Ribosomes Questions in Gujarati

(D) બેક્ટેરિયામાં,ઘણા રિબોઝોમ્સ ઘણીવાર એક જ $mRNA$ અણુ સાથે જોડાઈને સાંકળ જેવી રચના બનાવે છે જેને પોલિરીબોઝોમ અથવા પોલિસોમ કહેવામાં આવે છે.
આ રચના એક જ $mRNA$ સ્ટ્રેન્ડનું એકસાથે અનેક પોલીપેપ્ટાઈડ સાંકળોમાં ભાષાંતર (translation) કરવાની મંજૂરી આપે છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણની કાર્યક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
તેથી,જ્યારે બેક્ટેરિયલ રિબોઝોમ્સ આ રીતે $mRNA$ સાથે જોડાયેલા હોય છે,ત્યારે તેમને પોલિરીબોઝોમ્સ કહેવામાં આવે છે.

(A) બેક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી (Prokaryotic) સજીવો છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં અંતઃકોષરસજાળ અથવા સુવિકસિત કોષકેન્દ્ર જેવી પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,રિબોઝોમ્સ કોષરસમાં મુક્ત રીતે તરતા જોવા મળે છે.
આ રિબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે,જે $50S$ અને $30S$ પેટા એકમોના બનેલા હોય છે.

(D) સૌથી નાની કોષીય અંગિકા રિબોઝોમ છે.
રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને પ્રકારના કોષોમાં જોવા મળે છે.
તેઓ રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
તેમની પાસે કોઈ પટલ હોતું નથી અને કણાભસૂત્ર કે લાયસોઝોમ જેવી અન્ય અંગિકાઓની તુલનામાં તેમનું કદ ખૂબ જ નાનું હોવાથી,તેમને સૌથી નાની કોષીય અંગિકા માનવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $(D)$ સાચો જવાબ છે.

(D) ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ $(RER)$ તેની સપાટી પર રીબોઝોમ્સની હાજરી દ્વારા ઓળખાય છે.
આ રીબોઝોમ્સ રીબોફોરીન્સ તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ પ્રોટીનની મદદથી $RER$ ની પટલ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(D) રિબોઝોમ્સ સૌપ્રથમ $1955$ માં $George \text{ } E. \text{ } Palade$ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપીનો ઉપયોગ કરીને જોવામાં આવ્યા હતા. તેમની શોધને કારણે, રિબોઝોમ્સને ઘણીવાર $Palade \text{ } particles$ (પેલેડ કણો) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેથી, સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.

(B) બેક્ટેરિયામાં જોવા મળતા રીબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે.
એન્ડોસિમ્બાયોટિક સિદ્ધાંત મુજબ,એવું માનવામાં આવે છે કે કણાભસૂત્ર અને હરિતકણની ઉત્પત્તિ આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાંથી થઈ છે,જેમને પ્રાચીન સુકોષકેન્દ્રી કોષોએ ગળી લીધા હતા.
તેથી,આ અંગિકાઓમાં $70S$ પ્રકારના રીબોઝોમ્સ હોય છે,જે રચનાત્મક અને કાર્યાત્મક રીતે બેક્ટેરિયાના રીબોઝોમ્સ જેવા જ હોય છે,જે સુકોષકેન્દ્રી કોષના કોષરસમાં જોવા મળતા $80S$ રીબોઝોમ્સથી અલગ છે.
આમ,સ્વાદુપિંડના કણાભસૂત્રમાં બેક્ટેરિયા જેવા જ રીબોઝોમ્સ જોવા મળે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. રીબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે પ્રોકેરિયોટિક અને યુકેરિયોટિક બંને કોષોમાં જોવા મળે છે. તે રીબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા બે પેટા-એકમો (મોટા અને નાના) ધરાવે છે. તે કોઈપણ પટલ દ્વારા ઘેરાયેલા હોતા નથી.

(B) $80S$ રીબોઝોમ સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં જોવા મળે છે. તે બે ઉપ-એકમોનો બનેલો છે: $60S$ નો મોટો ઉપ-એકમ અને $40S$ નો નાનો ઉપ-એકમ. '$S$' એ સ્વેડબર્ગ એકમ (Svedberg unit) દર્શાવે છે,જે સેડિમેન્ટેશન ગુણાંકનું માપ છે.

