Gujarati

Word Problem - Set Theory Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Set Theory · Word Problem - Set Theory

180+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 28 of 180 questions in Gujarati

151
EasyMCQ
જો $P(A) = \frac{2}{5}$,$P(B) = \frac{1}{4}$ અને $P(A \cup B) = \frac{1}{2}$ હોય,તો $P(A' \cup B') = $
A
$\frac{1}{2}$
B
$\frac{1}{4}$
C
$\frac{3}{20}$
D
$\frac{17}{20}$

Solution

(D) આપેલ છે: $P(A) = \frac{2}{5}$,$P(B) = \frac{1}{4}$,$P(A \cup B) = \frac{1}{2}$.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$P(A' \cup B') = P((A \cap B)') = 1 - P(A \cap B)$.
સૌ પ્રથમ,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને $P(A \cap B)$ શોધો:
$\frac{1}{2} = \frac{2}{5} + \frac{1}{4} - P(A \cap B)$
$\frac{1}{2} = \frac{13}{20} - P(A \cap B)$
$P(A \cap B) = \frac{13}{20} - \frac{10}{20} = \frac{3}{20}$.
હવે,$P(A' \cup B') = 1 - \frac{3}{20} = \frac{17}{20}$.
152
EasyMCQ
એક ચોક્કસ પરીક્ષામાં,ઉમેદવારે $5$ વિષયોમાંથી દરેક વિષયમાં પાસ થવું જરૂરી છે. તો તે ઉમેદવાર કેટલી રીતે નાપાસ થઈ શકે?
A
$5!$
B
$5$
C
$2^5 - 1$
D
$2^5$

Solution

(C) $5$ વિષયોમાંથી દરેક માટે,ઉમેદવાર પાસે $2$ શક્યતાઓ છે: કાં તો પાસ થવું અથવા નાપાસ થવું.
કુલ $5$ વિષયો હોવાથી,શક્ય પરિણામોની કુલ સંખ્યા $2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 2 = 2^5 = 32$ છે.
ઉમેદવાર ત્યારે જ પરીક્ષામાં પાસ થાય છે જો તે બધા $5$ વિષયોમાં પાસ થાય. આવી માત્ર $1$ જ રીત છે (પાસ,પાસ,પાસ,પાસ,પાસ).
તેથી,ઉમેદવાર નાપાસ થઈ શકે તેવી રીતોની સંખ્યા (એટલે કે,ઓછામાં ઓછા એક વિષયમાં નાપાસ થવું) એ કુલ પરિણામોમાંથી બધા વિષયોમાં પાસ થવાના કિસ્સાને બાદ કરવાથી મળે છે.
નાપાસ થવાની રીતોની સંખ્યા $= 2^5 - 1 = 32 - 1 = 31$.
153
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ એ સાર્વત્રિક ગણ $X$ ના ઉપગણ હોય,જ્યાં $n(X)=200, n(A)=90, n(B)=80$ અને $n(A' \cap B')=40$ હોય,તો $n(A \cap B')=$
A
$70$
B
$80$
C
$20$
D
$10$

Solution

(B) આપેલ છે કે $n(X)=200, n(A)=90, n(B)=80$ અને $n(A' \cap B')=40$.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$n(A' \cap B') = n((A \cup B)') = n(X) - n(A \cup B)$.
તેથી,$40 = 200 - n(A \cup B)$,જેનો અર્થ છે કે $n(A \cup B) = 160$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B)$.
$160 = 90 + 80 - n(A \cap B) \implies 160 = 170 - n(A \cap B) \implies n(A \cap B) = 10$.
હવે,$n(A \cap B') = n(A) - n(A \cap B) = 90 - 10 = 80$.
Solution diagram
154
MediumMCQ
જો $A = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ હોય,તો $A$ ના ઓછામાં ઓછા બે ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા કેટલી થાય?
A
$64$
B
$63$
C
$57$
D
$58$

Solution

(C) આપેલ ગણ $A = \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ છે.
$A$ ના કુલ ઉપગણોની સંખ્યા $2^n$ છે,જ્યાં $n = 6$,તેથી $2^6 = 64$.
ઓછામાં ઓછા બે ઘટકો ધરાવતા ઉપગણો એટલે કુલ ઉપગણોમાંથી શૂન્ય ઘટક ધરાવતા (ખાલી ગણ) અને બરાબર એક ઘટક ધરાવતા ઉપગણો બાદ કરવા.
શૂન્ય ઘટક ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા = ${}^6C_0 = 1$.
એક ઘટક ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા = ${}^6C_1 = 6$.
તેથી,ઓછામાં ઓછા બે ઘટકો ધરાવતા ઉપગણોની સંખ્યા = $64 - (1 + 6) = 64 - 7 = 57$.
155
EasyMCQ
$60$ વિદ્યાર્થીઓના વર્ગમાં,$25$ વિદ્યાર્થીઓ ક્રિકેટ રમે છે અને $20$ વિદ્યાર્થીઓ ટેનિસ રમે છે,અને $10$ વિદ્યાર્થીઓ બંને રમતો રમે છે. તો એક પણ રમત ન રમતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$00$
B
$35$
C
$15$
D
$25$

