KCET 2011 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

25 QuestionsGujaratiWith Solutions

BiologyQ125 of 25 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
BiologyEasyMCQKCET · 2011
નીચેનાને લિનિયસ શ્રેણીના ચડતા ક્રમમાં ગોઠવો.
A
સૃષ્ટિ - ગોત્ર - જાતિ - પ્રજાતિ - વર્ગ - કુળ - સમુદાય
B
સૃષ્ટિ - કુળ - પ્રજાતિ - જાતિ - વર્ગ - સમુદાય - ગોત્ર
C
સૃષ્ટિ - સમુદાય - વર્ગ - ગોત્ર - કુળ - પ્રજાતિ - જાતિ
D
જાતિ - પ્રજાતિ - કુળ - ગોત્ર - વર્ગ - સમુદાય - સૃષ્ટિ

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
લિનિયસ શ્રેણીનો ચડતો ક્રમ આ મુજબ છે: $\text{જાતિ} \rightarrow \text{પ્રજાતિ} \rightarrow \text{કુળ} \rightarrow \text{ગોત્ર} \rightarrow \text{વર્ગ} \rightarrow \text{સમુદાય} \rightarrow \text{સૃષ્ટિ}$.
આ ક્રમ સૌથી વિશિષ્ટ સ્તર (જાતિ) થી લઈને સૌથી વ્યાપક સ્તર (સૃષ્ટિ) સુધીની ગોઠવણી દર્શાવે છે,જે જૈવિક વર્ગીકરણમાં વપરાતી પ્રમાણિત શ્રેણીબદ્ધ રચના છે.
2
BiologyEasyMCQKCET · 2011
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ઓક્સિડેટિવ ડીકાર્બોક્સિલેશનનું ઉદાહરણ છે?
A
સક્સિનેટનું ફ્યુમરેટમાં રૂપાંતર
B
ફ્યુમરેટનું મેલેટમાં રૂપાંતર
C
પાયરુવેટનું એસિટાઈલ $CoA$ માં રૂપાંતર
D
સાઇટ્રેટનું આઇસોસાઇટ્રેટમાં રૂપાંતર

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. પાયરુવેટનું એસિટાઈલ $CoA$ માં રૂપાંતર એ ઓક્સિડેટિવ ડીકાર્બોક્સિલેશનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પાયરુવેટ $(3C)$ ઓક્સિડેશન અને ડીકાર્બોક્સિલેશન ($CO_2$ નો ત્યાગ) બંનેમાંથી પસાર થઈને એસિટાઈલ $CoA$ $(2C)$ બનાવે છે.
સાથે સાથે,$NAD^+$ નું રિડક્શન થઈને $NADH + H^+$ બને છે.
આ પ્રક્રિયા પાયરુવેટ ડીહાઈડ્રોજનેઝ કોમ્પ્લેક્સ દ્વારા ઉદ્દીપિત થાય છે અને તે ગ્લાયકોલિસિસ અને ક્રેબ્સ ચક્ર વચ્ચેની એક મહત્વપૂર્ણ કડી છે.
3
BiologyEasyMCQKCET · 2011
જ્યારે ગ્લુકોઝનો એક અણુ આથવણ (fermentation) પામે છે ત્યારે ઉત્પન્ન થતા $ATP$ ની સંખ્યા કેટલી હોય છે?
A
$4$
B
$36$
C
$2$
D
$38$

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
આથવણ દરમિયાન,પછી તે લેક્ટિક એસિડ આથવણ હોય કે આલ્કોહોલિક આથવણ,ગ્લુકોઝના પ્રતિ અણુ દીઠ માત્ર $2$ $ATP$ અણુઓ ઉત્પન્ન થાય છે.
આનું કારણ એ છે કે આથવણ એ અજારક (anaerobic) પ્રક્રિયા છે,જેમાં માત્ર ગ્લાયકોલિસિસનો સમાવેશ થાય છે.
ગ્લાયકોલિસિસમાં $2$ $ATP$ અણુઓનો ચોખ્ખો લાભ થાય છે,કારણ કે આથવણના પછીના તબક્કાઓમાં કોઈ વધારાના $ATP$ ઉત્પન્ન થતા નથી.
4
BiologyEasyMCQKCET · 2011
કોબીના રોઝેટ (rosette) સ્વભાવને શેના ઉપયોગ દ્વારા બદલી શકાય છે?
A
$IAA$
B
$GA$
C
$ABA$
D
ethephon

