Class-Mammalia Questions in Gujarati

(B) બાહ્યકર્ણ અથવા કર્ણપલ્લવની હાજરી એ $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગની એક વિશિષ્ટ અને મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે.
પક્ષીઓમાં બાહ્યકર્ણ હોતા નથી; તેના બદલે,તેમની પાસે પીંછાઓથી ઢંકાયેલા નાના છિદ્રો હોય છે.
સરિસૃપોમાં પણ બાહ્યકર્ણનો અભાવ હોય છે અને સામાન્ય રીતે તેમની પાસે કાન તરીકે માત્ર કર્ણપટલ (tympanum) હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) બ્લુ વ્હેલ $(Balaenoptera musculus)$ એ પૃથ્વી પર હાલમાં જીવતું સૌથી મોટું સસ્તન પ્રાણી છે. તે $Cetacea$ શ્રેણીમાં આવે છે. ડાયનોસોર મોટા સરીસૃપ હતા,પરંતુ તેઓ સસ્તન પ્રાણીઓ નથી. હાથી અને ગેંડા મોટા જમીન પર રહેતા સસ્તન પ્રાણીઓ છે,પરંતુ તેઓ બ્લુ વ્હેલ કરતા ઘણા નાના હોય છે.

(C) પક્ષીઓ $(Aves)$ અને ચામાચીડિયા $(Mammalia)$ બંને ઉડવા માટે પાંખો ધરાવે છે અને બંને સમતાપી (ઉષ્ણરુધિરવાળા) છે, તેમજ બંનેમાં ચતુષ્ખંડી હૃદય જોવા મળે છે.
જોકે, $diaphragm$ (ઉરોદરપટલ) ની હાજરી એ સસ્તન પ્રાણીઓનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
પક્ષીઓમાં ઉરોદરપટલનો અભાવ હોય છે; તેના બદલે, તેઓ કાર્યક્ષમ શ્વસન માટે ફેફસાં સાથે જોડાયેલી વાયુકોથળીઓ ધરાવે છે.
તેથી, ઉરોદરપટલની હાજરી એ મુખ્ય શારીરિક લક્ષણ છે જે ચામાચીડિયાને પક્ષીઓથી અલગ પાડે છે.

(A) અપત્યપ્રસવી પ્રાણીઓ તે છે જે ઈંડા મૂકવાને બદલે સીધા બચ્ચાને જન્મ આપે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$A$ (ડોલ્ફિન) એ સસ્તન પ્રાણી છે જે અપત્યપ્રસવી છે.
$B$ (બતકચાંચ/પ્લેટિપસ) એ અંડપ્રસવી સસ્તન પ્રાણી છે.
$C$ (શાહમૃગ) અને $D$ (પૅગ્વિન) એ પક્ષીઓ છે,અને તમામ પક્ષીઓ અંડપ્રસવી હોય છે.

(D) કર્ણપલ્લવ (બાહ્ય કાન) ની હાજરી એ $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગનું એક વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
$Reptilia$ (સરિસૃપ),$Aves$ (વિહગ) અને $Amphibia$ (ઉભયજીવી) જેવા અન્ય વર્ગોમાં બાહ્ય કાન કે કર્ણપલ્લવ હોતા નથી.

(D) ચામાચીડિયું એ ઉડતું સસ્તન પ્રાણી છે. તે $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગમાં આવે છે કારણ કે તેમાં સ્તનગ્રંથીઓ હોય છે,તેના શરીર પર વાળ હોય છે અને તે ઈંડા મૂકવાને બદલે બચ્ચાંને જન્મ આપે છે.

(B) વિધાન $(P)$ સાચું છે કારણ કે મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ બચ્ચાંને જન્મ આપે છે (અપત્યપ્રસવી),જોકે તેમાં મોનોટ્રીમ્સ (દા.ત.,પ્લેટિપસ) જેવા અપવાદો છે.
કારણ $(Q)$ પણ સાચું છે કારણ કે બાહ્ય કાન અથવા કર્ણપલ્લવની હાજરી એ સસ્તન વર્ગનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
જોકે,સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી છે તે હકીકત બાહ્ય કર્ણપલ્લવની હાજરીને કારણે નથી. આ સસ્તન વર્ગના બે સ્વતંત્ર લક્ષણો છે.
તેથી,બંને વિધાનો સાચાં છે,પરંતુ $P$ એ $Q$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(A) આકૃતિમાં દર્શાવેલ પ્રાણી પ્લેટિપસ (Ornithorhynchus anatinus) છે.
પ્લેટિપસ એ એક વિશિષ્ટ સસ્તન પ્રાણી છે જે મોનોટ્રીમેટા (Monotremata) શ્રેણીમાં આવે છે.
મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી (Viviparous) હોય છે,પરંતુ મોનોટ્રીમ્સ અંડપ્રસવી (Oviparous) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ ઈંડા મૂકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.

