્રમ દર્શાવે છે.
પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,$n = 1$.
સૂત્રમાં $n = 1$ મૂકતા:
એકમ $= (mol \ L^{-1})^{1-1} \ s^{-1} = (mol \ L^{-1})^{0} \ s^{-1} = 1 \times s^{-1} = s^{-1}$.
0 likesView Solution
37
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
પરમાણુ સંલયન પ્રક્રિયાઓ માટે, સંલયન તાપમાનનો ક્રમ કેટલો હોય છે?
A
$10^{5} \,K$
B
$10^{3} \,K$
C
$10^{7} \,K$
D
$100 \,K$
Solution
(C) પરમાણુ સંલયન થવા માટે ખૂબ જ ઊંચા તાપમાન (એટલે કે $20$ મિલિયન $K$ અથવા $2 \times 10^{7} \,K$) ની જરૂર હોય છે।
તેથી, આ પ્રક્રિયાઓને થર્મોન્યુક્લિયર પ્રક્રિયાઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે।
તેથી, આ પ્રક્રિયાઓને થર્મોન્યુક્લિયર પ્રક્રિયાઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે।
0 likesView Solution
38
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2010
પ્રથમ ક્રમની સંકલિત વેગ સમીકરણ શું છે?
A
$k = \frac{x}{t}$
B
$k = -\frac{2.303}{t} \log \frac{a}{a-x}$
C
$k = \frac{1}{t} \ln \frac{a}{a-x}$
D
$k = \frac{1}{t} \frac{x}{a(a-x)}$
Solution
(C) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે સંકલિત વેગ સમીકરણ $k = \frac{1}{t} \ln \frac{a}{a-x}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$a$ એ પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે અને $(a-x)$ એ $t$ સમયે સાંદ્રતા છે.
વૈકલ્પિક રીતે,$10$ ના આધારવાળા લઘુગણકનો ઉપયોગ કરીને,તેને $k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{a}{a-x}$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
અહીં,$a$ એ પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે અને $(a-x)$ એ $t$ સમયે સાંદ્રતા છે.
વૈકલ્પિક રીતે,$10$ ના આધારવાળા લઘુગણકનો ઉપયોગ કરીને,તેને $k = \frac{2.303}{t} \log_{10} \frac{a}{a-x}$ તરીકે દર્શાવી શકાય છે.
0 likesView Solution
39
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
પોટેશિયમ મેટાબાયસલ્ફાઇટ એ એક ........... છે.
A
પ્રિઝર્વેટિવ (સાચવણીકારક)
B
એન્ટીઓક્સિડન્ટ
C
કૃત્રિમ ગળપણ
D
$(a)$ અને $(b)$ બંને
Solution
(D) પોટેશિયમ મેટાબાયસલ્ફાઇટ,$K_{2}S_{2}O_{5}$,એ સલ્ફરની તીવ્ર ગંધ ધરાવતું સફેદ સ્ફટિકીય ઘન છે.
તેનો ઉપયોગ ખોરાકમાં એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પ્રિઝર્વેટિવ,એન્ટીઓક્સિડન્ટ અને બ્લીચિંગ એજન્ટ તરીકે થાય છે.
તેથી,તે પ્રિઝર્વેટિવ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેનો ઉપયોગ ખોરાકમાં એન્ટિમાઇક્રોબાયલ પ્રિઝર્વેટિવ,એન્ટીઓક્સિડન્ટ અને બ્લીચિંગ એજન્ટ તરીકે થાય છે.
તેથી,તે પ્રિઝર્વેટિવ અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
40
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
કયું તત્વ $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે?
A
$Mn (25)$
B
$Cr (24)$
C
$Cu (29)$
D
$Fe (26)$
Solution
(A) -વિભાગના તત્વો માટે,મહત્તમ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $ns$ અને $(n-1)d$ ઇલેક્ટ્રોનના સરવાળા દ્વારા નક્કી થાય છે.
$(a)$ $Mn (25) = [Ar] 3d^{5} 4s^{2}$. મહત્તમ ઓ.અ. $= 5 + 2 = +7$.
$(b)$ $Cr (24) = [Ar] 3d^{5} 4s^{1}$. મહત્તમ ઓ.અ. $= 5 + 1 = +6$.
$(c)$ $Cu (29) = [Ar] 3d^{10} 4s^{1}$. સામાન્ય ઓ.અ. $= +1, +2$.