Solution

(B) $GA$.
કોબીનો રોઝેટ સ્વભાવ ટૂંકા આંતરગાંઠો અને પાંદડાઓના સમૂહ દ્વારા લાક્ષણિક છે.
જિબરેલીન્સ $(GA)$ નો ઉપયોગ આંતરગાંઠોની લંબાઈમાં વધારો કરે છે,જેના કારણે પ્રકાંડ લાંબુ થાય છે અને રોઝેટ વૃદ્ધિ સ્વરૂપ બદલાઈને લાંબુ સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.
આ પ્રક્રિયાને બોલ્ટિંગ (bolting) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
5
BiologyEasyMCQKCET · 2011
જ્યારે રુધિરમાં $CO_2$ નું પ્રમાણ ઊંચું અને $O_2$ નું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું હોય,ત્યારે શ્વાસોચ્છવાસ અટકી જાય છે અને વ્યક્તિ બેભાન થઈ જાય છે. આ સ્થિતિને શું કહેવામાં આવે છે?
A
ગૂંગળામણ (suffocation)
B
અસ્ફિક્સિયા (asphyxia)
C
એમ્ફિસીમા (emphysema)
D
યુપનિયા (eupnea)

Solution

(B) અસ્ફિક્સિયા (asphyxia).
અસ્ફિક્સિયા એ એક એવી તબીબી સ્થિતિ છે જે શરીરમાં ઓક્સિજનની ગંભીર ઉણપ $(hypoxia)$ અને રુધિરમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું પ્રમાણ વધવા $(hypercapnia)$ ને કારણે થાય છે.
આ સ્થિતિને કારણે શ્વાસોચ્છવાસ બંધ થઈ જાય છે અને વ્યક્તિ બેભાન થઈ જાય છે.
$Suffocation$ એ ઓક્સિજનની અછત માટેનો સામાન્ય શબ્દ છે,$emphysema$ એ ફેફસાનો એક દીર્ઘકાલીન રોગ છે,અને $eupnea$ એટલે સામાન્ય અને શાંત શ્વાસોચ્છવાસની પ્રક્રિયા.
6
BiologyEasyMCQKCET · 2011
એક સામાન્ય હૃદયમાં,જો $EDV$ $120 \ mL$ રુધિર હોય અને $ESV$ $50 \ mL$ રુધિર હોય,તો સ્ટ્રોક વોલ્યુમ $(SV)$ કેટલું થાય?
A
$120 - 50 = 70 \ mL$
B
$120 + 50 = 170 \ mL$
C
$120 \times 50 = 6000 \ mL$
D
$120 \div 50 = 2.4 \ mL$

Solution

(A) સ્ટ્રોક વોલ્યુમ $(SV)$ એ દરેક હૃદયના ધબકારા દરમિયાન દરેક ક્ષેપક દ્વારા બહાર પંપ કરવામાં આવતા રુધિરનું કદ છે.
તેની ગણતરી આ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $SV = EDV - ESV$.
આપેલ છે:
એન્ડ-ડાયસ્ટોલિક વોલ્યુમ $(EDV)$ = $120 \ mL$
એન્ડ-સિસ્ટોલિક વોલ્યુમ $(ESV)$ = $50 \ mL$
તેથી,$SV = 120 \ mL - 50 \ mL = 70 \ mL$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
7
BiologyEasyMCQKCET · 2011
નીચે આપેલી આકૃતિ રેખિત સ્નાયુતંતુની રચના દર્શાવે છે. ભાગો $A, B, C, D, E$ અને $F$ ને નામ આપો.
Question diagram
A
$A$-સારકોપ્લાઝમ,$B$-કોષકેન્દ્ર,$C$-સારકોલેમા,$D$-માયોફાઈબ્રિલ,$E$-ઘેરો પટ્ટો,$F$-આછો પટ્ટો
B
$A$-સારકોપ્લાઝમ,$B$-આછો પટ્ટો,$C$-માયોફાઈબ્રિલ,$D$-સારકોલેમા,$E$-કોષકેન્દ્ર,$F$-ઘેરો પટ્ટો
C
$A$-આછો પટ્ટો,$B$-સારકોપ્લાઝમ,$C$-માયોફાઈબ્રિલ,$D$-સારકોલેમા,$E$-કોષકેન્દ્ર,$F$-ઘેરો પટ્ટો
D
$A$-સારકોલેમા,$B$-કોષકેન્દ્ર,$C$-ઘેરો પટ્ટો,$D$-આછો પટ્ટો,$E$-સારકોપ્લાઝમ,$F$-માયોફાઈબ્રિલ