(A) રીબોઝોમ્સ એ કણિકામય રચનાઓ છે જે સૌપ્રથમ $1953$ માં જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘન કણો તરીકે જોવામાં આવી હતી.
$80S$ રીબોઝોમ્સ સુકોષકેન્દ્રી કોષોની લાક્ષણિકતા છે,જે $60S$ અને $40S$ ઉપએકમોના બનેલા હોય છે.
તેની સામે,આદિકોષકેન્દ્રી કોષો (જેમ કે બેક્ટેરિયા અને સાયનોબેક્ટેરિયા) માં $70S$ રીબોઝોમ્સ હોય છે,જે $50S$ અને $30S$ ઉપએકમોના બનેલા હોય છે.
તેથી,$80S$ રીબોઝોમ્સ સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં જોવા મળે છે.

(A) રિબોઝોમ્સને સૌપ્રથમ $1953$ માં જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘન કણો તરીકે જોવામાં આવ્યા હતા.
તેમની શોધ જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા કરવામાં આવી હોવાથી,આ કણોને સામાન્ય રીતે 'પેલેડ ગ્રાન્યુલ્સ' (Palade granules) અથવા 'પેલેડ કણો' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ કોષમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન છે.

(A) રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
તેઓ રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
કણાભસૂત્ર,રંજકકણ કે કોષકેન્દ્રથી વિપરીત,રિબોઝોમમાં $DNA$ હોતું નથી અને તે કોઈ પણ પટલ દ્વારા ઘેરાયેલા હોતા નથી.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
રીબોઝોમને "કોષની પ્રોટીન ફેક્ટરી" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે.
ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન, રીબોઝોમના બે પેટા-એકમો $mRNA$ શૃંખલા સાથે જોડાય છે.
$mRNA$ આનુવંશિક સંકેતો ધરાવે છે, જેને રીબોઝોમ વાંચીને એમિનો એસિડને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં ગોઠવે છે, અને આમ પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે.

(A) રીબોઝોમ બે ઉપએકમોના બનેલા હોય છે: એક મોટો ઉપએકમ અને એક નાનો ઉપએકમ.
આ ઉપએકમો મેગ્નેશિયમ આયનો $(Mg^{2+})$ ની ચોક્કસ સાંદ્રતાની હાજરીમાં એકબીજા સાથે જોડાયેલા રહે છે.
જ્યારે $Mg^{2+}$ ની સાંદ્રતા ઘટે છે,ત્યારે ઉપએકમો છૂટા પડી જાય છે.
તેથી,$Mg^{2+}$ એ આવશ્યક આયન છે જે રીબોઝોમલ ઉપએકમોના જોડાણ અને છૂટા પડવાની પ્રક્રિયાનું નિયમન કરે છે.

(A) રિબોઝોમ્સ એ કણિકામય રચનાઓ છે,જે સૌપ્રથમ $1953$ માં જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘન કણો તરીકે જોવા મળી હતી. તે રીબોન્યુક્લિક એસિડ $(RNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે અને તેની આસપાસ કોઈ પટલ હોતું નથી. સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,રિબોઝોમ્સ કોષરસમાં,ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ પર અને કણાભસૂત્ર તથા હરિતકણ જેવા અંગિકાઓની અંદર જોવા મળે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કોષરસ એ મુખ્ય સ્થાન છે જ્યાં રિબોઝોમ્સ જોવા મળે છે.

(D) રિબોઝોમ્સને કોષની 'પ્રોટીન ફેક્ટરી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ તે સ્થાનો છે જ્યાં ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દ્વારા પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે. જો કોષના તમામ રિબોઝોમ્સનો નાશ કરવામાં આવે,તો કોષ પ્રોટીન બનાવવાની તેની ક્ષમતા ગુમાવી દેશે,જે કોષની રચનાત્મક અખંડિતતા,ઉત્સેચકીય પ્રવૃત્તિ અને કોષીય સંકેતો માટે આવશ્યક છે. તેથી,પ્રોટીન સંશ્લેષણ સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જશે.

