Gujarati

Energy consideration in Planetary and Satellite motion Questions in Gujarati

Class 11 Physics · Gravitation · Energy consideration in Planetary and Satellite motion

80+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 29 of 80 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
એક ઉપગ્રહમાં,જો પરિભ્રમણનો સમય $T$ હોય,તો સ્થિતિ ઊર્જા $(PE)$ કોના પ્રમાણમાં છે ..........
A
$T^{1/3}$
B
$T^3$
C
$T^{-2/3}$
D
$T^{-4/3}$

Solution

(C) કેપ્લરના ગ્રહીય ગતિના ત્રીજા નિયમ મુજબ,સમયગાળા $T$ નો વર્ગ એ કક્ષાની ત્રિજ્યા $r$ ના ઘન સાથે પ્રમાણસર હોય છે:
$T^2 \propto r^3$
આનો અર્થ એ છે કે $r \propto T^{2/3}$.
$M$ દળ ધરાવતા ગ્રહની આસપાસ $r$ અંતરે ભ્રમણ કરતા $m$ દળના ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઊર્જા $(PE)$ નીચે મુજબ છે:
$PE = -\frac{GMm}{r}$
અહીં $G, M,$ અને $m$ અચળાંકો હોવાથી,$PE \propto \frac{1}{r}$ થાય.
સ્થિતિ ઊર્જાના સમીકરણમાં $r \propto T^{2/3}$ મૂકતા:
$PE \propto \frac{1}{T^{2/3}}$
$PE \propto T^{-2/3}$
તેથી,સ્થિતિ ઊર્જા $T^{-2/3}$ ના પ્રમાણમાં છે.
52
MediumMCQ
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I:$ જો $E$ એ પૃથ્વીની આસપાસ ફરતા ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા હોય,તો તેની સ્થિતિ ઉર્જા $\frac{E}{2}$ થશે.
વિધાન $II:$ ભ્રમણકક્ષામાં ફરતા ઉપગ્રહની ગતિ ઉર્જા એ કુલ ઉર્જા $E$ ના મૂલ્યના અડધા જેટલી હોય છે.
ઉપરના વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો.
A
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને સાચા છે
B
વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને ખોટા છે
C
વિધાન $I$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $II$ સાચું છે
D
વિધાન $I$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $II$ ખોટું છે

Solution

(B) $R$ ત્રિજ્યાની ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા $E = -\frac{GMm}{2R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઉર્જા $U = -\frac{GMm}{R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આ બંનેની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $U = 2E$. તેથી,વિધાન $I$ ખોટું છે.
ઉપગ્રહની ગતિ ઉર્જા $K = \frac{GMm}{2R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આને કુલ ઉર્જા $E$ સાથે સરખાવતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $K = -E$,જેનો અર્થ છે કે ગતિ ઉર્જાનું મૂલ્ય $|K|$ એ કુલ ઉર્જાના મૂલ્ય $|E|$ જેટલું જ છે.
આમ,વિધાન $II$ પણ ખોટું છે.
53
DifficultMCQ
એક અવકાશયાત્રી પૃથ્વી પરથી $m$ દળનો દડો અવકાશમાં લઈ જાય છે. તે દડાને પૃથ્વીની આસપાસ $318.5 \ km$ ની ઊંચાઈએ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફેંકે છે. પૃથ્વીની સપાટીથી કક્ષા સુધી,દડાની કુલ યાંત્રિક ઊર્જામાં થતો ફેરફાર $x \frac{GM_e m}{21 R_e}$ છે. $x$ નું મૂલ્ય શોધો (લો $R_e = 6370 \ km$).
A
$11$
B
$9$
C
$12$
D
$10$

Solution

(A) પૃથ્વીની સપાટી પર દડાની પ્રારંભિક કુલ યાંત્રિક ઊર્જા $TE_i = -\frac{GM_e m}{R_e}$ છે.
આપેલ ઊંચાઈ $h = 318.5 \ km$ અને $R_e = 6370 \ km$ હોવાથી,$h = \frac{R_e}{20}$ મળે છે.
$h$ ઊંચાઈએ વર્તુળાકાર કક્ષામાં દડાની અંતિમ કુલ યાંત્રિક ઊર્જા $TE_f = -\frac{GM_e m}{2(R_e + h)}$ છે.
$h = \frac{R_e}{20}$ મૂકતા,$TE_f = -\frac{GM_e m}{2(R_e + R_e/20)} = -\frac{GM_e m}{2(21R_e/20)} = -\frac{10 GM_e m}{21 R_e}$ મળે છે.
કુલ યાંત્રિક ઊર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta TE = TE_f - TE_i = -\frac{10 GM_e m}{21 R_e} - (-\frac{GM_e m}{R_e})$ છે.
$\Delta TE = \frac{GM_e m}{R_e} (1 - \frac{10}{21}) = \frac{11 GM_e m}{21 R_e}$ થાય.
આને $x \frac{GM_e m}{21 R_e}$ સાથે સરખાવતા,$x = 11$ મળે છે.
54
DifficultMCQ
$10^3 \text{ kg}$ દળનો એક ઉપગ્રહ $2R$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરી રહ્યો છે. જો ઉપગ્રહને $\frac{10^4 R}{6} \text{ J}$ ઊર્જા આપવામાં આવે,તો તે કઈ નવી ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરશે ($R$ માં)? (અહીં $g = 10 \text{ m/s}^2$,$R = \text{પૃથ્વીની ત્રિજ્યા}$)
A
$2.5$
B
$3$
C
$4$
D
$6$