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
રેખિત સ્નાયુતંતુમાં,ભાગો નીચે મુજબ છે:
$A$ એ આછો પટ્ટો ($I$-band) દર્શાવે છે.
$B$ એ સારકોપ્લાઝમ (સ્નાયુ કોષનું કોષરસ) દર્શાવે છે.
$C$ એ માયોફાઈબ્રિલ (સંકોચનશીલ એકમ) દર્શાવે છે.
$D$ એ સારકોલેમા (સ્નાયુતંતુનું કોષરસસ્તર) દર્શાવે છે.
$E$ એ કોષકેન્દ્ર (પરિઘ પર સ્થિત) દર્શાવે છે.
$F$ એ ઘેરો પટ્ટો ($A$-band) દર્શાવે છે.
8
BiologyEasyMCQKCET · 2011
મગજનો સ્ટેમ (brain stem) શેનો બનેલો છે?
A
મધ્ય મગજ,પોન્સ,અનુમસ્તિષ્ક
B
મધ્ય મગજ,પોન્સ,લંબમજ્જા (medulla oblongata)
C
ડાયેન્સફાલોન,લંબમજ્જા,અનુમસ્તિષ્ક
D
અનુમસ્તિષ્ક,બૃહદ મસ્તિષ્ક,લંબમજ્જા

Solution

(B) મધ્ય મગજ,પોન્સ,લંબમજ્જા.
બ્રેઈન સ્ટેમ (મગજનો સ્ટેમ) ત્રણ મુખ્ય રચનાઓનો બનેલો છે: મધ્ય મગજ,પોન્સ અને લંબમજ્જા.
બ્રેઈન સ્ટેમ મગજ અને કરોડરજ્જુ વચ્ચે જોડાણ બનાવે છે.
9
BiologyEasyMCQKCET · 2011
નીચેનામાંથી કયું અંતઃસ્ત્રાવ સ્ટિરોઇડ છે?
A
ઇસ્ટ્રોજન
B
ઇન્સ્યુલિન
C
ગ્લુકાગોન
D
થાયરોક્સિન

Solution

(A) ઇસ્ટ્રોજન.
સ્ટિરોઇડ અંતઃસ્ત્રાવો કોલેસ્ટ્રોલમાંથી મેળવવામાં આવે છે. તેના ઉદાહરણોમાં ઇસ્ટ્રોજન,એન્ડ્રોજન અને ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ્સનો સમાવેશ થાય છે.
ઇસ્ટ્રોજન સ્ત્રીઓમાં ગૌણ જાતીય લક્ષણો,માસિક ચક્ર અને પ્રજનન તંત્રના સ્વાસ્થ્યના નિયમનમાં સામેલ છે.
ઇન્સ્યુલિન અને ગ્લુકાગોન પેપ્ટાઇડ અંતઃસ્ત્રાવો છે,જ્યારે થાયરોક્સિન એ એમિનો એસિડનું વ્યુત્પન્ન (આયોડિનેટેડ ટાયરોસિન) છે.
10
BiologyEasyMCQKCET · 2011
પિટ્યુટરી ગ્રંથિના સંદર્ભમાં,નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
ન્યુરોહાઈપોફિસિસ વેસોપ્રેસિન અને ઓક્સિટોસિનનો સ્ત્રાવ કરે છે
B
ન્યુરોહાઈપોફિસિસ $TSH$ અને $STH$ નો સ્ત્રાવ કરે છે
C
ન્યુરોહાઈપોફિસિસ વેસોપ્રેસિન અને ઓક્સિટોસિનનો સંગ્રહ કરે છે
D
એડેનોહાઈપોફિસિસ વેસોપ્રેસિન અને ઓક્સિટોસિનનો સ્ત્રાવ કરે છે

Solution

(C) સાચો જવાબ છે.
ન્યુરોહાઈપોફિસિસ (પશ્ચ પિટ્યુટરી) ઓક્સિટોસિન અને વેસોપ્રેસિનનો સંગ્રહ અને મુક્તિ કરે છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો હાઈપોથેલેમસમાં સંશ્લેષિત થાય છે અને ચેતાક્ષ દ્વારા ન્યુરોહાઈપોફિસિસમાં વહન પામે છે,જ્યાં તેઓ સંગ્રહિત થાય છે અને ત્યારબાદ રુધિરપ્રવાહમાં મુક્ત થાય છે.
11
BiologyEasyMCQKCET · 2011
કૉલમ-$I$ માં કેટલાક શબ્દો છે અને કૉલમ-$II$ માં તેમના અર્થો છે. તેમને યોગ્ય રીતે જોડો અને સાચો જવાબ પસંદ કરો.
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$A$. ગ્લાયકોજેનેસિસ$1$. ગ્લાયકોજનનું ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતર
$B$. ગ્લાયકોસ્યુરિયા$2$. ગ્લુકોઝનું ગ્લાયકોજનમાં રૂપાંતર
$C$. ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ$3$. મૂત્રમાં ગ્લુકોઝનો ત્યાગ
$D$. ગ્લાયકોજીનોલિસિસ$4$. બિન-કાર્બોદિત સ્ત્રોતોનું ગ્લુકોઝમાં રૂપાંતર
$5$. ગ્લુકોઝનું સ્ટાર્ચમાં રૂપાંતર
A
$A-2, B-3, C-4, D-1$
B
$A-1, B-3, C-4, D-2$
C
$A-2, B-1, C-3, D-4$
D
$A-1, B-5, C-2, D-4$