(D) પ્રોકેરિયોટિક રીબોઝોમ્સ $70S$ પ્રકારના હોય છે.
તે બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: એક મોટો $50S$ પેટા એકમ અને એક નાનો $30S$ પેટા એકમ.
આ રીબોઝોમ્સ આશરે $60\%$ રીબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને $40\%$ રીબોઝોમલ પ્રોટીન ધરાવે છે.
તેથી,$RNA$ અને પ્રોટીનનો ગુણોત્તર આશરે $60:40$ થાય છે,જેનું સાદું રૂપ $3:2$ અથવા $1.5:1$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી કોઈ પણ આ ગુણોત્તરને સચોટ રીતે દર્શાવતા ન હોવાથી,સાચો જવાબ 'આમાંથી કોઈ નહીં' છે.

(B) બેક્ટેરિયલ કોષો પ્રકૃતિમાં આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) હોય છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં પટલમય અંગિકાઓ જેવી કે કણાભસૂત્ર,ગોલ્ગી પ્રસાધન અને અંતઃકોષરસજાળનો અભાવ હોય છે.
જોકે,તેમાં રીબોઝોમ્સ હાજર હોય છે,જે પટલવિહીન અંગિકાઓ છે અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે.
બેક્ટેરિયામાં,આ $70S$ પ્રકારના હોય છે.

(C) રિબોઝોમ એ કણમય રચનાઓ છે જે સૌપ્રથમ જ્યોર્જ પેલેડ દ્વારા $1953$ માં ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ ઘન કણો તરીકે જોવા મળી હતી.
તેઓ રિબોન્યુક્લિક એસિડ $(RNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે અને કોઈપણ પટલથી ઘેરાયેલા હોતા નથી.
સુકોષકેન્દ્રી (eukaryotic) રિબોઝોમ $80S$ હોય છે (જ્યાં '$S$' એ સેડિમેન્ટેશન ગુણાંક,સ્વેડબર્ગ એકમ માટે છે),જ્યારે આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) રિબોઝોમ $70S$ હોય છે.
દરેક રિબોઝોમ બે પેટા-એકમોનો બનેલો હોય છે.
$70S$ રિબોઝોમ બે પેટા-એકમોનો બનેલો છે: $50S$ નો મોટો પેટા-એકમ અને $30S$ નો નાનો પેટા-એકમ.

(B) $Ribosomes$ (રીબોઝોમ્સ) વનસ્પતિ અને પ્રાણી કોષ બંનેમાં હાજર હોય છે.
તે બંને પ્રકારના કોષોમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર છે.
તેથી,તેઓ બંનેમાં સમાન કાર્ય કરે છે.

(B) સુકોષકેન્દ્રી રીબોઝોમ $80S$ પ્રકારના હોય છે.
તે બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: એક મોટો પેટા એકમ અને એક નાનો પેટા એકમ.
મોટો પેટા એકમ $60S$ છે અને નાનો પેટા એકમ $40S$ છે.
તેથી,$80S$ રીબોઝોમ $60S$ અને $40S$ પેટા એકમોમાં વિભાજિત થાય છે.

(B) સાચી જોડી $Polyribosomes - RNA$ છે.
$Polyribosomes$ (અથવા $polysomes$) એ $mRNA$ ના એક અણુ સાથે જોડાયેલા રાઈબોઝોમ્સનો સમૂહ છે,જે $mRNA$ નું પ્રોટીનમાં ભાષાંતર (translation) કરવામાં મદદ કરે છે.
$Svedberg$ એકમ એ રાઈબોઝોમ્સ માટે વપરાતો અવક્ષેપન દર (sedimentation rate) માપવાનો એકમ છે,જૈવિક પટલ માટે નહીં.
$Dictyosomes$ એ $Golgi$ ઉપકરણના વ્યક્તિગત થપ્પા છે,જ્યારે 'આત્મઘાતી કોથળીઓ' એ $lysosomes$ (લાયસોઝોમ્સ) માટે વપરાતો શબ્દ છે.
$Cisternae$ એ $Golgi$ ઉપકરણ અને અંતઃકોષરસજાળ ($Endoplasmic$ $Reticulum$) માં જોવા મળે છે,કણાભસૂત્રમાં નહીં.