(A) સસ્તન પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે અપત્યપ્રસવી (viviparous) હોય છે, એટલે કે તેઓ સીધા બચ્ચાંને જન્મ આપે છે. જોકે, સસ્તન પ્રાણીઓનો એક નાનો સમૂહ છે જેને મોનોટ્રીમ્સ (monotremes) કહેવામાં આવે છે જે ઈંડા મૂકે છે. $Duck-billed$ $platypus$ $(Ornithorhynchus$ $anatinus)$ એ અંડપ્રસવી સસ્તનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. પૅગ્વિન એ પક્ષી છે અને ડોલ્ફિન એ અપત્યપ્રસવી સસ્તન છે. તેથી, સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) બંને વિધાનો સાચાં છે. ચામાચીડિયું અને વ્હેલ સસ્તન પ્રાણીઓ છે કારણ કે તેઓમાં સ્તન ગ્રંથીઓ હોય છે,શરીર પર વાળ હોય છે અને તેઓ બચ્ચાંને જન્મ આપે છે. સસ્તન પ્રાણીઓનું એક લાક્ષણિક લક્ષણ ચાર ખંડોવાળું હૃદય (બે કર્ણક અને બે ક્ષેપક) છે,જે ઓક્સિજનયુક્ત અને ઓક્સિજનવિહીન રુધિરને સંપૂર્ણપણે અલગ રાખે છે. ચાર ખંડોવાળું હૃદય એ સસ્તન પ્રાણીઓની ઉચ્ચ ચયાપચયની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટેનું એક મહત્વનું શારીરિક લક્ષણ છે,તેથી વિધાન $Q$ એ સમજાવે છે કે શા માટે તેમને સસ્તન પ્રાણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. તેથી,$Q$ એ $P$ ની સાચી સમજૂતી છે.

(B) અપત્યપ્રસવી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જે ઈંડા મૂકવાને બદલે સીધા બચ્ચાને જન્મ આપે છે.
$1$. કાંગારૂ,ડોલ્ફિન,ઉંદર અને વ્હેલ એ બધા સસ્તન પ્રાણીઓ છે.
$2$. મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી હોય છે.
$3$. પ્લેટિપસ એ અંડપ્રસવી (ઈંડા મૂકતું) સસ્તન પ્રાણી છે.
$4$. પેંગ્વિન,મગર અને શાહમૃગ અંડપ્રસવી છે.
તેથી,કાંગારૂ,ડોલ્ફિન,ઉંદર અને વ્હેલનું જૂથ અપત્યપ્રસવી છે.

(D) $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગની લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. $mammary$ $glands$ (દૂધસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ) ની હાજરી એ સસ્તનોની સૌથી મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે,જેનો ઉપયોગ તેમના બચ્ચાઓને પોષણ આપવા માટે થાય છે.
$2$. $muscular$ $diaphragm$ (સ્નાયુમય ઉરોદરપટલ) એ તમામ સસ્તનોમાં જોવા મળતી એક વિશિષ્ટ રચના છે જે ઉરસગુહાને ઉદરગુહાથી અલગ કરે છે અને શ્વસનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$3$. જોકે અપત્યપ્રસવી કે વિષમદંતી દાંત જેવી લાક્ષણિકતાઓ સામાન્ય છે,પરંતુ તેમાં અપવાદો જોવા મળે છે (દા.ત.,$Ornithorhynchus$ કે પ્લેટિપસ અંડપ્રસવી છે).
$4$. તેથી,સ્નાયુમય ઉરોદરપટલ અને દૂધસ્ત્રાવી ગ્રંથિઓ એ તમામ સસ્તનોની સાર્વત્રિક લાક્ષણિકતાઓ છે.