Solution

(D) ધારો કે $n(U) = 60$ એ કુલ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા છે.
ધારો કે $C$ એ ક્રિકેટ રમતા વિદ્યાર્થીઓનો ગણ છે,$n(C) = 25$.
ધારો કે $T$ એ ટેનિસ રમતા વિદ્યાર્થીઓનો ગણ છે,$n(T) = 20$.
આપેલ છે કે $n(C \cap T) = 10$.
ઓછામાં ઓછી એક રમત રમતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $n(C \cup T) = n(C) + n(T) - n(C \cap T)$ છે.
$n(C \cup T) = 25 + 20 - 10 = 35$.
એક પણ રમત ન રમતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $n(U) - n(C \cup T)$ છે.
$60 - 35 = 25$.
156
EasyMCQ
$A$ અને $B$ બે ગણ છે જેમાં અનુક્રમે $3$ અને $6$ ઘટકો છે. નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો. વિધાન $(I)$: $A \cup B$ માં ઘટકોની ન્યૂનતમ સંખ્યા $6$ છે. વિધાન $(II)$: $A \cap B$ માં ઘટકોની મહત્તમ સંખ્યા $3$ છે. નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
વિધાન $(I)$ સાચું છે,વિધાન $(II)$ ખોટું છે
B
વિધાન $(I)$ ખોટું છે,વિધાન $(II)$ સાચું છે
C
બંને વિધાનો $(I)$ અને $(II)$ સાચા છે
D
બંને વિધાનો $(I)$ અને $(II)$ ખોટા છે

Solution

(C) આપેલ છે $|A| = 3$ અને $|B| = 6$.
$A \cup B$ માટે,સૂત્ર $|A \cup B| = |A| + |B| - |A \cap B|$ છે.
$|A \cup B|$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે,આપણે $|A \cap B|$ ને મહત્તમ કરવું પડશે. $|A \cap B|$ ની મહત્તમ કિંમત $\min(|A|, |B|) = 3$ છે.
તેથી,$\min |A \cup B| = 3 + 6 - 3 = 6$. તેથી,વિધાન $(I)$ સાચું છે.
$A \cap B$ માટે,મહત્તમ કિંમત $\min(|A|, |B|) = 3$ છે.
તેથી,$\max |A \cap B| = 3$. તેથી,વિધાન $(II)$ સાચું છે.
157
EasyMCQ
$A$ અને $B$ એ નોન-સિંગલટન ગણ છે અને $n(A \times B) = 35$ છે. જો $B \subset A$ હોય,તો ${}^{n(A)}C_{n(B)}$ ની કિંમત શોધો.
A
$28$
B
$35$
C
$42$
D
$21$

Solution

(D) આપેલ છે કે,$n(A \times B) = 35$ અને $B \subset A$.
$n(A \times B) = n(A) \times n(B) = 35$ હોવાથી,$35$ ના અવયવો $(35, 1)$ અથવા $(7, 5)$ મળે.
$B \subset A$ અને $A, B$ નોન-સિંગલટન ગણ હોવાથી,$n(A) > n(B) > 1$ થાય.
તેથી,$n(A) = 7$ અને $n(B) = 5$.
હવે,${}^{n(A)}C_{n(B)} = {}^{7}C_{5}$ ની ગણતરી કરીએ.
ગુણધર્મ ${}^{n}C_{r} = {}^{n}C_{n-r}$ નો ઉપયોગ કરતા,${}^{7}C_{5} = {}^{7}C_{2}$ મળે.
${}^{7}C_{2} = \frac{7 \times 6}{2 \times 1} = 21$.
158
EasyMCQ
જો $U$ એ $100$ ઘટકો ધરાવતો સાર્વત્રિક ગણ હોય; $A$ અને $B$ એવા બે ગણ છે કે જેથી $n(A)=50$,$n(B)=60$ અને $n(A \cap B)=20$ હોય,તો $n(A^{\prime} \cap B^{\prime})$ શોધો.
A
$20$
B
$10$
C
$40$
D
$90$

Solution

(B) આપેલ છે: $n(U)=100$,$n(A)=50$,$n(B)=60$,$n(A \cap B)=20$.
બે ગણના યોગગણ માટેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B)$
$n(A \cup B) = 50 + 60 - 20 = 90$.
ડી મોર્ગનના નિયમ મુજબ,$A^{\prime} \cap B^{\prime} = (A \cup B)^{\prime}$.
તેથી,$n(A^{\prime} \cap B^{\prime}) = n(U) - n(A \cup B)$.
$n(A^{\prime} \cap B^{\prime}) = 100 - 90 = 10$.
159
MediumMCQ
એક ચોક્કસ નગરમાં,$65\%$ પરિવારો પાસે સેલ ફોન છે,$15000$ પરિવારો પાસે સ્કૂટર છે અને $15\%$ પરિવારો પાસે બંને છે. જો દરેક પરિવાર પાસે ઓછામાં ઓછું એક હોય,તો નગરમાં પરિવારોની કુલ સંખ્યા કેટલી છે?
A
$20000$
B
$30000$
C
$40000$
D
$50000$

