Mix Examples - Animal Kingdom Questions in Gujarati

(C) $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં ઉત્સર્જન માટે જોડીમાં કોથળી જેવી રચના ધરાવતા મૂત્રપિંડ (અથવા મેટાનેફ્રીડિયા) આવેલા હોય છે.
$Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયમાં મૂત્રપિંડ જેવા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન અંગોનો અભાવ હોય છે.
શૂળત્વચી પ્રાણીઓમાં ઉત્સર્જન અંશતઃ શરીરની સપાટી દ્વારા પ્રસરણ દ્વારા અને અંશતઃ અમીબોઇડ સીલોમોસાઇટ્સ (coelomocytes) દ્વારા થાય છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. Polychaeta: $Nereis$ $(A-s)$.
$2$. Trematoda: $Liver \text{ } Fluke$ $(B-r)$.
$3$. Arachnida: $Scorpion$ $(C-p)$.
$4$. Gastropoda: $Pila$ $(D-q)$.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $A-s, B-r, C-p, D-q$ છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$1$. મોલસ્કા સમુદાયના પ્રાણીઓ દેહકોષ્ઠધારી છે,એટલે કે તેમની પાસે સાચું દેહકોષ્ઠ હોય છે,સ્યુડોસીલ (કૂટદેહકોષ્ઠ) નહીં. સ્યુડોસીલ એ $Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$2$. નાઈડેરિયા સમુદાયના પ્રાણીઓમાં વિશિષ્ટ કોષો હોય છે જેને દંશકોષો (cnidoblasts) કહેવાય છે,જેમાં રક્ષણ અને શિકાર પકડવા માટે નેમેટોસિસ્ટ હોય છે.
$3$. એનેલિડા સમુદાયના પ્રાણીઓમાં તેમના દેહકોષ્ઠમાં ક્લોરાગોજન કોષો હોય છે,જે પૃષ્ઠવંશીઓના યકૃતની જેમ કાર્ય કરે છે અને સંગ્રહ તથા ચયાપચયમાં મદદ કરે છે.
$4$. ઈકાઈનોડર્મેટા સમુદાયના પ્રાણીઓનું મુખ્ય લક્ષણ તેમનું વિશિષ્ટ જલવાહક તંત્ર છે,જે પ્રચલન,ખોરાક પકડવા અને શ્વસનમાં મદદ કરે છે.

(A) સમુદાય Echinodermata અને સમુદાય Chordata બંનેમાં,ગર્ભનો વિકાસ ડ્યુટેરોસ્ટોમ (deuterostome) પદ્ધતિને અનુસરે છે. ડ્યુટેરોસ્ટોમમાં,બ્લાસ્ટોપોર (ગેસ્ટ્રુલેશન દરમિયાન બનતું પ્રથમ છિદ્ર) ગુદામાં વિકસે છે,જ્યારે મુખ પાછળથી અલગ સ્થાને બને છે. આ એક મુખ્ય ઉત્ક્રાંતિ લક્ષણ છે જે આ બંને સમુદાયોમાં સમાન જોવા મળે છે.

(D) ,$B$,અને $C$ (સી ક્યુકમ્બર,સી સ્ટાર અને સી અર્ચિન) એ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
$D$ (સી સ્ક્વિડ,$Loligo$) એ $Mollusca$ (મૃદુકાય) સમુદાયના $Cephalopoda$ વર્ગનું પ્રાણી છે.
તેથી,સી સ્ક્વિડ એ અન્ય કરતા અલગ છે.

(C) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$1$. સ્ટારફિશનું પ્રાણીશાસ્ત્રીય નામ $Astropecten$ છે $(A-q)$.
$2$. જેલીફિશનું પ્રાણીશાસ્ત્રીય નામ $Aurelia$ છે $(B-r)$.
$3$. ડેવિલફિશનું પ્રાણીશાસ્ત્રીય નામ $Octopus$ છે $(C-s)$.
$4$. કટલફિશનું પ્રાણીશાસ્ત્રીય નામ $Sepia$ છે $(D-p)$.
તેથી,સાચું સંયોજન $A-q, B-r, C-s, D-p$ છે.

(D) . હાઈડ્રા અરિય સમમિતિ દર્શાવે છે,જ્યારે શાર્ક દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ દર્શાવે છે.
$B$. પટ્ટીકૃમિ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ દર્શાવે છે,અને ઓક્ટોપસ પણ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ દર્શાવે છે.
$C$. અમીબા અસમમિતિય છે,પરંતુ સી અર્ચિન અરિય સમમિતિ (પંચાવયવી) દર્શાવે છે.
$D$. જેલીફિશ (કોષ્ઠાંત્રી) અને સ્ટારફિશ (શૂળત્વચી,પુખ્ત) બંને અરિય સમમિતિ દર્શાવે છે. તેથી,આ જોડી યોગ્ય રીતે જોડાયેલી છે.

