Mix Examples- Principles of Inheritance and Variation Questions in Gujarati

(A) $1$. હિમોફિલિયા એ $X$-લિંક્ડ રિસેસિવ ડિસઓર્ડર છે. સ્ત્રી વાહક $(X^HX^h)$ પાસે ખામીયુક્ત $X^h$ રંગસૂત્ર તેના પુત્રોમાં પસાર કરવાની $50\%$ શક્યતા હોય છે,જેનાથી પુત્રોમાં રોગ જોવા મળે છે.
$2$. થેલેસેમિયા એ જથ્થાત્મક સમસ્યા છે કારણ કે તેમાં હિમોગ્લોબિન અણુની ગ્લોબિન શૃંખલાઓમાંથી એકનું સંશ્લેષણ ઘટી જાય છે.
$3$. રંગસૂત્રોના આખા સેટમાં થતા ફેરફારને પોલીપ્લોઇડી કહેવાય છે,જ્યારે એન્યુપ્લોઇડી એટલે એક કે તેથી વધુ રંગસૂત્રોનો ઉમેરો કે ઘટાડો.
$4$. સિકલ સેલ એનિમિયા એ ગુણાત્મક સમસ્યા છે કારણ કે તે $\beta$-ગ્લોબિન શૃંખલા માટેના જનીનમાં પોઈન્ટ મ્યુટેશનને કારણે થાય છે,જે ગ્લુટામિક એસિડને બદલે વેલિન લાવે છે,જે હિમોગ્લોબિન અણુની રચના અને કાર્યમાં ફેરફાર કરે છે.

(C) સાચો જવાબ માત્ર $C$ અને $D$ છે.
$1$. મનુષ્યના $ABO$ રુધિરજૂથમાં,કારકો $I^A$ અને $I^B$ સહ-પ્રભાવી છે,જેનો અર્થ છે કે $AB$ રુધિરજૂથમાં બંને કારકો સમાન રીતે વ્યક્ત થાય છે,જે સહ-પ્રભુતાનું ઉદાહરણ છે.
$2$. $ABO$ રુધિરજૂથ પ્રણાલી ત્રણ કારકો $(I^A, I^B, i)$ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે,જે સામાન્ય રીતે એક જનીન માટે જોવા મળતા બે કારકો કરતા વધારે છે. આ ઘટનાને બહુવૈકલ્પિક કારકો (Multiple allelism) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) ખોટું વિધાન છે: $A$. અલીલ્સ $b$ અને $c$ પણ શર્કરા ઉત્પન્ન કરે છે.
સમજૂતી:
$1$. મનુષ્યોમાં $ABO$ રુધિરજૂથનું નિયંત્રણ $I$ જનીન દ્વારા થાય છે,જેના ત્રણ અલીલ્સ છે: $I^{A}$,$I^{B}$ અને $i$.
$2$. $I^{A}$ અને $I^{B}$ અલીલ્સ ચોક્કસ ઉત્સેચકો (ગ્લાયકોસિલટ્રાન્સફેરેઝ) ઉત્પન્ન કરે છે જે રક્તકણોની સપાટી પર શર્કરાના પોલિમર ઉમેરે છે,જેનાથી અનુક્રમે $A$ અને $B$ એન્ટિજેન્સ બને છે.
$3$. $i$ અલીલ કોઈ પણ શર્કરા કે એન્ટિજેન ઉત્પન્ન કરતું નથી.
$4$. જ્યારે $I^{A}$ અને $I^{B}$ સાથે હાજર હોય,ત્યારે બંને સમાન રીતે અભિવ્યક્ત થાય છે,જેને સહ-પ્રભુતા (co-dominance) કહેવાય છે.
$5$. $I^{A}$ અને $I^{B}$ એ $i$ પર પ્રભાવી છે,એટલે કે જો $I^{B}$ અને $i$ હાજર હોય,તો રુધિરજૂથ $B$ જોવા મળે છે ($I^{B}$ ની અભિવ્યક્તિને કારણે).

(D) $Statement A$ સાચું છે કારણ કે વિશ્લેષણના નિયમ (Law of Segregation) મુજબ,જન્યુ નિર્માણ દરમિયાન જનીન જોડના એલિલ્સ એકબીજાથી અલગ થાય છે,જેથી દરેક જન્યુ ચોક્કસ લક્ષણ માટે માત્ર એક જ એલિલ ધરાવે છે.
$Statement B$ સાચું છે કારણ કે સમભાજનની ભાજનાવસ્થા દરમિયાન,સેન્ટ્રોમિયરનું વિભાજન થાય છે અને સિસ્ટર ક્રોમેટિડ્સ અલગ થઈને કોષના વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે.
$Statement B$ એ કોષ વિભાજનની પ્રક્રિયા (સમભાજન) વર્ણવે છે અને $Statement A$ એ આનુવંશિકતાનો સિદ્ધાંત (અર્ધીકરણ/જન્યુજનન) વર્ણવે છે,તેથી $Statement B$ એ $Statement A$ નું કારણ નથી.

(C) $1$. એન્ટિરાઇનમ ($Antirrhinum$ $sp.$) માં અપૂર્ણ પ્રભુતા મધ્યવર્તી સ્વરૂપ પ્રકાર આપે છે,જે $A-II$ સાથે સુસંગત છે.
$2$. સહપ્રભાવિતાનું ઉદાહરણ $ABO$ રુધિરજૂથ છે,જેમાં $A$ અને $B$ બંને જનીન પ્રકારો પોતાની અભિવ્યક્તિ દર્શાવે છે,જે $B-IV$ સાથે સુસંગત છે.
$3$. પ્લિયોટ્રોપી ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે એક જ જનીન અનેક લક્ષણોને અસર કરે છે,જેમ કે ફિનાઇલકીટોન્યુરિયામાં,જે $C-III$ સાથે સુસંગત છે.
$4$. બહુજનીનિક આનુવંશિકતા મનુષ્યની ત્વચાના રંગ જેવા સતત લક્ષણોને સમજાવે છે,જે $D-I$ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-IV, C-III, D-I$ છે.