Class-Mammalia Questions in Gujarati

(A) સાચો જવાબ $Ornithorhynchus$ (પ્લેટિપસ તરીકે પણ ઓળખાય છે) છે.
નર પ્લેટિપસના પાછળના અંગો પર સ્પર્સ (કાંટા જેવી રચના) હોય છે જે ઝેરની ગ્રંથીઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે,જેનો ઉપયોગ તેઓ સંરક્ષણ માટે અથવા પ્રજનન સ્પર્ધા દરમિયાન કરે છે.
$Echidna$ એ મોનોટ્રીમ છે પરંતુ તે ઝેરી નથી.
$Guinea$ $pig$ એ ઉંદર કુળનું પ્રાણી છે અને તે ઝેરી નથી.
$Snake$ એ સરીસૃપ છે,સસ્તન પ્રાણી નથી.

(D) $Corpus \ callosum$ એ ચેતાતંતુઓનો એક જાડો પટ્ટો છે જે જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓમાં $(Eutheria)$ બંને મગજના ગોળાર્ધને જોડે છે.
$Ornithorhynchus$ (પ્લેટિપસ) એ $Monotremata$ (Prototheria) શ્રેણીમાં આવે છે,જે ઈંડા મૂકતા સસ્તન પ્રાણીઓ છે.
પ્રોટોથેરિયન સસ્તન પ્રાણીઓમાં $corpus \ callosum$ નો અભાવ હોય છે કારણ કે તેમની પાસે ઉચ્ચ કક્ષાના સસ્તન પ્રાણીઓની જેમ બંને ગોળાર્ધ વચ્ચે જરાયુજ જોડાણ હોતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.

(A) બ્લુ વ્હેલ $(Balaenoptera musculus)$ એ પૃથ્વી પર હાલમાં જીવતું સૌથી મોટું સસ્તન પ્રાણી છે.
તે $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગ અને $Cetacea$ શ્રેણીમાં આવે છે.
જોકે હાથી એ જમીન પરનું સૌથી મોટું સસ્તન પ્રાણી છે,પરંતુ બ્લુ વ્હેલ કદ અને વજન બંનેમાં તેના કરતા ઘણી મોટી હોય છે.

(A) $Prototheria$ (દા.ત.,$Ornithorhynchus$ અથવા પ્લેટિપસ) માં,સ્તન ગ્રંથિઓ એ રૂપાંતરિત પરસેવાની ગ્રંથિઓ છે જેમાં આંચળ (nipples or teats) હોતા નથી.
તેના બદલે,દૂધ માતાની ત્વચા અથવા વાળ પર સ્ત્રવિત થાય છે,જ્યાંથી બચ્ચાં તેને ચાટીને મેળવે છે.

(B) ચામાચીડિયા એ સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે સાચી ઉડાન ભરવા માટે સક્ષમ છે. તેમને સસ્તન વર્ગ $(Mammalia)$ ના $Chiroptera$ ગોત્રમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે. $Chiroptera$ નામ ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યું છે જેનો અર્થ 'હાથ-પાંખ' થાય છે,જે તેમની પાંખોની રચના સૂચવે છે,જે પાતળી ચામડીથી ઢંકાયેલી લાંબી આંગળીઓ દ્વારા બનેલી હોય છે.

(C) માર્સુપિયમ,જેને માર્સુપિયલ કોથળી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $Metatheria$ (જેને સામાન્ય રીતે માર્સુપિયલ્સ કહેવાય છે) ઇન્ફ્રાક્લાસની મુખ્ય લાક્ષણિકતા છે. આ સસ્તન પ્રાણીઓ પ્રમાણમાં અવિકસિત બચ્ચાંને જન્મ આપે છે,જે ત્યારબાદ તેમના વિકાસને પૂર્ણ કરવા માટે માતાની કોથળીમાં પ્રવેશે છે અને ત્યાં દૂધ પીને ઉછરે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે।
એકિડના, જેને સ્પાઈની એન્ટઈટર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે $Monotremata$ શ્રેણીમાં આવે છે।
આ વિશિષ્ટ સસ્તન પ્રાણીઓ $Australia$, $New \text{ } Guinea$ અને $Tasmania$ ના વતની છે।
મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓથી વિપરીત, તેઓ બચ્ચાંને જન્મ આપવાને બદલે ઈંડા મૂકે છે।

(B) ઈંડા મૂકતા સસ્તન પ્રાણીઓને પ્રોટોથેરિયન અથવા મોનોટ્રીમ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેના ઉદાહરણોમાં $Tachyglossus$ (એકિડના) અને $Ornithorhynchus$ (ડક-બિલ્ડ પ્લેટિપસ) નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$Tachyglossus$ એ સાચો જવાબ છે.