(B) શીત-રુધિરવાળા પ્રાણીઓ,જેને $poikilothermic$ (અસમતાપી) પ્રાણીઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવા સજીવો છે જે ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ દ્વારા તેમના આંતરિક શરીરના તાપમાનનું નિયમન કરી શકતા નથી. તેના બદલે,તેમના શરીરનું તાપમાન તેમના પર્યાવરણના આસપાસના તાપમાન અનુસાર બદલાતું રહે છે. ઉદાહરણ તરીકે સરીસૃપ,ઉભયજીવી અને મોટાભાગની માછલીઓનો સમાવેશ થાય છે.

(C) $Dipleurula$ ડિંભને $Echinodermata$,$Hemichordata$ અને $Chordata$ સમુદાયો માટે કાલ્પનિક સામાન્ય પૂર્વજ ડિંભ સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે.
આ સિદ્ધાંતને આ ડ્યુટરોસ્ટોમ જૂથોમાં જોવા મળતા પ્રારંભિક વિકાસના તબક્કાઓ અને મૂળભૂત શારીરિક બંધારણની સમાનતા દ્વારા સમર્થન મળે છે.

(D) ચાલો આપેલા જૂથોના વર્ગીકરણના સ્તરનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$1$. વિકલ્પ $A$ માં,$Annelida$ એ સમુદાય (phylum) છે,વર્ગ નથી.
$2$. વિકલ્પ $B$ માં,$Pisces$ એ મહાવર્ગ (superclass) છે,સમુદાય નથી.
$3$. વિકલ્પ $C$ માં,$Protozoa$ એ ઉપસૃષ્ટિ/સમુદાય છે,$Rhizopoda$ એ વર્ગ છે,અને $Chordata$ એ સમુદાય છે.
$4$. વિકલ્પ $D$ માં,$Calcarea$ એ વર્ગ છે (Porifera અંતર્ગત),$Oligochaeta$ એ વર્ગ છે (Annelida અંતર્ગત),અને $Aves$ એ વર્ગ છે (Chordata અંતર્ગત). તેથી,ત્રણેય વર્ગો છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ ઉપાંગવિહીન સરીસૃપ: સાપ $(iii)$
$(B)$ જડબાવિહીન પૃષ્ઠવંશી: લેમ્પ્રે $(i)$
$(C)$ ઉભયજીવી: સેલેમેન્ડર $(ii)$
$(D)$ કાસ્થિમત્સ્ય: શાર્ક $(iv)$
$(E)$ ઉડવા માટે અસમર્થ પક્ષી: શાહમૃગ $(v)$
તેથી,સાચો ક્રમ $(A)-(iii), (B)-(i), (C)-(ii), (D)-(iv), (E)-(v)$ છે.

(B) પક્ષીઓ (વર્ગ $Aves$) અને સસ્તન પ્રાણીઓ (વર્ગ $Mammalia$) એ ઉષ્ણરુધિરવાળા (endothermic) પ્રાણીઓ છે જે તેમના શરીરનું તાપમાન સતત જાળવી રાખે છે.
તેમના ઉચ્ચ ચયાપચયના દર અને ઓક્સિજનના કાર્યક્ષમ પુરવઠાને ટેકો આપવા માટે,તેઓ ચાર ખંડોવાળું હૃદય ધરાવે છે.
આ રચના ઓક્સિજનયુક્ત અને ઓક્સિજનવિહીન રુધિરના સંપૂર્ણ અલગીકરણની ખાતરી કરે છે,જે ઉચ્ચ ઉર્જાની જરૂરિયાતો માટે એક ઉત્ક્રાંતિ અનુકૂલન છે.

