Ideal and Non-ideal solution Questions in Gujarati

(B) આદર્શ દ્રાવણ માટે,નીચેની શરતો પૂરી થવી જોઈએ:
$1$. $\Delta _{mix} H = 0$ (કોઈ ઉષ્માનું શોષણ કે ઉત્સર્જન થતું નથી).
$2$. $\Delta _{mix} V = 0$ (મિશ્રણ કરવાથી કદમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી).
$3$. તે સાંદ્રતાની સમગ્ર શ્રેણીમાં રાઉલ્ટના નિયમનું પાલન કરે છે.
$4$. કોઈપણ સ્વયંભૂ મિશ્રણ પ્રક્રિયા માટે,મિશ્રણની એન્ટ્રોપી ધન હોવી જોઈએ,એટલે કે $\Delta _{mix} S > 0$.
તેથી,$\Delta _{mix} S = 0$ શરત આદર્શ દ્રાવણ દ્વારા સંતોષાતી નથી.

(D) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,આદર્શ દ્વિઅંગી દ્રાવણનું કુલ દબાણ $P_T$ એ ઘટકોના આંશિક દબાણના સરવાળા જેટલું હોય છે:
$P_T = P_A + P_B$
આપણે જાણીએ છીએ કે $P_A = p_A x_A$ અને $P_B = p_B x_B$,જ્યાં $p_A$ અને $p_B$ એ શુદ્ધ ઘટકોના બાષ્પ દબાણ છે.
આ કિંમતો સમીકરણમાં મૂકતા:
$P_T = p_A x_A + p_B x_B$
$x_A + x_B = 1$ હોવાથી,$x_B = 1 - x_A$ થાય.
$x_B$ ની કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$P_T = p_A x_A + p_B(1 - x_A)$
$P_T = p_A x_A + p_B - p_B x_A$
$P_T = p_B + x_A(p_A - p_B)$

(C) ઇથેનોલમાં એસિટોનનું દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે.
શુદ્ધ ઇથેનોલમાં,અણુઓ મજબૂત હાઇડ્રોજન બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
જ્યારે એસિટોન ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે આ હાઇડ્રોજન બંધોને તોડે છે,જેના પરિણામે દ્રાવ્ય-દ્રાવક વચ્ચેના આંતરક્રિયાઓ મૂળ દ્રાવક-દ્રાવક આંતરક્રિયાઓ કરતા નબળા બને છે.
આનાથી બાષ્પ દબાણમાં વધારો થાય છે,જે રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલનનું લક્ષણ છે.

(B) $n$-heptane અને ethanol ના મિશ્રણમાં,$n$-heptane અને ethanol ના અણુઓ વચ્ચેના આંતરઆણ્વિય બળો એ $n$-heptane$-n$-heptane અણુઓ અને ethanol-ethanol અણુઓ વચ્ચેના બળો કરતા નબળા હોય છે.
શુદ્ધ ethanol માં હાઇડ્રોજન બંધન હોવાને કારણે,$n$-heptane ના અણુઓ આ આંતરક્રિયાઓને વિક્ષેપિત કરે છે.
પરિણામે,દ્રાવણનું કુલ બાષ્પ દબાણ Raoult ના નિયમ દ્વારા અનુમાનિત કરતા વધારે હોય છે.
તેથી,દ્રાવણ આદર્શ નથી અને Raoult ના નિયમથી ધન $(+ve)$ વિચલન દર્શાવે છે.

(B) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,$P_{\text{total}} = P_X^{\circ} X_X + P_Y^{\circ} X_Y.$
પ્રથમ કિસ્સા માટે: $X_X = \frac{1}{4}$ અને $X_Y = \frac{3}{4}.$
$550 = P_X^{\circ} \times \frac{1}{4} + P_Y^{\circ} \times \frac{3}{4} \implies P_X^{\circ} + 3P_Y^{\circ} = 2200 \dots (i)$
બીજા કિસ્સા માટે,$Y$ ના કુલ મોલ = $4 \ mol.$ દ્રાવણના કુલ મોલ = $5 \ mol.$
$X_X = \frac{1}{5}$ અને $X_Y = \frac{4}{5}.$
નવું બાષ્પ દબાણ = $560 \ mm \ Hg.$
$560 = P_X^{\circ} \times \frac{1}{5} + P_Y^{\circ} \times \frac{4}{5} \implies P_X^{\circ} + 4P_Y^{\circ} = 2800 \dots (ii)$
સમીકરણ $(ii)$ માંથી $(i)$ બાદ કરતા:
$P_Y^{\circ} = 600 \ mm \ Hg.$
સમીકરણ $(i)$ માં કિંમત મુકતા:
$P_X^{\circ} = 400 \ mm \ Hg.$
આમ,બાષ્પ દબાણ અનુક્રમે $400 \ mm \ Hg$ અને $600 \ mm \ Hg$ છે.

(A) પગલું $1$: દરેક ઘટકના મોલની સંખ્યા ગણો.
$n_{\text{heptane}} = \frac{25.0 \ g}{100 \ g \ mol^{-1}} = 0.25 \ mol$
$n_{\text{octane}} = \frac{35 \ g}{114 \ g \ mol^{-1}} \approx 0.307 \ mol$
પગલું $2$: મોલ અંશ ગણો.
$x_{\text{heptane}} = \frac{0.25}{0.25 + 0.307} = \frac{0.25}{0.557} \approx 0.4488$
$x_{\text{octane}} = \frac{0.307}{0.25 + 0.307} = \frac{0.307}{0.557} \approx 0.5512$
પગલું $3$: કુલ બાષ્પ દબાણ માટે રાઉલ્ટનો નિયમ લાગુ કરો.
$P_{\text{total}} = P_{\text{heptane}}^{\circ} x_{\text{heptane}} + P_{\text{octane}}^{\circ} x_{\text{octane}}$
$P_{\text{total}} = (105 \ kPa \times 0.4488) + (45 \ kPa \times 0.5512)$
$P_{\text{total}} = 47.124 + 24.804 = 71.928 \ kPa \approx 72.0 \ kPa$.