(D) મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી (viviparous) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સીધા બચ્ચાને જન્મ આપે છે.
જોકે,સસ્તન પ્રાણીઓનો એક નાનો સમૂહ છે જેને મોનોટ્રીમ્સ (monotremes) કહેવામાં આવે છે,જે અંડપ્રસવી (oviparous) હોય છે,એટલે કે તેઓ ઈંડા મૂકે છે.
$Ornithorhynchus$ (બતકચાંચ - Platypus) અને $Tachyglossus$ (એકિડના - Echidna) એ અંડપ્રસવી સસ્તન પ્રાણીઓના ઉત્તમ ઉદાહરણો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) સસ્તન વર્ગ $(Mammalia)$ ના પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા માદામાં સ્તન ગ્રંથિઓની હાજરી છે,જે દૂધ ઉત્પન્ન કરે છે અને તેનો ઉપયોગ તેમના બચ્ચાઓને પોષણ આપવા માટે થાય છે. આ સસ્તન પ્રાણીઓનું સૌથી વિશિષ્ટ અને મુખ્ય લક્ષણ છે. અન્ય લક્ષણોમાં ત્વચા પર વાળની હાજરી અને બે જોડ ઉપાંગોનો સમાવેશ થાય છે.

(B) હાથી $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગનું પ્રાણી છે. તમામ સસ્તન પ્રાણીઓની જેમ,તેમાં પણ ડાબી બાજુ વળતી મહાધમની કમાન (systemic arch) જોવા મળે છે. તેથી,મહાધમની કમાન જમણી બાજુ વળે છે તે વિધાન ખોટું છે. હાથી સમતાપી પ્રાણી છે અને તાપમાનના નિયમન માટે તેમાં સુવિકસિત કર્ણપલ્લવ (બાહ્ય કાન) જોવા મળે છે.

(A) સસ્તન પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા સ્તનગ્રંથિઓની હાજરી છે અને તેઓ સામાન્ય રીતે અપત્યપ્રસવી હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સીધા બચ્ચાંને જન્મ આપે છે.
આનું કારણ એ છે કે વિકસતો ગર્ભ માતૃશરીરમાં જરાયુ (placenta) નામની વિશિષ્ટ રચના દ્વારા પોષણ મેળવે છે,જે પોષક તત્વો અને નકામા પદાર્થોના વિનિમય માટે જવાબદાર છે.
તેથી,વિધાન $A$ સાચું છે અને કારણ $R$ આ લાક્ષણિકતા માટેની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(A) સામાન્ય રીતે સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી (viviparous) હોય છે,એટલે કે તેઓ સીધા બચ્ચાને જન્મ આપે છે.
જોકે,બતકચાંચ (Platypus) એ અંડપ્રસવી (oviparous) સસ્તન પ્રાણી છે,જેનો અર્થ છે કે તે ઈંડા મૂકે છે.
આ તેને કાંગારૂ,વ્હેલ અને ચામાચીડિયા જેવા અન્ય સસ્તન પ્રાણીઓથી અલગ પાડે છે,જે અપત્યપ્રસવી છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(C) $\text{ડોલ્ફિન}$ એ એક દરિયાઈ સસ્તન પ્રાણી છે જે જલીય જીવનશૈલી માટે વિશિષ્ટ અનુકૂલનો ધરાવે છે, જેમ કે સુવ્યવસ્થિત શરીર (streamlined body), મીનપક્ષો (રૂપાંતરિત અંગો), અને શ્વાસ લેવા માટે બ્લોહોલ। આ લક્ષણો તેને પાણીમાં અસરકારક રીતે તરવામાં મદદ કરે છે। આની સરખામણીમાં, ઉંદર, કાંગારૂ અને ચામાચીડિયું મુખ્યત્વે જમીન પર રહેતા અથવા હવામાં ઉડતા પ્રાણીઓ છે।

(C) સસ્તન પ્રાણીઓમાં,દૈહિક મહાધમની (aortic arch) હૃદયની ડાબી બાજુએ વળેલી હોય છે. પક્ષીઓમાં (Aves),જેમ કે કબૂતર,કાગડો અને મોર,દૈહિક મહાધમની જમણી બાજુએ વળેલી હોય છે. ડોલ્ફિન એ સસ્તન પ્રાણી હોવાથી,તેની મહાધમની કમાન ડાબી બાજુએ વળેલી હોય છે.