Solution

(A) સાચી જોડ $A-2, B-3, C-4, D-1$ છે.
• ગ્લાયકોજેનેસિસ $(A-2)$: યકૃત અને સ્નાયુઓમાં સંગ્રહ માટે ગ્લુકોઝનું ગ્લાયકોજનમાં રૂપાંતર કરવાની પ્રક્રિયા.
• ગ્લાયકોસ્યુરિયા $(B-3)$: મૂત્રમાં ગ્લુકોઝનું ઉત્સર્જન,જે ઘણીવાર ડાયાબિટીસ મેલિટસ સાથે સંકળાયેલું છે.
• ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ $(C-4)$: એમિનો એસિડ,ગ્લિસરોલ અને લેક્ટેટ જેવા બિન-કાર્બોદિત સ્ત્રોતોમાંથી ગ્લુકોઝનું સંશ્લેષણ.
• ગ્લાયકોજીનોલિસિસ $(D-1)$: રુધિરમાં શર્કરાનું સ્તર જાળવી રાખવા માટે સંગ્રહિત ગ્લાયકોજનનું ગ્લુકોઝમાં વિઘટન.
12
BiologyEasyMCQKCET · 2011
નીચેનામાંથી કયું ક્લોરોફિલયુક્ત થેલોફાઇટનું ઉદાહરણ છે?
A
વોલ્વેરિયેલા
B
સ્પાયરોગાયરા
C
નેફ્રોલેપિસ
D
ગ્નેટમ

Solution

(B) - $Spirogyra$.
$Spirogyra$ એ ક્લોરોફિલયુક્ત થેલોફાઇટ છે કારણ કે તે લીલી લીલના સમૂહમાં આવે છે,જેમાં પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા માટે ક્લોરોફિલ રંજકદ્રવ્યો હોય છે.
$Volvariella$ એ ફૂગ છે (ક્લોરોફિલવિહીન),$Nephrolepis$ એ ત્રિઅંગી (pteridophyte) છે,અને $Gnetum$ એ અનાવૃત બીજધારી (gymnosperm) વનસ્પતિ છે.
13
BiologyEasyMCQKCET · 2011
નીચેનામાંથી કોના જીવનચક્રમાં જન્યુજનક (Gametophyte) પ્રભાવી અવસ્થા છે?
A
હિબિસ્કસ (Hibiscus)
B
નેફ્રોલેપિસ (Nephrolepis)
C
સાયકસ (Cycas)
D
રિક્સિયા (Riccia)

Solution

(D) $Riccia$,જે $Bryophyta$ (દ્વિઅંગી) સમૂહની લીવરવર્ટ વનસ્પતિ છે,તેના જીવનચક્રમાં જન્યુજનક અવસ્થા પ્રભાવી હોય છે.
દ્વિઅંગીઓમાં,જન્યુજનક એ મુખ્ય અવસ્થા છે,જ્યારે બીજાણુજનક (Sporophyte) નાનું હોય છે અને પોષણ માટે જન્યુજનક પર આધારિત હોય છે.
14
BiologyEasyMCQKCET · 2011
તમે દેડકા (Frog) અને ટોડ (Toad) વચ્ચે કેવી રીતે તફાવત કરશો?
A
દેડકાને બાહ્ય કંકાલ હોતું નથી પરંતુ ટોડને ભીંગડા હોય છે
B
દેડકો ફેફસાં દ્વારા શ્વસન કરે છે પરંતુ ટોડ ત્વચા દ્વારા શ્વસન કરે છે
C
દેડકાને પૂંછડી હોય છે પરંતુ ટોડને પૂંછડી હોતી નથી.
D
દેડકાને પેરોટિડ ગ્રંથીઓ હોતી નથી પરંતુ ટોડને પેરોટિડ ગ્રંથીઓની એક જોડી હોય છે