(B) આદર્શ દ્રાવણ માટે,ઉત્કલનબિંદુ $(T_b)$ ઘટકોના મોલ અંશ $(x)$ પર આધાર રાખે છે.
ધારો કે દરેક ઘટકનું દળ $m$ છે.
હેક્ઝેનના મોલ $(n_1)$ = $m / 86$ અને હેપ્ટેનના મોલ $(n_2)$ = $m / 100$.
હેક્ઝેનનો મોલ અંશ $(x_1)$ = $n_1 / (n_1 + n_2) = (m/86) / (m/86 + m/100) = 100 / 186 \approx 0.537$.
હેપ્ટેનનો મોલ અંશ $(x_2)$ = $1 - 0.537 = 0.463$.
મિશ્રણનું ઉત્કલનબિંદુ $T_b = x_1 T_{b1} + x_2 T_{b2}$ દ્વારા મળે છે.
$T_b = (0.537 \times 69) + (0.463 \times 98) \approx 37.05 + 45.37 = 82.42 \ ^oC$.
સમાન દળ ધરાવતા મિશ્રણમાં નીચા ઉત્કલનબિંદુવાળા ઘટક (હેક્ઝેન) નો મોલ અંશ $(0.537)$ એ સમાન મોલર મિશ્રણ $(0.5)$ કરતા વધારે હોવાથી,ઉત્કલનબિંદુ $80 \ ^oC$ કરતા વધારે હશે.

(D) નો મોલ અંશ $(x_A)$ $10 / (10 + 10) = 0.5$ અને $x_B = 0.5$ છે.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,અપેક્ષિત બાષ્પ દબાણ $P_{ideal} = P_A^0 x_A + P_B^0 x_B = (200 \times 0.5) + (100 \times 0.5) = 150 \ mm \ Hg$ છે.
અવલોકન કરેલ બાષ્પ દબાણ $(160 \ mm \ Hg)$ એ આદર્શ બાષ્પ દબાણ $(150 \ mm \ Hg)$ કરતા વધારે હોવાથી,દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે.
ધન વિચલન દર્શાવતા દ્રાવણો માટે: $\Delta H_{mix} > 0$,$\Delta V_{mix} > 0$,અને $\Delta G_{mix} < 0$.
$\Delta H_{mix} > 0$ હોવાથી,આસપાસમાંથી ઉષ્માનું શોષણ થાય છે,તેથી $\Delta S_{surrounding} < 0$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ સાચું નથી.

(D) જ્યારે બે પ્રવાહીઓને મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે જો ઘટકો વચ્ચેના આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો શુદ્ધ ઘટકો કરતા નબળા હોય,તો મિશ્રણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે. આવા કિસ્સામાં,દ્રાવણનું કદ વધે છે $(V_{mix} > 0)$.
તેનાથી વિપરીત,જો આકર્ષણ બળો મજબૂત હોય (દા.ત. હાઇડ્રોજન બંધને કારણે),તો મિશ્રણ ઋણ વિચલન દર્શાવે છે,જેના પરિણામે કદમાં ઘટાડો થાય છે $(V_{mix} < 0)$.
$CHCl_3 + CH_3COCH_3$ માં હાઇડ્રોજન બંધ બને છે,જે ઋણ વિચલન અને કદમાં ઘટાડો દર્શાવે છે.
$H_2O + HCl$ અને $H_2O + HNO_3$ મજબૂત આંતરક્રિયાઓ દર્શાવે છે,જે કદમાં ઘટાડો કરે છે.
$H_2O + C_2H_5OH$ નું મિશ્રણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે કારણ કે પાણી અને ઇથેનોલ વચ્ચેનો હાઇડ્રોજન બંધ શુદ્ધ પાણીના હાઇડ્રોજન બંધ કરતા નબળો હોય છે,જેનાથી કદમાં વધારો થાય છે.

(A) એસિટોન અને ક્લોરોફોર્મ વચ્ચે હાઇડ્રોજન બંધ બનવાને કારણે દ્રાવણનું કદ ઘટે છે.
આ આંતરઆણ્વિય આકર્ષણને લીધે કુલ કદ વ્યક્તિગત કદના સરવાળા કરતા ઓછું થાય છે.
તેથી,દ્રાવણનું કુલ કદ $< 50 \ mL$ થાય છે.

(A) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,દ્રાવણમાં ઘટકનું આંશિક દબાણ $P_A = P_A^{\circ} X_A$ છે.
ડાલ્ટનના આંશિક દબાણના નિયમ મુજબ,બાષ્પ કલામાં ઘટકનું આંશિક દબાણ $P_A = P_T Y_A$ છે.
આ બંનેને સરખાવતા,આપણને $P_A^{\circ} X_A = P_T Y_A$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $\frac{Y_A}{X_A} = \frac{P_A^{\circ}}{P_T}$.
કારણ કે $A$ એ $B$ કરતા વધુ બાષ્પશીલ છે,તેનું શુદ્ધ બાષ્પ દબાણ $P_A^{\circ}$ એ દ્રાવણના કુલ દબાણ $P_T$ કરતા વધારે છે $(P_A^{\circ} > P_T)$.
તેથી,$\frac{Y_A}{X_A} > 1$,જેનો અર્થ છે કે $Y_A > X_A$ અથવા $X_A < Y_A$.

(C) રાઉલ્ટના નિયમ અને ડાલ્ટનના નિયમ મુજબ,ઘટક $A$ નું આંશિક દબાણ $P_A = X_A P_A^o$ અને $P_A = Y_A P_T$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ બંનેને સરખાવતા,$X_A P_A^o = Y_A P_T$ મળે છે.
પુનઃગોઠવણ કરતા,$\frac{Y_A}{X_A} = \frac{P_A^o}{P_T}$ મળે છે.
કારણ કે $A$ એ $B$ કરતા વધુ બાષ્પશીલ છે,$P_A^o > P_T$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{P_A^o}{P_T} > 1$.
તેથી,$\frac{Y_A}{X_A} > 1$,જેનો અર્થ છે કે $Y_A > X_A$ અથવા $X_A < Y_A$.