Solution

(B) ધારો કે પરિવારોની કુલ સંખ્યા $x$ છે.
ધારો કે $A$ એ સેલ ફોન ધરાવતા પરિવારોનો ગણ છે,તેથી $n(A) = \frac{65}{100}x$.
ધારો કે $B$ એ સ્કૂટર ધરાવતા પરિવારોનો ગણ છે,તેથી $n(B) = 15000$.
બંને ધરાવતા પરિવારોની સંખ્યા $n(A \cap B) = \frac{15}{100}x$ છે.
દરેક પરિવાર પાસે ઓછામાં ઓછું એક હોવાથી,$n(A \cup B) = x$.
સૂત્ર $n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$x = \frac{65x}{100} + 15000 - \frac{15x}{100}$
$x = \frac{50x}{100} + 15000$
$x = 0.5x + 15000$
$0.5x = 15000$
$x = \frac{15000}{0.5} = 30000$.
આમ,નગરમાં પરિવારોની કુલ સંખ્યા $30000$ છે.
160
EasyMCQ
$1$ થી $1000$ સુધીની એવી પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ કેટલી છે જે $2$ અથવા $3$ વડે વિભાજ્ય હોય?
A
$88$
B
$667$
C
$58$
D
$47$

Solution

(B) ધારો કે $A$ એ $1$ થી $1000$ સુધીની $2$ વડે વિભાજ્ય સંખ્યાઓનો ગણ છે,અને $B$ એ $1$ થી $1000$ સુધીની $3$ વડે વિભાજ્ય સંખ્યાઓનો ગણ છે.
આપણે $|A \cup B| = |A| + |B| - |A \cap B|$ શોધવાનું છે.
$|A| = \lfloor \frac{1000}{2} \rfloor = 500$.
$|B| = \lfloor \frac{1000}{3} \rfloor = 333$.
$|A \cap B|$ એ $2$ અને $3$ બંને વડે વિભાજ્ય સંખ્યાઓ છે,એટલે કે $\text{lcm}(2, 3) = 6$ વડે વિભાજ્ય છે.
$|A \cap B| = \lfloor \frac{1000}{6} \rfloor = 166$.
તેથી,$|A \cup B| = 500 + 333 - 166 = 667$.
161
DifficultMCQ
$a, b, c, d, e, f, g, h$ એ $\{-7, -5, -3, -2, 2, 4, 6, 13\}$ ગણના ભિન્ન ઘટકો છે. $(a+b+c+d)^2+(e+f+g+h)^2$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$30$
B
$32$
C
$34$
D
$40$

Solution

(C) ધારો કે $S = \{-7, -5, -3, -2, 2, 4, 6, 13\}$. બધા ઘટકોનો સરવાળો $S_{total} = 8$ છે.
ધારો કે $x = a+b+c+d$ અને $y = e+f+g+h$.
$x+y = 8$ હોવાથી,$x^2+y^2$ ને ન્યૂનતમ કરવા માટે $|x-y|$ ને ન્યૂનતમ કરવું પડે.
$x$ ની કિંમત $4$ ની સૌથી નજીક લેતા,$x=5$ મળે છે,જેથી $y=3$ થાય.
તેથી,$x^2+y^2 = 5^2+3^2 = 25+9 = 34$.
162
EasyMCQ
$25$ સભ્યોની સમિતિમાં,દરેક સભ્ય કાં તો ગણિતમાં અથવા આંકડાશાસ્ત્રમાં અથવા બંનેમાં નિપુણ છે. જો તેમાંથી $19$ ગણિતમાં નિપુણ હોય અને $16$ આંકડાશાસ્ત્રમાં નિપુણ હોય,તો સમિતિમાંથી યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરાયેલ વ્યક્તિ બંનેમાં નિપુણ હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$\frac{1}{5}$
B
$\frac{3}{5}$
C
$\frac{2}{5}$
D
$\frac{1}{2}$

Solution

(C) ધારો કે $n(M)$ એ ગણિતમાં નિપુણ સભ્યોની સંખ્યા છે અને $n(S)$ એ આંકડાશાસ્ત્રમાં નિપુણ સભ્યોની સંખ્યા છે.
આપેલ છે કે $n(M \cup S) = 25$,$n(M) = 19$,અને $n(S) = 16$.
સૂત્ર $n(M \cup S) = n(M) + n(S) - n(M \cap S)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$25 = 19 + 16 - n(M \cap S)$
$25 = 35 - n(M \cap S)$
$n(M \cap S) = 35 - 25 = 10$.
યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરેલ વ્યક્તિ બંનેમાં નિપુણ હોય તેની સંભાવના $P(M \cap S) = \frac{n(M \cap S)}{n(M \cup S)} = \frac{10}{25} = \frac{2}{5}$ છે.
163
EasyMCQ
$205$ વિદ્યાર્થીઓએ પરીક્ષા આપી,જેમાંથી $105$ અંગ્રેજીમાં પાસ થયા,$70$ વિદ્યાર્થીઓ ગણિતમાં પાસ થયા અને $30$ વિદ્યાર્થીઓ બંનેમાં પાસ થયા. કેટલા વિદ્યાર્થીઓ બંને વિષયોમાં નાપાસ થયા?
A
$60$
B
$145$
C
$175$
D
$30$