Solution

(D) $r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા $E = -\frac{GMm}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
શરૂઆતમાં,ઉપગ્રહ $r_1 = 2R$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં છે. તેની પ્રારંભિક ઊર્જા $E_1 = -\frac{GMm}{2(2R)} = -\frac{GMm}{4R}$ છે.
આપેલ છે કે ઉપગ્રહને $\Delta E = \frac{10^4 R}{6} \text{ J}$ ઊર્જા આપવામાં આવે છે,તેથી નવી કુલ ઊર્જા $E_2 = E_1 + \Delta E$ થશે.
$E_2 = -\frac{GMm}{4R} + \frac{10^4 R}{6}$.
ધારો કે નવી ત્રિજ્યા $r_2$ છે. તો $E_2 = -\frac{GMm}{2r_2}$.
$E_2$ માટેના બંને સમીકરણોને સરખાવતા:
$-\frac{GMm}{4R} + \frac{10^4 R}{6} = -\frac{GMm}{2r_2}$.
$g = \frac{GM}{R^2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $GM = gR^2$ મળે છે. આ કિંમત સમીકરણમાં મૂકતા:
$-\frac{mgR^2}{4R} + \frac{10^4 R}{6} = -\frac{mgR^2}{2r_2}$.
આપેલ છે $m = 10^3 \text{ kg}$ અને $g = 10 \text{ m/s}^2$,તેથી $mg = 10^4 \text{ N}$.
$-\frac{10^4 R}{4} + \frac{10^4 R}{6} = -\frac{10^4 R^2}{2r_2}$.
$10^4 R$ વડે ભાગતા:
$-\frac{1}{4} + \frac{1}{6} = -\frac{R}{2r_2}$.
$-\frac{3-2}{12} = -\frac{R}{2r_2} \implies -\frac{1}{12} = -\frac{R}{2r_2}$.
$\frac{1}{12} = \frac{R}{2r_2} \implies 2r_2 = 12R \implies r_2 = 6R$.
Solution diagram
55
MediumMCQ
$M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી પૃથ્વીની સપાટી પરથી $m$ દળના ઉપગ્રહને પૃથ્વીની સપાટીથી $2R$ ઊંચાઈએ વર્તુળાકાર કક્ષામાં પ્રક્ષેપિત કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જા કેટલી છે?
A
$\frac{2 G m M}{3 R}$
B
$\frac{G m M}{2 R}$
C
$\frac{G m M}{3 R}$
D
$\frac{5 G m M}{6 R}$

Solution

(D) પૃથ્વીની સપાટી પર ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા $E_i = K_i + U_i = K_i - \frac{G M m}{R}$ છે.
સપાટીથી $2R$ ઊંચાઈએ,પૃથ્વીના કેન્દ્રથી અંતર $r = R + 2R = 3R$ થાય છે.
$r = 3R$ અંતરે કક્ષીય વેગ $v = \sqrt{\frac{G M}{3R}}$ છે.
કક્ષામાં કુલ ઉર્જા $E_f = K_f + U_f = \frac{1}{2} m v^2 - \frac{G M m}{3R} = \frac{1}{2} m \left(\frac{G M}{3R}\right) - \frac{G M m}{3R} = \frac{G M m}{6R} - \frac{G M m}{3R} = -\frac{G M m}{6R}$ થાય.
ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,$E_i = E_f$:
$K_i - \frac{G M m}{R} = -\frac{G M m}{6R}$.
$K_i = \frac{G M m}{R} - \frac{G M m}{6R} = \frac{5 G M m}{6R}$.
56
MediumMCQ
$m$ દળનો એક ઉપગ્રહ પૃથ્વીની સપાટીથી પૃથ્વીની ત્રિજ્યા જેટલી ઊંચાઈએ પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરી રહ્યો છે. પૃથ્વીની સપાટી પરના ગુરુત્વપ્રવેગ $g$ ના પદમાં ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા કેટલી હશે?
A
$-\frac{mgR}{3}$
B
$-\frac{mgR}{4}$
C
$-\frac{mgR}{2}$
D
$-\frac{mgR}{5}$

Solution

(B) $h$ ઊંચાઈએ ભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા $E = -\frac{GMm}{2(R+h)}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વપ્રવેગ $g = \frac{GM}{R^2}$ છે,જેનો અર્થ થાય છે કે $GM = gR^2$.
અહીં ઊંચાઈ $h = R$ આપેલી છે,તેથી ભ્રમણકક્ષાની ત્રિજ્યા $r = R + h = R + R = 2R$ થશે.
$GM = gR^2$ અને $r = 2R$ ની કિંમત ઊર્જાના સૂત્રમાં મૂકતા:
$E = -\frac{(gR^2)m}{2(2R)}$
$E = -\frac{gR^2m}{4R}$
$E = -\frac{mgR}{4}$.
57
MediumMCQ
પૃથ્વીની આસપાસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહ માટે,સમાન ઊંચાઈએ સ્થિતિ ઊર્જા અને ગતિ ઊર્જાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
A
$1/\sqrt{2}$
B
$1/2$
C
$\sqrt{2}$
D
$-2$