(B) રિબોઝોમ એ પ્રોકેરિયોટિક અને યુકેરિયોટિક બંને કોષોમાં જોવા મળતી નાની,ઘટ્ટ અને દાણાદાર રચનાઓ છે.
તેઓ રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
રિબોઝોમનો સામાન્ય વ્યાસ $150$ $\mathring{A}$ થી $250$ $\mathring{A}$ ની વચ્ચે હોય છે,જે આશરે $15-25$ $nm$ જેટલો થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$100$ થી $200$ $\mathring{A}$ ની શ્રેણી તેમના કદનું સૌથી સચોટ નિરૂપણ છે.

(D) પોલિરાઈબોઝોમ (અથવા પોલિસોમ) એ એક એવી રચના છે જે ત્યારે બને છે જ્યારે અનેક રાઈબોઝોમ્સ એક જ $mRNA$ અણુ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
આ રાઈબોઝોમ્સ $mRNA$ નું એકસાથે પોલિપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓમાં ભાષાંતર (translation) કરે છે.
આ પ્રક્રિયા એક જ $mRNA$ ટેમ્પલેટમાંથી એક જ પ્રોટીનની અનેક નકલોનું કાર્યક્ષમ સંશ્લેષણ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

(C) રિબોઝોમ્સ એ તમામ જીવંત કોષોમાં જોવા મળતી પટલવિહીન અંગિકાઓ છે.
તેઓ રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને વિવિધ પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
તેમાં બંધારણીય ઘટક તરીકે $DNA$ હોતું નથી.
તેથી,સાચું બંધારણ $RNA$ અને પ્રોટીન છે.

(A) રિબોઝોમ બે સબયુનિટ્સના બનેલા હોય છે: એક મોટો સબયુનિટ અને એક નાનો સબયુનિટ.
આ સબયુનિટ્સ મુખ્યત્વે $Mg^{++}$ આયનોની હાજરીને કારણે એકબીજા સાથે જોડાયેલા રહે છે.
જો $Mg^{++}$ આયનોની સાંદ્રતા એક ચોક્કસ મર્યાદાથી નીચે જાય છે,તો બે સબયુનિટ્સને પકડી રાખતું સ્થિર વિદ્યુત આકર્ષણ નબળું પડી જાય છે,જેના કારણે રિબોઝોમ તેના વ્યક્તિગત સબયુનિટ્સમાં અલગ થઈ જાય છે.

(C) રિબોઝોમ્સ એ પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં, જેમ કે બેક્ટેરિયામાં, રિબોઝોમ્સ $70 S$ પ્રકારના હોય છે.
કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ જેવા અંગિકાઓ, જે એન્ડોસિમ્બાયોન્ટ આદિકોષકેન્દ્રીઓમાંથી ઉદ્ભવ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે, તેમાં પણ $70 S$ પ્રકારના રિબોઝોમ્સ જોવા મળે છે.
તેથી, બેક્ટેરિયા, આદિકોષકેન્દ્રી, કણાભસૂત્ર અને હરિતકણમાં જોવા મળતા રિબોઝોમ્સ $70 S$ પ્રકારના હોય છે.

(D) $Polysome$ (અથવા $Polyribosome$) એ $mRNA$ ના તંતુ દ્વારા એકસાથે જોડાયેલા રિબોઝોમ્સનો સમૂહ છે જે પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે.
ઘણા રિબોઝોમ્સ એકસાથે એક $mRNA$ અણુનું ભાષાંતર (translation) કરે છે,જે પ્રોટીન ઉત્પાદનની કાર્યક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
તેથી,$Polysome$ ને પ્રોટીન સંશ્લેષણનો કાર્યાત્મક એકમ માનવામાં આવે છે.

(B) રીબોઝોમ્સ એ વનસ્પતિઓ સહિતના તમામ સજીવોમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર કોષીય અંગિકાઓ છે. તે એવા સ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે જ્યાં $mRNA$ દ્વારા આપવામાં આવેલી આનુવંશિક સૂચનાઓના આધારે એમિનો એસિડને પોલીપેપ્ટાઇડ શૃંખલાઓમાં જોડવામાં આવે છે.

