Ribosomes Questions in Gujarati

(C) રિબોઝોમ એ કોષમાં જોવા મળતી સૌથી નાની અંગિકા છે.
તે પટલવિહીન અંગિકા છે જે $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે.
પટલનો અભાવ હોવાને કારણે,તે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને પ્રકારના કોષોમાં જોવા મળે છે.
તે મુખ્યત્વે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે.

(D) સ્વયં-દ્વિગુણન એટલે કોષચક્રથી સ્વતંત્ર રીતે પોતાની નકલ બનાવવાની અંગિકાની ક્ષમતા.
$1$. કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ એ અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ છે જે પોતાનું $DNA$ અને રિબોઝોમ ધરાવે છે,જે તેમને સ્વયં-દ્વિગુણન કરવાની ક્ષમતા આપે છે.
$2$. તારાકેન્દ્ર એ ત્રાકતંતુઓના નિર્માણમાં ભાગ લે છે અને કોષચક્ર દરમિયાન તેનું પણ સ્વયં-દ્વિગુણન થાય છે.
$3$. રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકા છે જે $rRNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી છે. તેનું સંશ્લેષણ કોષકેન્દ્રિકામાં થાય છે અને તે સ્વયં-દ્વિગુણન માટે જરૂરી તંત્ર કે જનીનિક દ્રવ્ય ધરાવતા નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) કણાભસૂત્ર એ અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકા છે જે પોતાનું જનીનિક દ્રવ્ય $(DNA)$ અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેની મશીનરી ધરાવે છે.
મોટાભાગના સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,કણાભસૂત્રિય રિબોઝમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે,જે આદિકોષકેન્દ્રી રિબોઝમ્સને સમાન છે.
જોકે,સસ્તન પ્રાણીઓમાં,કણાભસૂત્રિય રિબોઝમ્સ વિશિષ્ટ રીતે $55S$ પ્રકારના હોય છે,જે એક મોટો ઉપએકમ $(39S)$ અને એક નાનો ઉપએકમ $(28S)$ ધરાવે છે.

(C) $r-RNA$ એટલે રિબોઝોમલ રિબોન્યુક્લિક એસિડ $(Ribosomal \text{ } Ribonucleic \text{ } Acid)$.
તે એક પ્રકારનું નોન-કોડિંગ $RNA$ છે જે રિબોઝોમનો મુખ્ય ઘટક છે, જે તમામ જીવંત કોષો માટે આવશ્યક છે.
રિબોઝોમ એ પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેની કોષીય મશીનરી છે, અને $r-RNA$ આ પ્રક્રિયા માટે માળખાકીય અને ઉત્પ્રેરક માળખું પૂરું પાડે છે.

(C) રિબોઝોમ્સ એ $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી નાની,ઘટ્ટ અને કણિકામય રચનાઓ છે.
તેઓ એવા સ્થાનો છે જ્યાં એમિનો એસિડ્સને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓમાં જોડવામાં આવે છે,જે પ્રક્રિયાને પ્રોટીન સંશ્લેષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,રિબોઝોમ્સને ઘણીવાર કોષના 'પ્રોટીન કારખાના' (protein factories) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) રિબોઝોમ્સ એ તમામ જીવંત કોષોમાં જોવા મળતી પટલવિહીન અંગિકાઓ છે.
તે મુખ્યત્વે રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
અન્ય અંગિકાઓથી વિપરીત,તેમાં બંધારણીય ઘટક તરીકે $DNA$ હોતું નથી.
તેથી,સાચું બંધારણ $RNA$ અને પ્રોટીન છે.

(D) રિબોઝોમ એ કોષીય અંગિકાઓ છે જે $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે.
તે મુખ્યત્વે રાઈબોન્યુક્લિયોપ્રોટીન સંકુલ છે.
દળની દ્રષ્ટિએ,$RNA$ (ખાસ કરીને $rRNA$) રિબોઝોમની રચનાનો મોટો ભાગ બનાવે છે,જે સામાન્ય રીતે તેના કુલ દળના લગભગ $60\%$ થી $65\%$ જેટલો હોય છે,જ્યારે પ્રોટીન બાકીના $35\%$ થી $40\%$ ભાગ બનાવે છે.
તેથી,રિબોઝોમમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતો ઘટક $RNA$ છે.