Solution

(D) $M$ દળ ધરાવતી પૃથ્વીની આસપાસ $r$ અંતરે ભ્રમણ કરતા $m$ દળના ઉપગ્રહની ગતિ ઊર્જા $(K.E.)$ નીચે મુજબ છે: $K.E. = \frac{GMm}{2r}$.
તે જ અંતરે ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઊર્જા $(P.E.)$ નીચે મુજબ છે: $P.E. = -\frac{GMm}{r}$.
આપણે સ્થિતિ ઊર્જા અને ગતિ ઊર્જાનો ગુણોત્તર શોધવાનો છે.
ગુણોત્તર: $\frac{P.E.}{K.E.} = \frac{-GMm/r}{GMm/2r} = -2$.
અહીં સ્થિતિ ઊર્જા ઋણ હોવાથી ગુણોત્તર $-2$ મળે છે. જો માત્ર મૂલ્યની વાત કરવામાં આવે તો તે $2$ થાય.
58
MediumMCQ
$h$ ઊંચાઈ પર પરિભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહની બંધન ઉર્જા $3.5 \times 10^8 \ J$ છે. તેની સ્થિતિ ઉર્જા કેટલી હશે?
A
$-3.5 \times 10^8 \ J$
B
$-7 \times 10^8 \ J$
C
$7 \times 10^8 \ J$
D
$3.5 \times 10^8 \ J$

Solution

(B) ઉપગ્રહની બંધન ઉર્જા $(BE)$ એટલે ઉપગ્રહને તેની ભ્રમણકક્ષામાંથી અનંત અંતરે લઈ જવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જા.
પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r = R + h$ અંતરે રહેલા $m$ દળના ઉપગ્રહ માટે,સ્થિતિ ઉર્જા $U = -\frac{GMm}{r}$ છે.
ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા $E = K + U = -\frac{GMm}{2r}$ છે.
બંધન ઉર્જા એ કુલ ઉર્જાનું ઋણ મૂલ્ય છે: $BE = -E = \frac{GMm}{2r}$.
$BE$ અને $U$ ની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $U = -2 \times BE$.
આપેલ છે કે $BE = 3.5 \times 10^8 \ J$,તેથી સ્થિતિ ઉર્જા $U = -2 \times (3.5 \times 10^8 \ J) = -7 \times 10^8 \ J$ થાય.
59
EasyMCQ
$h$ ઊંચાઈ પર પરિભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહની બંધન ઊર્જા $3.5 \times 10^{8} \,J$ છે. તેની સ્થિતિ ઊર્જા કેટલી હશે?
A
$7.0 \times 10^{8} \,J$
B
$-7.0 \times 10^{8} \,J$
C
$-3.5 \times 10^{8} \,J$
D
$3.5 \times 10^{8} \,J$

Solution

(B) ઉપગ્રહની બંધન ઊર્જા $(BE)$ એ કુલ યાંત્રિક ઊર્જા $(E)$ ના ઋણ મૂલ્ય તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$BE = -E = - (K.E. + P.E.) = - (\frac{GMm}{2r} - \frac{GMm}{r}) = \frac{GMm}{2r}$.
ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઊર્જા $(P.E.)$ નું સૂત્ર $P.E. = -\frac{GMm}{r}$ છે.
બંને સમીકરણોની સરખામણી કરતા, આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $P.E. = -2 \times BE$.
આપેલ છે કે $BE = 3.5 \times 10^{8} \,J$.
તેથી, $P.E. = -2 \times (3.5 \times 10^{8} \,J) = -7.0 \times 10^{8} \,J$.
60
MediumMCQ
પૃથ્વીની સપાટી પર સ્થિર રહેલા ઉપગ્રહની બંધન ઉર્જા અને પૃથ્વીની સપાટીથી $h$ ઊંચાઈ પર પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરતા સમાન દળના ઉપગ્રહની બંધન ઉર્જાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય? ($R=$ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા).
A
$\frac{2(R+h)}{R}$
B
$\frac{R+h}{2 R}$
C
$\frac{R+h}{R}$
D
$\frac{R}{R+h}$

Solution

(C) પૃથ્વીની સપાટી પર સ્થિર રહેલા ઉપગ્રહની બંધન ઉર્જા $E_1 = \frac{GMm}{2R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પૃથ્વીની સપાટીથી $h$ ઊંચાઈ પર વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા $m$ દળના ઉપગ્રહની બંધન ઉર્જા $E_2 = \frac{GMm}{2(R+h)}$ છે.
બંને ઉર્જાઓનો ગુણોત્તર લેતા:
$\frac{E_1}{E_2} = \frac{\frac{GMm}{2R}}{\frac{GMm}{2(R+h)}} = \frac{R+h}{R}$.
61
EasyMCQ
વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરતા ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા કેટલી હોય છે?
A
ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા કરતા અડધી.
B
ઉપગ્રહની સ્થિતિઊર્જા કરતા અડધી.
C
ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા કરતા બમણી.
D
ઉપગ્રહની સ્થિતિઊર્જા કરતા બમણી.