(A) શુદ્ધ ઇથેનોલમાં,અણુઓ મજબૂત આંતરઆણ્વીય $H$-બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
જ્યારે ઇથેનોલમાં એસિટોન ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે એસિટોનના અણુઓ ઇથેનોલના અણુઓની વચ્ચે આવી જાય છે અને તેમની વચ્ચેના કેટલાક $H$-બંધોને તોડી નાખે છે.
આના પરિણામે,શુદ્ધ ઘટકોની તુલનામાં મિશ્રણમાં આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો નબળા પડે છે.
પરિણામે,દ્રાવણનું બાષ્પ દબાણ વધે છે,જે રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન તરફ દોરી જાય છે.

(C) $CCl_4$ (કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડ) અને બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ નું મિશ્રણ આદર્શ દ્રાવણ બનાવે છે.
આદર્શ દ્રાવણ માટે,મિશ્રણની એન્થાલ્પી $(\Delta H_{mix})$ $0$ છે અને મિશ્રણનું કદ $(\Delta V_{mix})$ $0$ છે.
તેથી,દ્રાવણનું કુલ કદ વ્યક્તિગત ઘટકોના કદના સરવાળા જેટલું હોય છે.
કુલ કદ = $10 \ mL 10 \ mL = 20 \ mL$.

(A) એનિલીન અને ફિનોલ એ રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન દર્શાવતું બિન-આદર્શ દ્રાવણ બનાવે છે,જે એનિલીનના એમાઈન ગ્રુપ અને ફિનોલના હાઈડ્રોક્સિલ ગ્રુપ વચ્ચેના હાઈડ્રોજન બંધને કારણે છે.
ઋણ વિચલન દર્શાવતા દ્રાવણ માટે,કુલ બાષ્પ દબાણ $(P_{total})$ એ રાઉલ્ટના નિયમ દ્વારા ગણતરી કરેલ બાષ્પ દબાણ $(P_{ideal})$ કરતા ઓછું હોય છે.
મોલ અંશની ગણતરી:
$n_{aniline} = 10 \, moles$,$n_{phenol} = 20 \, moles$.
કુલ મોલ = $30 \, moles$.
$x_{aniline} = 1/3$,$x_{phenol} = 2/3$.
$P_{ideal} = (1/3 \times 90) + (2/3 \times 87) = 30 + 58 = 88 \, mmHg$.
ઋણ વિચલનને કારણે,$P_{total} < 88 \, mmHg$.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,માત્ર $80 \, mmHg$ એ $88 \, mmHg$ કરતા ઓછું છે.

(A) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,આદર્શ કુલ બાષ્પ દબાણ $(P_{total, ideal})$ નીચે મુજબ છે:
$P_{total, ideal} = X_x P_x^o + X_y P_y^o$
આપેલ છે: $n_x = 1 \, mol$,$n_y = 2 \, mol$.
કુલ મોલ = $1 + 2 = 3 \, mol$.
મોલ અંશ: $X_x = 1/3$,$X_y = 2/3$.
$P_{total, ideal} = (1/3 \times 150) + (2/3 \times 300) = 50 + 200 = 250 \, torr$.
અવલોકિત કુલ બાષ્પ દબાણ $240 \, torr$ છે.
અહીં $P_{observed} < P_{total, ideal}$ $(240 \, torr < 250 \, torr)$ હોવાથી,મિશ્રણ રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.

(C) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,આદર્શ બાષ્પ દબાણ $(P_{ideal})$ ની ગણતરી નીચે મુજબ થાય છે:
$P_{ideal} = X_A P_A^0 + X_B P_B^0$
આપેલ છે: $n_A = 1 \ mol$,$n_B = 2 \ mol$.
કુલ મોલ = $1 + 2 = 3 \ mol$.
મોલ અંશ: $X_A = 1/3$,$X_B = 2/3$.
$P_{ideal} = (1/3 \times 45) + (2/3 \times 36) = 15 + 24 = 39 \ torr$.
અવલોકિત બાષ્પ દબાણ $42 \ torr$ છે.
$P_{observed} > P_{ideal}$ હોવાથી,દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે.
ધન વિચલન દર્શાવતા દ્રાવણો મિશ્રણ કરવા પર કદમાં વધારો $(\Delta V_{mix} > 0)$ દર્શાવે છે અને ન્યૂનતમ ઉત્કલન એઝિયોટ્રોપ બનાવી શકે છે.

(D) આદર્શ દ્રાવણ એટલે એવું દ્રાવણ જે સાંદ્રતાના તમામ ગાળામાં રાઉલ્ટના નિયમનું પાલન કરે છે.
આદર્શ દ્રાવણ માટે,મિશ્રણની એન્થાલ્પી,$\Delta H_{mixing}$,$0$ હોય છે.
વધુમાં,મિશ્રણનું કદ,$\Delta V_{mixing}$,પણ $0$ હોય છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે દ્રાવ્ય-દ્રાવ્ય $(A-A)$,દ્રાવક-દ્રાવક $(B-B)$,અને દ્રાવ્ય-દ્રાવક $(A-B)$ અણુઓ વચ્ચેના આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો સ્વભાવ અને મૂલ્યમાં સમાન હોય છે.