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
દેડકા અને ટોડ બંને $Anura$ શ્રેણીના ઉભયજીવી પ્રાણીઓ છે.
તેમને નીચે મુજબના બાહ્ય લક્ષણો દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે:
$1$. દેડકાની ત્વચા સામાન્ય રીતે લીસી અને ભેજવાળી હોય છે,જ્યારે ટોડની ત્વચા સૂકી અને મસાવાળી હોય છે.
$2$. દેડકાના પાછળના પગ લાંબા અને શક્તિશાળી હોય છે જે કૂદવા માટે અનુકૂળ હોય છે,જ્યારે ટોડના પગ ટૂંકા હોય છે અને તે ચાલવા કે ટૂંકા કૂદકા મારવા માટે ટેવાયેલા હોય છે.
$3$. સૌથી મુખ્ય તફાવત એ છે કે ટોડની આંખોની પાછળ મોટી પેરોટિડ ગ્રંથીઓની એક જોડી હોય છે,જે રક્ષણ માટે ઝેરી દ્રવ્યોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જ્યારે દેડકામાં આવી વિશિષ્ટ ગ્રંથીઓનો અભાવ હોય છે.
15
BiologyEasyMCQKCET · 2011
કેટલાક મેરુદંડી પ્રાણીઓમાં,મેરુદંડનું રૂપાંતર કરોડસ્તંભમાં થાય છે. આવા પ્રાણીઓને પૃષ્ઠવંશી કહેવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
બધા મેરુદંડી પૃષ્ઠવંશી છે પરંતુ બધા પૃષ્ઠવંશી મેરુદંડી નથી.
B
બધા પૃષ્ઠવંશી મેરુદંડી છે અને બધા મેરુદંડી પૃષ્ઠવંશી છે.
C
બધા પૃષ્ઠવંશી મેરુદંડી છે પરંતુ બધા મેરુદંડી પૃષ્ઠવંશી નથી.
D
મેરુદંડી પૃષ્ઠવંશી નથી અને પૃષ્ઠવંશી મેરુદંડી નથી.

Solution

(C) સાચું વિધાન એ છે કે બધા પૃષ્ઠવંશીઓ મેરુદંડી છે,પરંતુ બધા મેરુદંડીઓ પૃષ્ઠવંશી નથી.
આનું કારણ એ છે કે સમુદાય $Chordata$ (મેરુદંડી) એક મોટો સમૂહ છે જેમાં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જેમના જીવનચક્રના કોઈ તબક્કે મેરુદંડ હોય છે.
પૃષ્ઠવંશીઓ એ $Chordata$ સમુદાયનો એક ઉપસમુદાય છે જેમાં પુખ્ત અવસ્થામાં મેરુદંડનું સ્થાન કરોડસ્તંભ લે છે.
તેથી,દરેક પૃષ્ઠવંશી મેરુદંડી છે,પરંતુ દરેક મેરુદંડી (જેમ કે $Urochordata$ અથવા $Cephalochordata$) પાસે કરોડસ્તંભ હોતો નથી.
16
BiologyEasyMCQKCET · 2011
સાચું જરાયુ (true placenta) ધરાવતું સસ્તન પ્રાણી પસંદ કરો.
A
કાંગારૂ
B
ફ્લાઈંગ ફોક્સ (વડવાગળ)
C
પ્લેટિપસ
D
મુંગૂસ (નોળિયો)

Solution

(D) સાચો જવાબ $D$ (મુંગૂસ) છે.
$1$. સસ્તન પ્રાણીઓને ત્રણ જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્રોટોથેરિયન (ઈંડા મૂકતા સસ્તન પ્રાણીઓ જેમ કે પ્લેટિપસ),મેટાથેરિયન (માર્સુપિયલ્સ જેમ કે કાંગારૂ),અને યુથેરિયન (જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓ).
$2$. સાચું જરાયુ (true placenta) એ યુથેરિયન સસ્તન પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જે માતા અને ગર્ભ વચ્ચે પોષક તત્વો અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોની આપ-લે કરવામાં મદદ કરે છે.
$3$. મુંગૂસ એ યુથેરિયન સસ્તન પ્રાણી છે અને તેથી તે સાચું જરાયુ ધરાવે છે.
$4$. કાંગારૂ એ માર્સુપિયલ (મેટાથેરિયન) છે જેમાં ટૂંકા ગાળાનું યોક-સેક જરાયુ હોય છે,અને પ્લેટિપસ એ મોનોટ્રીમ (પ્રોટોથેરિયન) છે જે ઈંડા મૂકે છે.
17
BiologyEasyMCQKCET · 2011
ઉત્સેચકોના સંદર્ભમાં, નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
એપોએન્ઝાઇમ = હોલોએન્ઝાઇમ + કો-એન્ઝાઇમ
B
હોલોએન્ઝાઇમ = એપોએન્ઝાઇમ + કો-એન્ઝાઇમ
C
કો-એન્ઝાઇમ = એપોએન્ઝાઇમ + હોલોએન્ઝાઇમ
D
હોલોએન્ઝાઇમ = કો-એન્ઝાઇમ - એપોએન્ઝાઇમ