Solution

(B) $M$ દળ ધરાવતા ગ્રહની આસપાસ $r$ અંતરે $m$ દળ ધરાવતા ઉપગ્રહ માટે,સ્થિતિઊર્જા $U = -\frac{GMm}{r}$ છે.
વર્તુળાકાર કક્ષા માટે જરૂરી ગતિઊર્જા $K = \frac{GMm}{2r}$ છે.
કુલ ઊર્જા $E$ એ ગતિઊર્જા અને સ્થિતિઊર્જાનો સરવાળો છે: $E = K + U = \frac{GMm}{2r} - \frac{GMm}{r} = -\frac{GMm}{2r}$.
$E$ અને $K$ ની સરખામણી કરતા: $E = -K$,જેનો અર્થ છે કે કુલ ઊર્જા એ ગતિઊર્જાના મૂલ્ય જેટલી જ પણ વિરુદ્ધ નિશાની ધરાવે છે.
$E$ અને $U$ ની સરખામણી કરતા: $E = \frac{1}{2} U$,જેનો અર્થ છે કે કુલ ઊર્જા એ સ્થિતિઊર્જા કરતા અડધી હોય છે.
62
MediumMCQ
$M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા ગ્રહની સપાટી પરથી $m$ દળના ઉપગ્રહને $2R$ ઊંચાઈની વર્તુળાકાર કક્ષામાં પ્રક્ષેપિત કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જા કેટલી છે?
A
$\frac{5 GMm}{6 R}$
B
$\frac{2 GMm}{3 R}$
C
$\frac{GMm}{2 R}$
D
$\frac{GMm}{3 R}$

Solution

(A) ગ્રહના કેન્દ્રથી $r = R + h$ અંતરે વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા $E_0 = -\frac{GMm}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ ઊંચાઈ $h = 2R$ હોવાથી,કક્ષાની ત્રિજ્યા $r = R + 2R = 3R$ થશે.
તેથી,કક્ષાની ઉર્જા $E_0 = -\frac{GMm}{2(3R)} = -\frac{GMm}{6R}$ છે.
ગ્રહની સપાટી પર ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઉર્જા $E_i = -\frac{GMm}{R}$ છે.
ઉપગ્રહને પ્રક્ષેપિત કરવા માટે જરૂરી લઘુત્તમ ઉર્જા એ અંતિમ કક્ષીય ઉર્જા અને પ્રારંભિક સપાટીની ઉર્જા વચ્ચેનો તફાવત છે:
$\Delta E = E_0 - E_i = -\frac{GMm}{6R} - (-\frac{GMm}{R}) = \frac{GMm}{R} - \frac{GMm}{6R} = \frac{5GMm}{6R}$.
63
MediumMCQ
પૃથ્વીની સપાટીથી $h$ ઊંચાઈએ ઉપગ્રહને લઈ જવા માટે જરૂરી ઊર્જા અને તે જ ઊંચાઈએ તેને ભ્રમણકક્ષામાં મૂકવા માટે જરૂરી ઊર્જાનો ગુણોત્તર કેટલો થાય? ($R=$ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા)
A
$\frac{2h}{R}$
B
$\frac{h}{R}$
C
$\frac{R}{h}$
D
$\frac{R}{2h}$

Solution

(A) પૃથ્વીની સપાટીથી $h$ ઊંચાઈએ $m$ દળના ઉપગ્રહને લઈ જવા માટે જરૂરી ઊર્જા એ સ્થિતિ ઊર્જામાં થતો ફેરફાર છે:
$E_1 = U_h - U_R = -\frac{GMm}{R+h} - (-\frac{GMm}{R}) = GMm \left( \frac{1}{R} - \frac{1}{R+h} \right) = \frac{GMmh}{R(R+h)}$.
$GM = gR^2$ નો ઉપયોગ કરતા,$E_1 = \frac{mgR^2h}{R(R+h)} = \frac{mghR}{R+h}$.
$h$ ઊંચાઈએ વર્તુળાકાર ભ્રમણકક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા $E_{orbit} = -\frac{GMm}{2(R+h)}$ છે.
તે ઊંચાઈએ તેને ભ્રમણકક્ષામાં મૂકવા માટે જરૂરી ઊર્જા એ ભ્રમણકક્ષાની ઊર્જા અને સપાટી પરની ઊર્જા વચ્ચેનો તફાવત છે:
$E_2 = E_{orbit} - U_R = -\frac{GMm}{2(R+h)} + \frac{GMm}{R} = GMm \left( \frac{1}{R} - \frac{1}{2(R+h)} \right) = GMm \left( \frac{2R+2h-R}{2R(R+h)} \right) = \frac{GMm(R+2h)}{2R(R+h)}$.
$GM = gR^2$ નો ઉપયોગ કરતા,$E_2 = \frac{mgR^2(R+2h)}{2R(R+h)} = \frac{mgR(R+2h)}{2(R+h)}$.
ગુણોત્તર $\frac{E_1}{E_2} = \frac{mghR}{R+h} \times \frac{2(R+h)}{mgR(R+2h)} = \frac{2h}{R+2h}$.
જ્યારે $h \ll R$ હોય,ત્યારે $R+2h \approx R$,તેથી ગુણોત્તર $\frac{2h}{R}$ થાય.
64
MediumMCQ
$m$ દળના ઉપગ્રહને પૃથ્વીની સપાટીથી '$h$' ઊંચાઈ પર લઈ જવા માટે જરૂરી ઊર્જા અને તે જ ઊંચાઈ પર તેને કક્ષામાં મૂકવા માટે જરૂરી ઊર્જાનો ગુણોત્તર શોધો [$R=$ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા].
A
$\frac{h}{R}$
B
$\frac{2h}{R^2}$
C
$\frac{3h}{R^2}$
D
$\frac{2h}{R}$