(D) મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓમાં,પુખ્ત રક્તકણો $(RBCs)$ કોષકેન્દ્ર ધરાવતા નથી (કોષકેન્દ્રવિહીન),જેથી હિમોગ્લોબિન માટે વધુ જગ્યા મળે અને રુધિરની ઓક્સિજન વહન કરવાની ક્ષમતા વધે. ઊંટ અને લામા જેવા પ્રાણીઓ અપવાદ છે,જેમાં કોષકેન્દ્રયુક્ત $RBCs$ જોવા મળે છે. કાસ્થિમત્સ્ય,વિહગ અને સરીસૃપ જેવા અન્ય વર્ગોમાં તેમના સમગ્ર જીવનકાળ દરમિયાન કોષકેન્દ્રયુક્ત $RBCs$ જોવા મળે છે.

(A) ચામાચીડિયું ($Chiroptera$ શ્રેણી) એ એકમાત્ર સસ્તન પ્રાણી છે જે સાચી અને લાંબા સમય સુધી ઉડવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. જોકે ઉડતી ખિસકોલી જેવા અન્ય સસ્તન પ્રાણીઓ હવામાં સરકી શકે છે,પરંતુ તેમની પાસે ચામાચીડિયાની જેમ ઉડવા માટે જરૂરી શારીરિક અનુકૂલનો હોતા નથી.

(B) ચામાચીડિયા $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગના પ્રાણીઓ છે.
સસ્તન પ્રાણીઓના મુખ્ય લક્ષણોમાં સ્તન ગ્રંથીઓની હાજરી,ત્વચા પર વાળ અને ઉષ્ણરુધિરવાળા $(homeothermic)$ હોવાનો સમાવેશ થાય છે.
પક્ષીઓથી વિપરીત,ચામાચીડિયાના ફેફસાં સાથે વાતાશયો જોડાયેલા હોતા નથી,તેમજ તેમની પાસે પેષણી કે ચાંચ હોતી નથી.
ચામાચીડિયા એકમાત્ર એવા સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે સાચી રીતે ઉડી શકે છે,કારણ કે તેમની આંગળીઓ વચ્ચે પટલ $(patagium)$ આવેલું હોય છે.

(A) પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓના વિવિધ વર્ગોમાં હૃદયની રચના અલગ-અલગ હોય છે.
$1$. દેડકા (ઉભયજીવી) $3$ ખંડોનું હૃદય ($2$ કર્ણક અને $1$ ક્ષેપક) ધરાવે છે.
$2$. સાપ અને કાચબા (સરીસૃપ) સામાન્ય રીતે $3$ ખંડોનું હૃદય ધરાવે છે,સિવાય કે મગર જેમાં $4$ ખંડોનું હૃદય હોય છે.
$3$. ચામાચીડિયું (સસ્તન) $4$ ખંડોનું હૃદય ($2$ કર્ણક અને $2$ ક્ષેપક) ધરાવે છે,જે ઓક્સિજનયુક્ત અને ઓક્સિજનવિહીન રુધિરને સંપૂર્ણપણે અલગ રાખવામાં મદદ કરે છે,જે તેમના ઉચ્ચ ચયાપચયના દરને ટેકો આપે છે.

(B) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ બચ્ચાંને જન્મ આપે છે.
વિધાન $R$ સાચું છે કારણ કે બાહ્ય કર્ણપલ્લવની હાજરી એ સસ્તન પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
જો કે,બાહ્ય કર્ણપલ્લવની હાજરી એ સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી હોવાનું કારણ નથી. આ બંને સસ્તન વર્ગ $(Mammalia)$ ના અલગ-અલગ નિદાનાત્મક લક્ષણો છે. તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(A) ચતુષ્ખંડીય હૃદય એ સસ્તન પ્રાણીઓ,પક્ષીઓ અને મગરોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વ્હેલ એ સસ્તન પ્રાણી છે.
અળસિયામાં બંધ પ્રકારનું પરિવહન તંત્ર હોય છે જેમાં પાર્શ્વ હૃદય (સ્યુડો-હાર્ટ) હોય છે,પરંતુ ચતુષ્ખંડીય હૃદય હોતું નથી.
શાર્ક એ કાસ્થિમત્સ્ય છે અને તેમાં દ્વિખંડીય હૃદય હોય છે.
સાલામાન્ડર એ ઉભયજીવી છે અને તેમાં ત્રિખંડીય હૃદય હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ વ્હેલ છે.