(A) $Insectivora$ ગોત્ર એ $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગની અંતર્ગત આવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તે $Mammalia$ વર્ગના ઉપવર્ગ $Theria$ માં વર્ગીકૃત થયેલ છે.

(C) વૃક્ષવાસી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જે તેમના જીવનનો મોટાભાગનો સમય વૃક્ષો પર વિતાવે છે.
તેઓ મજબૂત અંગો,પકડવા માટેની પૂંછડી (prehensile tail) અથવા તીક્ષ્ણ નખ જેવી અનુકૂલનક્ષમતાઓ ધરાવે છે,જે તેમને વૃક્ષો પર ચઢવા અને ડાળીઓ પર હલનચલન કરવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,વૃક્ષવાસી સસ્તન પ્રાણીઓ તેમના ચઢવાના ગુણધર્મ (climbing character) દ્વારા ઓળખાય છે.

(D) બ્લબર એ દરિયાઈ સસ્તન પ્રાણીઓની ત્વચાની નીચે જોવા મળતા વાસ્ક્યુલરાઇઝ્ડ એડિપોઝ પેશીઓનું જાડું પડ છે.
તે ઉર્જાના સંગ્રહ તરીકે કાર્ય કરે છે અને ઠંડા પાણીના તાપમાન સામે રક્ષણ (ઇન્સ્યુલેશન) પૂરું પાડે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Blue \ whale$ (એક દરિયાઈ સસ્તન પ્રાણી) માં બ્લબરનું નોંધપાત્ર પડ જોવા મળે છે.

(D) સસ્તન વર્ગ $(Mammalia)$ ની સૌથી મહત્વની અને સાર્વત્રિક લાક્ષણિકતાઓ સ્તનગ્રંથિઓની હાજરી (બચ્ચાઓના પોષણ માટે) અને અંતઃફલન છે. જોકે મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી હોય છે અને તેમના શરીર પર વાળ હોય છે,પરંતુ તેમાં અપવાદો છે (દા.ત.,$Ornithorhynchus$ અથવા પ્લેટિપસ અંડપ્રસવી છે). તેથી,સ્તનગ્રંથિઓ અને અંતઃફલન એ એવી લાક્ષણિકતાઓ છે જે તમામ સસ્તન પ્રાણીઓમાં અપવાદ વિના જોવા મળે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. સસ્તન પ્રાણીઓમાં $4$-ખંડીય હૃદય જોવા મળે છે. $3$-ખંડીય હૃદય એ ઉભયજીવી અને મોટાભાગના સરીસૃપ પ્રાણીઓનું લક્ષણ છે,સસ્તન પ્રાણીઓનું નહીં.

(C) સ્નાયુબદ્ધ ઉરોદરપટલની હાજરી એ સસ્તન પ્રાણીઓનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
જોકે પક્ષીઓ અને મગરમાં પણ $4$-ખંડીય હૃદય જોવા મળે છે,અને પક્ષીઓ પણ સમતાપી (ગરમ રુધિરવાળા) હોય છે અને તેમાં અંતઃફલન થાય છે,પરંતુ સ્નાયુબદ્ધ ઉરોદરપટલ ફક્ત સસ્તન પ્રાણીઓમાં જ જોવા મળે છે અને તે તેમના શ્વસનતંત્ર માટે અનિવાર્ય છે.