Solution

(A) ધારો કે $E$ એ અંગ્રેજીમાં પાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓનો ગણ છે અને $M$ એ ગણિતમાં પાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓનો ગણ છે.
આપેલ છે:
કુલ વિદ્યાર્થીઓ $= 205$
$n(E) = 105$
$n(M) = 70$
$n(E \cap M) = 30$
આપણે ઓછામાં ઓછા એક વિષયમાં પાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા શોધવાની છે,જે $n(E \cup M)$ છે.
સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા: $n(E \cup M) = n(E) + n(M) - n(E \cap M)$
$n(E \cup M) = 105 + 70 - 30 = 145$
હવે,બંને વિષયોમાં નાપાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા કુલ વિદ્યાર્થીઓમાંથી ઓછામાં ઓછા એક વિષયમાં પાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓને બાદ કરતા મળે.
બંનેમાં નાપાસ વિદ્યાર્થીઓ $= 205 - 145 = 60$
164
EasyMCQ
ગણ $\{1, 2, 3, 4, \ldots, 1000\}$ માંથી એક સંખ્યા યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. તો તે સંખ્યા પૂર્ણ ઘન હોય અથવા એકી સંખ્યામાં ભાજકો ધરાવતી પ્રાકૃતિક સંખ્યા હોય તેની સંભાવના કેટલી?
A
$\frac{481}{500}$
B
$\frac{483}{500}$
C
$\frac{19}{500}$
D
$\frac{477}{500}$

Solution

(C) ધારો કે $S = \{1, 2, 3, \ldots, 1000\}$. કુલ પરિણામોની સંખ્યા $n(S) = 1000$ છે.
$A$ એ $S$ માં પૂર્ણ ઘન સંખ્યાઓનો ગણ છે. $10^3 = 1000$ હોવાથી,$A = \{1^3, 2^3, \ldots, 10^3\}$,તેથી $n(A) = 10$.
$B$ એ એકી સંખ્યામાં ભાજકો ધરાવતી પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ છે. કોઈ સંખ્યાના ભાજકોની સંખ્યા એકી ત્યારે જ હોય જો તે પૂર્ણ વર્ગ હોય. $1000$ થી નાની સૌથી મોટી પૂર્ણ વર્ગ સંખ્યા $31^2 = 961$ છે. તેથી,$B = \{1^2, 2^2, \ldots, 31^2\}$,તેથી $n(B) = 31$.
છેદગણ $A \cap B$ માં એવી સંખ્યાઓ છે જે પૂર્ણ ઘન અને પૂર્ણ વર્ગ બંને છે,એટલે કે પૂર્ણ છઠ્ઠી ઘાત. આ સંખ્યાઓ $1^6 = 1$,$2^6 = 64$,અને $3^6 = 729$ છે. તેથી,$n(A \cap B) = 3$.
સૂત્ર $n(A \cup B) = n(A) + n(B) - n(A \cap B)$ નો ઉપયોગ કરતા,$n(A \cup B) = 10 + 31 - 3 = 38$.
સંભાવના $P(A \cup B) = \frac{38}{1000} = \frac{19}{500}$ થાય.
165
MediumMCQ
જો $A$ અને $B$ એક યાદચ્છિક પ્રયોગની ઘટનાઓ એવી રીતે હોય કે $P(A \cup B) = \frac{3}{4}$,$P(A \cap B) = \frac{1}{4}$,અને $P(\bar{A}) = \frac{2}{3}$,તો $P(\bar{A} \cap B)$ શોધો.
A
$\frac{5}{8}$
B
$\frac{5}{12}$
C
$\frac{3}{8}$
D
$\frac{2}{5}$

Solution

(B) આપેલ છે કે $P(\bar{A}) = \frac{2}{3}$,તેથી $P(A) = 1 - P(\bar{A}) = 1 - \frac{2}{3} = \frac{1}{3}$.
બે ઘટનાઓના યોગ માટેનું સૂત્ર: $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{3}{4} = \frac{1}{3} + P(B) - \frac{1}{4}$.
$P(B)$ માટે ઉકેલતા: $P(B) = \frac{3}{4} + \frac{1}{4} - \frac{1}{3} = 1 - \frac{1}{3} = \frac{2}{3}$.
આપણે $P(\bar{A} \cap B)$ શોધવાનું છે. ગણ સિદ્ધાંત મુજબ,$P(\bar{A} \cap B) = P(B) - P(A \cap B)$.
કિંમતો મૂકતા: $P(\bar{A} \cap B) = \frac{2}{3} - \frac{1}{4} = \frac{8 - 3}{12} = \frac{5}{12}$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
166
EasyMCQ
જો $A$ અને $B$ એક યાદચ્છિક પ્રયોગની ઘટનાઓ હોય,જ્યાં $P(A) = 0.5$,$P(B) = 0.4$ અને $P(A \cap B) = 0.3$ હોય,તો $A$ કે $B$ પૈકી કોઈ પણ ઘટના ન બને તેની સંભાવના કેટલી?
A
$0.04$
B
$0.4$
C
$0.8$
D
$0.2$