Solution

(D) $m$ દળના ઉપગ્રહને પૃથ્વીની સપાટીથી '$h$' ઊંચાઈ પર લઈ જવા માટે જરૂરી ઊર્જા તેની ગુરુત્વાકર્ષણીય સ્થિતિ ઊર્જામાં થતા ફેરફાર જેટલી હોય છે:
$W = U_f - U_i = -\frac{GMm}{R+h} - (-\frac{GMm}{R}) = GMm \left( \frac{1}{R} - \frac{1}{R+h} \right) = \frac{GMmh}{R(R+h)}$.
'$h$' ઊંચાઈ પર વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરતા '$m$' દળના ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા નીચે મુજબ છે:
$E = \frac{GMm}{2(R+h)}$.
હવે,ઉપગ્રહને ઊંચાઈ પર લઈ જવા માટે જરૂરી ઊર્જા અને તેને કક્ષામાં મૂકવા માટે જરૂરી ઊર્જાનો ગુણોત્તર:
$\frac{W}{E} = \frac{\frac{GMmh}{R(R+h)}}{\frac{GMm}{2(R+h)}} = \frac{GMmh}{R(R+h)} \times \frac{2(R+h)}{GMm} = \frac{2h}{R}$.
65
EasyMCQ
એક ઉપગ્રહમાં,જો પરિભ્રમણનો સમય $T$ હોય,તો $KE$ કોના પ્રમાણમાં છે?
A
$1/T$
B
$1/T^2$
C
$1/T^3$
D
$T^{-2/3}$

Solution

(D) ઉપગ્રહનો કક્ષીય વેગ $v = \sqrt{\frac{GM}{r}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ગતિ ઉર્જા $KE = \frac{1}{2}mv^2$ હોવાથી,આપણને $KE \propto v^2 \propto \frac{1}{r}$ મળે છે.
કેપ્લરના ગ્રહોની ગતિના ત્રીજા નિયમ મુજબ,સમયગાળાનો વર્ગ એ કક્ષીય ત્રિજ્યાના ઘન સાથે પ્રમાણસર હોય છે: $T^2 \propto r^3$,જેનો અર્થ છે કે $r \propto T^{2/3}$.
આને ગતિ ઉર્જાના પ્રમાણસરતામાં મૂકતા: $KE \propto \frac{1}{r} \propto \frac{1}{T^{2/3}} = T^{-2/3}$.
66
EasyMCQ
$m$ દળ ધરાવતો એક ઉપગ્રહ $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરે છે,તેની ગતિઊર્જા $E$ છે. તેનું કોણીય વેગમાન કેટલું હશે?
A
$(mEr^{2})^{\frac{1}{2}}$
B
$(mEr^{2})$
C
$(2mEr^{2})^{\frac{1}{2}}$
D
$(2mEr^{2})$

Solution

(C) ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા $E = \frac{1}{2}mv^{2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આના પરથી,આપણે વેગ $v$ ને $v = \sqrt{\frac{2E}{m}}$ તરીકે દર્શાવી શકીએ છીએ.
$r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરતા કણનું કોણીય વેગમાન $L$ એ $L = mvr$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$L$ ના સૂત્રમાં $v$ ની કિંમત મૂકતા:
$L = m \cdot \sqrt{\frac{2E}{m}} \cdot r$
$L = \sqrt{m^{2} \cdot \frac{2E}{m} \cdot r^{2}}$
$L = \sqrt{2mEr^{2}}$
$L = (2mEr^{2})^{\frac{1}{2}}$.
67
MediumMCQ
પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $(R+h)$ અંતરે વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા કેવી રીતે બદલાય છે? [ $R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે અને $h$ એ પૃથ્વીની સપાટીથી કક્ષાની ઊંચાઈ છે].
A
$-\frac{1}{(R+h)}$
B
$\frac{1}{(R+h)^2}$
C
$-\frac{1}{(R+h)^2}$
D
$\frac{1}{(R+h)}$

Solution

(A) વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા $(E)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$E = -\frac{GMm}{2r}$
જ્યાં:
- $G$ એ સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક છે.
- $M$ એ પૃથ્વીનું દળ છે.
- $m$ એ ઉપગ્રહનું દળ છે.
- $r = R + h$ એ પૃથ્વીના કેન્દ્રથી અંતર છે.
ઉર્જાના સમીકરણમાં $r = R + h$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$E = -\frac{GMm}{2(R+h)}$
અહીં $G, M, m,$ અને $2$ અચળાંકો હોવાથી,કુલ ઉર્જા $E$ એ $-\frac{1}{R+h}$ ના પ્રમાણમાં છે.
આમ,કુલ ઉર્જા $-\frac{1}{R+h}$ મુજબ બદલાય છે.
68
MediumMCQ
પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $h$ અંતરે વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરતા કૃત્રિમ ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા $E_0$ છે. તો,તેની સ્થિતિ ઉર્જા કેટલી હશે?
A
$-E_0$
B
$1.5 E_0$
C
$E_0$
D
$2 E_0$

Solution

(D) પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $h$ અંતરે રહેલા ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઉર્જા $U = -\frac{GMm}{h}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા $E_0 = -\frac{GMm}{2h}$ છે.
આ બંને સમીકરણોની સરખામણી કરતા,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે $U = 2 \times (-\frac{GMm}{2h})$.
તેથી,સ્થિતિ ઉર્જા $U = 2 E_0$ થાય.
69
EasyMCQ
પૃથ્વીના ઉપગ્રહની કક્ષાને $r$ ત્રિજ્યાથી $\frac{3r}{2}$ ત્રિજ્યામાં બદલવા માટે તેની ઊર્જામાં જરૂરી ટકાવારી વધારો કેટલો હશે ($\%$ માં)?
A
$16.67$
B
$20.33$
C
$66.67$
D
$33.33$