$(d)$ $Fe (26) = [Ar] 3d^{6} 4s^{2}$. સામાન્ય ઓ.અ. $= +2, +3$.
આમ,આપેલા તત્વોમાંથી માત્ર $Mn$ જ $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
$(a)$ $Mn (25) = [Ar] 3d^{5} 4s^{2}$. મહત્તમ ઓ.અ. $= 5 + 2 = +7$.
$(b)$ $Cr (24) = [Ar] 3d^{5} 4s^{1}$. મહત્તમ ઓ.અ. $= 5 + 1 = +6$.
$(c)$ $Cu (29) = [Ar] 3d^{10} 4s^{1}$. સામાન્ય ઓ.અ. $= +1, +2$.
$(d)$ $Fe (26) = [Ar] 3d^{6} 4s^{2}$. સામાન્ય ઓ.અ. $= +2, +3$.
આમ,આપેલા તત્વોમાંથી માત્ર $Mn$ જ $+7$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
41
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
જર્મન સિલ્વરમાં શું હોતું નથી?
A
$Sn$
B
$Cu$
C
$Zn$
D
$Ni$
Solution
(A) જર્મન સિલ્વર એ કોપર $(Cu)$,ઝિંક $(Zn)$ અને નિકલ $(Ni)$ ની મિશ્રધાતુ છે,જે સામાન્ય રીતે $2:1:1$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
તેમાં ટીન $(Sn)$ હોતું નથી.
તેમાં ટીન $(Sn)$ હોતું નથી.
0 likesView Solution
42
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
$Ce^{4+}$ સ્થાયી છે. આનું કારણ શું છે?
A
અર્ધ-ભરાયેલી $d$-કક્ષકો
B
$d$-કક્ષકોમાં બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે
C
ખાલી કક્ષક
D
પૂર્ણ ભરાયેલી $d$-કક્ષક
Solution
(C) $Ce$ $(Z=58)$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના: $[Xe] 4f^{1} 5d^{1} 6s^{2}$ છે.
$+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં,$Ce^{4+}$ ચાર ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $Xe$ $(Z=54)$ જેવી સ્થાયી નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના પ્રાપ્ત કરે છે.
$Ce^{4+}$ ની રચના $[Xe] 4f^{0} 5d^{0} 6s^{0}$ છે.
બધી સંયોજકતા કક્ષકો $(4f, 5d, 6s)$ ખાલી હોવાથી,$Ce^{4+}$ નજીકના નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી સ્થાયી રચના પ્રાપ્ત કરે છે,જે તેને અત્યંત સ્થાયી બનાવે છે.
$+4$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં,$Ce^{4+}$ ચાર ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $Xe$ $(Z=54)$ જેવી સ્થાયી નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના પ્રાપ્ત કરે છે.
$Ce^{4+}$ ની રચના $[Xe] 4f^{0} 5d^{0} 6s^{0}$ છે.
બધી સંયોજકતા કક્ષકો $(4f, 5d, 6s)$ ખાલી હોવાથી,$Ce^{4+}$ નજીકના નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી સ્થાયી રચના પ્રાપ્ત કરે છે,જે તેને અત્યંત સ્થાયી બનાવે છે.
0 likesView Solution
43
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
નીચેનામાંથી કયો આયન અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની હાજરી હોવા છતાં રંગહીન છે?
A
$La^{3+}$
B
$Eu^{3+}$
C
$Gd^{3+}$
D
$Lu^{3+}$
Solution
(C) $Gd^{3+}$ આયનની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $[Xe] 4f^7$ છે. તેમાં $7$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવા છતાં,તે રંગહીન છે કારણ કે $f-f$ સંક્રમણો લેપોર્ટ સિલેક્શન રૂલ દ્વારા પ્રતિબંધિત છે અને દ્રશ્ય પ્રકાશના શોષણ માટે ઉર્જાનો તફાવત ખૂબ વધારે છે.
$La^{3+}$ $(4f^0)$ અને $Lu^{3+}$ $(4f^{14})$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની ગેરહાજરીને કારણે રંગહીન છે.
$Eu^{3+}$ $(4f^6)$ એ $f-f$ સંક્રમણોને કારણે રંગીન છે.
તેથી,$Gd^{3+}$ સાચો જવાબ છે.
$La^{3+}$ $(4f^0)$ અને $Lu^{3+}$ $(4f^{14})$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની ગેરહાજરીને કારણે રંગહીન છે.