(B) આ વિધાનો $Ribosomes$ (રિબોઝોમ્સ) ની લાક્ષણિકતાઓ દર્શાવે છે:
$1$. રિબોઝોમ્સ એ કણિકામય રચનાઓ છે જે ઈલેક્ટ્રોન માઈક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘટ્ટ કણો તરીકે જોવા મળે છે.
$2$. તેઓ સૌ પ્રથમ $George\, Palade$ દ્વારા $1953$ માં જોવામાં આવ્યા હતા.
$3$. તેઓ $Ribonucleic\ Acid$ $(RNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
$4$. તે પટલવિહીન અંગિકા છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.

(B) ઉત્સેચકો સ્વભાવે પ્રોટીન છે. પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા રિબોઝોમ્સ પર થાય છે,જે કોષમાં પ્રોટીન ભાષાંતર (translation) ના મુખ્ય સ્થાનો છે. તેથી,ઉત્સેચકોનું સંશ્લેષણ રિબોઝોમ્સ પર થાય છે.

(A) પ્રોકેરિયોટિક રિબોઝોમ્સ માટે $70S$ શબ્દમાં,'$S$' એટલે સ્વેડબર્ગ એકમ (જેને સેડિમેન્ટેશન કોએફિશિયન્ટ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).
તે સેન્ટ્રીફ્યુજમાં કણના અવક્ષેપન (sedimentation) ના દરનું માપ છે,જે કણના કદ,ઘનતા અને આકાર પર આધાર રાખે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) રિબોઝોમ્સ એ $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી કોષીય અંગિકાઓ છે. તેઓ કોષમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે. કણાભસૂત્ર,હરિતકણ અને કોષકેન્દ્રથી વિપરીત,રિબોઝોમ્સમાં $DNA$ હોતું નથી.

(B) રીબોઝોમ્સ એ કોષમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતી અંગિકા છે. તે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને પ્રકારના કોષોમાં મોટી સંખ્યામાં જોવા મળે છે,કારણ કે તે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે અનિવાર્ય છે. $DNA$ કોષમાં હાજર હોય છે,પરંતુ તે સામાન્ય રીતે કોષકેન્દ્ર અથવા ચોક્કસ અંગિકાઓ પૂરતું મર્યાદિત હોય છે. રંજકકણો માત્ર વનસ્પતિ કોષોમાં જ જોવા મળે છે અને ગોલ્ગી પ્રસાધન દરેક કોષમાં મર્યાદિત સંખ્યામાં હોય છે.

(B) રિબોઝોમ્સ એ કણમય રચનાઓ છે જે સૌપ્રથમ $1953$ માં જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘન કણો તરીકે જોવામાં આવી હતી. તે રીબોન્યુક્લિક એસિડ $(RNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે અને તે કોઈપણ પટલ દ્વારા ઘેરાયેલા હોતા નથી.
સુકોષકેન્દ્રી (Eukaryotic) રિબોઝોમ્સ $80S$ પ્રકારના હોય છે (જ્યાં '$S$' એ સેડિમેન્ટેશન કોએફિશિયન્ટ,સ્વેડબર્ગ એકમ માટે વપરાય છે),જ્યારે આદિકોષકેન્દ્રી (Prokaryotic) રિબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,$70S$ રિબોઝોમ્સ હરિતકણ અને કણાભસૂત્ર જેવા અંગિકાઓમાં પણ જોવા મળે છે,જે તેમના ઉદભવના એન્ડોસિમ્બાયોટિક સિદ્ધાંતને સમર્થન આપે છે.
તેથી,$70S$ રિબોઝોમ્સ પ્રોકેરિયોટીક કોષોમાં,તેમજ સુકોષકેન્દ્રી કોષોના હરિતકણ અને કણાભસૂત્રમાં હાજર હોય છે.