(C) ધારો કે શુદ્ધ $A$ નું બાષ્પ દબાણ $P_A^o$ અને શુદ્ધ $B$ નું બાષ્પ દબાણ $P_B^o$ છે.
પ્રથમ દ્રાવણમાં,$A$ નો મોલ અંશ $x_A = \frac{1}{1+2} = \frac{1}{3}$ અને $B$ નો મોલ અંશ $x_B = \frac{2}{1+2} = \frac{2}{3}$ છે.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,કુલ બાષ્પ દબાણ $P_{total} = P_A^o x_A + P_B^o x_B$ થાય.
$250 = \frac{1}{3} P_A^o + \frac{2}{3} P_B^o \implies P_A^o + 2P_B^o = 750$ . . . $(i)$
બીજા દ્રાવણમાં,$1\,mol$ $A$ ઉમેરતા,$A$ ના કુલ મોલ $= 2$ અને $B$ ના કુલ મોલ $= 2$ થાય.
$A$ નો મોલ અંશ $x_A = \frac{2}{2+2} = \frac{1}{2}$ અને $B$ નો મોલ અંશ $x_B = \frac{2}{2+2} = \frac{1}{2}$ થાય.
$300 = \frac{1}{2} P_A^o + \frac{1}{2} P_B^o \implies P_A^o + P_B^o = 600$ . . . $(ii)$
સમીકરણ $(i)$ માંથી સમીકરણ $(ii)$ બાદ કરતા:
$(P_A^o + 2P_B^o) - (P_A^o + P_B^o) = 750 - 600$
$P_B^o = 150\,mm\,Hg$
સમીકરણ $(ii)$ માં $P_B^o = 150$ મૂકતા:
$P_A^o + 150 = 600 \implies P_A^o = 450\,mm\,Hg$.
આમ,શુદ્ધ $A$ અને $B$ ના બાષ્પ દબાણ અનુક્રમે $450\,mm\,Hg$ અને $150\,mm\,Hg$ છે.

(B) આપેલ છે: $\chi_A = 0.4$,$\chi_B = 0.6$,$P_A^o = 7 \times 10^3 \ Pa$,$P_B^o = 12 \times 10^3 \ Pa$.
દ્રાવણનું કુલ દબાણ $P_T = \chi_A P_A^o + \chi_B P_B^o$ છે.
$P_T = (0.4 \times 7 \times 10^3) + (0.6 \times 12 \times 10^3) = 2.8 \times 10^3 + 7.2 \times 10^3 = 10^4 \ Pa$.
બાષ્પ કલામાં $A$ નો મોલ અંશ $(y_A)$ $y_A = \frac{P_A}{P_T} = \frac{\chi_A P_A^o}{P_T}$ દ્વારા મળે છે.
$y_A = \frac{0.4 \times 7 \times 10^3}{10^4} = 0.28$.
બાષ્પ કલામાં $B$ નો મોલ અંશ $y_B = 1 - y_A = 1 - 0.28 = 0.72$ છે.

(A) આપેલ છે: $P_M^o = 450 \ mmHg$ અને $P_N^o = 700 \ mmHg$.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,આંશિક દબાણ $P_M = x_M P_M^o = 450 x_M$ અને $P_N = x_N P_N^o = 700 x_N$ છે.
બાષ્પ કલામાં,મોલ અંશ $y_M = \frac{P_M}{P_T}$ અને $y_N = \frac{P_N}{P_T}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $P_T$ એ કુલ દબાણ છે.
તેથી,ગુણોત્તર $\frac{y_M}{y_N} = \frac{P_M}{P_N} = \frac{450 x_M}{700 x_N} = \frac{450}{700} \times \frac{x_M}{x_N}$.
કારણ કે $\frac{450}{700} < 1$ છે,તેથી $\frac{y_M}{y_N} < \frac{x_M}{x_N}$,જે સૂચવે છે કે $\frac{x_M}{x_N} > \frac{y_M}{y_N}$.

(A) આદર્શ મિશ્રણ માટે,બાષ્પ કલામાં ઘટક $i$ નું આંશિક દબાણ $P_i = P_i^o X_i$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
મોલર ગુણોત્તર $1:1$ હોવાથી,મોલ અંશ $X_{benzene} = 0.5$ અને $X_{toluene} = 0.5$ છે.
આંશિક દબાણ $P_{benzene} = 75 \times 0.5 = 37.5 \, mm \, Hg$ અને $P_{toluene} = 22 \times 0.5 = 11 \, mm \, Hg$ છે.
બાષ્પ કલામાં મોલ અંશ $Y_i = P_i / P_{total}$ છે.
જેમ કે $P_{benzene} > P_{toluene}$,તેથી $Y_{benzene} > Y_{toluene}$ થાય.
તેથી,વરાળમાં બેન્ઝીનનું પ્રમાણ વધારે હશે.

(D) આદર્શ દ્રાવણ એવા ઘટકો દ્વારા બને છે જે સમાન આણ્વિક બંધારણ અને ધ્રુવીયતા ધરાવે છે,જેના પરિણામે સમાન આંતરઆણ્વિક બળો હોય છે.
$C_2H_5Br$ અને $C_2H_5I$,$C_6H_5Cl$ અને $C_6H_5Br$,તથા $C_6H_6$ અને $C_6H_5CH_3$ આદર્શ દ્રાવણ બનાવે છે કારણ કે તેમના ઘટકો બંધારણીય રીતે સમાન છે.
જોકે,$C_2H_5I$ અને $C_2H_5OH$ આદર્શ દ્રાવણ બનાવતા નથી. $C_2H_5OH$ પ્રબળ આંતરઆણ્વિક હાઇડ્રોજન બંધન દર્શાવે છે,જ્યારે $C_2H_5I$ દર્શાવતું નથી. આંતરઆણ્વિક બળોમાં આ તફાવત રાઉલ્ટના નિયમથી નોંધપાત્ર વિચલન તરફ દોરી જાય છે.

(B) જ્યારે દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે,ત્યારે દ્રાવ્ય અને દ્રાવક અણુઓ વચ્ચેની આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો ($A-B$ આંતરક્રિયા) શુદ્ધ ઘટકો ($A-A$ અને $B-B$ આંતરક્રિયા) વચ્ચેના બળો કરતા નિર્બળ હોય છે.
આના પરિણામે મિશ્રણના કુલ કદમાં વધારો $(\Delta V_{mix} > 0)$ થાય છે અને ઉષ્માનું શોષણ $(\Delta H_{mix} > 0)$ થાય છે.