(C) . ચામાચીડિયામાં અત્યંત વિકસિત સોનાર અથવા ઇકોલોકેશન સિસ્ટમ હોય છે,જે રાત્રે ઉડતી વખતે અવરોધોને ઓળખવા અને ટાળવા માટે જૈવિક રડાર તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) સસ્તન પ્રાણીઓમાં જડબાનું જોડાણ $Craniostylic$ પ્રકારનું હોય છે.
આ પ્રકારના જોડાણમાં,નીચલું જડબું (mandible) સીધું જ ખોપરી (ખાસ કરીને ખોપરીના squamosal અસ્થિ) સાથે જોડાયેલું હોય છે.
આ એટલા માટે થાય છે કારણ કે અન્ય પૃષ્ઠવંશીઓમાં જડબાના સાંધા બનાવતા નીચલા જડબાના articular અસ્થિ અને ઉપરના જડબાના quadrate અસ્થિ,મધ્ય કર્ણમાં સ્થળાંતરિત થઈને અનુક્રમે malleus અને incus બની જાય છે.
તેથી,નીચલા જડબાનું dentary અસ્થિ ખોપરીના squamosal અસ્થિ સાથે જોડાય છે.

(C) $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગનું મુખ્ય લક્ષણ સ્તન ગ્રંથીઓની હાજરી છે,જેનો ઉપયોગ તેઓ તેમના બચ્ચાને દૂધ દ્વારા પોષણ આપવા માટે કરે છે.
જોકે મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ જીવંત બચ્ચાને જન્મ આપે છે,પરંતુ મોનોટ્રીમ્સ (જેમ કે પ્લેટિપસ) ઈંડા મૂકે છે.
બધા સસ્તન પ્રાણીઓ વાળનું જાડું આવરણ ધરાવતા નથી (દા.ત.,વ્હેલમાં ખૂબ ઓછા વાળ હોય છે).
મોટાભાગના માદા સસ્તન પ્રાણીઓમાં ગર્ભાશય હોય છે,પરંતુ આ વર્ગને વ્યાખ્યાયિત કરતું પ્રાથમિક લક્ષણ દૂધ ઉત્પન્ન કરતી ગ્રંથીઓની હાજરી છે.

(D) વર્ગ $Mammalia$ (સસ્તન) ની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં સ્તન ગ્રંથીઓની હાજરી,ત્વચા પર વાળ અને ઉષ્ણરુધિરવાળા (સમતાપી) પ્રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. સિંહ $(Panthera leo)$ એ સસ્તન પ્રાણી છે.
$2$. ચામાચીડિયું $(Pteropus)$ એ ઉડતું સસ્તન પ્રાણી છે.
$3$. વ્હેલ $(Balaenoptera)$ એ જલીય સસ્તન પ્રાણી છે.
$4$. કાંગારૂ $(Macropus)$ એ માર્સુપિયલ સસ્તન પ્રાણી છે.
$5$. હિપ્પોપોટેમસ પણ સસ્તન પ્રાણી છે.
પેંગ્વિન એ પક્ષી છે (વર્ગ $Aves$) અને શાહમૃગ પણ પક્ષી છે (વર્ગ $Aves$).
તેથી,માત્ર સસ્તન પ્રાણીઓ ધરાવતો સાચો સમૂહ વ્હેલ,ચામાચીડિયું,કાંગારૂ અને હિપ્પોપોટેમસ છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. ઉત્તર ભારતમાં જોવા મળતા સામાન્ય સસલાનું પ્રાણીશાસ્ત્રીય નામ $Lepus$ $ruficaudatus$ છે. આ પ્રજાતિ ઉત્તર ભારતના મેદાની વિસ્તારોમાં વ્યાપકપણે જોવા મળે છે.

(D) વિભાજિત ખરી (cloven hoof) ધરાવતા પ્રાણીઓ $Artiodactyla$ શ્રેણીમાં આવે છે.
આ પ્રાણીઓના પગમાં શરીરનું વજન ત્રીજી અને ચોથી આંગળીઓ પર રહેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Horse$ (ઘોડો),$Zebra$ (ઝીબ્રા) અને $Rhinoceros$ (ગેંડો) એ એકી-આંગળીવાળા (odd-toed) પ્રાણીઓ છે (શ્રેણી $Perissodactyla$),જેમાં સામાન્ય રીતે એક જ કાર્યરત આંગળી (ત્રીજી આંગળી) હોય છે.
$Sheep$ (ઘેટું) એ $Artiodactyla$ શ્રેણીમાં આવે છે અને તેમાં વિભાજિત ખરી હોય છે,જે બે અલગ આંગળીઓમાં વહેંચાયેલી હોય છે.