(A) રિબોઝોમ એ કોષીય અંગિકાઓ છે જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે. તે રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે. તેઓ મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$ નું ભાષાંતર કરીને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓ બનાવે છે,તેથી જ તેમને કોષના પ્રોટીન કારખાના તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) વાસ્તવિક કોષીય અંગિકા એટલે એવી રચના જે પટલ દ્વારા ઘેરાયેલી હોય અને કોષરસમાં આવેલી હોય.
$A$,$C$,અને $D$ (લાયસોઝોમ,હરિતકણ અને કણાભસૂત્ર) એ પટલમય અંગિકાઓ છે.
$B$ (રિબોઝોમ) એ પટલવિહીન અંગિકા છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને પ્રકારના કોષોમાં જોવા મળે છે.
તેથી,તેને 'વાસ્તવિક' પટલમય અંગિકા ગણવામાં આવતી નથી.

(B) $RER$ (ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ) ને 'ખરબચડી' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તેની બાહ્ય સપાટી પર $80S$ રિબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે.
આ રિબોઝોમ્સ પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન છે,તેથી જ $RER$ મુખ્યત્વે કોષની અંદર પ્રોટીનના સંશ્લેષણ અને વહન સાથે સંકળાયેલ છે.

(B) આદિકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં પટલમય અંગિકાઓ જેવી કે કણાભસૂત્ર,ગોલ્ગી પ્રસાધન અને અંતઃકોષરસજાળનો અભાવ હોય છે. જોકે,તેમાં રિબોઝોમ જોવા મળે છે,જે પટલવિહીન અંગિકા છે અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે. આદિકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં $70S$ પ્રકારના રિબોઝોમ જોવા મળે છે.

(C) સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં મુખ્યત્વે $80S$ પ્રકારના રિબોઝોમ જોવા મળે છે,જે કોષરસમાં અને અંતઃકોષરસજાળ $(RER)$ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
જોકે,સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં તેમની અંગિકાઓ જેવી કે કણાભસૂત્ર અને હરિતકણમાં $70S$ પ્રકારના રિબોઝોમ પણ જોવા મળે છે.
આથી,સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં $70S$ અને $80S$ બંને પ્રકારના રિબોઝોમ હાજર હોય છે.

(B) રિબોઝોમ એ રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલી જટિલ કોષીય રચનાઓ છે.
તેઓ તમામ જીવંત કોષોમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે.
ભાષાંતર (translation) દરમિયાન,રિબોઝોમ મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$ ના ક્રમને વાંચે છે અને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા બનાવવા માટે એમિનો એસિડને યોગ્ય ક્રમમાં જોડે છે.

(C) આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં $70S$ પ્રકારના રિબોઝોમ્સ જોવા મળે છે.
આ રિબોઝોમ્સ બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: મોટો પેટા એકમ $50S$ અને નાનો પેટા એકમ $30S$.
અહીં '$S$' એ સ્વેડબર્ગ એકમ (અવક્ષેપન ગુણાંક) દર્શાવે છે,જે ઘનતા અને કદનું માપ છે.
તેની સરખામણીમાં,સુકોષકેન્દ્રી (Eukaryotic) કોષોમાં $80S$ રિબોઝોમ્સ હોય છે,જે $60S$ અને $40S$ પેટા એકમોના બનેલા હોય છે.

(C) રિબોઝોમ એ રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલી જટિલ કોષીય રચનાઓ છે. તેઓ મુખ્યત્વે આ બે ઘટકોના બનેલા હોવાથી,તેમને વારંવાર $Ribonucleoprotein$ કણો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Microsomes$ એ કોષના વિભાજન દરમિયાન અંતઃકોષરસજાળમાંથી બનતી પુટિકાઓ છે.
$Dictyosomes$ એ વનસ્પતિ કોષોમાં ગોલ્ગી પ્રસાધનની રચના કરતા ચપટા કોથળીઓનો સમૂહ છે.
$Oxysomes$ (અથવા $F_0-F_1$ કણો) કણાભસૂત્રના અંદરના પટલ પર જોવા મળે છે અને તે $ATP$ સંશ્લેષણમાં સામેલ હોય છે.

