Special modes of nutrition Questions in Gujarati

(B) $VAM$ નું પૂરું નામ વેસિક્યુલર-આર્બસ્ક્યુલર માયકોરાઇઝા $(Vesicular-Arbuscular \text{ } Mycorrhiza)$ છે।
તે માયકોરાઇઝાનો એક પ્રકાર છે જેમાં ફૂગ વાહક પેશી ધરાવતી વનસ્પતિના મૂળના બાહ્યકના કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે।
આ ફૂગ વનસ્પતિના મૂળ સાથે સહજીવન ધરાવે છે, જેમાં ફૂગ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ અને અન્ય પોષક તત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે, જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો પૂરા પાડે છે।
તેથી, $VAM$ એ એક સહજીવી ફૂગ છે।

(C) માઈકોરાઈઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. ફૂગના કવકતંતુઓ મૂળની આસપાસ જાળ બનાવે છે અથવા મૂળના કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે. આ કવકતંતુઓ જમીનમાંથી પાણી અને ખનિજો (ખાસ કરીને ફોસ્ફરસ) ના શોષણ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે,જે અસરકારક રીતે મૂળરોમ તરીકે કાર્ય કરે છે,ખાસ કરીને પોષક તત્વોની ઉણપવાળી અથવા પ્રતિકૂળ જમીનની સ્થિતિમાં.

(B) માયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ સહજીવનમાં,ફૂગ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને આપે છે.
બદલામાં,વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો અને સુરક્ષિત વાતાવરણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,સાચો જવાબ ફોસ્ફરસ છે.

(C) કવકમૂળ (માઈકોરાઈઝા) એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનો સહજીવી સંબંધ છે. આ સંબંધમાં,ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરીને વનસ્પતિને આપે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો અને રહેઠાણ પૂરું પાડે છે. આ જોડાણ પરસ્પર સહજીવનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે,જેમાં બંને સજીવોને લાભ થાય છે.

(A) $VAM$ એટલે કે વેસિક્યુલર-આર્બસ્ક્યુલર માયકોરાઇઝા. તે અમુક ફૂગ અને વનસ્પતિના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. આ ફૂગ વનસ્પતિને જમીનમાંથી પોષક તત્વો,ખાસ કરીને ફોસ્ફરસના શોષણમાં મદદ કરે છે. તેથી,$VAM$ મુખ્યત્વે વનસ્પતિમાં ફોસ્ફેટના પોષણ માટે ઉપયોગી છે.

(A) માઈકોરાઈઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી પોષકદ્રવ્યો,ખાસ કરીને ફોસ્ફરસનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને આપે છે. બદલામાં,વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિતો પૂરા પાડે છે. તેથી,માઈકોરાઈઝાનું મુખ્ય કાર્ય જમીનમાંથી પોષકદ્રવ્યોનું શોષણ કરવાનું છે.

(D) કીટભક્ષી વનસ્પતિઓ,જેવી કે $Nepenthes$ (કલશપર્ણ) અને $Drosera$ (ડ્રોસેરા),સામાન્ય રીતે દલદલ કે કાદવવાળી જમીનમાં ઉગે છે જ્યાં જમીન એસિડિક હોય છે અને તેમાં નાઈટ્રોજન $(N)$ ની ઉણપ હોય છે.
નાઈટ્રોજનની આ ઉણપને પૂરી કરવા માટે,આ વનસ્પતિઓએ કીટકોને પકડીને તેમનું પાચન કરવાની ક્ષમતા વિકસાવી છે,જે તેમને વૃદ્ધિ અને વિકાસ માટે જરૂરી નાઈટ્રોજનયુક્ત સંયોજનો પૂરા પાડે છે.

(C) નેપેન્થેસ એક લીલી વનસ્પતિ છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરે છે,તેથી તે ઉત્પાદક છે.
જોકે,તે પોષકતત્વોની ઉણપવાળી જમીનમાં નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે કીટકોનો શિકાર પણ કરે છે,જેના કારણે તે ઉપભોગી (માંસાહારી) તરીકે પણ વર્તે છે.
આથી,તે નિવસનતંત્રમાં ઉત્પાદક અને ઉપભોગી બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.