(A) આપેલ બાષ્પ દબાણનો ગુણોત્તર $P_A^o : P_B^o = 1 : 3$ અને બાષ્પ કલામાં મોલ અંશનો ગુણોત્તર $y_A : y_B = 4 : 3$ છે.
રાઉલ્ટના નિયમ અને ડાલ્ટનના નિયમ મુજબ,બાષ્પ કલામાં મોલ અંશ $y_A = \frac{x_A P_A^o}{P_{total}}$ અને $y_B = \frac{x_B P_B^o}{P_{total}}$ છે.
તેથી,$\frac{y_A}{y_B} = \frac{x_A P_A^o}{x_B P_B^o}$.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\frac{4}{3} = \frac{x_A}{x_B} \times \frac{1}{3}$.
આથી $\frac{x_A}{x_B} = 4$,જેનો અર્થ છે કે $x_A = 4x_B$.
દ્રાવણમાં મોલ અંશનો સરવાળો $x_A + x_B = 1$ હોવાથી,$x_A$ ની કિંમત મૂકતા: $4x_B + x_B = 1$.
$5x_B = 1$,તેથી $x_B = \frac{1}{5}$.

(D) પ્રવાહી કલામાં $A$ $(X_A)$ અને $B$ $(X_B)$ ના મોલ અંશ:
$X_A = \frac{2}{2+2} = 0.5$
$X_B = \frac{2}{2+2} = 0.5$
દ્રાવણનું કુલ બાષ્પ દબાણ $(P_S)$:
$P_S = P_A^o X_A + P_B^o X_B$
$P_S = 120 \times 0.5 + 80 \times 0.5 = 60 + 40 = 100 \ torr$
ડાલ્ટનના નિયમ મુજબ,બાષ્પ કલામાં $B$ નું આંશિક દબાણ $P_B = P_B^o X_B = P_S Y_B$ છે,જ્યાં $Y_B$ એ બાષ્પ કલામાં $B$ નો મોલ અંશ છે:
$80 \times 0.5 = 100 \times Y_B$
$40 = 100 \times Y_B$
$Y_B = \frac{40}{100} = \frac{2}{5}$

(B) જ્યારે દ્રાવ્ય $(A)$ અને દ્રાવક $(B)$ વચ્ચેના આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો,શુદ્ધ ઘટકો ($A-A$ અને $B-B$ આંતરક્રિયાઓ) વચ્ચેના આકર્ષણ બળો કરતા પ્રબળ હોય ત્યારે દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.
આના પરિણામે:
$1$. $\Delta H_{mix} < 0$ (ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા).
$2$. $\Delta V_{mix} < 0$ (કદમાં ઘટાડો).
તેથી,$A-B$ આંતરક્રિયા $A-A$ અને $B-B$ આંતરક્રિયાઓ કરતા પ્રબળ હોય છે.

(B) $1$. બેન્ઝિન $(A)$ અને ક્લોરોબેન્ઝિન $(B)$ ના મોલની ગણતરી કરો:
$n_A = \frac{1560}{78} = 20 \ mol$
$n_B = \frac{1125}{112.5} = 10 \ mol$
$2$. મોલ અંશની ગણતરી કરો:
$X_A = \frac{20}{20+10} = \frac{2}{3}$
$X_B = \frac{10}{20+10} = \frac{1}{3}$
$3$. ઉત્કલનબિંદુ એ તાપમાન છે જ્યાં કુલ બાષ્પ દબાણ $P_s = P_A^0 X_A + P_B^0 X_B = 1000 \ torr$ થાય.
$4$. $100 \ ^{\circ}C$ તાપમાન ચકાસો: આલેખ પરથી,$P_A^0 = 1350 \ torr$ અને $P_B^0 = 300 \ torr$.
$P_s = (1350 \times \frac{2}{3}) + (300 \times \frac{1}{3}) = 900 + 100 = 1000 \ torr$.
તેથી,$100 \ ^{\circ}C$ તાપમાને $P_s = 1000 \ torr$ હોવાથી,ઉત્કલનબિંદુ $100 \ ^{\circ}C$ છે.

(A) જ્યારે ઇથેનોલને એસિટોન સાથે મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે એસિટોનના ઉમેરાને કારણે ઇથેનોલના અણુઓ વચ્ચેના હાઇડ્રોજન બંધ તૂટી જાય છે. આના પરિણામે શુદ્ધ પદાર્થોની તુલનામાં ઘટકો વચ્ચે નબળી આંતરક્રિયા થાય છે. પરિણામે,દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવે છે,જે ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે જ્યાં $\Delta H_{mix} > 0$ હોય છે. તેથી,ગરમી શોષાય છે.

(B) $1$. દરેક ઘટકના મોલની ગણતરી કરો:
$n_{\text{benzene}} = \frac{1560}{78} = 20 \ mol$
$n_{\text{chlorobenzene}} = \frac{1125}{112.5} = 10 \ mol$
$2$. મોલ અંશની ગણતરી કરો:
$\chi_{\text{benzene}} = \frac{20}{20+10} = \frac{2}{3}$
$\chi_{\text{chlorobenzene}} = \frac{10}{20+10} = \frac{1}{3}$
$3$. ઉત્કલનબિંદુ એ તાપમાન છે જ્યાં કુલ બાષ્પ દબાણ $P_{\text{total}} = P_{\text{benzene}}^0 \chi_{\text{benzene}} + P_{\text{chlorobenzene}}^0 \chi_{\text{chlorobenzene}} = 1000 \ torr$ થાય.
$4$. આલેખ પરથી $100^{\circ}C$ તાપમાન ચકાસતા:
$P_{\text{benzene}}^0 = 1350 \ torr$
$P_{\text{chlorobenzene}}^0 = 300 \ torr$
$P_{\text{total}} = (1350 \times \frac{2}{3}) + (300 \times \frac{1}{3}) = 900 + 100 = 1000 \ torr$.
$5$. $100^{\circ}C$ તાપમાને કુલ દબાણ બાહ્ય દબાણ જેટલું હોવાથી,ઉત્કલનબિંદુ $100^{\circ}C$ છે.