(A) એનામ્નિયોટ્સ એવા પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે જેના ભ્રૂણમાં એમ્નિયોન (amnion) હોતું નથી,જે ભ્રૂણની આસપાસનું રક્ષણાત્મક પડ છે.
પૃષ્ઠવંશીઓના વર્ગીકરણમાં,માછલીઓ (કોન્ડ્રિક્થિસ અને ઓસ્ટિઈક્થિસ) અને ઉભયજીવીઓમાં તેમના ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન એમ્નિયોન વિકસતું નથી.
તેથી,તેમને સામૂહિક રીતે એનામ્નિયોટા (Anamniota) કહેવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,સરીસૃપ,પક્ષીઓ (વિહગ) અને સસ્તન પ્રાણીઓમાં એમ્નિયોન વિકસે છે અને તેમને એમ્નિયોટા (Amniota) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(D) માછલીઓ એ $Pisces$ મહાસમૂહના જલીય સજીવો છે.
તેઓ નીચેની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ ધરાવે છે:
$1$. $\text{ત્વચીય ભીંગડા}$: મોટાભાગની માછલીઓ ત્વચામાંથી ઉદ્ભવતા ભીંગડા (પ્લેકોઇડ, સાયક્લોઇડ, ટીનોઇડ અથવા ગેનોઇડ) ધરાવે છે.
$2$. $\text{યુગ્મિત મીનપક્ષો}$: માછલીઓ પાણીમાં હલનચલન, સંતુલન અને દિશા બદલવા માટે યુગ્મિત મીનપક્ષો (અગ્ર અને પશ્ચ) નો ઉપયોગ કરે છે.
$3$. $\text{ગ્રસનીય ઝાલરો}$: શ્વસન ઝાલરો દ્વારા થાય છે, જે ગ્રસનીય કમાન દ્વારા આધારિત હોય છે.
આ તમામ લક્ષણો માછલીઓમાં જોવા મળે છે, તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) માછલીઓના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસને $Ichthyology$ (મત્સ્યવિજ્ઞાન) કહેવામાં આવે છે.
$Herpetology$ એ ઉભયજીવીઓ અને સરીસૃપોનો અભ્યાસ છે.
$Saurology$ એ ગરોળીઓનો અભ્યાસ છે.
$Ornithology$ એ પક્ષીઓનો અભ્યાસ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) સાચી માછલીઓ $Pisces$ વર્ગમાં (અથવા $Chondrichthyes$ અને $Osteichthyes$) આવે છે અને શ્વસન માટે ઝાલર તથા પ્રચલન માટે મીનપક્ષો ધરાવે છે.
$A$. સિલ્વર ફિશ $(Lepisma)$ એ સંધિપાદ (phylum $Arthropoda$) સમુદાયનું અને કીટક (class $Insecta$) વર્ગનું પ્રાણી છે. તે માછલી નથી.
$B$. ગોલ્ડ ફિશ $(Carassius)$ એ અસ્થિમત્સ્ય છે.
$C$. સિલ્વર કાર્પ $(Hypophthalmichthys)$ એ અસ્થિમત્સ્ય છે.
$D$. સી હોર્સ $(Hippocampus)$ એ અસ્થિમત્સ્ય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(C) માછલી અને કેટલાક જલીય ડિંભ (જેમ કે $Tadpole$) માં પાર્શ્વ રેખા તંત્ર (Lateral line system) ન્યુરોમાસ્ટ અંગોનું બનેલું હોય છે.
આ સંવેદનાત્મક તંત્ર પાણીમાં થતા કંપનો અને દબાણમાં થતા ફેરફારોને પારખવા માટે જવાબદાર છે,જે તેમને તરવામાં અને શિકાર શોધવામાં મદદ કરે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ (ડોલ્ફિન) છે.
$\text{કાચબો}$, $\text{ગરોળી}$ અને $\text{મગર}$ એ $Reptilia$ (સરીસૃપ) વર્ગના પ્રાણીઓ છે, જે શીત-રુધિરવાળા (poikilothermic) પ્રાણીઓ છે.
$\text{ડોલ્ફિન}$ એ $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગનું પ્રાણી છે, જે ઉષ્ણ-રુધિરવાળા (homeothermic) પ્રાણીઓ છે.
તેથી, આપેલા વિકલ્પોમાંથી $\text{ડોલ્ફિન}$ અસંગત સભ્ય છે.

(C) સાચો જવાબ છે. સર્પેન્ટોલોજી,જેને ઓફિઓલોજી (Ophiology) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે પ્રાણીશાસ્ત્રની એક શાખા છે જે સાપના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે,જેમાં તેમનું વર્ગીકરણ,શરીરરચના,શરીરવિજ્ઞાન અને વર્તણૂકનો સમાવેશ થાય છે.

(A) માછલીઓ,ઉભયજીવીઓ અને સરીસૃપો બધા અંડપ્રસવી (oviparous) પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ઈંડા મૂકીને પ્રજનન કરે છે.
- માછલીઓ અને ઉભયજીવીઓ સામાન્ય રીતે પાણીમાં ઈંડા મૂકે છે,જ્યારે સરીસૃપો જમીન પર એમ્નિઓટિક ઈંડા મૂકે છે.
- કવચવાળા ઈંડા એ સરીસૃપો અને પક્ષીઓની લાક્ષણિકતા છે,માછલીઓ કે ઉભયજીવીઓની નહીં.
- ઝાલર માછલીઓમાં અને ઉભયજીવીઓના ડિંભ અવસ્થામાં જોવા મળે છે,પરંતુ પુખ્ત સરીસૃપોમાં હોતા નથી.
- ભીંગડા માછલીઓ અને સરીસૃપોમાં જોવા મળે છે,પરંતુ ઉભયજીવીઓમાં હોતા નથી.
તેથી,આ ત્રણેય જૂથોમાં સામાન્ય લક્ષણ ઈંડા મૂકવાની પ્રક્રિયા છે.