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ઉત્સેચક એ એપોએન્ઝાઇમ (પ્રોટીન ભાગ) અને કો-એન્ઝાઇમ (બિન-પ્રોટીન કાર્બનિક અણુ) થી બનેલો હોય છે.
આ બંને સાથે મળીને હોલોએન્ઝાઇમ બનાવે છે, જે ઉત્સેચકનું સક્રિય સ્વરૂપ છે અને જૈવરાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓને ઉદ્દીપ્ત કરવા માટે સક્ષમ છે.
તેથી, સંબંધ આ મુજબ વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $\text{Holoenzyme} = \text{Apoenzyme} + \text{Coenzyme}$.
18
BiologyEasyMCQKCET · 2011
એક જ માતા-પિતાના ચાર બાળકોના રુધિરજૂથ $A$,$B$,$AB$ અને $O$ છે. તેથી,બંને માતા-પિતાના જનીન પ્રકાર (genotypes) શું હશે?
A
બંને માતા-પિતા $A$ જૂથ માટે સમયુગ્મી (homozygous) છે.
B
એક માતા-પિતા $A$ જૂથ માટે સમયુગ્મી છે.
C
એક માતા-પિતા $A$ માટે વિષમયુગ્મી (heterozygous) અને બીજા માતા-પિતા $B$ માટે વિષમયુગ્મી છે.
D
બંને માતા-પિતા $B$ જૂથ માટે સમયુગ્મી છે.

Solution

(C) $ABO$ રુધિરજૂથોનું આનુવંશિકતા $I$ જનીન દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે. $I$ જનીનના ત્રણ કારકો (alleles) છે: $I^A$,$I^B$ અને $i$.
બાળકોમાં $A$,$B$,$AB$ અને $O$ રુધિરજૂથ હોવાથી,માતા-પિતા વિષમયુગ્મી હોવા જોઈએ.
બાળકનું રુધિરજૂથ $O$ (જનીન પ્રકાર $ii$) હોવા માટે,બંને માતા-પિતાએ $i$ કારક આપવું પડે.
બાળકનું રુધિરજૂથ $AB$ (જનીન પ્રકાર $I^A I^B$) હોવા માટે,એક માતા-પિતાએ $I^A$ અને બીજાએ $I^B$ કારક આપવું પડે.
તેથી,માતા-પિતાના જનીન પ્રકાર $I^A i$ (રુધિરજૂથ $A$) અને $I^B i$ (રુધિરજૂથ $B$) હોવા જોઈએ.
આ સંકરણ $(I^A i \times I^B i)$ દ્વારા $I^A I^B$ $(AB)$,$I^A i$ $(A)$,$I^B i$ $(B)$ અને $ii$ $(O)$ જનીન પ્રકાર ધરાવતી સંતતિ મળે છે.
આમ,બંને માતા-પિતા અનુક્રમે $A$ અને $B$ રુધિરજૂથ માટે વિષમયુગ્મી છે.
19
BiologyEasyMCQKCET · 2011
નીચે પરાગાશયના $T.S.$ (અનુપ્રસ્થ છેદ) ની આકૃતિ છે. $A$,$B$ અને $C$ તરીકે દર્શાવેલ ભાગોને ઓળખો.
Question diagram
A
$A$-સંયોજક પેશી (Connective tissue),$B$-સ્ફોટીસ્તર (Endothecium),$C$-પરાગરજ (Pollen grain)
B
$A$-સ્ફોટીસ્તર (Endothecium),$B$-સંયોજક પેશી (Connective tissue),$C$-પરાગરજ (Pollen grain)
C
$A$-પરાગરજ (Pollen grain),$B$-સંયોજક પેશી (Connective tissue),$C$-સ્ફોટીસ્તર (Endothecium)
D
$A$-સ્ફોટીસ્તર (Endothecium),$B$-પરાગરજ (Pollen grain),$C$-સંયોજક પેશી (Connective tissue)