(B) બેક્ટેરિયલ કોષો આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) પ્રકારના હોય છે.
આદિકોષકેન્દ્રી રીબોઝોમ્સ $70 S$ પ્રકારના હોય છે.
આ રીબોઝોમ્સ બે પેટા એકમોના બનેલા હોય છે: એક મોટો $50 S$ પેટા એકમ અને એક નાનો $30 S$ પેટા એકમ.
અહીં $S$ એ સ્વેડબર્ગ એકમ (sedimentation coefficient) દર્શાવે છે, જે ઘનતા અને કદનું માપ છે。

(D) રીબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
તેઓ $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે.
તેમની પાસે લિપિડ દ્વિસ્તરીય પટલનો અભાવ હોવાથી,તેમને પટલમય અંગિકાઓ ગણવામાં આવતી નથી.
તેની સામે,કણાભસૂત્ર,લાયસોઝોમ્સ અને સ્ફેરોઝોમ્સ એ તમામ એકમ પટલ દ્વારા ઘેરાયેલી હોય છે.

(B) સ્તનધારી પ્રાણીઓના કણાભસૂત્રમાં $55S$ રિબોઝોમ્સ જોવા મળે છે,જે બેક્ટેરિયા અને હરિતકણ જેવા અન્ય અંગિકાઓમાં જોવા મળતા $70S$ રિબોઝોમ્સ કરતા અલગ હોય છે.
આ $55S$ રિબોઝોમ્સ એક મોટો $39S$ સબયુનિટ અને એક નાનો $28S$ સબયુનિટ ધરાવે છે.

(B) રીબોઝોમ એ કોષીય અંગિકાઓ છે જે પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે. તે મુખ્યત્વે રીબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને વિવિધ પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે. અન્ય અંગિકાઓથી વિપરીત,તેમાં તેમના પ્રાથમિક બંધારણીય ઘટકો તરીકે $DNA$ કે કાર્બોદિત હોતા નથી.

(B) પ્રોકેરિયોટ્સમાં (દા.ત.,$E. coli$),$70S$ રિબોઝોમ $50S$ મોટા સબ-યુનિટ અને $30S$ નાના સબ-યુનિટનો બનેલો હોય છે. $50S$ મોટા સબ-યુનિટમાં બે પ્રકારના $rRNA$ અણુઓ હોય છે: $23S$ $rRNA$ અને $5S$ $rRNA$।
યુકેરિયોટ્સમાં,$80S$ રિબોઝોમ $60S$ મોટા સબ-યુનિટ અને $40S$ નાના સબ-યુનિટનો બનેલો હોય છે. $60S$ મોટા સબ-યુનિટમાં ત્રણ પ્રકારના $rRNA$ અણુઓ હોય છે: $28S$ $rRNA$,$5.8S$ $rRNA$ અને $5S$ $rRNA$।
પ્રશ્ન સામાન્ય રીતે મોટા સબ-યુનિટમાં $rRNA$ અણુઓની સંખ્યા વિશે પૂછે છે,અને પ્રોકેરિયોટિક મોડેલને પ્રમાણભૂત સંદર્ભ તરીકે લેતા,જવાબ બે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. પ્રોટીન સંશ્લેષણ રિબોઝોમ્સ પર થાય છે. પ્રાણી કોષમાં,રિબોઝોમ્સ કોષરસમાં (મુક્ત અથવા અંતઃકોષરસજાળ સાથે જોડાયેલા) અને કણાભસૂત્રની અંદર જોવા મળે છે. કણાભસૂત્ર એ અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ છે જે પોતાનું $DNA$,$RNA$ અને $70S$ રિબોઝોમ્સ ધરાવે છે,જે તેમને તેમના જરૂરી પ્રોટીનનો અમુક ભાગ સ્વતંત્ર રીતે સંશ્લેષિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. રીબોઝોમ્સને કોષના 'પ્રોટીન ફેક્ટરી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તે એવા સ્થાનો છે જ્યાં ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા થાય છે,જે $mRNA$ ટેમ્પલેટમાંથી પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ છે. જો રીબોઝોમ્સનો નાશ થાય,તો કોષ પ્રોટીન બનાવવાની તેની ક્ષમતા ગુમાવે છે,જે બંધારણીય,ઉત્સેચકીય અને નિયમનકારી કાર્યો માટે આવશ્યક છે.