Solution

(B) આપણે જાણીએ છીએ કે બે ઘટનાઓના યોગગણની સંભાવના $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$ દ્વારા મળે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $P(A \cup B) = 0.5 + 0.4 - 0.3 = 0.6$.
$A$ કે $B$ પૈકી કોઈ પણ ઘટના ન બને તેની સંભાવના $P(A^c \cap B^c) = 1 - P(A \cup B)$ છે.
તેથી,$P(A^c \cap B^c) = 1 - 0.6 = 0.4$.
167
EasyMCQ
એક ઇલેક્ટ્રોનિક એસેમ્બલી બે સબસિસ્ટમ $A$ અને $B$ ની બનેલી છે. ભૂતકાળના પરીક્ષણ ડેટા દર્શાવે છે કે નિષ્ફળતાની સંભાવનાઓ $P(A \text{ fails}) = 0.2$, $P(B \text{ fails alone}) = 0.15$, અને $P(A \cap B \text{ fail}) = 0.15$ છે. તો $A$ એકલું નિષ્ફળ જાય તેની સંભાવના કેટલી થાય?
A
$0.02$
B
$0.03$
C
$0.04$
D
$0.05$

Solution

(D) આપેલ માહિતી મુજબ:
$P(A \text{ fails}) = 0.2$
$P(A \cap B \text{ fail}) = 0.15$
$A$ એકલું નિષ્ફળ જાય તેની સંભાવના શોધવા માટે, આપણે $A$ ની કુલ નિષ્ફળતામાંથી $A$ અને $B$ બંને નિષ્ફળ જાય તેની સંભાવનાને બાદ કરવી પડશે.
$P(A \text{ fails alone}) = P(A \text{ fails}) - P(A \cap B \text{ fail})$
$P(A \text{ fails alone}) = 0.2 - 0.15 = 0.05$
તેથી, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
168
DifficultMCQ
ગણ $\{x \in R : [x - |x|] = 5\}$ એ કોના બરાબર છે?
A
$R$,તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓનો ગણ
B
$\phi$,ખાલી ગણ
C
$\{x \in R : x < 0\}$
D
$\{x \in R : x \geq 0\}$

Solution

(B) આપણને પદાવલિ $[x - |x|] = 5$ આપેલ છે.
કિસ્સો $1$: જો $x \geq 0$ હોય,તો $|x| = x$ થાય.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા,આપણને $[x - x] = [0] = 0$ મળે છે.
$0 \neq 5$ હોવાથી,$x \geq 0$ માટે કોઈ ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $2$: જો $x < 0$ હોય,તો $|x| = -x$ થાય.
આ કિંમત પદાવલિમાં મૂકતા,આપણને $[x - (-x)] = [2x] = 5$ મળે છે.
$[2x] = 5$ માટે,$5 \leq 2x < 6$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $2.5 \leq x < 3$.
જોકે,આ આપણી ધારણા $x < 0$ સાથે વિરોધાભાસ ધરાવે છે.
તેથી,આપેલ સમીકરણનું પાલન કરે તેવી કોઈ વાસ્તવિક સંખ્યા $x$ નથી.
આમ,આ ગણ ખાલી ગણ,$\phi$ છે.
169
DifficultMCQ
$S=\{1, 2, 3, \ldots, 50\}$ માંથી એક સંખ્યા $n$ યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે છે. ધારો કે $A=\{n \in S: n+\frac{50}{n} > 27\}$,$B=\{n \in S: n \text{ અવિભાજ્ય છે}\}$ અને $C=\{n \in S: n \text{ પૂર્ણવર્ગ છે}\}$. તો,તેમની સંભાવનાઓનો સાચો ક્રમ કયો છે?
A
$P(A) < P(B) < P(C)$
B
$P(A) > P(B) > P(C)$
C
$P(B) < P(A) < P(C)$
D
$P(A) > P(C) > P(B)$

Solution

(B) આપેલ છે $S = \{1, 2, 3, \ldots, 50\}$,તેથી $n(S) = 50$.
ગણ $A$ માટે,$n + \frac{50}{n} > 27$ ઉકેલતા:
$n^2 - 27n + 50 > 0$.
$(n - 25)(n - 2) > 0$.
આ શરત $n < 2$ અથવા $n > 25$ માટે સાચી છે.
$n \in S$ હોવાથી,$n=1$ અથવા $n \in \{26, 27, \ldots, 50\}$.
તેથી,$A = \{1, 26, 27, \ldots, 50\}$,જેથી $n(A) = 1 + 25 = 26$.
ગણ $B$ માટે,$S$ માં અવિભાજ્ય સંખ્યાઓ $\{2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47\}$ છે,તેથી $n(B) = 15$.
ગણ $C$ માટે,$S$ માં પૂર્ણવર્ગ સંખ્યાઓ $\{1, 4, 9, 16, 25, 36, 49\}$ છે,તેથી $n(C) = 7$.
સંભાવનાઓ $P(A) = \frac{26}{50}$,$P(B) = \frac{15}{50}$,$P(C) = \frac{7}{50}$ છે.
તેથી,$P(A) > P(B) > P(C)$.
170
EasyMCQ
$A$ એ $n$ ઘટકો ધરાવતો ગણ છે. જો $P$ અને $Q$ એ $A$ ના બે ઉપગણો હોય,તો $P \cap Q = \phi$ થાય તેવી રીતે $P$ અને $Q$ પસંદ કરવાની રીતોની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$2^{2n}$
B
$2^n$
C
$3^n - 1$
D
$3^n$