$Eu^{3+}$ $(4f^6)$ એ $f-f$ સંક્રમણોને કારણે રંગીન છે.
તેથી,$Gd^{3+}$ સાચો જવાબ છે.
0 likesView Solution
44
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2010
કેલોમલ ઇલેક્ટ્રોડનો પ્રમાણિત ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ કેટલો છે?
A
$+0.25 \ V$
B
$0.00 \ V$
C
$+0.287 \ V$
D
$-0.28 \ V$
Solution
(D) કેલોમલ ઇલેક્ટ્રોડ એ ગૌણ સંદર્ભ ઇલેક્ટ્રોડ છે જે મર્ક્યુરી $(Hg)$ અને મર્ક્યુરી$(I)$ ક્લોરાઇડ $(Hg_2Cl_2)$ ધરાવે છે.
સેચ્યુરેટેડ કેલોમલ ઇલેક્ટ્રોડનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^\circ_{red})$ $KCl$ ની સાંદ્રતાના આધારે આશરે $+0.242 \ V$ થી $+0.28 \ V$ હોય છે.
પરંપરા મુજબ,પ્રમાણિત ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ $(E^\circ_{ox})$ એ પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલનું ઋણ મૂલ્ય છે $(E^\circ_{ox} = -E^\circ_{red})$.
તેથી,પ્રમાણિત કેલોમલ ઇલેક્ટ્રોડ માટે,ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ આશરે $-0.28 \ V$ છે.
સેચ્યુરેટેડ કેલોમલ ઇલેક્ટ્રોડનો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^\circ_{red})$ $KCl$ ની સાંદ્રતાના આધારે આશરે $+0.242 \ V$ થી $+0.28 \ V$ હોય છે.
પરંપરા મુજબ,પ્રમાણિત ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ $(E^\circ_{ox})$ એ પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલનું ઋણ મૂલ્ય છે $(E^\circ_{ox} = -E^\circ_{red})$.
તેથી,પ્રમાણિત કેલોમલ ઇલેક્ટ્રોડ માટે,ઓક્સિડેશન પોટેન્શિયલ આશરે $-0.28 \ V$ છે.
0 likesView Solution
45
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$Sn^{4+} / Sn^{2+}$ માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $0.15 \ V$ છે અને $Au^{3+} / Au$ માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $1.5 \ V$ છે. પ્રક્રિયા $3 Sn^{2+} + 2 Au^{3+} \longrightarrow 3 Sn^{4+} + 2 Au$ માટે $E_{\text{cell}}^{\circ}$ નું મૂલ્ય કેટલું થશે?
A
$+1.35 \ V$
B
$+2.55 \ V$
C
$-1.35 \ V$
D
$-2.55 \ V$
Solution
(A) આપેલ પ્રક્રિયા $3 Sn^{2+} + 2 Au^{3+} \longrightarrow 3 Sn^{4+} + 2 Au$ છે.
આ પ્રક્રિયામાં $Sn^{2+}$ નું $Sn^{4+}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે (એનોડ) અને $Au^{3+}$ નું $Au$ માં રિડક્શન થાય છે (કેથોડ).
કેથોડ માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $E_{\text{cathode}}^{\circ} = E_{Au^{3+}/Au}^{\circ} = 1.5 \ V$ છે.
એનોડ માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $E_{\text{anode}}^{\circ} = E_{Sn^{4+}/Sn^{2+}}^{\circ} = 0.15 \ V$ છે.
પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$E_{\text{cell}}^{\circ} = E_{\text{cathode}}^{\circ} - E_{\text{anode}}^{\circ} = 1.5 \ V - 0.15 \ V = 1.35 \ V$.
આ પ્રક્રિયામાં $Sn^{2+}$ નું $Sn^{4+}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે (એનોડ) અને $Au^{3+}$ નું $Au$ માં રિડક્શન થાય છે (કેથોડ).
કેથોડ માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $E_{\text{cathode}}^{\circ} = E_{Au^{3+}/Au}^{\circ} = 1.5 \ V$ છે.
એનોડ માટે પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $E_{\text{anode}}^{\circ} = E_{Sn^{4+}/Sn^{2+}}^{\circ} = 0.15 \ V$ છે.
પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$E_{\text{cell}}^{\circ} = E_{\text{cathode}}^{\circ} - E_{\text{anode}}^{\circ} = 1.5 \ V - 0.15 \ V = 1.35 \ V$.