(A) $Cuscuta$ (જેને સામાન્ય રીતે અમરવેલ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે) એ એક પરપજીવી વનસ્પતિ છે.
તેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતી નથી.
તે પોષણ મેળવવા માટે ચૂષક મૂળ (haustoria) વિકસાવે છે,જે યજમાન વનસ્પતિના પેશીઓમાં પ્રવેશીને પાણી અને પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે.
તેથી,તેને પરપજીવી વનસ્પતિ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) $VAM$ એટલે $Vesicular-Arbuscular Mycorrhiza$. તે ફૂગ અને વનસ્પતિના મૂળ વચ્ચેનું એક પ્રકારનું સહજીવન છે. ફૂગના કવકતંતુઓ મૂળના બાહ્યકમાં પ્રવેશે છે અને વનસ્પતિને જમીનમાંથી પોષક તત્વો,ખાસ કરીને ફોસ્ફરસના શોષણમાં મદદ કરે છે. તેથી,$VAM$ મુખ્યત્વે વનસ્પતિમાં ફોસ્ફેટના પોષણ માટે ઉપયોગી છે.

(A) માઈકોરાઈઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. ફૂગના કવકતંતુઓ (hyphae) ખૂબ જ વિશાળ સપાટી ધરાવે છે,જે જમીનમાંથી અકાર્બનિક પોષકતત્વો,ખાસ કરીને ફોસ્ફરસના શોષણમાં મદદ કરે છે. પોષકતત્વોના આ વધેલા શોષણને કારણે વનસ્પતિની વૃદ્ધિ સીધી રીતે ઉત્તેજાય છે.

(A) માઈકોરાઈઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક પોષકદ્રવ્યોનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને આપે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો પૂરા પાડે છે. આમ,માઈકોરાઈઝાનું મુખ્ય કાર્ય જમીનમાંથી પોષકદ્રવ્યોનું શોષણ કરવાનું છે.

(D) માઈકોરાયઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
$1$. ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને આપે છે,જે તેનું મુખ્ય કાર્ય છે.
$2$. તે મૂળ દ્વારા થતા રોગો સામે પ્રતિકારક શક્તિ પૂરી પાડે છે.
$3$. તે ક્ષાર અને શુષ્કતા સામે સહનશક્તિ પણ આપે છે.
$4$. તે જમીનમાં ફોસ્ફરસનું કાર્બનિક સ્વરૂપમાં સ્થાપન કરતા નથી; તેના બદલે,તેઓ જમીનમાંથી અકાર્બનિક ફોસ્ફરસ $(PO_4^{3-})$ નું વનસ્પતિના મૂળમાં શોષણ કરવામાં મદદ કરે છે. તેથી,વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.

(D) માઈકોરાયઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. આ સહજીવનમાં ફૂગ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને પહોંચાડે છે. આ સહજીવન વનસ્પતિને મૂળ દ્વારા થતા રોગો સામે પ્રતિકારક શક્તિ,ક્ષાર અને દુષ્કાળ સામે સહનશીલતા અને વનસ્પતિની એકંદરે વૃદ્ધિ અને વિકાસમાં પણ મદદ કરે છે.

(C) માઈકોરાયઝા એ ફુગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ સહજીવનમાં,ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરીને વનસ્પતિને આપે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો અને રહેઠાણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,તે ફૂગ અને વનસ્પતિ વચ્ચેનો સહજીવન સંબંધ છે.

(A) માઇકોરાયઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. આ સહજીવનમાં ફૂગ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને આપે છે. આ પ્રક્રિયા વનસ્પતિની વૃદ્ધિ અને વિકાસમાં મદદ કરે છે,ખાસ કરીને ફોસ્ફરસની ઉણપવાળી જમીનમાં.

(B) માઇકોરાઇઝા $(Mycorrhiza)$ એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી આવશ્યક પોષક તત્વો,ખાસ કરીને ફૉસ્ફરસનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને પહોંચાડે છે. બદલામાં,વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિતો અને અન્ય કાર્બનિક પોષક તત્વો પૂરા પાડે છે. તેથી,સાચો જવાબ ફૉસ્ફરસ છે.