(A) $Newt$ એ $Amphibia$ (ઉભયજીવી) વર્ગનું પ્રાણી છે,જ્યારે $Hemidactylus$ (ઘરગરોળી) એ $Reptilia$ (સરીસૃપ) વર્ગનું પ્રાણી છે.
$Newt$ જેવા ઉભયજીવીઓમાં શરીર શીર્ષ અને ધડમાં વિભાજિત હોય છે; તેમાં ગ્રીવા (neck) નો અભાવ હોય છે.
$Hemidactylus$ જેવા સરીસૃપોમાં શરીર શીર્ષ,ગ્રીવા,ધડ અને પૂંછડીમાં વિભાજિત હોય છે.
તેથી,શરીરનું શીર્ષ,ગ્રીવા,ધડ અને પૂંછડીમાં વિભાજન એ બંને વચ્ચે સામાન્ય લાક્ષણિકતા નથી,કારણ કે $Newt$ માં સ્પષ્ટ ગ્રીવા હોતી નથી.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
ઓર્નિથોલોજી એ પ્રાણીશાસ્ત્રની એક વૈજ્ઞાનિક શાખા છે જે પક્ષીઓના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે.
- $A$ હર્પેટોલોજી એ ઉભયજીવીઓ અને સરીસૃપોનો અભ્યાસ છે.
- $C$ ઓન્કોલોજી એ કેન્સરનો અભ્યાસ છે.
- $D$ એન્થ્રોપોલોજી એ મનુષ્યો,માનવ વર્તન અને સમાજનો અભ્યાસ છે.

(D) પૃષ્ઠવંશીઓમાં,મસ્તિષ્ક ચેતાઓની સંખ્યા વિવિધ વર્ગોમાં અલગ-અલગ હોય છે.
$12$ જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ એ એમનિયોટ્સ (amniotes) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,જેમાં સરીસૃપ,પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,વિકલ્પોમાં દર્શાવેલ તમામ જૂથોમાં $12$ જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ હોય છે.

(A) સાચી જોડ $A$ (સસ્તન - મનુષ્યો) છે.
$B$ ખોટું છે કારણ કે કાનખજૂરો એ સંધિપાદ (Arthropoda) સમુદાયનું પ્રાણી છે,મૃદુકાયનું નહીં.
$C$ ખોટું છે કારણ કે સિલ્વર ફિશ એ એક કીટક (સંધિપાદ) છે,માછલી (મત્સ્ય) નથી.
$D$ ખોટું છે કારણ કે એકિડના એ સસ્તન પ્રાણી છે,શૂળત્વચી નથી.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$Aves$ (પક્ષીઓ) માં ગ્રીવા કશેરુકાઓની સંખ્યા અલગ-અલગ હોય છે,જે સામાન્ય રીતે પ્રજાતિના આધારે $8$ થી $25$ સુધીની હોય છે.
તેની સામે,લગભગ તમામ સસ્તન પ્રાણીઓમાં ગ્રીવાની લંબાઈને ધ્યાનમાં લીધા વિના બરાબર $7$ ગ્રીવા કશેરુકાઓ હોય છે.
$Aves$ અને $Mammals$ બંને સમતાપી (ગરમ રુધિરવાળા) છે,મેટાનેફ્રિક મૂત્રપિંડ ધરાવે છે અને એક જ દૈહિક ધમનીકાંડ ધરાવે છે (જોકે પક્ષીઓમાં જમણી બાજુનો અને સસ્તનોમાં ડાબી બાજુનો દૈહિક ધમનીકાંડ હોય છે,પરંતુ એક જ ધમનીકાંડની હાજરી એ બંનેમાં સમાન લક્ષણ છે).

(B) $Paramecium$ ના ટ્રાયકોસિસ્ટ્સ અને $Hydra$ ના નેમેટોસિસ્ટ્સ બંને વિશિષ્ટ અંગિકાઓ છે જેનો ઉપયોગ આક્રમણ અને રક્ષણ માટે થાય છે. ટ્રાયકોસિસ્ટ્સ ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં મુક્ત થાય છે જેથી સજીવ પોતાનું રક્ષણ કરી શકે અથવા શિકાર પકડી શકે,જ્યારે નેમેટોસિસ્ટ્સમાં ઝેરી પદાર્થો હોય છે જેનો ઉપયોગ શિકાર પકડવા અને શિકારીઓ સામે રક્ષણ મેળવવા માટે થાય છે.