Solution

(A) પરાગાશયના $T.S.$ ની આકૃતિના આધારે:
$A$ એ બે ખંડોને જોડતા મધ્ય ભાગને દર્શાવે છે,જે સંયોજક પેશી છે.
$B$ એ અધિસ્તરની અંદરના સ્તરને દર્શાવે છે,જે સ્ફોટીસ્તર છે.
$C$ એ લઘુબીજાણુધાનીમાં રહેલી પરાગરજને દર્શાવે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $A$-સંયોજક પેશી,$B$-સ્ફોટીસ્તર,$C$-પરાગરજ છે. સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
20
BiologyEasyMCQKCET · 2011
કૉલમ-$I$ માં શબ્દો છે અને કૉલમ-$II$ માં વ્યાખ્યાઓ છે. તેમને યોગ્ય રીતે જોડો અને સાચો જવાબ પસંદ કરો.
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$A$. પ્રસૂતિ (Parturition)$1$. ગર્ભકોષ્ઠીનું ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર સાથે જોડાણ
$B$. ગર્ભાવધિ (Gestation)$2$. ગ્રાફિયન પુટિકામાંથી અંડકોષ મુક્ત થવો
$C$. અંડપાત (Ovulation)$3$. ગર્ભાશયમાંથી બાળકની ડિલિવરી
$D$. ગર્ભસ્થાપન (Implantation)$4$. ગર્ભાવસ્થા અને જન્મ વચ્ચેનો સમયગાળો
$E$. ગર્ભધારણ (Conception)$5$. અંડકોષ અને શુક્રકોષના જોડાણથી યુગ્મનજનું નિર્માણ
A
$A-2, B-4, C-1, D-5, E-3$
B
$A-2, B-3, C-1, D-5, E-2$
C
$A-5, B-1, C-2, D-3, E-4$
D
$A-3, B-4, C-2, D-1, E-5$

Solution

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. પ્રસૂતિ: $3$. ગર્ભાશયમાંથી બાળકની ડિલિવરી.
$B$. ગર્ભાવધિ: $4$. ગર્ભાવસ્થા અને જન્મ વચ્ચેનો સમયગાળો.
$C$. અંડપાત: $2$. ગ્રાફિયન પુટિકામાંથી અંડકોષ મુક્ત થવો.
$D$. ગર્ભસ્થાપન: $1$. ગર્ભકોષ્ઠીનું ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર સાથે જોડાણ.
$E$. ગર્ભધારણ: $5$. અંડકોષ અને શુક્રકોષના જોડાણથી યુગ્મનજનું નિર્માણ.
તેથી, સાચો ક્રમ $A-3, B-4, C-2, D-1, E-5$ છે.
21
BiologyEasyMCQKCET · 2011
પુરુષોમાં સ્ત્રીઓ કરતા વર્ણાંધતા (colour blindness) વધુ જોવા મળે છે કારણ કે
A
સ્ત્રીઓ પુરુષો કરતા રોગ સામે વધુ પ્રતિરોધક હોય છે
B
પુરુષ જાતીય અંતઃસ્ત્રાવ ટેસ્ટોસ્ટેરોન આ રોગનું કારણ બને છે
C
વર્ણાંધતા માટેનું જનીન '$Y$' રંગસૂત્ર પર વહન પામે છે
D
પુરુષો હેમિઝાયગસ (hemizygous) હોય છે અને એક ખામીયુક્ત જનીન તેમને વર્ણાંધ બનાવવા માટે પૂરતું છે.

Solution

(D) પુરુષો હેમિઝાયગસ હોય છે અને એક ખામીયુક્ત જનીન તેમને વર્ણાંધ બનાવવા માટે પૂરતું છે.
પુરુષોમાં સ્ત્રીઓ કરતા વર્ણાંધતા વધુ જોવા મળે છે કારણ કે પુરુષો $X$ રંગસૂત્ર માટે હેમિઝાયગસ હોય છે.
પુરુષો પાસે માત્ર એક જ $X$ રંગસૂત્ર હોવાથી,આ રંગસૂત્ર પરનું એકમાત્ર પ્રચ્છન્ન જનીન (recessive allele) વર્ણાંધતાની અભિવ્યક્તિ માટે પૂરતું છે.
તેની સામે,સ્ત્રીઓ પાસે બે $X$ રંગસૂત્રો હોય છે,તેથી તેમને આ રોગ થવા માટે જનીનની બે ખામીયુક્ત નકલોની જરૂર પડે છે,જે સ્ત્રીઓમાં આ રોગને ઓછો સામાન્ય બનાવે છે.
22
BiologyEasyMCQKCET · 2011
એક લાક્ષણિક મેન્ડેલિયન દ્વિ-સંકરણમાં,એક પિતૃ બંને પ્રભાવી લક્ષણો માટે સમયુગ્મી છે અને બીજો પિતૃ બંને પ્રચ્છન્ન લક્ષણો માટે સમયુગ્મી છે. $F_2$ પેઢીમાં,પિતૃ સંયોજનો અને પુનઃસંયોજનો બંને જોવા મળે છે. પિતૃ સંયોજનો અને પુનઃસંયોજનોનો સ્વરૂપ પ્રકાર ગુણોત્તર કેટલો છે?
A
$10$:$6$
B
$12$:$4$
C
$9$:$7$
D
$15$:$1$