(B) માયકોરાઇઝા (કવકમૂળ) એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળતંત્ર વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ સહજીવનમાં,ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી ખનિજો અને પાણીનું શોષણ કરીને વનસ્પતિને આપે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને શર્કરા અને નાઇટ્રોજનયુક્ત સંયોજનો પૂરા પાડે છે.
લાઇકેન એ લીલ અને ફૂગ વચ્ચેનું સહજીવન છે,જેમાં મૂળતંત્રનો સમાવેશ થતો નથી.
તેથી,સાચો જવાબ માયકોરાઇઝા છે.

(A) $Cuscuta$ (અમરવેલ) એ જાણીતી પરોપજીવી વનસ્પતિ છે,જેમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે અને તે 'haustoria' (ચૂષક મૂળ) નામની વિશિષ્ટ રચનાઓનો ઉપયોગ કરીને યજમાન વનસ્પતિમાંથી પોષણ મેળવે છે.
આંબો અને લીમડો એ સ્વયંપોષી વૃક્ષો છે.
બ્લેડરવર્ટ એ કીટાહારી વનસ્પતિ છે.

(A) માઇકોરાઈઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનો સહજીવી સંબંધ છે.
આ સંબંધમાં,ફૂગ વનસ્પતિને જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત (ખોરાક) પૂરો પાડે છે.
આ સંબંધમાં બંને સજીવોને ફાયદો થતો હોવાથી,તેને સહજીવન (Symbiosis) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) કીટકહારી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જે તેમના પોષણનો અમુક કે મોટાભાગનો હિસ્સો પ્રાણીઓ અથવા પ્રજીવો,સામાન્ય રીતે કીટકો અને અન્ય સંધિપાદોને પકડીને અને તેમનું પાચન કરીને મેળવે છે.
સામાન્ય ઉદાહરણોમાં $Nepenthes$ (કલશપર્ણી),$Utricularia$ (બ્લેડરવર્ટ),અને $Dionaea$ (વીનસ ફ્લાયટ્રેપ) નો સમાવેશ થાય છે.
$Trapa$ એ જલીય વનસ્પતિ છે અને $Vanda$ એ અધિપાદપ (epiphytic) ઓર્કિડ છે,જેમાંથી કોઈ પણ કીટકહારી નથી.
$Cholera$ એ બેક્ટેરિયલ રોગ છે,વનસ્પતિ નથી.
તેથી,કીટકહારી વનસ્પતિઓનો સાચો સમૂહ $Nepenthes$,$Utricularia$,અને $Dionaea$ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$Glomus$ એ આર્બસ્ક્યુલર માયકોરાઇઝલ ફૂગની એક પ્રજાતિ છે.
આ ફૂગ વનસ્પતિના મૂળ સાથે સહજીવન ધરાવે છે.
ફૂગના કવકતંતુઓ (hyphae) મૂળના કોષોમાં પ્રવેશીને જમીનમાં ફેલાય છે,જે જમીનમાંથી પોષક તત્વો,ખાસ કરીને ફોસ્ફરસના શોષણ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે.
$Rhizobium$ અને $Frankia$ નાઇટ્રોજન સ્થાપનમાં મદદ કરે છે,જ્યારે $Anabaena$ એ સાયનોબેક્ટેરિયા છે જે નાઇટ્રોજન સ્થાપન સાથે સંકળાયેલ છે.

(A) કીટાહારી વનસ્પતિઓ એવી વનસ્પતિઓ છે જે તેમના પોષણ માટે કીટકો અને અન્ય સંધિપાદ પ્રાણીઓનો શિકાર કરે છે.
$A$. કળશપર્ણ $(Nepenthes)$,વિનસનો મક્ષીપાશ $(Dionaea)$ અને ડ્રોસેરા $(Sundew)$ એ કીટાહારી વનસ્પતિઓના જાણીતા ઉદાહરણો છે.
$B$. આંકડો અને ઑર્કિડ કીટાહારી નથી.
$C$. આંકડો કીટાહારી નથી.
$D$. શિંગોડા (ટ્રાપા) અને ઑર્કિડ કીટાહારી નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ કળશપર્ણ,વિનસનો મક્ષીપાશ અને ડ્રોસેરા છે.