(B) કેન્સરગ્રસ્ત કોષોમાં,પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયામાં ફેરફાર જોવા મળે છે. આ કોષોમાં રિબોઝોમ્સ વારંવાર એકત્રિત થાય છે અથવા એકબીજા સાથે જોડાઈને પોલીરિબોઝોમ્સ (અથવા પોલિસોમ્સ) તરીકે ઓળખાતી રચનાઓ બનાવે છે. આ રચનાઓ મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$ ના તંતુ દ્વારા એકસાથે જોડાયેલા રિબોઝોમ્સના સમૂહ છે. આ પ્રક્રિયા કેન્સરના કોષોની અનિયંત્રિત વૃદ્ધિ અને વિભાજન માટે જરૂરી પ્રોટીનનું ઝડપી અને કાર્યક્ષમ સંશ્લેષણ કરવામાં મદદ કરે છે.

(A) પ્રાણી કોષોમાં રિબોઝોમ્સ સૌપ્રથમ $1955$ માં જ્યોર્જ ઇ. પેલેડ દ્વારા જોવામાં આવ્યા હતા.
તેમણે આ ઘટ્ટ કણોને ઓળખવા માટે ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપીનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને તેમની રચના અને કાર્યનું વર્ણન કર્યું હતું,જેના માટે તેમને પાછળથી નોબેલ પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો હતો.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(C) ઉત્સેચકો સ્વભાવે પ્રોટીન છે. પ્રોટીન સંશ્લેષણની પ્રક્રિયા,જેમાં ઉત્સેચકોનું સંશ્લેષણ પણ સામેલ છે,તે રિબોઝોમ પર થાય છે. રિબોઝોમ એ કોષીય અંગિકાઓ છે જે $mRNA$ નું ભાષાંતર કરીને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ ગૂંચળાઈને કાર્યશીલ ઉત્સેચકો બનાવે છે.

(C) પોલિઝોમ (અથવા પોલીરિબોઝોમ) એ એક એવી રચના છે જે ત્યારે બને છે જ્યારે ઘણા બધા રિબોઝોમ એક જ $m-RNA$ અણુ સાથે જોડાય છે.
આ પ્રક્રિયા એક જ $m-RNA$ શૃંખલાનું એકસાથે ભાષાંતર (translation) કરીને પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાની ઘણી નકલો બનાવવાની મંજૂરી આપે છે,જેનાથી પ્રોટીન સંશ્લેષણની કાર્યક્ષમતા વધે છે.
તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે ઘણા બધા રિબોઝોમ એક $m-RNA$ સાથે જોડાય છે.

(A) રિબોઝોમ એ પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર કોષીય અંગિકાઓ છે. તે રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને પ્રોટીનથી બનેલા હોય છે. તેઓ મેસેન્જર $RNA$ $(mRNA)$ માંથી આનુવંશિક સંકેતનું ભાષાંતર કરીને પ્રોટીન બનાવવા માટે એમિનો એસિડની ચોક્કસ શૃંખલા બનાવે છે. તેથી,તેમને ઘણીવાર કોષની 'પ્રોટીન ફેક્ટરી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,કોષરસમાં અને અંતઃકોષરસજાળ સાથે જોડાયેલા રિબોઝમ $80S$ પ્રકારના હોય છે.
જોકે,સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ જેવી અંગિકાઓ પણ હોય છે,જે પોતાનું જનીન દ્રવ્ય અને રિબોઝમ ધરાવે છે.
આ અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓમાં જોવા મળતા રિબોઝમ $70S$ પ્રકારના હોય છે.
તેથી,સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં $70S$ અને $80S$ બંને પ્રકારના રિબોઝમ જોવા મળે છે.