Solution

(D) ના દરેક ઘટક $x$ માટે,$P \cap Q = \phi$ થાય તે રીતે $P$ અને $Q$ માં તેની સભ્યતા અંગે ત્રણ પરસ્પર નિવારક શક્યતાઓ છે:
$1$. $x \in P$ અને $x \notin Q$
$2$. $x \notin P$ અને $x \in Q$
$3$. $x \notin P$ અને $x \notin Q$
$A$ માં $n$ ઘટકો હોવાથી અને દરેક ઘટક માટે $3$ સ્વતંત્ર પસંદગીઓ હોવાથી,ઉપગણો $P$ અને $Q$ પસંદ કરવાની કુલ રીતો $3 \times 3 \times \dots \times 3$ ($n$ વખત) = $3^n$ થાય.
171
MediumMCQ
$265$ વ્યક્તિઓનો એક સમૂહ છે જેમને કાં તો ગાવું,નાચવું અથવા ચિત્રકામ કરવું ગમે છે. આ સમૂહમાં $200$ ને ગાવું,$110$ ને નાચવું અને $55$ ને ચિત્રકામ કરવું ગમે છે. જો $60$ વ્યક્તિઓને ગાવું અને નાચવું બંને ગમતું હોય,$30$ ને ગાવું અને ચિત્રકામ કરવું બંને ગમતું હોય અને $10$ ને ત્રણેય પ્રવૃત્તિઓ ગમતી હોય,તો ફક્ત નાચવું અને ચિત્રકામ કરવું ગમતી વ્યક્તિઓની સંખ્યા કેટલી છે?
A
$10$
B
$20$
C
$30$
D
$40$

Solution

(A) ધારો કે $S$,$D$ અને $P$ એ અનુક્રમે ગાવું,નાચવું અને ચિત્રકામ પસંદ કરતી વ્યક્તિઓના ગણ છે.
આપેલ છે: $n(S \cup D \cup P) = 265$,$n(S) = 200$,$n(D) = 110$,$n(P) = 55$,$n(S \cap D) = 60$,$n(S \cap P) = 30$ અને $n(S \cap D \cap P) = 10$.
inclusion-exclusion ના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરતા:
$n(S \cup D \cup P) = n(S) + n(D) + n(P) - n(S \cap D) - n(S \cap P) - n(D \cap P) + n(S \cap D \cap P)$
$265 = 200 + 110 + 55 - 60 - 30 - n(D \cap P) + 10$
$265 = 285 - n(D \cap P)$
$n(D \cap P) = 285 - 265 = 20$
માત્ર નાચવું અને ચિત્રકામ પસંદ કરતી વ્યક્તિઓની સંખ્યા $n(D \cap P) - n(S \cap D \cap P)$ દ્વારા મળે છે.
તેથી,$20 - 10 = 10$.
172
MediumMCQ
એક વર્ગમાં $100$ વિદ્યાર્થીઓ છે. એક પરીક્ષામાં,તેમાંથી $50$ ગણિતમાં,$45$ ભૌતિકવિજ્ઞાનમાં,$40$ જીવવિજ્ઞાનમાં નાપાસ થયા અને $32$ વિદ્યાર્થીઓ ત્રણ વિષયોમાંથી બરાબર બે વિષયોમાં નાપાસ થયા. માત્ર એક વિદ્યાર્થી બધા વિષયોમાં પાસ થયો. તો,ત્રણેય વિષયોમાં નાપાસ થતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા છે:
A
$12$ છે
B
$4$ છે
C
$2$ છે
D
આપેલ માહિતી પરથી નક્કી કરી શકાતું નથી