(C) $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગમાં $12$ જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ હોય છે,$10$ જોડ નહીં.
$10$ જોડ મસ્તિષ્ક ચેતાઓ સામાન્ય રીતે $Amphibia$ (ઉભયજીવી),$Reptilia$ (સરીસૃપ),$Aves$ (વિહગ) અને $Pisces$ (મત્સ્ય) વર્ગમાં જોવા મળે છે.
થેકોડોન્ટ દાંત,વાયુકોષ્ઠીય ફેફસાં અને $7$ ગ્રીવા કશેરુકાઓ (મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓમાં) એ સસ્તન પ્રાણીઓના લાક્ષણિક લક્ષણો છે.

(D) ઈંડા મૂકતા સસ્તન પ્રાણીઓ,જેમને મોનોટ્રીમ્સ $(Monotremes)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે $Monotremata$ શ્રેણીમાં આવે છે.
આ વિશિષ્ટ સસ્તન પ્રાણીઓ,જેમ કે પ્લેટિપસ અને એકિડના,મુખ્યત્વે $Australia$ અને $New$ $Guinea$ માં જોવા મળે છે.
જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓથી વિપરીત,તેઓ જીવંત બચ્ચાને જન્મ આપવાને બદલે ઈંડા મૂકે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(D) વ્હેલને સસ્તન પ્રાણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તે સસ્તન પ્રાણીઓના મુખ્ય લક્ષણો ધરાવે છે. સસ્તન પ્રાણીઓને અન્ય પૃષ્ઠવંશીઓથી અલગ પાડતું સૌથી નિર્ણાયક શરીરરચનાત્મક લક્ષણ એ $diaphragm$ (ઉરોદરપટલ) ની હાજરી છે,જે એક સ્નાયુબદ્ધ પડદો છે જે ઉરસ ગુહાને ઉદર ગુહાથી અલગ કરે છે. જોકે વ્હેલ ફેફસાં,ચાર ખંડોવાળું હૃદય અને નસકોરા (બ્લોહોલ્સ) પણ ધરાવે છે,પરંતુ આ લક્ષણો અન્ય બિન-સસ્તન જૂથો (જેમ કે પક્ષીઓ અથવા સરીસૃપ) માં પણ જોવા મળે છે. $diaphragm$ એ માત્ર $Mammalia$ (સસ્તન) વર્ગ માટે જ વિશિષ્ટ નિદાન લક્ષણ છે.

(D) $7$ ગ્રીવા કશેરુકાઓની હાજરી એ મનુષ્યો,જિરાફ અને વ્હેલ સહિત લગભગ તમામ સસ્તન પ્રાણીઓનું સામાન્ય લાક્ષણિક લક્ષણ છે. જોકે કેટલાક દુર્લભ અપવાદો (જેમ કે સ્લોથ અથવા મેનેટી) હોવા છતાં,આને $Mammalia$ વર્ગના તમામ સજીવોમાં એક મુખ્ય શારીરિક લાક્ષણિકતા માનવામાં આવે છે.

(D) સી કાઉ (ક્રમ $Sirenia$) એ મોટા,સંપૂર્ણપણે જલીય,શાકાહારી દરિયાઈ સસ્તન પ્રાણીઓ છે.
તેઓ સસ્તન વર્ગના $Sirenia$ ક્રમમાં આવે છે.
આ ક્રમના મુખ્ય લક્ષણોમાં શરીરના તાપમાનને જાળવી રાખવા માટે બ્લબર (ચરબીનું જાડું પડ) ની હાજરી અને શરીર પર છૂટાછવાયા વાળનો સમાવેશ થાય છે.

(A) વ્હેલ એ સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે ઠંડા જલીય વાતાવરણમાં રહેવા છતાં તેમના શરીરનું તાપમાન અચળ જાળવી રાખે છે. વ્હેલમાં તાપમાનના નિયમન માટેનું મુખ્ય અનુકૂલન તેમની ત્વચાની નીચે આવેલું ચરબીનું જાડું પડ છે,જેને $Blubber$ કહેવામાં આવે છે. આ પડ એક અસરકારક ઉષ્મા-અવાહક તરીકે કાર્ય કરે છે,જે શરીરની ગરમીને આસપાસના ઠંડા પાણીમાં જતી અટકાવે છે,અને આમ વ્હેલને ગરમ રહેવામાં મદદ કરે છે.