(B) બતકચાંચ (Ornithorhynchus anatinus) એ મોનોટ્રીમ (monotreme) છે,જે સસ્તન પ્રાણીઓનો એક વિશિષ્ટ સમૂહ છે.
$X$: બતકચાંચ એ અંડપ્રસવી (ઈંડા મૂકતા) સસ્તન પ્રાણી છે,તેથી વિધાન $X$ સાચું છે.
$Y$: બતકચાંચમાં ચતુષ્ખંડીય હૃદય હોય છે,પરંતુ તેની મહાધમની કમાન ડાબી બાજુ વળે છે,જમણી બાજુ નહીં. તેથી,વિધાન $Y$ ખોટું છે.
$Z$: બતકચાંચમાં સ્તનગ્રંથિઓ અને વાળ હોય છે,જે સસ્તન પ્રાણીઓના લાક્ષણિક લક્ષણો છે,તેથી વિધાન $Z$ સાચું છે.
આમ,$X$ અને $Z$ સાચાં છે,જ્યારે $Y$ ખોટું છે.

(B) $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગના પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા માદામાં સ્તનગ્રંથિઓની હાજરી છે.
આ ગ્રંથિઓ દૂધનો સ્ત્રાવ કરે છે,જેનો ઉપયોગ બચ્ચાના પોષણ માટે થાય છે.
આ એક વિશિષ્ટ લક્ષણ છે જે સસ્તન પ્રાણીઓને પૃષ્ઠવંશીઓના અન્ય તમામ વર્ગોથી અલગ પાડે છે.

(D) સસ્તન પ્રાણીઓ અનેક વિશિષ્ટ લક્ષણો ધરાવે છે જે તેમને અન્ય પૃષ્ઠવંશી વર્ગોથી અલગ પાડે છે.
$1$. સ્તનગ્રંથિઓની હાજરી એ સૌથી વિશિષ્ટ લક્ષણ છે,જેનો ઉપયોગ તેમના બચ્ચાઓના પોષણ માટે થાય છે.
$2$. શરીર પર રુંવાટી હોવી એ સસ્તન પ્રાણીઓનું એક અનન્ય લક્ષણ છે.
$3$. બાહ્યકર્ણપલ્લવની હાજરી પણ સસ્તન પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આ તમામ લક્ષણો સસ્તન પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(D) સસ્તન પ્રાણીઓ (વર્ગ $Mammalia$) એવા વિશિષ્ટ લક્ષણો ધરાવે છે જે તેમને અન્ય પૃષ્ઠવંશીઓથી અલગ પાડે છે.
$1$. ત્વચા પર વાળની હાજરી એ સસ્તન પ્રાણીઓનું એક અજોડ લક્ષણ છે.
$2$. બાહ્યકર્ણપલ્લવ (Pinna) ની હાજરી પણ મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$3$. મીનપક્ષ એ માછલીઓનું લક્ષણ છે,સસ્તન પ્રાણીઓનું નહીં.
તેથી,બાહ્યકર્ણપલ્લવ અને શરીર પર વાળ બંને સસ્તન પ્રાણીઓના વ્યાખ્યાયિત લક્ષણો છે.

(B) બાહ્ય કર્ણપલ્લવ (Pinnae) ની હાજરી એ સસ્તન પ્રાણીઓનું એક વિશિષ્ટ અને મુખ્ય લક્ષણ છે.
ઝાલરો એ સામાન્ય રીતે માછલીઓ અને કેટલાક ઉભયજીવીઓમાં જોવા મળતા શ્વસન અંગો છે.
મીનપક્ષ એ તરવા માટે વપરાતા ઉપાંગો છે,જે મુખ્યત્વે માછલીઓમાં જોવા મળે છે.
ભીંગડાં સામાન્ય રીતે સરીસૃપ અને માછલીઓની ત્વચા પર જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) બાહ્ય કર્ણપલ્લવ (કર્ણપલ્લવ) અને ત્વચા પર વાળની હાજરી એ $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગની અનન્ય અને નિદાનકારી લાક્ષણિકતાઓ છે.
આ લક્ષણો સસ્તન પ્રાણીઓને અન્ય પૃષ્ઠવંશી વર્ગો જેવા કે $Aves$ (પક્ષીઓ),$Reptilia$ (સરીસૃપ) અને $Pisces$ (મત્સ્ય) થી અલગ પાડે છે.
તેથી,આ લક્ષણો ધરાવતા સજીવો $Mammals$ (સસ્તન) જૂથમાં આવે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
વ્હેલ,ડોલ્ફિન અને સીલ એ જલીય સસ્તન પ્રાણીઓના ઉદાહરણો છે કારણ કે તેઓ ઉષ્ણરુધિરવાળા (warm-blooded) હોય છે,ફેફસાં દ્વારા શ્વાસ લે છે અને બચ્ચાંને જન્મ આપે છે.
ટ્રાયગોન (સ્ટિંગ-રે) અને શાર્ક એ કોન્ડ્રિક્થિસ (Chondrichthyes) વર્ગમાં આવે છે,જે કાસ્થિમત્સ્ય (cartilaginous fishes) છે,સસ્તન પ્રાણીઓ નથી.