(C) રિબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
તેઓ રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
લાઈસોઝોમ્સ,લોમાઝોમ્સ અને સ્ફેરોઝોમ્સથી વિપરીત,જે પટલમય રચનાઓ છે,રિબોઝોમ્સમાં લિપિડ-પ્રોટીનનું પટલ હોતું નથી.

(A) પ્રોટીન સંશ્લેષણ રિબોઝોમ પર થાય છે.
રિબોઝોમ એ $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી નાની,ઘટ્ટ અને કણિકામય રચનાઓ છે.
તેઓ એવા સ્થાનો છે જ્યાં $mRNA$ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલ આનુવંશિક સંકેત (genetic code) ના આધારે એમિનો એસિડને પોલિપેપ્ટાઇડ શૃંખલાઓમાં જોડવામાં આવે છે.
$SER$ (લીલી અંતઃકોષરસજાળ) લિપિડ સંશ્લેષણમાં સામેલ છે,જ્યારે ગોલ્ગીકાય પ્રોટીનના પેકેજિંગ અને ફેરફારમાં સામેલ છે,અને લાઈસોઝોમ કોષીય પાચનમાં સામેલ છે.

(B) ઈલેક્ટ્રોન માઈક્રોસ્કોપની રિઝોલ્યુશન અને મેગ્નિફિકેશન ક્ષમતા લાઈટ માઈક્રોસ્કોપની સરખામણીમાં ઘણી વધારે હોય છે.
રિબોઝોમ એ ખૂબ જ નાના,ઘટ્ટ અને કણિકામય બંધારણો છે જે $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે,જેનો વ્યાસ સામાન્ય રીતે $15-20 \ nm$ જેટલો હોય છે.
તેમના અત્યંત નાના કદને કારણે,તેમને લાઈટ માઈક્રોસ્કોપ દ્વારા જોઈ શકાતા નથી અને તે ફક્ત ઈલેક્ટ્રોન માઈક્રોસ્કોપ હેઠળ જ જોઈ શકાય છે.
હરિતકણ,લ્યુકોપ્લાસ્ટ અને કોષકેન્દ્ર એ પ્રમાણમાં મોટી અંગિકાઓ છે જેને સામાન્ય લાઈટ માઈક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કરીને જોઈ શકાય છે.

(A) સુકોષકેન્દ્રી (Eukaryotic) રિબોઝોમ $80S$ પ્રકારના હોય છે. તે બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: $60S$ નો મોટો પેટા એકમ અને $40S$ નો નાનો પેટા એકમ. આદિકોષકેન્દ્રી (Prokaryotic) રિબોઝોમ $70S$ પ્રકારના હોય છે,જે $50S$ ના મોટા પેટા એકમ અને $30S$ ના નાના પેટા એકમ ધરાવે છે. તેથી,સુકોષકેન્દ્રી રિબોઝોમનો મોટો પેટા એકમ $60S$ છે.

(A) રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં તે $70S$ પ્રકારના હોય છે,જ્યારે સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં તે $80S$ પ્રકારના (કોષરસમાં) અને $70S$ પ્રકારના (કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ જેવી અંગિકાઓમાં) હોય છે.
કણાભસૂત્ર,$ER$ (અંતઃકોષરસજાળ) અને કોષકેન્દ્ર જેવી અન્ય અંગિકાઓ પટલમય છે અને તે માત્ર સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં જ જોવા મળે છે.

(D) આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં પટલમય અંગિકાઓ જેવી કે ગોલ્ગીકાય,કણાભસૂત્ર અને અંતઃકોષરસ જાળનો અભાવ હોય છે.
રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકા છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને પ્રકારના કોષોમાં જોવા મળે છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં રિબોઝોમ $70S$ પ્રકારના હોય છે,જ્યારે સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં તે $80S$ પ્રકારના (કોષરસમાં) હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકા છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં તે $70S$ પ્રકારના હોય છે,જ્યારે સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં તે કોષરસમાં $80S$ પ્રકારના અને કણાભસૂત્ર તથા હરિતકણમાં $70S$ પ્રકારના હોય છે.
મેસોઝોમ માત્ર આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં જોવા મળે છે અને કોષકેન્દ્રિકા એ માત્ર સુકોષકેન્દ્રી કોષોના કોષકેન્દ્રમાં જોવા મળતી પટલવિહીન રચના છે.