(D) વિધાન ખોટું છે કારણ કે કીટાહારી વનસ્પતિઓ નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે,ઓક્સિજનની ઉણપવાળી જમીનમાં નહીં. તેઓ તેમની નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે જીવજંતુઓનો શિકાર કરે છે.
કારણ સાચું છે કારણ કે આ વનસ્પતિઓમાં હરિતદ્રવ્ય હોય છે અને તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ (સ્વયંપોષી) કરે છે,પરંતુ તેઓ નાઈટ્રોજન જેવા આવશ્યક પોષક તત્વો મેળવવા માટે જીવજંતુઓનું ભક્ષણ પણ કરે છે (પરપોષી).
તેથી,વિધાન ખોટું છે,પરંતુ કારણ સાચું છે.

(N/A) માયકોરાઇઝા એ કેટલીક વનસ્પતિઓના મૂળતંત્ર સાથે ફૂગનું સહજીવી જોડાણ છે.
ફૂગના કવકતંતુઓ (hyphae) યુવાન મૂળની આસપાસ એક ઘટ્ટ જાળું બનાવે છે અથવા મૂળના કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે.
ફૂગના કવકતંતુઓનો વિશાળ સપાટી વિસ્તાર જમીનમાંથી પાણી અને ખનિજોના શોષણમાં વધારો કરવામાં મદદરૂપ થાય છે.
બદલામાં,તેમને યજમાન વનસ્પતિઓ પાસેથી શર્કરા અને નાઇટ્રોજનયુક્ત સંયોજનો મળે છે.
કેટલીક વનસ્પતિઓમાં માયકોરાઇઝાનું જોડાણ ફરજિયાત (obligate) હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Pinus$ (પાઇન) ના બીજ માયકોરાઇઝાની ગેરહાજરીમાં અંકુરિત થઈ શકતા નથી કે સ્થાપિત થઈ શકતા નથી.

(A) $Mycorrhiza$ (માયકોરાઇઝા) એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ સંબંધમાં,ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરીને વનસ્પતિને આપે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો અને રહેઠાણ પૂરું પાડે છે.
આ જોડાણ એ પરોપકારિતા (mutualism) નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે,જેમાં બંને સજીવોને આ આંતરક્રિયાથી ફાયદો થાય છે.

(N/A) કળશપર્ણ $(Nepenthes)$ ને ઉત્પાદક ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં હરિતદ્રવ્ય $(chlorophyll)$ હોય છે અને તે સૂર્યપ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા દ્વારા અકાર્બનિક પદાર્થોમાંથી પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવે છે.
તે કીટાહારી વનસ્પતિ હોવા છતાં,તે કાર્બનના સ્ત્રોત તરીકે ગ્રાહક નથી. તે નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે અને મુખ્યત્વે નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે જ કીટકોનો શિકાર કરે છે,ઉર્જા કે કાર્બન મેળવવા માટે નહીં. તે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા કાર્બોદિત પદાર્થોનું ઉત્પાદન કરતી હોવાથી તેને ઉત્પાદક તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) $\Rightarrow$ માયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને મૂળતંત્ર વચ્ચેનું સહજીવન છે.
$\Rightarrow$ ફૂગના તંતુઓ કુમળા મૂળની આસપાસ જાળ બનાવે છે અથવા તેઓ મૂળના કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે. કવકતંતુઓ (hyphae) ખૂબ જ વિશાળ સપાટી ધરાવે છે,જે જમીનના એવા મોટા વિસ્તારમાંથી ખનિજ આયનો અને પાણીનું શોષણ કરે છે જે કદાચ માત્ર મૂળ કરી શકતા નથી.
$\Rightarrow$ ફૂગ મૂળને ખનિજો અને પાણી પૂરું પાડે છે,બદલામાં મૂળ માયકોરાઇઝાને શર્કરા અને $N$-યુક્ત સંયોજનો પૂરા પાડે છે.