Solution

(D) $r$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા $E = -\frac{GMm}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રારંભિક ઊર્જા $E_1 = -\frac{GMm}{2r}$.
$r' = \frac{3r}{2}$ ત્રિજ્યાની કક્ષામાં અંતિમ ઊર્જા $E_2 = -\frac{GMm}{2(3r/2)} = -\frac{GMm}{3r}$ છે.
ઊર્જામાં ફેરફાર $\Delta E = E_2 - E_1 = -\frac{GMm}{3r} - (-\frac{GMm}{2r}) = \frac{GMm}{2r} - \frac{GMm}{3r} = \frac{GMm}{6r}$ છે.
ટકાવારી વધારો $\frac{\Delta E}{|E_1|} \times 100$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ટકાવારી વધારો $= \frac{GMm/6r}{GMm/2r} \times 100 = \frac{2}{6} \times 100 = \frac{1}{3} \times 100 = 33.33 \%$.
70
MediumMCQ
જો કોઈ ઉપગ્રહના પરિભ્રમણનો સમયગાળો $T$ હોય,તો તેની ગતિઊર્જા કોના પ્રમાણમાં હોય છે?
A
$T^{-1}$
B
$T^{-2}$
C
$T^{-3}$
D
$T^{-2/3}$

Solution

(D) $R$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં પરિભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહનો સમયગાળો $T$,કેપ્લરના ત્રીજા નિયમ મુજબ $T = 2\pi \sqrt{\frac{R^3}{GM}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા,આપણને $T^2 = \frac{4\pi^2 R^3}{GM}$ મળે છે,જેનો અર્થ છે કે $R^3 \propto T^2$,અથવા $R \propto T^{2/3}$.
વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા $K = \frac{GMm}{2R}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં $G$,$M$,અને $m$ અચળાંકો હોવાથી,$K \propto \frac{1}{R}$ થાય.
સંબંધ $R \propto T^{2/3}$ ને મૂકતા,આપણને $K \propto \frac{1}{T^{2/3}}$ મળે છે.
તેથી,$K \propto T^{-2/3}$.
71
EasyMCQ
પૃથ્વીની આસપાસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરતા ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા '$E$' છે. તો તેને પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાંથી મુક્ત કરવા માટે ઉમેરવી પડતી ન્યૂનતમ ઊર્જા કેટલી હશે?
A
$\frac{E}{4}$
B
$E$
C
$\frac{E}{2}$
D
$2E$

Solution

(B) '$r$' ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહ માટે,ગતિઊર્જા $K = \frac{GMm}{2r}$ અને સ્થિતિઊર્જા $U = -\frac{GMm}{r}$ છે.
આમ,કુલ યાંત્રિક ઊર્જા $E_{total} = K + U = \frac{GMm}{2r} - \frac{GMm}{r} = -\frac{GMm}{2r} = -K = -E$ થાય.
પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાંથી મુક્ત થવા માટે,ઉપગ્રહની અંતિમ કુલ ઊર્જા ઓછામાં ઓછી $0$ હોવી જોઈએ.
ધારો કે ઉમેરવાની ઊર્જા $\Delta E$ છે.
$E_{final} = E_{initial} + \Delta E = 0$.
$-E + \Delta E = 0$.
$\Delta E = E$.
72
MediumMCQ
એક ઉપગ્રહ પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરી રહ્યો છે. જો તેની કક્ષીય ત્રિજ્યા તેના પ્રારંભિક મૂલ્યથી અડધી કરવામાં આવે,તો તેની કુલ ઊર્જામાં થતો ટકાવારી ફેરફાર કેટલો હશે ($\%$ માં)?
A
$100$
B
$75$
C
$50$
D
$25$

Solution

(A) $m$ દળ ધરાવતા ઉપગ્રહની $M_e$ દળ ધરાવતી પૃથ્વીની આસપાસ $r$ અંતરે કુલ ઊર્જા $E$ નીચે મુજબ છે:
$E = -\frac{G M_e m}{2r}$
આ દર્શાવે છે કે $E \propto \frac{1}{r}$.
ધારો કે પ્રારંભિક ત્રિજ્યા $r_1$ છે અને પ્રારંભિક ઊર્જા $E_1 = -\frac{G M_e m}{2r_1}$ છે.
જ્યારે ત્રિજ્યા અડધી કરવામાં આવે,ત્યારે $r_2 = \frac{r_1}{2}$ થાય.
નવી ઊર્જા $E_2 = -\frac{G M_e m}{2r_2} = -\frac{G M_e m}{2(r_1/2)} = -\frac{G M_e m}{r_1} = 2 E_1$ થાય.
કુલ ઊર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta E = E_2 - E_1 = 2E_1 - E_1 = E_1$ છે.
ટકાવારી ફેરફાર $\frac{|\Delta E|}{|E_1|} \times 100\% = \frac{|E_1|}{|E_1|} \times 100\% = 100\%$ થાય.
73
EasyMCQ
જો $R$ એ ઉપગ્રહની ભ્રમણકક્ષાની ત્રિજ્યા હોય,તો ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા કેટલી થાય?
A
$\propto \frac{1}{R}$
B
$\propto \frac{1}{\sqrt{R}}$
C
$\propto R$
D
$\propto \frac{1}{R^{3 / 2}}$