0 likesView Solution
46
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$1 \ C$ વિદ્યુતભાર જમા કરે છે:
A
$10.8 \ g$ $Ag$
B
$96500 \ g$ $Ag$
C
$Ag$ નો વિદ્યુતરાસાયણિક તુલ્યાંક
D
$Ag$ ના વિદ્યુતરાસાયણિક તુલ્યાંક કરતા અડધો
Solution
(C) ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના પ્રથમ નિયમ મુજબ,જમા થયેલ દળ $(w)$ નું સૂત્ર $w = Z \cdot Q$ છે,જ્યાં $Z$ એ વિદ્યુતરાસાયણિક તુલ્યાંક છે અને $Q$ એ કુલંબમાં વિદ્યુતનો જથ્થો છે.
જ્યારે $Q = 1 \ C$ હોય,ત્યારે જમા થયેલ દળ $w = Z \cdot 1 = Z$ થાય છે.
તેથી,$1 \ C$ વિદ્યુતભાર પદાર્થના તેના વિદ્યુતરાસાયણિક તુલ્યાંક જેટલા જથ્થાને જમા કરે છે.
જ્યારે $Q = 1 \ C$ હોય,ત્યારે જમા થયેલ દળ $w = Z \cdot 1 = Z$ થાય છે.
તેથી,$1 \ C$ વિદ્યુતભાર પદાર્થના તેના વિદ્યુતરાસાયણિક તુલ્યાંક જેટલા જથ્થાને જમા કરે છે.
0 likesView Solution
47
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
ઇથેનોલિક $KOH$ શું આપે છે?
A
ડીહેલોજીનેશન પ્રતિક્રિયાઓ
B
ડીહાઇડ્રોજીનેશન પ્રતિક્રિયાઓ
C
ડીહાઇડ્રોહેલોજીનેશન પ્રતિક્રિયાઓ
D
વિસ્થાપન પ્રતિક્રિયાઓ
Solution
(C) ઇથેનોલિક $KOH$ એક પ્રબળ બેઇઝ તરીકે કાર્ય કરે છે અને હેલોઆલ્કેનમાંથી હાઇડ્રોજન પરમાણુ અને હેલોજન પરમાણુને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે.
આ પ્રક્રિયાને ડીહાઇડ્રોહેલોજીનેશન કહેવામાં આવે છે,જેના પરિણામે આલ્કીન બને છે.
આ પ્રક્રિયાને ડીહાઇડ્રોહેલોજીનેશન કહેવામાં આવે છે,જેના પરિણામે આલ્કીન બને છે.
0 likesView Solution
48
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
Raschig પ્રક્રિયા માટે કાચો માલ કયો છે?
A
$chlorobenzene$
B
$phenol$
C
$benzene$
D
$anisole$
Solution
(C) Raschig પ્રક્રિયા એ $benzene$ માંથી $chlorobenzene$ બનાવવાની વ્યાવસાયિક પદ્ધતિ છે.
આ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_6 + HCl + \frac{1}{2}O_2 \xrightarrow{CuCl_2, 500 \ K} C_6H_5Cl + H_2O$
આમ,આ પ્રક્રિયામાં $benzene$ કાચા માલ તરીકે વપરાય છે.
આ પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$C_6H_6 + HCl + \frac{1}{2}O_2 \xrightarrow{CuCl_2, 500 \ K} C_6H_5Cl + H_2O$
આમ,આ પ્રક્રિયામાં $benzene$ કાચા માલ તરીકે વપરાય છે.
0 likesView Solution
49
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
ક્લેમેન્સન રિડક્શનમાં,વપરાતો ઉદ્દીપક કયો છે?
A
$Zn-Hg + \text{conc. } HCl$
B
$NH_2NH_2 + C_2H_5ONa$
C
$PdCl_2 / H_2O$
D
$(C_6H_5)_3P + C_2H_5ONa$
Solution
(A) ક્લેમેન્સન રિડક્શનમાં કાર્બોનિલ સંયોજનો (આલ્ડિહાઇડ અને કીટોન) નું આલ્કેનમાં રિડક્શન કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં ઉદ્દીપક તરીકે ઝિંક એમાલગમ $(Zn-Hg)$ અને સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ નો ઉપયોગ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $C=O$ સમૂહને $CH_2$ સમૂહમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં ઉદ્દીપક તરીકે ઝિંક એમાલગમ $(Zn-Hg)$ અને સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ નો ઉપયોગ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા $C=O$ સમૂહને $CH_2$ સમૂહમાં રૂપાંતરિત કરે છે.