(D) સસ્તન પ્રાણીઓમાં,પુખ્ત રક્તકણો $(RBCs)$ અથવા ઈરિથ્રોસાઇટ્સ સામાન્ય રીતે કોષકેન્દ્રવિહીન હોય છે,જેથી હિમોગ્લોબિન માટે વધુ જગ્યા મળે અને રુધિરની ઓક્સિજન વહન કરવાની ક્ષમતા વધે.
ગાય,ઘોડા અને હાથી એ તમામ સસ્તન પ્રાણીઓ હોવાથી,તેમના પુખ્ત $RBCs$ માં કોષકેન્દ્ર હોતું નથી.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) સસ્તન પ્રાણીઓમાં,નીચેનો જડબો (મેન્ડિબલ) $Dentary$ નામના હાડકાંની એક જોડીનો બનેલો હોય છે. આ હાડકાં મધ્યરેખા પર જોડાઈને નીચેના જડબાનું સંપૂર્ણ માળખું બનાવે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે। $Walrus$ $(Odobenus \, rosmarus)$ માં, ઉપરના રાક્ષી દાંત નોંધપાત્ર રીતે લાંબા હોય છે અને તે દંતશૂળ (tusks) માં રૂપાંતરિત થાય છે, જે અન્ય દાંતની તુલનામાં ખૂબ જ વિકસિત હોય છે।

(D) મોનોફાયોડોન્ટ દાંતની સ્થિતિ એટલે એવી સ્થિતિ જેમાં સજીવના જીવનકાળ દરમિયાન દાંત માત્ર એક જ વાર આવે છે અથવા બદલાતા નથી,એટલે કે માત્ર એક જ સેટ દાંત હાજર હોય છે.
સ્લોથ,દાંતવાળા વ્હેલ $(Odontoceti)$ અને સાયરેનિયન (જેમ કે મેનેટી અને ડુગોંગ) આ સ્થિતિ દર્શાવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો મોનોફાયોડોન્ટ દાંત ધરાવતા સજીવોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(C) હાથીના દંતશૂળ (tusks) એ રૂપાંતરિત અને સતત વૃદ્ધિ પામતા દાંત છે. ખાસ કરીને,તે ઉપરના જડબાના બીજા છેદક દાંત (upper incisors) છે. આ દાંત કદમાં ખૂબ જ મોટા હોય છે અને ખોદકામ,વસ્તુઓ ઉઠાવવા અને સ્વબચાવ જેવા વિવિધ કાર્યો માટે ઉપયોગી છે.

(A) ઝાયગોમેટિક આર્ચ, જેને ગાલના હાડકા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે સસ્તન પ્રાણીઓની ખોપરીમાં એક અસ્થિમય પુલ છે.
સસલા જેવા સસ્તન પ્રાણીઓમાં, ઝાયગોમેટિક આર્ચ એ સ્ક્વોમોસલ હાડકાના ઝાયગોમેટિક પ્રવર્ધ અને જ્યુગલ હાડકા (જેને ઝાયગોમેટિક હાડકું પણ કહેવાય છે) ના જોડાણથી બને છે.
તેથી, સાચા ઘટકો જ્યુગલ અને સ્ક્વોમોસલ હાડકાં છે.

(A) ઊંટ,સસલા,ઘોડા અને જિરાફ સહિત લગભગ તમામ સસ્તન પ્રાણીઓમાં $7$ ગ્રીવા કશેરુકાઓ (cervical vertebrae) હોય છે. આ સસ્તન વર્ગનું એક લાક્ષણિક લક્ષણ છે. ઊંટ અને સસલા બંનેમાં ગ્રીવા કશેરુકાઓની સંખ્યા $7$ હોવાથી,સાચો જવાબ એ છે કે તે સસલામાં હોય તેટલી જ છે.