(B) માઇકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનો સહજીવનનો સંબંધ દર્શાવે છે.
ફૂગના કવકતંતુઓ નવા મૂળની આસપાસ જાળી જેવી રચના બનાવે છે અથવા તે મૂળના કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે.
કવકતંતુઓનો સપાટીય વિસ્તાર ખૂબ જ મોટો હોય છે,જે ભૂમિમાંથી ખનીજ આયનો અને પાણીનું શોષણ મૂળ કરતાં વધુ કાર્યક્ષમ રીતે કરી શકે છે.
આ સહજીવનમાં,ફૂગ મૂળને પાણી અને ખનીજ તત્ત્વો પૂરા પાડે છે,જ્યારે બદલામાં મૂળ ફૂગને શર્કરા અને નાઇટ્રોજનયુક્ત સંયોજનો આપે છે.

(N/A) માંસાહારી (કીટાહારી) વનસ્પતિઓ સામાન્ય રીતે એવી જમીનમાં ઉગે છે જ્યાં નાઈટ્રોજનની ઉણપ હોય છે.
નાઈટ્રોજનની આ ઉણપને પૂરી કરવા માટે,તેમના પર્ણો વિશિષ્ટ રચનાઓ જેવી કે કળશ (pitcher) અથવા ફાંસલામાં રૂપાંતરિત થાય છે.
આ રચનાઓમાં પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચકો હોય છે જે પકડાયેલા કીટકોનું પાચન કરે છે.
કીટકોનું પાચન કરીને,વનસ્પતિઓ તેમની વૃદ્ધિ માટે જરૂરી નાઈટ્રોજનયુક્ત સંયોજનોનું શોષણ કરે છે.
આવી વનસ્પતિનું એક ઉદાહરણ $Nepenthes$ (કળશપર્ણ) છે.

(B) માઈકોરાઈઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ જોડાણમાં,ફૂગના કવકતંતુઓ એક જાળી બનાવે છે જે જમીનમાંથી પાણી અને ખનિજ પોષક તત્વો (ખાસ કરીને ફોસ્ફરસ) ના શોષણ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે,જે પછી વનસ્પતિને પૂરા પાડવામાં આવે છે.
બદલામાં,વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બનિક પોષક તત્વો,જેમ કે શર્કરા (ગ્લુકોઝ અને સુક્રોઝ) અને એમિનો એસિડ પૂરા પાડે છે,જે પ્રકાશસંશ્લેષણની નીપજો છે.

(B) $\Rightarrow$ $Nepenthes$ (કલશપર્ણી) અને Venus fly trap જેવી કીટાહારી વનસ્પતિઓ નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે.
$\Rightarrow$ આ ઉણપને પૂરી કરવા માટે,આ વનસ્પતિઓ કીટકોને પકડે છે અને તેમનું પાચન કરે છે.
$\Rightarrow$ કીટકોના શરીરમાં રહેલા પ્રોટીનનું પાચન કરીને,તેઓ તેમના વિકાસ અને વૃદ્ધિ માટે જરૂરી નાઈટ્રોજન મેળવે છે.

(N/A) જે છોડમાં હરિતદ્રવ્યનો અભાવ હોય છે તે પરપોષી હોય છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતા નથી.
તેઓ તેમનું પોષણ અન્ય સ્ત્રોતોમાંથી મેળવે છે,જેમ કે સડતા કાર્બનિક પદાર્થો (મૃતોપજીવી) અથવા અન્ય જીવંત છોડ પર પરોપજીવી તરીકે રહીને.
આવા છોડનું ઉદાહરણ $Monotropa$ (જેને ઘોસ્ટ પ્લાન્ટ અથવા ઇન્ડિયન પાઇપ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) છે,જે એક માયકો-હેટરોટ્રોફ છે અને અન્ય છોડના મૂળ સાથે સંકળાયેલ ફૂગમાંથી પોષક તત્વો મેળવે છે.