(D) જીવંત અશ્મિ એટલે એવા સજીવો જે અશ્મિ રેકોર્ડમાં જોવા મળતા તેમના લુપ્ત થયેલા પૂર્વજો સાથે ગાઢ સામ્યતા ધરાવે છે.
$Coelacanth$ (લોબ-ફિન્ડ માછલી),$Limulus$ (કિંગ કરચલો) અને $Sphenodon$ (ટુઆટારા) એ બધા જીવંત અશ્મિઓના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે કારણ કે તેઓ લાખો વર્ષોથી ખૂબ જ ઓછા શારીરિક ફેરફારો સાથે અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) અજગર (Python) એ બિન-ઝેરી સાપ છે. તે $Pythonidae$ કુળનો સભ્ય છે. તે તેના શિકારને દબાવીને (ગૂંગળાવીને) મારી નાખે છે અને પછી તેને આખો ગળી જાય છે. તેની સામે,$Naja$ $naja$ (નાગ),$Bungarus$ (કાળતરો),અને $Hydrophis$ (દરિયાઈ સાપ) અત્યંત ઝેરી સાપ છે.

(A) સમૂહ $Annelida$ અને $Mollusca$ બંનેને $Lophotrochozoa$ (અથવા $Protostomia$) જૂથ હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે.
બંને સમુદાયો પ્રારંભિક ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન $spiral$ $cleavage$ (સર્પાકાર વિખંડન) દર્શાવે છે.
વધુમાં,બંને જૂથોમાં,$mesoderm$ (મધ્યગર્ભસ્તર) એ $4d$ કોષ (અથવા $mesentoblast$) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષમાંથી ઉતરી આવે છે,જે પ્રોટોસ્ટોમ્સમાં સર્પાકાર વિખંડનનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
તેથી,તેઓ તેમના પ્રારંભિક ભ્રૂણીય વિકાસના તબક્કાઓમાં સમાનતા ધરાવે છે.

(A) જૈવિક વર્ગીકરણમાં,$Annelida$ અને $Porifera$ બંનેને સૃષ્ટિ $Animalia$ (પ્રાણીસૃષ્ટિ) ના અલગ-અલગ સમુદાય (Phyla) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Aves$ એ એક વર્ગ છે,પરંતુ $Chordata$ એ એક સમુદાય છે,તેથી વિકલ્પ $B$ ખોટો છે.
$Mollusca$ એ એક સમુદાય છે,જ્યારે $Hydrozoa$ એ એક વર્ગ છે,તેથી વિકલ્પ $C$ ખોટો છે.
$Oligochaeta$ એ એક વર્ગ છે (જે $Annelida$ માં આવે છે),અને $Arthropoda$ એ એક સમુદાય છે,તેથી વિકલ્પ $D$ ખોટો છે.
તેથી,એકમાત્ર સાચી જોડી જેમાં બંને શબ્દો સમુદાય દર્શાવે છે તે $Annelida$ અને $Porifera$ છે.

(C) જે પ્રાણીઓ ખોરાક તરીકે વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓ બંનેનો ઉપયોગ કરે છે,તેમને $Omnivorous$ (મિશ્રાહારી) કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે મનુષ્ય,રીંછ,કાગડો,ઉંદર અને વંદા વગેરે.

(B) ખુલ્લા રુધિરાભિસરણ તંત્રમાં,રુધિર હૃદયમાંથી પંપ થઈને રુધિર અવકાશ અથવા સાઇનસમાં વહે છે.
$(i)$ $Ascidia$ (યુરોકોર્ડાટા) ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવે છે.
$(ii)$ $Cockroach$ (સંધિપાદ) ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવે છે.
$(iii)$ $Earthworm$ (નૂપુરક) બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવે છે.
$(iv)$ $Prawn$ (સંધિપાદ) ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવે છે.
$(v)$ $Silver$ $fish$ (સંધિપાદ) ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવે છે.
$(vi)$ $Snail$ (મૃદુકાય) ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવે છે.
$(vii)$ $Squid$ (મૃદુકાય) બંધ રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવે છે.
તેથી,ખુલ્લું રુધિરાભિસરણ તંત્ર ધરાવતા પ્રાણીઓ $(i), (ii), (iv), (v),$ અને $(vi)$ છે.

(A) સ્ટીરિયોબ્લાસ્ટુલા એ એક નક્કર બ્લાસ્ટુલા છે જેમાં કોઈ બ્લાસ્ટોસીલ હોતું નથી,અને તે ગીચ રીતે ગોઠવાયેલા મોટા કદના કોષોનું બનેલું હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,તે $Cnidaria$,$Annelida$ $(Nereis)$ અને કેટલાક મૃદુકાય (molluscs) પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.

(D) ઈંડાનું કદ સામાન્ય રીતે સજીવના કદ સાથે સંબંધિત હોય છે, પરંતુ તેમાં અપવાદો હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી, અમેરિકન ટોડ $(Anaxyrus \text{ } americanus)$ અત્યંત નાના ઈંડા મૂકે છે, જેનો વ્યાસ સામાન્ય રીતે $1 \text{ } mm$ થી $1.5 \text{ } mm$ જેટલો હોય છે. હમિંગબર્ડ નાના પક્ષીઓ હોવા છતાં, તેમના ઈંડા અમેરિકન ટોડના ઈંડા કરતા નોંધપાત્ર રીતે મોટા હોય છે. સેલ્મન માછલીના ઈંડા પણ મોટા હોય છે, અને બ્લુ વ્હેલ સસ્તન પ્રાણી છે જે ઈંડા મૂકતા નથી.