(A) : અપત્યપ્રસવ એ સમાન લક્ષણ નથી.
બધા જ પક્ષીઓ અંડપ્રસવી (oviparous) છે,જ્યારે મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી (viviparous) છે.
સસ્તન પ્રાણીઓમાં અપવાદરૂપે મોનોટ્રીમ્સ જેવા કે $Ornithorhynchus$ (ડક-બિલ્ડ પ્લેટિપસ) અને $Tachyglossus$ (સ્પાઇની એન્ટિટર) અંડપ્રસવી છે.
જોકે,મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી હોવાથી અને બધા પક્ષીઓ અંડપ્રસવી હોવાથી,અપત્યપ્રસવ એ બંને જૂથોમાં સમાન લક્ષણ નથી.

(A) : ડક-બિલ્ડ પ્લેટિપસ એ ઈંડા મૂકતું સસ્તન પ્રાણી (અંડપ્રસવી) છે.
તે પૂર્વ ઓસ્ટ્રેલિયા અને તાસ્માનિયાની નદીઓમાં જોવા મળે છે.
તે બીવર જેવું મોનોટ્રીમ છે જે આશરે $50-60 \ cm$ લાંબુ હોય છે અને પાણીમાં રહેવા માટે અનુકૂલિત છે.
સામાન્ય રીતે,તે એક સમયે બે ઈંડા મૂકે છે.
માદા ઈંડાના સેવન માટે તેની આસપાસ વીંટળાઈ જાય છે અને લગભગ બે અઠવાડિયા સુધી નિષ્ક્રિય રહે છે.
નવા જન્મેલા બચ્ચાં ખૂબ જ અપરિપક્વ,નિર્વસ્ત્ર,અંધ હોય છે અને દરેકની લંબાઈ $2.5 \ cm$ હોય છે.
તેનાથી વિપરીત,વ્હેલ,ચામાચીડિયા અને હાથી એ જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓ છે અને અપત્યપ્રસવી છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$1$. કાંગારૂ,હેજહોગ,ડોલ્ફિન અને લોરિસ એ બધા સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે સીધા બચ્ચાંને જન્મ આપે છે (અપત્યપ્રસવી).
$2$. શાહમૃગ અને કીવી એ પક્ષીઓ છે,જે ઈંડા મૂકે છે (અંડપ્રસવી).
$3$. પ્લેટિપસ એ મોનોટ્રીમ છે,જે એક આદિમ સસ્તન પ્રાણી છે અને તે ઈંડા મૂકે છે.
$4$. તેથી,માત્ર વિકલ્પ $A$ માં જ બધા પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી સસ્તન છે.

(B) વર્ગીકરણની કક્ષા સજીવોને વિવિધ શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરે છે.
$Mammalia$ (સસ્તન) એ $Chordata$ (મેરુદંડી) સમુદાયનો એક વર્ગ છે.
$Carnivora$ (માંસાહારી) એ $Mammalia$ વર્ગનું એક ગોત્ર છે,જેમાં બિલાડી,કૂતરા અને રીંછ જેવા માંસ ખાનારા પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$Sapindales$,$Poales$ અને $Polemoniales$ એ $Angiospermae$ (આવૃત બીજધારી વનસ્પતિ) વર્ગના ગોત્ર છે.

(B) $Macropus$ (કાંગારૂ) એ સસ્તન વર્ગ $(Mammalia)$ નું પ્રાણી છે.
$Corvus$ (કાગડો) એ વિહગ વર્ગ $(Aves)$ માં આવે છે.
$Alligator$ એ સરીસૃપ વર્ગ $(Reptilia)$ માં આવે છે.
$Chelone$ (કાચબો) એ સરીસૃપ વર્ગ $(Reptilia)$ માં આવે છે.