(B) આદર્શ દ્રાવણ માટે,ઘટક $A$ નું આંશિક દબાણ $P_A = X_A P_A^{\circ}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે અને કુલ દબાણ $P_{total} = X_A P_A^{\circ} + X_B P_B^{\circ}$ છે.
ડાલ્ટનના આંશિક દબાણના નિયમ મુજબ,$P_A = Y_A P_{total}$.
$P_A$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $Y_A P_{total} = X_A P_A^{\circ} \Rightarrow \frac{Y_A}{X_A} = \frac{P_A^{\circ}}{P_{total}}$.
$P_A^{\circ} > P_B^{\circ}$ હોવાથી,જે ઘટકનું બાષ્પ દબાણ વધારે હોય તે બાષ્પ કલામાં દ્રાવણ કલા કરતા વધુ સાંદ્રતા ધરાવે છે.
તેથી,$Y_A > X_A$,જેનો અર્થ છે કે $\frac{Y_A}{X_A} > 1$.

(B) આદર્શ દ્રાવણ માટે,મિશ્રણની એન્થાલ્પી શૂન્ય $(\Delta H_{mix} = 0)$ હોય છે અને મિશ્રણનું કદ શૂન્ય $(\Delta V_{mix} = 0)$ હોય છે.
જોકે,દ્રાવણ બનાવવા માટે,મિશ્રણની એન્ટ્રોપી હંમેશા ધન $(\Delta S_{mix} > 0)$ હોય છે અને મિશ્રણની ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જા હંમેશા ઋણ $(\Delta G_{mix} < 0)$ હોય છે.

(B) આપેલ છે: $P_A^{\circ} = 300 \, torr$,$P_B^{\circ} = 800 \, torr$.
$B$ નો મોલ અંશ $(x_B)$ = $0.92$,તેથી $x_A = 1 - 0.92 = 0.08$.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,અપેક્ષિત કુલ દબાણ $(P_{ideal})$ છે:
$P_{ideal} = P_A^{\circ} x_A + P_B^{\circ} x_B = (300 \times 0.08) + (800 \times 0.92) = 24 + 736 = 760 \, torr$.
$1 \, atm = 760 \, torr$ હોવાથી,અવલોકિત દબાણ $0.95 \, atm = 0.95 \times 760 = 722 \, torr$ છે.
અવલોકિત દબાણ $(722 \, torr)$ એ આદર્શ દબાણ $(760 \, torr)$ કરતા ઓછું હોવાથી,દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.
ઋણ વિચલન દર્શાવતા દ્રાવણો માટે,$\Delta H_{mix} < 0$ અને $\Delta V_{mix} < 0$ હોય છે.

(C) રાઉલ્ટના નિયમનું પાલન આદર્શ દ્રાવણ દ્વારા થાય છે.
આદર્શ દ્રાવણમાં,ઘટકો ($A-A$ અને $B-B$) વચ્ચેના આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો એ અસમાન ઘટકો $(A-B)$ વચ્ચેના આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળોને સમાન હોય છે.
તેથી,સાચી શરત એ છે કે સમાન અણુઓ વચ્ચેના આકર્ષણ બળો અસમાન અણુઓ વચ્ચેના આકર્ષણ બળોને સમાન હોય છે.

(D) જ્યારે દ્રાવ્ય-દ્રાવ્ય અને દ્રાવક-દ્રાવક આંતરક્રિયાઓ દ્રાવ્ય-દ્રાવક આંતરક્રિયાઓ જેવી જ હોય ત્યારે આદર્શ દ્રાવણ બને છે.
$C_6H_6$ (બેન્ઝીન) અને $C_6H_5CH_3$ (ટોલ્યુઈન) સમાન આણ્વિય બંધારણ અને ધ્રુવીયતા ધરાવે છે,જેના પરિણામે આંતરઆણ્વિય બળો લગભગ સમાન હોય છે.
તેથી,તેઓ સમગ્ર સંઘટનના ગાળામાં આદર્શ દ્રાવણ બનાવે છે.
અન્ય વિકલ્પો બિન-આદર્શ દ્રાવણો દર્શાવે છે જે રાઉલ્ટના નિયમથી ધન અથવા ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.

(C) આદર્શ દ્રાવણ માટે,નીચેની શરતો સંતોષાવી જોઈએ:
$1$. $\Delta H_{mix} = 0$ (મિશ્રણની એન્થાલ્પી શૂન્ય છે).
$2$. $\Delta V_{mix} = 0$ (મિશ્રણનું કદ શૂન્ય છે).
$3$. $\Delta S_{mix} > 0$ (મિશ્રણની એન્ટ્રોપી ધન છે).
$4$. $\Delta G_{mix} < 0$ (મિશ્રણની મુક્ત ઊર્જા ઋણ છે,કારણ કે પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ છે).
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચું વિધાન છે.

(B) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,દ્વિઅંગી આદર્શ દ્રાવણનું કુલ દબાણ $P_{total} = X_A P_A^o + X_B P_B^o$ છે.
$X_A + X_B = 1$ હોવાથી,$X_B = 1 - X_A$ મૂકતા:
$P_{total} = X_A P_A^o + (1 - X_A) P_B^o$
$P_{total} = X_A P_A^o + P_B^o - X_A P_B^o$
$P_{total} = P_B^o + X_A(P_A^o - P_B^o)$.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.