(B) $\Rightarrow$ માયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનો સહજીવી સંબંધ છે.
ફૂગ ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિના મૂળને પાણી અને ખનિજો ઉપલબ્ધ કરાવે છે અને રોગકારકો સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
બદલામાં,ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિના મૂળ ફૂગને ખોરાક (કાર્બોદિતો) અને આશ્રય આપે છે.

(C) કિટાહારી વનસ્પતિઓ (દા.ત., $Nepenthes$, $Drosera$) લીલી વનસ્પતિઓ છે જે હરિતદ્રવ્ય ધરાવે છે અને પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવવા માટે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તેથી, તેમને $\text{ઉત્પાદકો}$ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. જોકે, તેઓ નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે અને તેમની નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે કીટકોનું ભક્ષણ કરે છે, જે તેમને $\text{માંસાહારી}$ પણ બનાવે છે. આમ, તેઓ બંને લાક્ષણિકતાઓ દર્શાવે છે.

(B) માયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે,ઉદાહરણ તરીકે $Pinus$ ના મૂળમાં.
આ સહજીવનમાં,વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત (ખોરાક) પૂરો પાડે છે.
બદલામાં,ફૂગના કવકતંતુઓ જમીનમાંથી પાણી અને આવશ્યક ખનિજ પોષક તત્વો,ખાસ કરીને ફોસ્ફરસના શોષણ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે.

(A) બ્લેડરવર્ટ અને વીનસ ફ્લાય ટ્રેપ એ આંશિક રીતે સ્વયંપોષી વનસ્પતિઓ છે. તેઓ નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે કીટકોનો શિકાર કરે છે,કારણ કે તેઓ નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે. તેથી,તેમને કીટાહારી વનસ્પતિઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. અન્ય ઉદાહરણોમાં કળશપર્ણ (Pitcher plant) નો સમાવેશ થાય છે.

(A) માયકોરાઈઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે. ફૂગના તંતુઓ (હાઈફી) ખૂબ જ વિશાળ સપાટી ધરાવે છે અને જમીનમાં દૂર સુધી ફેલાયેલા હોય છે,જે વનસ્પતિ માટે પાણી અને ખનિજોના શોષણની કાર્યક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.

(A) કીટભક્ષી વનસ્પતિઓ એવી જમીનમાં ઉગે છે જેમાં નાઈટ્રોજનનું પ્રમાણ (નાઈટ્રેટ સ્વરૂપે) ખૂબ ઓછું હોય છે.
નાઈટ્રોજન એ ચયાપચયની ક્રિયાઓ માટે અત્યંત આવશ્યક તત્વ છે.
આ ઉણપને દૂર કરવા માટે,આ વનસ્પતિઓ કીટકોનો શિકાર કરે છે અને તેમનું પાચન કરીને જરૂરી નાઈટ્રોજન મેળવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$Nepenthes$ (કલશપર્ણી).

(A) $Nepenthes$ વનસ્પતિને સામાન્ય રીતે કળશપર્ણ (pitcher plant) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે એક કીટાહારી વનસ્પતિ છે જે નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે. અન્ય ઉદાહરણોમાં: $Drosera$ (સનડ્યુ),$Dionaea$ (વીનસ ફ્લાયટ્રેપ),$Aldrovanda$ (વોટરવ્હીલ પ્લાન્ટ),$Utricularia$ (બ્લેડરવર્ટ),$Sarracenia$ (ટ્રમ્પેટ પિચર) અને $Pinguicula$ (બટરવર્ટ) નો સમાવેશ થાય છે.

(A) કીટભક્ષી આવૃતબીજધારી વનસ્પતિ એવી વનસ્પતિ છે જે કીટકોને પકડીને અને તેનું પાચન કરીને તેના પોષક તત્વો મેળવે છે.
સામાન્ય ઉદાહરણો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ $Utricularia$ (બ્લેડરવર્ટ)
$(ii)$ $Nepenthes$ (કલશપર્ણી)
$(iii)$ $Drosera$ (ડ્રોસેરા)
$(iv)$ $Dionaea$ (વીનસ ફ્લાયટ્રેપ)