Solution

(A) $M$ દળ ધરાવતા ગ્રહની આસપાસ $R$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા $m$ દળના ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા $(KE)$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$KE = \frac{G M m}{2 R}$
અહીં,$G$ એ સાર્વત્રિક ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક છે,$M$ એ ગ્રહનું દળ છે અને $m$ એ ઉપગ્રહનું દળ છે.
આપેલ તંત્ર માટે $G$,$M$ અને $m$ અચળ હોવાથી,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે:
$KE \propto \frac{1}{R}$
તેથી,ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા એ ભ્રમણકક્ષાની ત્રિજ્યા $R$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
74
EasyMCQ
નીચેના સ્તંભોને જોડો.
$A$. ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઊર્જા$I$. ધન
$B$. ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા$II$. ઋણ
$C$. ઉપગ્રહની ગતિ ઊર્જા$III$. શૂન્ય
$D$. અનંત અંતરે ઉપગ્રહની ગુરુત્વાકર્ષણીય સ્થિતિ ઊર્જા$IV$. અનંત
Question diagram
A
$A-II, B-II, C-I, D-III$
B
$A-II, B-II, C-I, D-IV$
C
$A-I, B-II, C-I, D-III$
D
$A-II, B-II, C-I, D-II$

Solution

(A) પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r$ અંતરે રહેલા ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઊર્જા $(U)$ $U = -\frac{GMm}{r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. ગુરુત્વાકર્ષણ બળ આકર્ષી પ્રકારનું હોવાથી,સ્થિતિ ઊર્જા હંમેશા ઋણ હોય છે.
ઉપગ્રહની ગતિ ઊર્જા $(K)$ $K = \frac{GMm}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $G, M, m,$ અને $r$ બધા ધન હોવાથી,ગતિ ઊર્જા હંમેશા ધન હોય છે.
ઉપગ્રહની કુલ ઊર્જા $(TE)$ એ તેની ગતિ ઊર્જા અને સ્થિતિ ઊર્જાનો સરવાળો છે:
$TE = K + U = \frac{GMm}{2r} - \frac{GMm}{r} = -\frac{GMm}{2r}$.
આમ,કુલ ઊર્જા હંમેશા ઋણ હોય છે.
અનંત અંતરે $(r = \infty)$ ઉપગ્રહની ગુરુત્વાકર્ષણીય સ્થિતિ ઊર્જા:
$U = -\frac{GMm}{\infty} = 0$.
આ પરિણામોને આપેલા સ્તંભો સાથે સરખાવતા:
$A$ (સ્થિતિ ઊર્જા) $\rightarrow II$ (ઋણ)
$B$ (કુલ ઊર્જા) $\rightarrow II$ (ઋણ)
$C$ (ગતિ ઊર્જા) $\rightarrow I$ (ધન)
$D$ (અનંત અંતરે સ્થિતિ ઊર્જા) $\rightarrow III$ (શૂન્ય)
સાચી જોડ $A-II, B-II, C-I, D-III$ છે.
75
DifficultMCQ
$m$ દળ ધરાવતા કૃત્રિમ ઉપગ્રહને લઈ જતું એક પ્રક્ષેપણ વાહન $M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી પૃથ્વીની સપાટી પરથી લોન્ચ કરવા માટે તૈયાર છે. જો ઉપગ્રહને $7R$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં ગતિ કરાવવાનો હોય,તો પ્રક્ષેપણ વાહન દ્વારા ઉપગ્રહ પર ખર્ચવા પડતી ન્યૂનતમ ઉર્જા કેટલી હશે? ($G$ એ ગુરુત્વાકર્ષણનો સાર્વત્રિક અચળાંક છે).
A
$\frac{GMm}{R}$
B
$\frac{13GMm}{14R}$
C
$\frac{GMm}{7R}$
D
$\frac{GMm}{14R}$

Solution

(B) પૃથ્વીની સપાટી પર ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા એ તેની સ્થિતિ ઉર્જા અને ગતિ ઉર્જાનો સરવાળો છે. તે સપાટી પર સ્થિર હોવાથી,તેની ગતિ ઉર્જા $0$ છે. તેથી,$E_1 = -\frac{GMm}{R}$.
જ્યારે ઉપગ્રહ $r = 7R$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં હોય,ત્યારે તેની કુલ ઉર્જા $E_2 = -\frac{GMm}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$r = 7R$ મૂકતા,આપણને $E_2 = -\frac{GMm}{2(7R)} = -\frac{GMm}{14R}$ મળે છે.
પ્રક્ષેપણ વાહન દ્વારા ખર્ચવી પડતી ન્યૂનતમ ઉર્જા એ અંતિમ ઉર્જા અને પ્રારંભિક ઉર્જા વચ્ચેનો તફાવત છે: $\Delta E = E_2 - E_1$.
$\Delta E = -\frac{GMm}{14R} - (-\frac{GMm}{R}) = -\frac{GMm}{14R} + \frac{GMm}{R}$.
$\Delta E = \frac{-GMm + 14GMm}{14R} = \frac{13GMm}{14R}$.
76
EasyMCQ
$m$ દળનો એક ઉપગ્રહ $R$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં પૃથ્વીની આસપાસ ફરે છે. જો ઉપગ્રહનું કોણીય વેગમાન $J$ હોય,તો તેની ગતિઊર્જા $(K)$ અને કુલ ઊર્જા $(E)$ કેટલી હશે?
A
$K=\frac{J^2}{m R^2}, E=-\frac{J^2}{2 m R^2}$
B
$K=\frac{J^2}{2 m R^2}, E=-\frac{J^2}{2 m R^2}$
C
$K=\frac{J^2}{2 m R^2}, E=-\frac{J^2}{m R^2}$
D
$K=\frac{J^2}{2 m R^2}, E=\frac{J^2}{m R^2}$