(A) રિબોઝોમ એ જટિલ કોષીય રચનાઓ છે જે રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને વિવિધ રિબોઝોમલ પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે.
તે કોષમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન છે.
તેથી,રિબોઝોમના મુખ્ય ઘટકો પ્રોટીન અને $RNA$ છે.

(B) પ્રોટીન સંશ્લેષણ એ તમામ જીવંત કોષોમાં થતી એક પાયાની જૈવિક પ્રક્રિયા છે.
રિબોઝોમ્સ એ કોષીય અંગિકાઓ છે જે $mRNA$ નું પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓમાં ભાષાંતર (translation) કરવા માટે જવાબદાર છે,જે પ્રોટીનના બંધારણીય એકમો છે.
વનસ્પતિ કોષોમાં,અન્ય સુકોષકેન્દ્રી કોષોની જેમ,રિબોઝોમ્સ કોષરસમાં મુક્ત રીતે અથવા અંતઃકોષરસજાળ (rough endoplasmic reticulum) સાથે જોડાયેલા જોવા મળે છે.
તેથી,રિબોઝોમ્સને કોષની પ્રોટીન ફેક્ટરી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) રિબોઝોમ એ પટલવિહીન અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
તે મુખ્યત્વે રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ અને વિવિધ પ્રોટીનનું બનેલું હોય છે.
રંગસૂત્રોથી વિપરીત,તેમાં બંધારણીય ઘટક તરીકે $DNA$ હોતું નથી.
તેથી,સાચું બંધારણ $RNA$ અને પ્રોટીન છે.

(C) રિબોઝોમ એ $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી નાની,ઘટ્ટ અને કણિકામય રચનાઓ છે. તે પટલવિહીન અંગિકાઓ છે. કોષમાં તેમનું મુખ્ય કાર્ય પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેનું સ્થાન પૂરું પાડવાનું છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,રિબોઝોમ $mRNA$ માંથી આનુવંશિક સંકેતનું ભાષાંતર કરીને એમિનો એસિડની ચોક્કસ શૃંખલા બનાવે છે,જેનાથી પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓનું નિર્માણ થાય છે.

(A) કોષકેન્દ્રિકા $(Nucleolus)$ એ સુકોષકેન્દ્રી કોષોના કોષકેન્દ્રમાં આવેલી એક ગોળાકાર રચના છે. તે રિબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ ના સંશ્લેષણ અને રિબોઝોમલ સબ-યુનિટ્સના નિર્માણનું મુખ્ય સ્થળ છે. તેથી,કોષકેન્દ્રિકાને ઘણીવાર 'રિબોઝોમ્સની ફેક્ટરી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) પોલિઝોમ (અથવા પોલીરિબોઝોમ) એ એક એવી રચના છે જે ત્યારે બને છે જ્યારે ઘણા રિબોઝોમ એક જ $m-RNA$ અણુ સાથે જોડાય છે,જેથી તેનું એકસાથે અનેક પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાઓમાં ભાષાંતર (translation) થઈ શકે. આ પ્રક્રિયા કોષની અંદર પ્રોટીન સંશ્લેષણની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે.

(D) પોલિઝોમ (અથવા પોલીરિબોઝોમ) એ એક એવી રચના છે જે ત્યારે બને છે જ્યારે ઘણા બધા રિબોઝોમ એક જ $mRNA$ અણુ સાથે જોડાય છે.
આ રચના એક જ $mRNA$ શૃંખલાનું એકસાથે ભાષાંતર (translation) કરીને એક સમાન પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલાની ઘણી નકલો બનાવવાની મંજૂરી આપે છે.
તેથી,પોલિઝોમ એ રિબોઝોમની શૃંખલા છે.

(A) "પેલાડેના કણો" એ રિબોઝોમ્સ માટે વપરાતો શબ્દ છે.
તેમને સૌપ્રથમ $1955$ માં જ્યોર્જ પેલાડે દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપ હેઠળ જોવામાં આવ્યા હતા.
રિબોઝોમ્સ એ $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી ઘટ્ટ, દાણાદાર રચનાઓ છે, અને તે પટલથી ઘેરાયેલી હોતી નથી.
તેઓ કોષમાં પ્રોટીન સંશ્લેષણના સ્થાન તરીકે કાર્ય કરે છે.