(A) આદર્શ દ્રાવણ માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,કુલ બાષ્પદબાણ $P_{total} = P_A^o x_A + P_B^o x_B$ થાય.
મોલપ્રમાણ $n_A : n_B = 3 : 1$ આપેલ હોવાથી,મોલ અંશ $x_A = \frac{3}{3+1} = 0.75$ અને $x_B = \frac{1}{3+1} = 0.25$ થશે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $P_{total} = (24 \ torr \times 0.75) + (40 \ torr \times 0.25)$.
$P_{total} = 18 \ torr + 10 \ torr = 28 \ torr$.

(D) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,આદર્શ દ્રાવણમાં ઘટકનું આંશિક બાષ્પદબાણ $p_i = x_i p_i^0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $x_i$ એ મોલ અંશ છે અને $p_i^0$ એ શુદ્ધ ઘટકનું બાષ્પદબાણ છે.
જોકે,પ્રશ્નમાં આંશિક બાષ્પદબાણ ($p_B = 1.55 \ kPa$ અને $p_T = 1.85 \ kPa$) સીધા આપવામાં આવ્યા છે.
આદર્શ દ્રાવણમાં,આંશિક દબાણનો ગુણોત્તર એ મોલ અંશ અને શુદ્ધ બાષ્પદબાણના ગુણાકારના ગુણોત્તર જેટલો હોય છે.
$p_B = x_B p_B^0$ અને $p_T = x_T p_T^0$ હોવાથી,આંશિક દબાણનો ગુણોત્તર $\frac{p_B}{p_T} = \frac{x_B p_B^0}{x_T p_T^0}$ થાય.
શુદ્ધ બાષ્પદબાણ ($p_B^0$ અને $p_T^0$) વગર,મોલ ગુણોત્તર $\frac{x_B}{x_T}$ માત્ર આંશિક દબાણ પરથી ગણી શકાય નહીં.
તેથી,સાચો જવાબ છે કે તે ગણી શકાય નહીં.

(B) આદર્શ દ્રાવણ એવા ઘટકો દ્વારા બને છે જે સમાન આણ્વિય બંધારણ અને ધ્રુવીયતા ધરાવે છે,જેના પરિણામે $A-A$,$B-B$ અને $A-B$ અણુઓ વચ્ચે સમાન આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો જોવા મળે છે.
બેન્ઝીન $(C_6H_6)$ અને ટોલ્યુઈન $(C_6H_5CH_3)$ ખૂબ જ સમાન બંધારણ અને રાસાયણિક ગુણધર્મો ધરાવે છે.
જ્યારે તેમને મિશ્ર કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ આદર્શ દ્રાવણ બનાવે છે કારણ કે મિશ્રણમાં આંતરઆણ્વિય બળો શુદ્ધ ઘટકોમાં રહેલા બળો જેવા જ હોય છે.
$CHCl_3$ અને $CH_3COCH_3$ હાઇડ્રોજન બંધનને કારણે ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.
$CH_3CH_2OH$ અને $H_2O$ ધન વિચલન દર્શાવે છે.
$H_2SO_4$ અને $H_2O$ પ્રબળ ઉષ્માક્ષેપક આંતરક્રિયાને કારણે મોટું ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.

(B) આપેલ છે: $n_A = 1 \, \text{mole}$,$n_B = 2 \, \text{mole}$.
કુલ મોલ $n_T = 1 + 2 = 3 \, \text{mole}$.
મોલ અંશ: $x_A = 1/3$,$x_B = 2/3$.
શુદ્ધ બાષ્પદબાણ: $P_A^0 = 45 \, \text{torr}$,$P_B^0 = 36 \, \text{torr}$.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,અપેક્ષિત બાષ્પદબાણ $P_{\text{ideal}} = P_A^0 x_A + P_B^0 x_B$.
$P_{\text{ideal}} = (45 \times 1/3) + (36 \times 2/3) = 15 + 24 = 39 \, \text{torr}$.
અવલોકિત બાષ્પદબાણ $38 \, \text{torr}$ છે.
અહીં $P_{\text{observed}} < P_{\text{ideal}}$ $(38 < 39)$ હોવાથી,દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.

(B) જ્યારે દ્રાવ્ય-દ્રાવક વચ્ચેના આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો,દ્રાવ્ય-દ્રાવ્ય અને દ્રાવક-દ્રાવક વચ્ચેના બળો કરતા નબળા હોય ત્યારે રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન જોવા મળે છે.
$Benzene$ અને $Methanol$ ના મિશ્રણમાં,$Methanol$ ના અણુઓ વચ્ચેના હાઈડ્રોજન બંધ $Benzene$ ઉમેરવાથી તૂટે છે,જે નબળા આકર્ષણ અને ધન વિચલન તરફ દોરી જાય છે.
$Water-HCl$ અને $Water-Nitric acid$ મજબૂત હાઈડ્રોજન બંધ બનવાને કારણે ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.
$Acetone-Chloroform$ બંને ઘટકો વચ્ચે આંતરઆણ્વિય હાઈડ્રોજન બંધ બનવાને કારણે ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.

(B) જ્યારે દ્રાવ્ય અને દ્રાવકના અણુઓ વચ્ચેના આંતરઆણ્વિય આકર્ષણ બળો શુદ્ધ ઘટકો ($A-A$ અથવા $B-B$ આંતરક્રિયાઓ) કરતા વધારે હોય ત્યારે રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન જોવા મળે છે.
$Acetone$ $(CH_3COCH_3)$ અને $Chloroform$ $(CHCl_3)$ ના મિશ્રણમાં,એસિટોનના ઓક્સિજન પરમાણુ અને ક્લોરોફોર્મના હાઇડ્રોજન પરમાણુ વચ્ચે પ્રબળ હાઇડ્રોજન બંધ રચાય છે.
આ વધેલું આકર્ષણ દ્રાવણના કુલ બાષ્પ દબાણમાં ઘટાડો કરે છે,જે ઋણ વિચલનની લાક્ષણિકતા છે.