Solution

(B) પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $R$ અંતરે રહેલા $m$ દળના ઉપગ્રહની જડત્વની ચાકમાત્રા $I = m R^2$ થાય છે.
કોણીય વેગમાન $(J)$ ના સ્વરૂપમાં ઉપગ્રહની ગતિઊર્જા $(K)$ નું સૂત્ર $K = \frac{J^2}{2 I}$ છે.
$I = m R^2$ મૂકતા,આપણને $K = \frac{J^2}{2 m R^2}$ મળે છે.
વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહ માટે,કુલ ઊર્જા $(E)$ અને ગતિઊર્જા $(K)$ વચ્ચેનો સંબંધ $E = -K$ છે.
તેથી,$E = -\frac{J^2}{2 m R^2}$ થાય.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
77
EasyMCQ
એક ઉપગ્રહ પાસે ગતિઊર્જા $K$,સ્થિતિઊર્જા $V$ અને કુલ ઊર્જા $E$ છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$K = -V / 2$
B
$K = V / 2$
C
$E = K / 2$
D
$E = -K / 2$

Solution

(A) $m$ દળ ધરાવતો ઉપગ્રહ $M$ દળ ધરાવતા ગ્રહની આસપાસ $a$ (કક્ષાની ત્રિજ્યા) અંતરે ભ્રમણ કરતો હોય ત્યારે તેની ઊર્જાઓ નીચે મુજબ છે:
ગતિઊર્જા,$K = \frac{GMm}{2a}$
સ્થિતિઊર્જા,$V = -\frac{GMm}{a}$
કુલ ઊર્જા,$E = K + V = \frac{GMm}{2a} - \frac{GMm}{a} = -\frac{GMm}{2a}$
આ સમીકરણોની સરખામણી કરતા:
$V = -\frac{GMm}{a} = -2 \left( \frac{GMm}{2a} \right) = -2K$
તેથી,$K = -V / 2$.
78
EasyMCQ
એક કૃત્રિમ ઉપગ્રહ પૃથ્વીની આસપાસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરે છે. ઉપગ્રહની કુલ ઉર્જા $E$ છે. ઉપગ્રહની સ્થિતિ ઉર્જા કેટલી હશે?
A
$-2 E$
B
$2 E$
C
$\frac{2 E}{3}$
D
$-\frac{2 E}{3}$

Solution

(B) પૃથ્વીના દળ $M$ ધરાવતા ગ્રહની આસપાસ $r$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહ માટે,સ્થિતિ ઉર્જા $U = -\frac{G M m}{r}$ છે.
ઉપગ્રહની ગતિ ઉર્જા $K = \frac{G M m}{2 r}$ છે.
કુલ ઉર્જા $E$ એ સ્થિતિ ઉર્જા અને ગતિ ઉર્જાનો સરવાળો છે:
$E = U + K = -\frac{G M m}{r} + \frac{G M m}{2 r} = -\frac{G M m}{2 r}$.
$U$ અને $E$ ના સૂત્રોની સરખામણી કરતા:
$U = -\frac{G M m}{r}$
$E = -\frac{G M m}{2 r}$
તેથી,$U = 2 \times (-\frac{G M m}{2 r}) = 2 E$.
79
DifficultMCQ
શરૂઆતમાં $100 \ kg$ નો એક ઉપગ્રહ $1.5 R_E$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં છે. આ ઉપગ્રહને $\alpha \times 10^6 \ J$ ઉર્જા આપીને $3 R_E$ ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં લઈ જઈ શકાય છે. $\alpha$ નું મૂલ્ય . . . . . . છે.
(પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $R_E = 6 \times 10^6 \ m$ અને $g = 10 \ m/s^2$ લો)
A
$150$
B
$500$
C
$100$
D
$1000$

Solution

(D) વર્તુળાકાર કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહની ઉર્જા $E = -\frac{GM_E m}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $r$ એ વર્તુળાકાર કક્ષાની ત્રિજ્યા છે.
આપવાની જરૂરી ઉર્જા $\Delta E = E_f - E_i$ છે.
$\Delta E = \left( -\frac{GM_E m}{2(3R_E)} \right) - \left( -\frac{GM_E m}{2(1.5R_E)} \right)$
$\Delta E = \frac{GM_E m}{2R_E} \left( \frac{1}{1.5} - \frac{1}{3} \right) = \frac{GM_E m}{2R_E} \left( \frac{2}{3} - \frac{1}{3} \right) = \frac{GM_E m}{6R_E}$.
સંબંધ $g = \frac{GM_E}{R_E^2}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને $GM_E = gR_E^2$ મળે છે.
આ કિંમતને $\Delta E$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$\Delta E = \frac{gR_E^2 m}{6R_E} = \frac{1}{6} mgR_E$.
અહીં $m = 100 \ kg$,$g = 10 \ m/s^2$,અને $R_E = 6 \times 10^6 \ m$ આપેલ છે:
$\Delta E = \frac{1}{6} \times 100 \times 10 \times 6 \times 10^6 = 1000 \times 10^6 \ J$.
તેને $\alpha \times 10^6 \ J$ સાથે સરખાવતા,આપણને $\alpha = 1000$ મળે છે.

Gravitation — Energy consideration in Planetary and Satellite motion · Frequently Asked Questions

1Are these Gravitation questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Gravitation Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.