(A) સસ્તન પ્રાણીનું નીચેનું જડબું $Dentary$ નામના એક જ અસ્થિનું બનેલું હોય છે.
આ દાંત ધરાવતું અસ્થિ છે.
સસ્તન પ્રાણીઓમાં,નીચેનું જડબું દરેક બાજુએ એક મેમ્બ્રેન અસ્થિનું બનેલું હોય છે,જે આગળના ભાગમાં એકબીજા સાથે જોડાઈને મેન્ડિબલ બનાવે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
સામાન્ય રીતે,તમામ સસ્તન પ્રાણીઓમાં સાત ગ્રીવા કશેરુકાઓ હોય છે.
જો કે,સી કાઉ (મેનેટી) જેવા કેટલાક જલીય સસ્તન પ્રાણીઓમાં,ગરદન ટૂંકી હોવાને કારણે ગ્રીવા કશેરુકાઓ એક નક્કર અસ્થિ સમૂહમાં જોડાયેલી હોય છે.
સી કાઉની કેટલીક પ્રજાતિઓમાં માત્ર છ જ ગ્રીવા કશેરુકાઓ જોવા મળે છે અને તેમના ચેતા કમાન (neural arches) ઘણીવાર અપૂર્ણ હોય છે.

(D) સસ્તન પ્રાણીઓમાં ઝાયગોમેટિક પ્રક્રિયા એ એક પ્રવર્ધ છે જે ઝાયગોમેટિક કમાન (zygomatic arch) બનાવવામાં મદદ કરે છે. સસ્તન પ્રાણીઓમાં,આ પ્રક્રિયા $Squamosal$ અસ્થિમાંથી ઉદ્ભવે છે,જે ખોપરીના ટેમ્પોરલ પ્રદેશમાં આવેલું હોય છે. $Squamosal$ અસ્થિ આગળની તરફ લંબાઈને ઝાયગોમેટિક અસ્થિ સાથે જોડાય છે,જેનાથી ઝાયગોમેટિક કમાન પૂર્ણ થાય છે.

(C) એમ્નિયોટા (જેમ કે સરીસૃપ, પક્ષીઓ અને સસ્તન પ્રાણીઓ) માં $12$ જોડી મસ્તિષ્ક ચેતાઓ જોવા મળે છે.
તેની સામે, એનામ્નિયોટા (જેમ કે માછલીઓ અને ઉભયજીવીઓ) માં સામાન્ય રીતે $10$ જોડી મસ્તિષ્ક ચેતાઓ હોય છે.
તેથી, સાચો જવાબ $12$ જોડી છે.

(C) જેકોબ્સનનું અંગ,જેને વોમેરોનેઝલ અંગ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ઘણા પ્રાણીઓમાં જોવા મળતું સહાયક ઘ્રાણેન્દ્રિય અંગ છે.
તે ઉભયજીવીઓ (જેમ કે દેડકા) અને સરીસૃપોમાં સારી રીતે વિકસિત હોય છે.
સસ્તન પ્રાણીઓમાં,તે સામાન્ય રીતે હાજર હોય છે પરંતુ ઉચ્ચ પ્રાઈમેટ્સ અને મનુષ્યોમાં તે અવશેષી અંગ તરીકે હોય છે અથવા ગેરહાજર હોય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,તે સસલામાં ગેરહાજર હોય છે અને મનુષ્યોમાં તે અવશેષી સ્વરૂપે હોય છે.
તેથી,બંનેમાં તે કાર્યરત નથી અથવા ગેરહાજર છે,તેથી સૌથી યોગ્ય જવાબ $(C)$ છે.

(C) સોનાર સિસ્ટમ,જેને જૈવિક ઇકોલોકેશન (echolocation) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક એવી પદ્ધતિ છે જેનો ઉપયોગ અમુક પ્રાણીઓ અવાજના તરંગો ઉત્સર્જિત કરીને અને વસ્તુઓ પરથી પાછા આવતા પડઘા સાંભળીને દિશા શોધવા અને શિકાર કરવા માટે કરે છે.
ચામાચીડિયા અને વ્હેલ (ખાસ કરીને દાંતવાળી વ્હેલ જેમ કે ડોલ્ફિન અને ઓર્કા) બંને આ અત્યાધુનિક સિસ્ટમનો ઉપયોગ ઓછા પ્રકાશમાં અથવા પાણીની અંદરના વાતાવરણને સમજવા માટે કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ ચામાચીડિયા અને વ્હેલ બંને છે.