(C) સર્પાકાર વિખંડન એ વિખંડનનો એક પ્રકાર છે જેમાં બ્લાસ્ટોમર્સ ગર્ભના પ્રાણી-વનસ્પતિ અક્ષની સાપેક્ષમાં સર્પાકાર ગોઠવણીમાં હોય છે.
આ પ્રકારનું વિખંડન લોફોટ્રોકોઝોઆ (Lophotrochozoa) સમૂહની લાક્ષણિકતા છે,જેમાં એનેલિડા,મોલસ્કા,પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ અને રોટિફેરા જેવા સમુદાયોનો સમાવેશ થાય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,એનેલિડા અને રોટિફેરા સર્પાકાર વિખંડન દર્શાવે છે,તેથી વિકલ્પ $C$ સૌથી યોગ્ય છે.

(A) જીવવિજ્ઞાનમાં,જે સજીવો ક્રમિક ઉભયલિંગીપણું (sequential hermaphroditism) દર્શાવે છે,જેમાં તેઓ પહેલા નર તરીકે કાર્ય કરે છે અને પછી માદામાં રૂપાંતરિત થાય છે,તેમને $Protandrous$ કહેવામાં આવે છે.
$Protandry$ એ ક્રમિક ઉભયલિંગીપણાનો એક પ્રકાર છે જે સામાન્ય રીતે વિવિધ અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ અને કેટલીક માછલીઓની પ્રજાતિઓમાં જોવા મળે છે.
આથી,જે સજીવ શરૂઆતમાં નર હોય અને પછી માદામાં બદલાય છે,તેને $Protandrous$ કહેવાય છે.

(A) જીવંત અશ્મિ એ એક એવું વર્તમાન ટેક્સન છે જે અશ્મિભૂત રેકોર્ડમાંથી જાણીતી સંબંધિત પ્રજાતિઓ સાથે ગાઢ સામ્યતા ધરાવે છે.
$Latimeria$ (સીલેકેન્થ) એ જીવંત અશ્મિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે કારણ કે તે માછલીઓના એવા જૂથ સાથે સંબંધિત છે જે લાખો વર્ષો પહેલા લુપ્ત થઈ ગયા હોવાનું માનવામાં આવતું હતું.
$Uromastix$ એ ગરોળીની એક પ્રજાતિ છે અને $Archaeopteryx$ એ લુપ્ત થયેલ સંક્રાંતિક અશ્મિ છે,જીવંત અશ્મિ નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $Latimeria$ છે.

(A) જીવંત અશ્મિ એ એક એવો વર્તમાન ટેક્સન છે જે અશ્મિ રેકોર્ડમાંથી જાણીતી સંબંધિત પ્રજાતિઓ સાથે ગાઢ સામ્યતા ધરાવે છે.
$Sphenodon$ (ટુઆટારા) એ ન્યુઝીલેન્ડમાં જોવા મળતું એક સરીસૃપ છે જે લાખો વર્ષોથી લગભગ અપરિવર્તિત રહ્યું છે,જે તેને જીવંત અશ્મિનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બનાવે છે.
$Heloderma$ એ ઝેરી ગરોળીઓની એક પ્રજાતિ છે,જ્યારે સસલા અને દેડકા એ આધુનિક,અત્યંત વિકસિત સજીવો છે જે જીવંત અશ્મિની વ્યાખ્યામાં બંધબેસતા નથી.

(A) પ્રાણી સૃષ્ટિ $(Animalia)$ માં એવા સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે બહુકોષી,સુકોષકેન્દ્રી અને પરપોષી હોય છે. તેઓ જલજ અને સ્થળજ એમ બંને પ્રકારના નિવાસસ્થાનોમાં જોવા મળે છે. વનસ્પતિ,ફૂગ અને બેક્ટેરિયાથી વિપરીત,પ્રાણી સૃષ્ટિના સભ્યોમાં કોષદિવાલનો અભાવ હોય છે. તેથી,વિકલ્પ $A$ પ્રાણી સૃષ્ટિના મૂળભૂત લક્ષણોનું યોગ્ય વર્ણન કરે છે.