(B) $\Rightarrow$ $Nepenthes$ (કલશપર્ણી),$Utricularia$ (બ્લેડરવર્ટ) અને $Drosera$ (સનડ્યુ) એ તમામ કીટાહારી વનસ્પતિઓના ઉદાહરણો છે.
તેઓ નાઈટ્રોજનની ઉણપવાળી જમીનમાં ઉગે છે અને કીટકોને પકડીને અને તેમનું પાચન કરીને નાઈટ્રોજન મેળવે છે.
તેઓ પકડાયેલા કીટકોના પ્રોટીનનું વિઘટન કરવા માટે પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જેના દ્વારા તેઓ તેમની નાઈટ્રોજનની જરૂરિયાતો પૂર્ણ કરે છે.

(B) ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેના સહજીવનને $Mycorrhiza$ (માઈકોરાઈઝા) કહેવામાં આવે છે.
આ પરસ્પર સહકારી સંબંધમાં,ફૂગ વનસ્પતિને જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો પૂરા પાડે છે.
લાઈકેન્સ એ લીલ અને ફૂગ વચ્ચેનું સહજીવન છે,મૂળ અને ફૂગ વચ્ચેનું નહીં.

(A) માઈકોરાઈઝા એ ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ અને ફૂગના કવકતંતુઓ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ સહજીવનમાં,ફૂગ વનસ્પતિને જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો અને રહેઠાણ પૂરું પાડે છે.
આ પરસ્પરવાદ (Mutualism) નું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે જેમાં બંને સજીવોને લાભ થાય છે.

(C) ડ્રોસેરા,જેને સામાન્ય રીતે સનડ્યુ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે એક કીટાહારી વનસ્પતિ છે.
તેના પર્ણો પર વિશિષ્ટ ગ્રંથિમય પ્રકાંડરોમ (ટેન્ટેકલ્સ) આવેલા હોય છે.
આ પ્રકાંડરોમ મુખ્યત્વે બે કાર્યો કરે છે:
$1$. તેઓ ચીકણો અને ગુંદર જેવો પદાર્થ સ્ત્રાવ કરે છે જે કીટકોને પકડવામાં મદદ કરે છે.
$2$. તેઓ પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે જેથી પકડાયેલા કીટકોનું પાચન થઈ શકે,જેનાથી વનસ્પતિ પોષકતત્વોની ઉણપવાળી જમીનમાં નાઈટ્રોજન મેળવી શકે છે.
તેથી,આ ગ્રંથિમય પ્રકાંડરોમનું મુખ્ય કાર્ય સ્ત્રાવી છે અને તે કીટકોને પકડવાનું છે.

(C) માઈકોરાઈઝા (કવકમૂળ) એ ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિના મૂળ અને ફૂગ વચ્ચેનું સહજીવન છે. આ સંબંધમાં,ફૂગ વનસ્પતિને જમીનમાંથી પાણી અને ખનિજો (ખાસ કરીને ફોસ્ફરસ) શોષવામાં મદદ કરે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો અને રહેઠાણ પૂરું પાડે છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે આર્બસ્ક્યુલર માયકોરાઇઝલ ફૂગ $(AMF)$,જે એન્ડોમાયકોરાઇઝાનો એક પ્રકાર છે,તે વનસ્પતિના મૂળના બાહ્યક (cortical) કોષોમાં પ્રવેશીને આર્બસ્ક્યુલ્સ તરીકે ઓળખાતી વિશિષ્ટ શાખિત રચનાઓ બનાવે છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે આર્બસ્ક્યુલ્સ બાહ્યક કોષોની અંદર (intracellularly) રચાય છે,આંતરકોષીય (intercellularly) રીતે નહીં,જેથી પોષક તત્વોની આપ-લે સરળતાથી થઈ શકે.

(B) માયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
આ જોડાણમાં,ફૂગ વનસ્પતિને જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો પૂરા પાડે છે.
તેથી,તે લીલ,બેક્ટેરિયા કે વાયરસ જેવો કોઈ એક સજીવ નથી,પરંતુ ફૂગ સાથે સંકળાયેલ એક પરસ્પર સહકારી સંબંધ છે.