(A) એસિટોન અને ઇથેનોલ રાઉલ્ટના નિયમથી ધન વિચલન દર્શાવતું બિન-આદર્શ દ્રાવણ બનાવે છે.
આવા દ્રાવણમાં,$A-B$ (એસિટોન-ઇથેનોલ) વચ્ચેના આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો $A-A$ (એસિટોન-એસિટોન) અને $B-B$ (ઇથેનોલ-ઇથેનોલ) વચ્ચેના બળો કરતા નબળા હોય છે.
નબળા આકર્ષણને કારણે,અણુઓ એકબીજાથી દૂર જાય છે,જેના પરિણામે મિશ્રણનું કુલ કદ વધે છે.
તેથી,અંતિમ કદ વ્યક્તિગત કદના સરવાળા કરતા વધારે હશે,એટલે કે $> 50 \ mL$.

(D) આદર્શ દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમનું પાલન કરે છે,જે મુજબ દરેક ઘટકનું આંશિક દબાણ તેના મોલ અંશના સમપ્રમાણમાં હોય છે: $P_A = P_A^0 X_A$ અને $P_B = P_B^0 X_B$.
તેથી,$P_A$ વિરુદ્ધ $X_A$ અને $P_B$ વિરુદ્ધ $X_B$ ના આલેખ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી સીધી રેખાઓ છે.
કુલ દબાણ $P_{total} = P_A + P_B = P_A^0 X_A + P_B^0 (1 - X_A) = (P_A^0 - P_B^0) X_A + P_B^0$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ સમીકરણ $X_A$ (અથવા $X_B$) ના સંદર્ભમાં સીધી રેખા દર્શાવે છે.
આમ,$P_{total}$ વિરુદ્ધ $X_A$ નો આલેખ સીધી રેખા નથી તે વિધાન આદર્શ દ્રાવણ માટે ખોટું છે.

(D) આપેલ છે: $x_A = 0.7$,$x_B = 1 - 0.7 = 0.3$,$y_A = 0.4$,$y_B = 1 - 0.4 = 0.6$.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,$P_A = x_A P_A^o$ અને $P_B = x_B P_B^o$.
કુલ દબાણ $P_T = P_A + P_B = x_A P_A^o + x_B P_B^o = 0.7 P_A^o + 0.3 P_B^o$.
બાષ્પ અવસ્થા માટે,$y_A = \frac{P_A}{P_T} = \frac{x_A P_A^o}{P_T}$.
તેથી,$P_T = \frac{x_A P_A^o}{y_A} = \frac{0.7 P_A^o}{0.4} = 1.75 P_A^o$.
$P_T$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા: $1.75 P_A^o = 0.7 P_A^o + 0.3 P_B^o$.
$1.05 P_A^o = 0.3 P_B^o \implies P_B^o = \frac{1.05}{0.3} P_A^o = 3.5 P_A^o$.
આપેલ છે $P_A^o + P_B^o = 90 \, mm$,$P_B^o$ ની કિંમત મૂકતા: $P_A^o + 3.5 P_A^o = 90 \implies 4.5 P_A^o = 90$.
$P_A^o = 20 \, mm$ અને $P_B^o = 3.5 \times 20 = 70 \, mm$.

(A) આપેલ છે: પ્રવાહી કલામાં $B$ ના મોલ-અંશ $(x_B)$ = $0.4$,બાષ્પ કલામાં $B$ ના મોલ-અંશ $(y_B)$ = $0.25$,$P_B^o = 40 \ mm \ Hg$.
$x_A + x_B = 1$ હોવાથી,$x_A = 1 - 0.4 = 0.6$.
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,કુલ દબાણ $P_T = P_A^o x_A + P_B^o x_B = P_A^o(0.6) + 40(0.4) = 0.6 P_A^o + 16$.
વળી,$B$ નું આંશિક દબાણ $P_B = P_T y_B$ છે.
$P_B = P_B^o x_B = 40 \times 0.4 = 16 \ mm \ Hg$.
બાષ્પ કલાના સમીકરણમાં $P_B$ ની કિંમત મૂકતા: $16 = P_T \times 0.25$,તેથી $P_T = 16 / 0.25 = 64 \ mm \ Hg$.
હવે,$64 = 0.6 P_A^o + 16$.
$0.6 P_A^o = 64 - 16 = 48$.
$P_A^o = 48 / 0.6 = 80 \ mm \ Hg$.

(B) $HCl$ નું જલીય દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન દર્શાવે છે.
આ દ્રાવણમાં,દ્રાવ્ય $(HCl)$ અને દ્રાવક $(H_2O)$ ના અણુઓ વચ્ચેનું આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળ શુદ્ધ ઘટકો વચ્ચેના આકર્ષણ બળ કરતા વધારે હોય છે.
આ મજબૂત આકર્ષણ અણુઓની બાષ્પ કલામાં જવાની વૃત્તિ ઘટાડે છે.
પરિણામે,અવલોકિત આંશિક બાષ્પ દબાણ એ રાઉલ્ટના નિયમ દ્વારા અનુમાનિત મૂલ્ય કરતા ઓછું હોય છે,જે ઋણ વિચલનની લાક્ષણિકતા છે.

(A) આદર્શ દ્રાવણ માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,કુલ બાષ્પ દબાણ $P_{total}$ નીચે મુજબ મળે છે:
$P_{total} = P_A^o x_A + P_B^o x_B$
આપેલ છે: $P_A^o = 120 \, mm \, Hg$,$P_B^o = 180 \, mm \, Hg$,$n_A = 2 \, moles$,$n_B = 3 \, moles$.
કુલ મોલ $= 2 + 3 = 5 \, moles$.
$A$ નો મોલ અંશ $(x_A)$ $= \frac{2}{5} = 0.4$.
$B$ નો મોલ અંશ $(x_B)$ $= \frac{3}{5} = 0.6$.
$P_{total} = (120 \times 0.4) + (180 \times 0.6) = 48 + 108 = 156 \, mm \, Hg$.