Solution

(A) એક લાક્ષણિક મેન્ડેલિયન દ્વિ-સંકરણમાં,$F_2$ સ્વરૂપ પ્રકાર ગુણોત્તર $9:3:3:1$ હોય છે.
અહીં,પિતૃ સંયોજનો એવા સ્વરૂપ પ્રકારો છે જે મૂળ પિતૃઓ (સમયુગ્મી પ્રભાવી અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન) જેવા દેખાય છે,જે $9$ (બંને પ્રભાવી) અને $1$ (બંને પ્રચ્છન્ન) વર્ગો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
કુલ પિતૃ સંયોજનો = $9 + 1 = 10$.
પુનઃસંયોજનો એ નવા સ્વરૂપ પ્રકારો છે જે પિતૃઓથી અલગ છે,જે બે $3$ વર્ગો (દરેકમાં એક પ્રભાવી અને એક પ્રચ્છન્ન લક્ષણ) દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
કુલ પુનઃસંયોજનો = $3 + 3 = 6$.
તેથી,પિતૃ સંયોજનો અને પુનઃસંયોજનોનો ગુણોત્તર $10:6$ છે.
23
BiologyEasyMCQKCET · 2011
જનીનિક કોડમાં,$61$ કોડોન $20$ વિવિધ પ્રકારના એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે. આને શું કહેવામાં આવે છે?
A
કોલિનીઆરિટી (collinearity)
B
કોમાલેસ (commaless)
C
ડિજનરેસી (degeneracy)
D
નોન-એમ્બિગ્યુઈટી (nonambiguity)

Solution

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
જનીનિક કોડમાં,$61$ કોડોન માત્ર $20$ વિવિધ એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે,આ ઘટનાને ડિજનરેસી (degeneracy) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે કેટલાક એમિનો એસિડ એક કરતા વધુ કોડોન દ્વારા નિર્દિષ્ટ થાય છે.
આ વધારાની માહિતી (redundancy) વિકૃતિઓ (mutations) સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે,કારણ કે કોડોનના ત્રીજા બેઝમાં ફેરફાર (wobble position) થવાથી ઘણીવાર એમિનો એસિડમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.
24
BiologyEasyMCQKCET · 2011
જનીનિક $RNA$ (genetic $RNA$) શબ્દ કોના માટે વપરાય છે?
A
$RNA$ વાયરસનું જનીનિક દ્રવ્ય
B
$RNA$ જે જનીનિક સંદેશાનું વહન કરે છે
C
$RNA$ જે લેક-ઓપેરોન (lac-operon) માં જનીન નિયમનમાં મદદ કરે છે
D
કણાભસૂત્રમાં હાજર $RNA$

Solution

(A) $RNA$ વાયરસનું જનીનિક દ્રવ્ય.
$RNA$ વાયરસમાં,જનીનિક $RNA$ એવા $RNA$ ને સૂચવે છે જે વાયરસની જનીનિક માહિતીને સંકેતિત કરે છે,જે તેને પ્રતિકૃતિ બનાવવા અને નવા વાયરલ કણો ઉત્પન્ન કરવાની મંજૂરી આપે છે.
આ $RNA$ વાયરસના જનીનિક બ્લુપ્રિન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે,જે અન્ય સજીવોમાં $DNA$ જેવું જ કાર્ય કરે છે.
25
BiologyEasyMCQKCET · 2011
'Survival of the Fittest' (યોગ્યતમની ઉત્તરજીવિતા) વિધાન દ્વારા ડાર્વિનનો અર્થ શું હતો?
A
બધી પ્રજાતિઓમાં સૌથી શક્તિશાળી જીવે છે
B
પ્રજાતિઓમાં સૌથી બુદ્ધિશાળી જીવે છે
C
પ્રજાતિઓમાં સૌથી ચતુર જીવે છે
D
પરિવર્તનો સામે સૌથી વધુ અનુકૂલન સાધતી પ્રજાતિ જીવે છે

Solution

(D) સાચો જવાબ છે.
'Survival of the Fittest' (યોગ્યતમની ઉત્તરજીવિતા) વિધાન દ્વારા ડાર્વિનનો અર્થ એ હતો કે જે સજીવો તેમના પર્યાવરણ સાથે શ્રેષ્ઠ રીતે અનુકૂલન સાધે છે, તેઓ અનુકૂલન અને ફાયદાકારક લક્ષણો દ્વારા અસ્તિત્વના સંઘર્ષમાં ટકી રહેવાની અને પ્રજનન કરવાની વધુ શક્યતા ધરાવે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real KCET style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live KCET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Biology questions are in KCET 2011?

There are 25 Biology questions from the KCET 2011 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are KCET 2011 Biology solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice KCET 2011 Biology as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full KCET mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Biology papers from KCET previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix KCET Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Biology Paper

Pick KCET 2011 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.