Solution

(C) ધારો કે $M, P, B$ એ અનુક્રમે ગણિત,ભૌતિકવિજ્ઞાન અને જીવવિજ્ઞાનમાં નાપાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓના ગણ છે. વેન આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબના પ્રદેશો $a, b, c, d, e, f, g$ છે અને $h$ એ બધા વિષયોમાં પાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા છે.
કુલ વિદ્યાર્થીઓ = $100$,તેથી $a+b+c+d+e+f+g+h = 100$. આપેલ છે $h = 1$,તેથી $a+b+c+d+e+f+g = 99$.
આપેલ છે:
$1) \text{ ગણિતમાં નાપાસ: } a+b+d+e = 50$
$2) \text{ ભૌતિકવિજ્ઞાનમાં નાપાસ: } b+c+d+f = 45$
$3) \text{ જીવવિજ્ઞાનમાં નાપાસ: } d+e+f+g = 40$
$4) \text{ બરાબર બે વિષયોમાં નાપાસ: } b+e+f = 32$
સમીકરણો $(1), (2), (3)$ નો સરવાળો કરતા:
$(a+b+d+e) + (b+c+d+f) + (d+e+f+g) = 50 + 45 + 40 = 135$
$(a+b+c+d+e+f+g) + (b+e+f) + 2d = 135$
$99 + 32 + 2d = 135$
$131 + 2d = 135$
$2d = 4 \implies d = 2$.
આમ,ત્રણેય વિષયોમાં નાપાસ થતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા $2$ છે.
Solution diagram
173
EasyMCQ
ધારો કે $A, B, C$ એ ગણ $S$ ના ત્રણ અરિક્ત ઉપગણો છે. ધારો કે $(A \cap C) \cup (B \cap C^{\prime}) = \phi$,જ્યાં $C^{\prime}$ એ $S$ માં ગણ $C$ નો પૂરક ગણ દર્શાવે છે. તો:
A
$A \cap B = \phi$
B
$A \cap B \neq \phi$
C
$A \cap C = A$
D
$A \cup C = A$

Solution

(A) આપેલ છે કે $(A \cap C) \cup (B \cap C^{\prime}) = \phi$.
બે ગણોનો યોગગણ ખાલી ગણ $\phi$ હોવાથી,દરેક ગણ ખાલી હોવો જોઈએ.
તેથી,$A \cap C = \phi$ અને $B \cap C^{\prime} = \phi$.
$B \cap C^{\prime} = \phi$ પરથી,આપણને $B \subseteq C$ મળે છે.
$A \cap C = \phi$ અને $B \subseteq C$ હોવાથી,સાબિત થાય છે કે $A \cap B = \phi$.
174
EasyMCQ
જો $A = \{5^{n} - 4n - 1 : n \in N\}$ અને $B = \{16(n - 1) : n \in N\}$ હોય,તો:
A
$A = B$
B
$A \cap B = \phi$
C
$A \subseteq B$
D
$B \subseteq A$

Solution

(C) આપણી પાસે $A = 5^{n} - 4n - 1 = (1 + 4)^{n} - 4n - 1$ છે.
દ્વિપદી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા,$(1 + 4)^{n} = {}^{n}C_{0} + {}^{n}C_{1}(4) + {}^{n}C_{2}(4^{2}) + \dots + {}^{n}C_{n}(4^{n})$.
તેથી,$A = (1 + 4n + 16({}^{n}C_{2} + {}^{n}C_{3}(4) + \dots + {}^{n}C_{n}(4^{n-2}))) - 4n - 1$.
$A = 16({}^{n}C_{2} + {}^{n}C_{3}(4) + \dots + {}^{n}C_{n}(4^{n-2}))$.
આ દર્શાવે છે કે $A$ નો દરેક ઘટક $16$ નો ગુણક છે.
$n=1$ માટે,$5^{1}-4(1)-1 = 0$.
$n=2$ માટે,$5^{2}-4(2)-1 = 16$.
$n=3$ માટે,$5^{3}-4(3)-1 = 112 = 16 \times 7$.
આમ,$A = \{0, 16, 112, \dots\}$.
$B = \{16(n-1) : n \in N\} = \{0, 16, 32, 48, \dots\}$.
$A$ નો દરેક ઘટક $16$ નો ગુણક હોવાથી,$A \subseteq B$ થાય.
175
EasyMCQ
એક ચોક્કસ શહેરમાં,$60 \%$ પરિવારો પાસે કાર છે,$30 \%$ પાસે ઘર છે અને $20 \%$ પાસે કાર અને ઘર બંને છે. જો કોઈ એક પરિવારને યાદચ્છિક રીતે પસંદ કરવામાં આવે,તો તે પરિવાર પાસે કાર અથવા ઘર હોય પણ બંને ન હોય તેની સંભાવના કેટલી છે?
A
$0.5$
B
$0.7$
C
$0.1$
D
$0.9$

Solution

(A) ધારો કે $A$ એ કાર ધરાવતા પરિવારોનો ગણ છે અને $B$ એ ઘર ધરાવતા પરિવારોનો ગણ છે.
આપેલ છે: $P(A) = 0.60$,$P(B) = 0.30$,અને $P(A \cap B) = 0.20$.
આપણે તે સંભાવના શોધવાની છે કે પરિવાર પાસે કાર અથવા ઘર છે પણ બંને નથી,જે સંમિત તફાવત $P(A \Delta B)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
સંમિત તફાવતનું સૂત્ર $P(A \Delta B) = P(A \cup B) - P(A \cap B)$ છે.
પ્રથમ,$P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B) = 0.60 + 0.30 - 0.20 = 0.70$ ગણો.
હવે,$P(A \Delta B) = P(A \cup B) - P(A \cap B) = 0.70 - 0.20 = 0.50$.
આમ,સંભાવના $0.5$ છે.
176
MediumMCQ
$A$ અને $B$ માંથી ઓછામાં ઓછી એક ઘટના બને તેની સંભાવના $0.6$ છે. જો $A$ અને $B$ એકસાથે બને તેની સંભાવના $0.3$ હોય,તો $P(A') + P(B')$ ની કિંમત શોધો.
A
$0.9$
B
$0.15$
C
$1.1$
D
$1.2$