(B) કોષીય અંગિકાઓને પટલની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે.
$1$. અંત:કોષરસજાળ,લાયસોઝોમ્સ અને ગોલ્ગી પ્રસાધન એ એકલ પટલ ધરાવતી અંગિકાઓ છે.
$2$. રિબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને પ્રકારના કોષોમાં જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) રિબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
આદિકોષકેન્દ્રીમાં તે $70S$ પ્રકારના હોય છે,જ્યારે સુકોષકેન્દ્રીમાં તે કોષરસમાં $80S$ પ્રકારના અને કણાભસૂત્ર તથા હરિતકણ જેવી અંગિકાઓમાં $70S$ પ્રકારના હોય છે.
તારાકેન્દ્ર,કણાભસૂત્ર અને ગોલ્ગીકાય એ પટલમય અથવા જટિલ રચનાઓ છે જે ફક્ત સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં જ જોવા મળે છે.

(D) રિબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે તમામ જીવંત કોષોમાં જોવા મળે છે.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,રિબોઝોમ્સ મુખ્યત્વે બે સ્થાનો પર જોવા મળે છે:
$1$. તેઓ કોષરસમાં મુક્ત રીતે તરતા કણો તરીકે હાજર હોય છે.
$2$. તેઓ ખરબચડી અંત:કોષરસજાળ $(RER)$ ની સપાટી સાથે જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,વિકલ્પ $(A)$ અને $(C)$ બંને સાચા છે.

(B) રિબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે તમામ જીવંત કોષોમાં જોવા મળે છે.
તેઓ કોષરસમાં મુક્ત રીતે,ખરબચડી અંત:કોષરસજાળ $(RER)$ સાથે જોડાયેલા અને અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ જેવી કે કણાભસૂત્ર અને હરિતકણમાં પણ જોવા મળે છે.
કણાભસૂત્ર અને હરિતકણમાં,તેઓ $70S$ પ્રકારના હોય છે,જે આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં જોવા મળતા રિબોઝોમ્સ જેવા જ હોય છે.

(A) રિબોઝોમ્સ એ કણિકામય રચનાઓ છે જે સૌપ્રથમ $1953$ માં જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘન કણો તરીકે જોવામાં આવી હતી.
તેઓ રીબોન્યુક્લિક એસિડ $(RNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે અને કોઈપણ પટલથી ઘેરાયેલા હોતા નથી.
સુકોષકેન્દ્રીય રિબોઝોમ્સ $80S$ (જ્યાં '$S$' એ સેડિમેન્ટેશન કોએફિશિયન્ટ,સ્વેડબર્ગ એકમ માટે વપરાય છે) હોય છે,જ્યારે આદિકોષકેન્દ્રીય રિબોઝોમ્સ $70S$ હોય છે.
દરેક રિબોઝોમ બે પેટા એકમોનો બનેલો હોય છે.
$70S$ રિબોઝોમ બે પેટા એકમોનો બનેલો છે: $50S$ નું મોટું પેટા એકમ અને $30S$ નું નાનું પેટા એકમ.

(C) બેક્ટેરિયામાં,જે આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે,પ્રોટીન સંશ્લેષણનું સ્થાન $70S$ રિબોઝોમ્સ છે.
આ રિબોઝોમ્સ કોષરસમાં મુક્ત રીતે અથવા કોષરસસ્તર સાથે જોડાયેલા જોવા મળે છે.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોથી વિપરીત,બેક્ટેરિયામાં પટલમય કોષકેન્દ્ર અને અંતઃકોષરસજાળ જેવી અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે,તેથી પ્રોટીન સંશ્લેષણ ફક્ત આ રિબોઝોમ્સ પર જ થાય છે.