(A) સાચી જોડ $A$ (અંડપ્રસવી - ઓર્નિથોરિંકસ) છે.
$Ornithorhynchus$ (પ્લેટિપસ) એ મોનોટ્રીમ છે,જે ઈંડા મૂકતું સસ્તન પ્રાણી (અંડપ્રસવી) છે.
$Columba$ (કબૂતર) એ પક્ષી છે,જે અંડપ્રસવી છે,અપત્યપ્રસવી નથી.
$Bufo$ (દેડકો) એ ઉભયજીવી વર્ગનું પ્રાણી છે અને તેની ત્વચા ભીની અને ગ્રંથિમય હોય છે,તેના પર ભીંગડા હોતા નથી.
એન્જલ ફિશ $(Pterophyllum)$ એ અસ્થિમત્સ્ય છે; તેમાં કર્ણપટલ $(Tympanum)$ હોતું નથી (જે ઉભયજીવી અને સરીસૃપ જેવા ચતુષ્પાદ પ્રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે).

(D) સસ્તન પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે અપત્યપ્રસવી (viviparous) હોય છે,એટલે કે તેઓ સીધા બચ્ચાંને જન્મ આપે છે.
જોકે,સસ્તન પ્રાણીઓનો એક નાનો સમૂહ છે જેને મોનોટ્રીમ્સ (monotremes) કહેવામાં આવે છે જે ઈંડા મૂકે છે.
આમને અંડપ્રસવી (oviparous) સસ્તન પ્રાણીઓ કહેવામાં આવે છે.
$Ornithorhynchus$ (પ્લેટિપસ) અને $Tachyglossus$ (એકિડના) એ અંડપ્રસવી સસ્તન પ્રાણીઓના બે મુખ્ય ઉદાહરણો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) સસ્તન પ્રાણીઓની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તેમની ત્વચા પર વાળની હાજરી છે. જોકે,$Cetacea$ (સીટેસીઆ) શ્રેણીમાં (જેમાં વ્હેલ,ડોલ્ફિન અને પોર્પોઈઝનો સમાવેશ થાય છે),પુખ્ત અવસ્થામાં વાળ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે અથવા મોઢાની આસપાસ માત્ર થોડા સંવેદનાત્મક વાળ જોવા મળે છે. આ તેમના સંપૂર્ણ જલીય જીવનશૈલી માટેનું અનુકૂલન છે.

(B) યુથેરિયન્સ,જેમને જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેમની મુખ્ય લાક્ષણિકતા $True \ placenta$ (સાચું જરાયુ) ની હાજરી છે. આ જરાયુ માતા અને ગર્ભસ્થ શિશુ વચ્ચે પોષક તત્વો,વાયુઓ અને ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોની આપ-લે કરવામાં મદદ કરે છે. આના કારણે ગર્ભાવસ્થાનો સમયગાળો લાંબો હોય છે અને જન્મ પહેલાં શિશુનો વિકાસ વધુ સારી રીતે થાય છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) સસ્તન પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે અપત્યપ્રસવી (viviparous) હોય છે,એટલે કે તેઓ જીવંત બચ્ચાંને જન્મ આપે છે. જોકે,સસ્તન પ્રાણીઓનો એક નાનો સમૂહ છે જેને મોનોટ્રીમ્સ (monotremes) કહેવામાં આવે છે,જે ઈંડા મૂકે છે. $Ornithorhynchus$ (પ્લેટીપસ) અને $Tachyglossus$ (એકિડના) એ અંડપ્રસવી સસ્તન પ્રાણીઓના ઉદાહરણો છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) વ્હેલ,ચામાચીડિયા અને ઉંદર એ બધા સસ્તન વર્ગ $(Mammalia)$ ના સભ્યો છે.
સસ્તન પ્રાણીઓનું એક મુખ્ય લક્ષણ એ છે કે તેમની પાસે સ્નાયુલ ઉરોદરપટલ (diaphragm) હોય છે જે ઉરસ ગુહાને ઉદર ગુહાથી અલગ કરે છે.
આ રચના શ્વસનની પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જોકે કેટલાક સસ્તન પ્રાણીઓમાં બાહ્ય કર્ણ (pinnae) હોય છે,પરંતુ બધામાં હોતા નથી (દા.ત.,વ્હેલમાં આંતરિક કર્ણ છિદ્રો હોય છે).
ઉદરની બહાર શુક્રપિંડ હોવા એ બધા સસ્તન પ્રાણીઓનું સાર્વત્રિક લક્ષણ નથી (દા.ત.,વ્હેલમાં શુક્રપિંડ ઉદરની અંદર હોય છે).
તેથી,સ્નાયુલ ઉરોદરપટલની હાજરી એ આ સજીવો વચ્ચેનું સૌથી સચોટ સમાન લક્ષણ છે.