(A) પ્રાણી સૃષ્ટિ $(Animalia)$ ના સભ્યો બહુકોષી,સુકોષકેન્દ્રિય અને પરપોષી હોય છે. તેઓ જલજ અને સ્થળજ એમ બંને પ્રકારના નિવાસસ્થાનોમાં જોવા મળે છે. $Monera$ સૃષ્ટિમાં એકકોષી આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. $Protista$ સૃષ્ટિમાં મુખ્યત્વે એકકોષી સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે. $Plantae$ સૃષ્ટિમાં બહુકોષી સુકોષકેન્દ્રી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે જે સ્વયંપોષી હોય છે.

(B) સાચું છે કારણ કે તમામ પ્રાણીઓ (સૃષ્ટિ પ્રાણી) બહુકોષીય,સુકોષકેન્દ્રીય સજીવો છે જેમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
$R$ સાચું છે કારણ કે વાદળી (સમૂહ છિદ્રકાય/Porifera) વિષમપોષી પ્રાણીઓ છે જેમાં હરિતદ્રવ્ય હોતું નથી અને તેઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ કરતા નથી; તેઓ તેમના શરીરના છિદ્રોમાંથી પસાર થતા પાણીના પ્રવાહમાંથી ગાળણ (અવશોષણનું એક સ્વરૂપ) દ્વારા પોષક તત્વો મેળવે છે.
જોકે,$R$ એ પ્રાણીઓ શા માટે બહુકોષીય સુકોષકેન્દ્રીય છે તેની સીધી સમજૂતી નથી; તે માત્ર પ્રાણી સૃષ્ટિના એક સમૂહ (છિદ્રકાય) ની વિશિષ્ટ લાક્ષણિકતા છે.

(D) ખુલ્લા રુધિરાભિસરણતંત્રમાં,રુધિર હૃદયમાંથી બહાર નીકળીને રુધિર કોટરો (દેહગુહા) માં વહે છે,જ્યાં કોષો અને પેશીઓ સીધા જ રુધિરમાં ડૂબેલા રહે છે.
$1$. સંધિપાદ (Arthropoda) $(a)$: આ સજીવોમાં ખુલ્લું રુધિરાભિસરણતંત્ર હોય છે.
$2$. નૂપુરક (Annelida) $(b)$: આ સજીવોમાં બંધ રુધિરાભિસરણતંત્ર હોય છે.
$3$. મેરુદંડી (Chordata) $(c)$: આ સજીવોમાં બંધ રુધિરાભિસરણતંત્ર હોય છે.
$4$. મૃદુકાય (Mollusca) $(d)$: મોટાભાગના મૃદુકાય (સિફાલોપોડા સિવાય) માં ખુલ્લું રુધિરાભિસરણતંત્ર હોય છે.
તેથી,સંધિપાદ અને મૃદુકાય બંનેમાં ખુલ્લું રુધિરાભિસરણતંત્ર જોવા મળે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
$1$. જલવાહિની તંત્ર એ સમુદાય સછિદ્ર (Porifera) એટલે કે વાદળીનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$2$. મેદસ્તર (Blubber) એ વ્હેલ જેવા દરિયાઈ સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું ચરબીનું જાડું પડ છે,કાંગારૂમાં નહીં.
$3$. બ્રૂડ પાઉચ (બચ્ચાં ઉછેરવાની કોથળી) કાંગારૂ જેવા માર્સુપિયલ પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે,ઈંડા મૂકતા સસ્તન પ્લેટીપસમાં નહીં.
$4$. જ્યોતકોષો એ ચપટાકૃમિ (Platyhelminthes) માં જોવા મળતી વિશિષ્ટ ઉત્સર્ગ રચનાઓ છે જે આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.

(D) માંકડ $(Cimex)$,જળો $(Hirudinaria)$ અને મચ્છર $(Anopheles/Culex)$ માં ઘણી સમાનતાઓ જોવા મળે છે:
$1$. આ ત્રણેય બાહ્ય પરોપજીવીઓ છે જે યજમાન સજીવોના રુધિર પર નભે છે.
$2$. તેઓ રક્તચૂષક (sanguinivorous) પ્રાણીઓ તરીકે ઓળખાય છે.
$3$. સતત રુધિર મેળવવા માટે,તેઓ તેમની લાળમાં પ્રતિસ્કંદક (anticoagulants) મુક્ત કરે છે,જે કરડવાની જગ્યાએ રુધિરને જામી જતું અટકાવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(A) 'કૃમિ' શબ્દ વિવિધ સમુદાયો જેવા કે પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ),એસ્કેલ્મિન્થિસ (ગોળ કૃમિ) અને એનેલિડા (ખંડીય કૃમિ) માટે વપરાય છે.
આ તમામ સજીવો ત્રિગર્ભસ્તરીય હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર,મધ્ય ગર્ભસ્તર અને અંતઃ ગર્ભસ્તર.
બધા કૃમિ ખંડોયુક્ત હોતા નથી (દા.ત.,પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ અખંડિત હોય છે),તેમજ તે બધા અંતઃપરોપજીવી કે મુક્તજીવી હોતા નથી.
તેથી,આ તમામ જૂથોમાં સમાન રીતે જોવા મળતી સૌથી સચોટ લાક્ષણિકતા એ છે કે તેઓ ત્રિગર્ભસ્તરીય છે.