(A) આદિકોષકેન્દ્રી રિબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે.
આ રિબોઝોમ્સ બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: મોટો $50S$ પેટા એકમ અને નાનો $30S$ પેટા એકમ.
આ રિબોઝોમ્સનો વ્યાસ આશરે $15-20 \, nm$ જેટલો હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$20 \, nm$ એ તેમના કદનું સૌથી સચોટ માપ છે.

(A) રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
તેઓ રીબોન્યુક્લિક એસિડ $(RNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
$NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,રિબોઝોમ કણોનો વ્યાસ આશરે $15-20 \ nm$ હોય છે.

(C) પોલીઝોમ (અથવા પોલીરિબોઝોમ) એ એક જટિલ રચના છે જે એક જ $m-RNA$ અણુ સાથે જોડાયેલા અનેક રિબોઝોમ્સની બનેલી હોય છે.
આ રિબોઝોમ્સ $m-RNA$ નું પ્રોટીનમાં ભાષાંતર એકસાથે કરે છે,જે કોષની અંદર પ્રોટીન સંશ્લેષણની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે.
તેથી,સાચી વ્યાખ્યા એ છે કે એક જ $m-RNA$ શૃંખલા સાથે અનેક રિબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે.

(A) રિબોઝોમ્સ એ પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર કોષીય અંગિકાઓ છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં $70S$ પ્રકારના રિબોઝોમ્સ જોવા મળે છે,જે બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: એક મોટો પેટા એકમ $50S$ અને એક નાનો પેટા એકમ $30S$.
અહીં '$S$' એ સ્વેડબર્ગ એકમ (Svedberg unit) દર્શાવે છે,જે સેન્ટ્રીફ્યુજમાં અવક્ષેપન દર (sedimentation rate) માપવા માટેનું એક માપદંડ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $50S$ અને $30S$ છે.

(C) રિબોઝોમ્સ એ કોષમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન છે.
આદિકોષકેન્દ્રીય કોષોમાં,રિબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે.
આ $70S$ રિબોઝોમ્સ બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: એક મોટો $50S$ પેટા એકમ અને એક નાનો $30S$ પેટા એકમ.
તેની સરખામણીમાં,સુકોષકેન્દ્રીય કોષોના કોષરસમાં $80S$ પ્રકારના રિબોઝોમ્સ જોવા મળે છે,જે $60S$ અને $40S$ પેટા એકમોના બનેલા હોય છે.

(C) આદિકોષકેન્દ્રિય કોષોમાં,રિબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે.
આ રિબોઝોમ્સ બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: એક મોટો પેટા એકમ $50S$ અને એક નાનો પેટા એકમ $30S$.
અહીં $S$ એ સ્વેડબર્ગ એકમ (સેડિમેન્ટેશન કોએફિશિયન્ટ) દર્શાવે છે,જે ઘનતા અને કદનું માપ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $50S + 30S$ છે.

(A) રિબોઝોમ્સ એ જટિલ કોષીય રચનાઓ છે જે રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને વિવિધ પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે.
તેઓ કોષમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેનું સ્થાન છે.
$rRNA$ એ રિબોઝોમ્સનો બંધારણીય અને ઉદ્દીપકીય ઘટક બનાવે છે,જે $mRNA$ નું પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ભાષાંતર (translation) કરવા માટે આવશ્યક છે.

(A) રિબોઝોમ્સ એ કણમય રચનાઓ છે જે સૌપ્રથમ $1953$ માં જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘન કણો તરીકે જોવા મળી હતી. તે રિબોન્યુક્લિક એસિડ $(RNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે અને તેની આસપાસ કોઈ પટલ હોતું નથી. સુકોષકેન્દ્રી રિબોઝોમ્સ $80S$ (જ્યાં '$S$' એ સેડિમેન્ટેશન ગુણાંક માટે છે,જેને સ્વેડબર્ગ એકમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) પ્રકારના હોય છે,જ્યારે આદિકોષકેન્દ્રી રિબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે. $80S$ સુકોષકેન્દ્રી રિબોઝોમ બે પેટાએકમોનો બનેલો છે: એક મોટો પેટાએકમ $(60S)$ અને એક નાનો પેટાએકમ $(40S)$.