(C) સસ્તન પ્રાણીઓ મુખ્યત્વે સ્તનગ્રંથીઓ,ત્વચા પર વાળ અને ઉરોદરપટલની હાજરી જેવા વિશિષ્ટ લક્ષણો ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોની ચર્ચા:
$1$. કૂપદંતી દંતવિન્યાસ (દાંતનું જડબાના ખાડામાં ગોઠવાયેલું હોવું) એ સસ્તનનું લક્ષણ છે.
$2$. વાયુકોષ્ઠયુક્ત ફેફસાં સસ્તનમાં વાયુવિનિમય માટે હાજર હોય છે.
$3$. સસ્તન પ્રાણીઓમાં $12$ જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ હોય છે,$10$ નહીં. ઉભયજીવી અને સરીસૃપ વર્ગના પ્રાણીઓમાં $10$ જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ જોવા મળે છે. તેથી,આ સસ્તનનું લક્ષણ નથી.
$4$. મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓમાં ગ્રીવાની લંબાઈ ગમે તે હોય,પરંતુ ગ્રીવા કશેરુકાઓની સંખ્યા $7$ જ હોય છે.
આમ,સાચો જવાબ $C$ છે.

(C) જે પ્રાણીઓ સીધા બચ્ચાને જન્મ આપે છે તેમને અપત્યપ્રસવી (viviparous) સસ્તન પ્રાણીઓ કહેવામાં આવે છે.
$A$. બતકચાંચ એ અંડપ્રસવી (ઈંડા મૂકતું) સસ્તન પ્રાણી છે.
$B$. ચકલી અને કીવી એ પક્ષીઓ છે (અંડપ્રસવી).
$C$. કાંગારુ (માર્સુપિયલ),શેળો (જરેલ),ડોલ્ફીન (જલીય સસ્તન) અને લોરીસ (પ્રાઈમેટ) એ બધા સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે બચ્ચાને જન્મ આપે છે.
$D$. શાહમૃગ એ પક્ષી છે (અંડપ્રસવી).

(C) જલજ સસ્તન પ્રાણીઓનું સાચું જૂથ વ્હેલ,ડોલ્ફીન અને સીલ છે.
$1$. વ્હેલ અને ડોલ્ફીન એ વર્ગ $Mammalia$ (સસ્તન) માં આવતા જલજ પ્રાણીઓ છે.
$2$. સીલ પણ વર્ગ $Mammalia$ માં આવતું જલજ સસ્તન પ્રાણી છે.
$3$. શાર્ક અને ટ્રાયગોન (સ્ટિંગ-રે) એ વર્ગ $Chondrichthyes$ (કાસ્થિ મત્સ્ય) માં આવતી માછલીઓ છે.
$4$. તેથી,વ્હેલ,ડોલ્ફીન અને સીલનું જૂથ જલજ સસ્તન પ્રાણીઓનું સંગત જૂથ દર્શાવે છે.

(C) લગભગ તમામ સસ્તન પ્રાણીઓમાં ગ્રીવા કશેરુકાઓની સંખ્યા $7$ હોય છે. આ સસ્તન વર્ગ $(Mammalia)$ નું એક લાક્ષણિક લક્ષણ છે. પછી તે ઊંટ હોય,સસલું હોય,ઘોડો હોય કે વ્હેલ હોય,તે બધામાં $7$ ગ્રીવા કશેરુકાઓ જોવા મળે છે. તેથી,ઊંટમાં ગ્રીવા કશેરુકાઓની સંખ્યા સસલા,ઘોડા અને વ્હેલની સંખ્યા જેટલી જ હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વ્હેલ જેટલી સંખ્યા હોવાનું વિધાન સાચું છે.