Solution

(C) આપેલ છે કે $P(A \cup B) = 0.6$ અને $P(A \cap B) = 0.3$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $P(A \cup B) = P(A) + P(B) - P(A \cap B)$.
તેથી,$P(A) + P(B) = P(A \cup B) + P(A \cap B) = 0.6 + 0.3 = 0.9$.
આપણે $P(A') + P(B')$ શોધવાનું છે.
$P(A') = 1 - P(A)$ અને $P(B') = 1 - P(B)$ હોવાથી,
$P(A') + P(B') = (1 - P(A)) + (1 - P(B)) = 2 - (P(A) + P(B))$.
કિંમત મૂકતા,$P(A') + P(B') = 2 - 0.9 = 1.1$.
177
MediumMCQ
ધારો કે $A = \{x : |x^{2} - 10| \le 6\}$ અને $B = \{x : |x - 2| > 1\}$. તો:
A
$A \cup B = (-\infty, 1) \cup [2, \infty)$
B
$A - B = [2, 3]$
C
$A \cap B = [-4, -2] \cup (3, 4]$
D
$B - A = (-\infty, -4) \cup (-2, 1) \cup (4, \infty)$

Solution

(C) $|x^{2} - 10| \le 6$ આપેલ છે,તેથી $-6 \le x^{2} - 10 \le 6$.
બધી બાજુ $10$ ઉમેરતા,$4 \le x^{2} \le 16$ મળે.
વર્ગમૂળ લેતા,$x \in [-4, -2] \cup [2, 4]$,તેથી $A = [-4, -2] \cup [2, 4]$.
$|x - 2| > 1$ આપેલ છે,તેથી $x - 2 > 1$ અથવા $x - 2 < -1$.
આનો અર્થ $x > 3$ અથવા $x < 1$ થાય,તેથી $B = (-\infty, 1) \cup (3, \infty)$.
હવે,$A \cap B = ([-4, -2] \cup [2, 4]) \cap ((-\infty, 1) \cup (3, \infty)) = [-4, -2] \cup (3, 4]$.
આમ,વિકલ્પ $C$ સાચો છે.
178
DifficultMCQ
ધારો કે $S$ એ પ્રથમ $11$ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ છે. તો $A = \{B \subseteq S : n(B) \ge 2 \text{ અને } B \text{ ના તમામ ઘટકોનો ગુણાકાર બેકી છે}\}$ માં ઘટકોની સંખ્યા . . . . . . . છે.
A
$1979$
B
$2048$
C
$1984$
D
$1974$

Solution

(A) ગણ $S = \{1, 2, 3, . . . , 11\}$ માં $6$ એકી સંખ્યાઓ $\{1, 3, 5, 7, 9, 11\}$ અને $5$ બેકી સંખ્યાઓ $\{2, 4, 6, 8, 10\}$ છે.
$S$ ના કુલ ઉપગણોની સંખ્યા $2^{11} = 2048$ છે.
ઉપગણ $B$ નો ગુણાકાર એકી હોય જો અને માત્ર જો $B$ ના તમામ ઘટકો એકી હોય. આવા ઉપગણોની સંખ્યા $2^6 = 64$ છે.
ઉપગણ $B$ નો ગુણાકાર બેકી હોય જો તેમાં ઓછામાં ઓછી એક બેકી સંખ્યા હોય. આવા ઉપગણોની સંખ્યા $2^{11} - 2^6 = 2048 - 64 = 1984$ છે.
શરત $n(B) \ge 2$ એ $0$ અથવા $1$ ઘટક ધરાવતા ઉપગણોને બાકાત રાખે છે.
$0$ ઘટક ધરાવતા ઉપગણો: $\emptyset$ (ગુણાકાર વ્યાખ્યાયિત નથી અથવા એકી ગણાય છે,તેથી તે બાકાત છે).
$1$ ઘટક ધરાવતા ઉપગણો: $\{1\}, \{3\}, \{5\}, \{7\}, \{9\}, \{11\}$ (બધા એકી ગુણાકાર) અને $\{2\}, \{4\}, \{6\}, \{8\}, \{10\}$ (બધા બેકી ગુણાકાર).
આપણે તે $5$ ઉપગણોને બાકાત રાખવા જોઈએ જે બરાબર એક બેકી સંખ્યા ધરાવે છે (કારણ કે તેમનો ગુણાકાર બેકી છે પણ $n(B) < 2$ છે).
તેથી,જરૂરી ઉપગણોની સંખ્યા $1984 - 5 = 1979$ છે.

Set Theory — Word Problem - Set Theory · Frequently Asked Questions

1Are these Set Theory questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Set Theory Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.