(D) અરીય સમમિતિ એ શરીરની એવી રચના છે જેમાં શરીરને મધ્ય અક્ષમાંથી પસાર થતા કોઈપણ સમતલ દ્વારા સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરી શકાય છે.
$1$. $Ctenophora$ (ટીનોફોરા): આ સજીવો અરીય સમમિતિ દર્શાવે છે.
$2$. $Coelenterata$ (કોષ્ઠાંત્રિ): આ સજીવો પણ અરીય સમમિતિ દર્શાવે છે.
$3$. $Echinodermata$ (શૂળત્વચી): પુખ્ત શૂળત્વચી પ્રાણીઓ અરીય સમમિતિ (ખાસ કરીને પંચ-અરીય સમમિતિ) દર્શાવે છે, જોકે તેમની ડિંભ અવસ્થા દ્વિપાર્શ્વસ્થ સમમિતિ ધરાવે છે.
આમ, ત્રણેય સમુદાયો પુખ્ત અવસ્થામાં અરીય સમમિતિ ધરાવતા હોવાથી, સાચો જવાબ $\text{ઉપરના}$ $\text{બધા}$ $\text{જ}$ છે.

(D) ઉભયલિંગી અથવા દ્વિલિંગી પ્રાણીઓ એવા છે જે એક જ સજીવમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો ધરાવે છે.
$1$. હાઈડ્રા એ કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયનું પ્રાણી છે જે ઉભયલિંગી છે.
$2$. જળો (Hirudinaria) એ નૂપુરક સમુદાયનું પ્રાણી છે જે ઉભયલિંગી છે.
$3$. ચપટાકૃમિ (પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ જેમ કે Taenia) ઉભયલિંગી હોય છે.
$4$. કરમિયું (Ascaris) એકલિંગી છે.
$5$. હોમો સેપિયન્સ (મનુષ્ય) એકલિંગી છે.
$6$. ટોડ અને તારામાછલી પણ એકલિંગી છે.
તેથી,હાઈડ્રા,જળો અને ચપટાકૃમિ ધરાવતો સમૂહ ઉભયલિંગી પ્રાણીઓનો છે.

(D) પુનર્જનન એ નવીનીકરણ,પુનઃસ્થાપન અને વૃદ્ધિની પ્રક્રિયા છે જે જનીનસમૂહ,કોષો,સજીવો અને નિવસનતંત્રને કુદરતી ફેરફારો અથવા ખલેલ કે નુકસાન પહોંચાડતી ઘટનાઓ સામે રક્ષણ આપે છે.
તારા માછલી $(Asterias)$ માં,જો હાથ કપાઈ જાય તો તે ફરીથી ઉગી શકે છે.
જળવ્યાળ $(Hydra)$ માં,આંતરકોષીય કોષોની હાજરીને કારણે શરીર પુનર્જનનની ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવે છે.
લ્યુકોસોલેનીયા (એક પ્રકારનું વાદળી) માં પણ પુનર્જનન એક જાણીતી ઘટના છે.
તેથી,આપેલા તમામ સજીવો પુનર્જનનની ક્ષમતા દર્શાવે છે.

(D) $Phylum$ $Echinodermata$ (શૂળત્વચી સમુદાય) ના લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. આ સજીવો મુખ્યત્વે દરિયાઈ હોય છે અને મીઠા પાણીમાં જોવા મળતા નથી.
$2$. તેઓ પરજીવી હોતા નથી,પરંતુ મુક્તજીવી હોય છે.
$3$. તેમની પાસે સાંધાવાળા ઉપાંગો (Jointed appendages) હોતા નથી; આ $Arthropoda$ સમુદાયનું મુખ્ય લક્ષણ છે.
$4$. તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો $Echinodermata$ માટે ખોટા છે. આથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) $1$. વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે શાહમૃગ અને પેંગ્વિન જેવા ઉડી ન શકતા પક્ષીઓ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
$2$. વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે અજગર અને ઉંદર-સાપ જેવા ઘણા સાપ બિન-ઝેરી હોય છે.
$3$. વિકલ્પ $C$ સાચો છે કારણ કે મોટાભાગના ઉભયજીવીઓ,જેમ કે દેડકા અને ટોડ,તેમના જીવનચક્ર અને ઇંડા મૂકવા માટે જલીય વાતાવરણની જરૂર હોય છે.
$4$. વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે પ્લેટિપસ અને એકિડના જેવા મોનોટ્રીમ્સ અંડપ્રસવી (ઇંડા મૂકતા) સસ્તન પ્રાણીઓ છે.