0 likesView Solution
50
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
આલ્કોહોલના નિર્જલીકરણનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$1^{\circ} > 2^{\circ} > 3^{\circ}$
B
$3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$
C
$2^{\circ} > 1^{\circ} > 3^{\circ}$
D
$1^{\circ} > 3^{\circ} > 2^{\circ}$
Solution
(B) આલ્કોહોલના નિર્જલીકરણમાં કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી સંયોજનોનું નિર્માણ થાય છે. કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતા જેટલી વધારે,તેટલી આલ્કોહોલના નિર્જલીકરણની સરળતા વધારે.
કારણ કે કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતાનો ક્રમ $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$ છે,
તેથી આલ્કોહોલના નિર્જલીકરણની સરળતાનો ક્રમ $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$ છે.
કારણ કે કાર્બોકેટાયનની સ્થિરતાનો ક્રમ $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$ છે,
તેથી આલ્કોહોલના નિર્જલીકરણની સરળતાનો ક્રમ $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$ છે.
0 likesView Solution
51
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
ટેરિલીન (Terylene) ના નિર્માણ માટે,ટેરેપ્થેલિક એસિડના પ્રતિ મોલ દીઠ કેટલા મોલ ઇથિલિન ગ્લાયકોલની જરૂર પડે છે?
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$4$
Solution
(A) ટેરિલીન (જેને ડેક્રોન પણ કહેવાય છે) એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HO-CH_2-CH_2-OH)$ અને ટેરેપ્થેલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા દ્વારા બનતું સંઘનન પોલિમર છે.
પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ HO-CH_2-CH_2-OH + n \ HOOC-C_6H_4-COOH \rightarrow -[O-CH_2-CH_2-O-CO-C_6H_4-CO]_n- + 2n \ H_2O$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$n$ મોલ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $n$ મોલ ટેરેપ્થેલિક એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$1$ મોલ ટેરેપ્થેલિક એસિડ માટે,$1$ મોલ ઇથિલિન ગ્લાયકોલની જરૂર પડે છે.
પોલિમરાઇઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$n \ HO-CH_2-CH_2-OH + n \ HOOC-C_6H_4-COOH \rightarrow -[O-CH_2-CH_2-O-CO-C_6H_4-CO]_n- + 2n \ H_2O$
પ્રક્રિયાના તત્વયોગમિતિ (stoichiometry) મુજબ,$n$ મોલ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $n$ મોલ ટેરેપ્થેલિક એસિડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
તેથી,$1$ મોલ ટેરેપ્થેલિક એસિડ માટે,$1$ મોલ ઇથિલિન ગ્લાયકોલની જરૂર પડે છે.
0 likesView Solution
52
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
$450 \ mg$ ગ્લુકોઝને $100 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે છે. દ્રાવણની મોલાલિટી કેટલી છે ($m$ માં)?
A
$0.0025$
B
$0.025$
C
$0.25$
D
$2.5$
Solution
(B) મોલાલિટી એટલે દ્રાવકના પ્રતિ કિલોગ્રામ દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા.
સૂત્ર: $\text{મોલાલિટી} = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ (g)}}{\text{દ્રાવ્યનું મોલર દળ (g/mol)} \times \text{દ્રાવકનું દળ (kg)}}$
આપેલ છે: ગ્લુકોઝનું દળ $= 450 \ mg = 0.45 \ g$,ગ્લુકોઝનું મોલર દળ $(C_6H_{12}O_6) = 180 \ g/mol$,દ્રાવકનું દળ $= 100 \ g = 0.1 \ kg$.
ગણતરી: $\text{મોલાલિટી} = \frac{0.45 \ g}{180 \ g/mol \times 0.1 \ kg} = \frac{0.45}{18} = 0.025 \ m$.
સૂત્ર: $\text{મોલાલિટી} = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ (g)}}{\text{દ્રાવ્યનું મોલર દળ (g/mol)} \times \text{દ્રાવકનું દળ (kg)}}$
આપેલ છે: ગ્લુકોઝનું દળ $= 450 \ mg = 0.45 \ g$,ગ્લુકોઝનું મોલર દળ $(C_6H_{12}O_6) = 180 \ g/mol$,દ્રાવકનું દળ $= 100 \ g = 0.1 \ kg$.