(A) રિબોઝોમ્સ એ કોષીય અંગિકાઓ છે જે મુખ્યત્વે $r-RNA$ (રિબોઝોમલ $RNA$) અને બંધારણીય પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે.
પૉલિસોમ (અથવા પૉલિરિબોઝોમ) સંકુલમાં,ઘણા રિબોઝોમ્સ $m-RNA$ (મેસેન્જર $RNA$) ના એક જ તંતુ સાથે જોડાયેલા હોય છે,જે તેને એકસાથે પૉલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલાની ઘણી નકલોમાં ભાષાંતરિત કરે છે.
તેથી,રિબોઝોમ્સ માટે સાચું બંધારણ $r-RNA$ અને પ્રોટીન છે,અને પૉલિસોમ સંકુલ માટે $m-RNA$ છે.

(D) રિબોઝોમ્સ એ પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર કોષીય અંગિકાઓ છે. તે $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે અને કોષરસમાં મુક્ત રીતે અથવા ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ $(RER)$ સાથે જોડાયેલા જોવા મળે છે. ભાષાંતર (translation) પ્રક્રિયા દરમિયાન,રિબોઝોમ્સ $mRNA$ ના ક્રમને વાંચે છે અને એમિનો એસિડને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં જોડે છે.

(D) અંત:કોષરસ જાળ $(ER)$ એ પટલમય નલિકાઓ અને કોથળીઓનું એક જાળું છે.
જે કોષો સક્રિય રીતે પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં ભાગ લેતા હોય,તેમની ખરબચડી અંત:કોષરસ જાળ $(RER)$ ની બહારની સપાટી પર રિબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે.
આ રિબોઝોમ્સ પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન છે,જેના કારણે ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ $RER$ 'ખરબચડી' દેખાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ (રિબોઝોમ્સ) છે.

(C) રિબોઝોમ્સ એ કણિકામય રચનાઓ છે,જે સૌપ્રથમ $1953$ માં જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘન કણો તરીકે જોવા મળી હતી.
તેઓ રિબોન્યુક્લિક એસિડ $(RNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે અને તે કોઈપણ પટલ દ્વારા ઘેરાયેલા હોતા નથી.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,રિબોઝોમ્સ કાં તો કોષરસમાં મુક્ત રીતે જોવા મળે છે અથવા ખરબચડી અંત:કોષરસજાળ $(RER)$ ની બહારની સપાટી સાથે જોડાયેલા હોય છે.

(D) રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે. તે રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને વિવિધ પ્રોટીનનું બનેલું હોય છે. તે કોષમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન છે.

(D) રિબોઝોમ એ કોષમાં જોવા મળતી સૌથી નાની અંગિકા છે. તે પટલવિહીન રચનાઓ છે જે $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે. તે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે અને આદિકોષકેન્દ્રી તેમજ સુકોષકેન્દ્રી બંને પ્રકારના કોષોમાં જોવા મળે છે.

(C) રિબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે તમામ જીવંત કોષોમાં જોવા મળે છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,તે કોષરસમાં જોવા મળે છે.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,તે કોષરસમાં,તેમજ કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ જેવી અંગિકાઓમાં અને અંતઃકોષરસજાળ (ખરબચડી) સાથે જોડાયેલા જોવા મળે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કોષરસ એ મુખ્ય સ્થાન છે જ્યાં રિબોઝોમ્સ જોવા મળે છે.

(A) સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,રિબોઝોમ્સ $80S$ પ્રકારના હોય છે.
આ રિબોઝોમ્સ બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: એક મોટો પેટા એકમ $60S$ અને એક નાનો પેટા એકમ $40S$.
'$S$' એ સ્વેડબર્ગ એકમ (Svedberg's unit) દર્શાવે છે,જે સેડિમેન્ટેશન ગુણાંકનું માપ છે.
તેની સરખામણીમાં,આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં $70S$ રિબોઝોમ્સ હોય છે,જે $50S$ અને $30S$ પેટા એકમોના બનેલા હોય છે.