ગણતરી: $\text{મોલાલિટી} = \frac{0.45 \ g}{180 \ g/mol \times 0.1 \ kg} = \frac{0.45}{18} = 0.025 \ m$.
0 likesView Solution
53
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
$250 \ g$ દ્રાવકમાં $1.5 \ g$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય (આણ્વીય દળ $= 60$) ઓગળતા તેના ઠારબિંદુમાં $0.01 \ ^{\circ}C$ નો ઘટાડો થાય છે. દ્રાવકનો મોલલ અવનયન અચળાંક શોધો.
A
$0.01$
B
$0.001$
C
$0.0001$
D
$0.1$
Solution
(D) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = k_{f} \times m$ છે.
પ્રથમ,મોલાલિટી $(m)$ ની ગણતરી કરો:
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ} \times 1000}{\text{દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ} \times \text{દ્રાવકનું દળ (g માં)}} = \frac{1.5 \times 1000}{60 \times 250} = 0.1 \ m$.
આપેલ છે કે $\Delta T_{f} = 0.01 \ ^{\circ}C$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$0.01 = k_{f} \times 0.1$.
તેથી,$k_{f} = \frac{0.01}{0.1} = 0.1 \ ^{\circ}C \ kg \ mol^{-1}$.
પ્રથમ,મોલાલિટી $(m)$ ની ગણતરી કરો:
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યનું દળ} \times 1000}{\text{દ્રાવ્યનું આણ્વીય દળ} \times \text{દ્રાવકનું દળ (g માં)}} = \frac{1.5 \times 1000}{60 \times 250} = 0.1 \ m$.
આપેલ છે કે $\Delta T_{f} = 0.01 \ ^{\circ}C$.
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$0.01 = k_{f} \times 0.1$.
તેથી,$k_{f} = \frac{0.01}{0.1} = 0.1 \ ^{\circ}C \ kg \ mol^{-1}$.
0 likesView Solution
54
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2010
ઓસ્ટવાલ્ડ-વોકર પદ્ધતિમાં દ્રાવકના વજનમાં થતો ઘટાડો અને $CaCl_{2}$ ટ્યુબના વજનમાં થતો વધારોનો ગુણોત્તર કેટલો છે?
A
$\frac{p^{\circ}}{p}$
B
$\frac{p}{p^{\circ}}$
C
$\frac{p^{\circ}-p}{p^{\circ}}$
D
$\frac{p-p^{\circ}}{p}$
Solution
(C) ઓસ્ટવાલ્ડ-વોકર પદ્ધતિમાં,દ્રાવકના વજનમાં થતો ઘટાડો દ્રાવકના બાષ્પ દબાણના તફાવત $p^{\circ}-p$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
$CaCl_{2}$ ટ્યુબના વજનમાં થતો વધારો દ્રાવણના બાષ્પ દબાણ $p$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,દ્રાવકના વજનમાં થતા ઘટાડા અને $CaCl_{2}$ ટ્યુબના વજનમાં થતા વધારાનો ગુણોત્તર $\frac{p^{\circ}-p}{p}$ થાય છે.
$CaCl_{2}$ ટ્યુબના વજનમાં થતો વધારો દ્રાવણના બાષ્પ દબાણ $p$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,દ્રાવકના વજનમાં થતા ઘટાડા અને $CaCl_{2}$ ટ્યુબના વજનમાં થતા વધારાનો ગુણોત્તર $\frac{p^{\circ}-p}{p}$ થાય છે.
0 likesView Solution
55
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2010
ત્વચાના રોગ માટે જવાબદાર આઇસોટોપ કયું છે?
A
$I^{131}$
B
$S^{35}$
C
$P^{31}$
D
આમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) $S^{35}$ એ સલ્ફરનું રેડિયોએક્ટિવ આઇસોટોપ છે.
જ્યારે તે ત્વચાના સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે તે ત્વચામાં બળતરા અથવા ત્વચાનો રોગ (dermatitis) પેદા કરી શકે છે.
જ્યારે તે ત્વચાના સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે તે ત્વચામાં બળતરા અથવા ત્વચાનો રોગ (dermatitis) પેદા કરી શકે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in MHT CET 2010?
There are 55 Chemistry questions from the MHT CET 2010 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are MHT CET 2010 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice MHT CET 2010 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick MHT CET 2010 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.