(D) ઇકોલોકેશન એ એક જૈવિક સોનાર છે જેનો ઉપયોગ ઘણા પ્રાણીઓ નેવિગેટ કરવા,શિકાર કરવા અને વાતચીત કરવા માટે કરે છે.
ચામાચીડિયા અંધારામાં નેવિગેટ કરવા માટે ઇકોલોકેશનનો ઉપયોગ કરવા માટે જાણીતા છે.
તે જ રીતે,જલીય સસ્તન પ્રાણીઓ જેવા કે વ્હેલ (ખાસ કરીને દાંતવાળી વ્હેલ) અને ડોલ્ફિન અત્યંત અત્યાધુનિક ઇકોલોકેશન સિસ્ટમ (જેને બાયોસોનાર પણ કહેવાય છે) નો ઉપયોગ કરે છે. તેઓ ઉચ્ચ-આવર્તનવાળા ધ્વનિ તરંગો ઉત્સર્જિત કરીને અને તેના પડઘા સાંભળીને શિકાર શોધવા અને પાણીમાં નેવિગેટ કરવા માટે આ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરે છે.

(C) . સસલા સહિત મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓમાં,વૃષણ ઉદરીય ગુહાની બહાર વૃષણ કોથળી (scrotal sacs) નામની કોથળીમાં આવેલા હોય છે. આનું કારણ એ છે કે શુક્રકોષજનન (spermatogenesis) ની પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે પૂર્ણ થવા માટે શરીરના આંતરિક તાપમાન કરતા $2-2.5^{\circ}C$ નીચું તાપમાન જરૂરી છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
મોનોટ્રીમ્સ,જેમ કે પ્લેટિપસ અને એકિડના,ઈંડા મૂકતા સસ્તન પ્રાણીઓ છે.
આ પ્રાણીઓ મેક્રોલેસીથલ (જેને પોલિલેસીથલ પણ કહેવાય છે) પ્રકારના ઈંડા ઉત્પન્ન કરે છે,જેમાં માતાના શરીરની બહાર ભ્રૂણના વિકાસ માટે ખૂબ જ મોટી માત્રામાં જરદી (yolk) હોય છે.
મેક્રોલેસીથલ ઈંડા ધરાવતા સજીવોના અન્ય ઉદાહરણોમાં સરીસૃપ અને પક્ષીઓનો સમાવેશ થાય છે.

(B) મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓ,જેમાં મનુષ્યો,કૂતરા અને બિલાડીઓનો સમાવેશ થાય છે,તેમાં ગોળાકાર,દ્વિ-અંતર્ગોળ (biconcave) $RBCs$ હોય છે જે પરિપક્વ અવસ્થામાં કોષકેન્દ્ર ધરાવતા નથી. જોકે,$Camelidae$ કુળના સભ્યો,જેમ કે ઊંટ અને લામા,સસ્તન પ્રાણીઓમાં વિશિષ્ટ છે કારણ કે તેઓ અંડાકાર $RBCs$ ધરાવે છે. આ $RBCs$ પણ કોષકેન્દ્રવિહીન હોય છે,પરંતુ તેમનો લંબગોળ આકાર તેમને અત્યંત નિર્જલીકરણ અને બદલાતા આસૃતિ દબાણ (osmotic pressure) વાળા વાતાવરણમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.

(B) મોટાભાગના સસ્તન પ્રાણીઓની જેમ,ઊંટમાં પણ $7$ સર્વાઇકલ (ગળાના) કરોડરજ્જુના મણકા હોય છે.
ઊંટમાં ગળાની લંબાઈ મણકાની સંખ્યામાં વધારાને કારણે નથી,પરંતુ દરેક વ્યક્તિગત સર્વાઇકલ મણકાની નોંધપાત્ર લંબાઈને કારણે છે.
તેથી,સાચો જવાબ ગળાના દરેક કરોડરજ્જુના મણકાની લંબાઈ છે.

(C) ઘણી પ્રાચીન સંસ્કૃતિઓ અને ધર્મોમાં, $\text{બળદ}$ ને પ્રજનનક્ષમતા, શક્તિ અને પુરુષત્વના પ્રતીક તરીકે વ્યાપકપણે ઓળખવામાં આવે છે। આ જોડાણ પ્રાણીની માનવામાં આવતી શક્તિ અને ખેતીમાં તેની ભૂમિકાને કારણે છે, જે માનવ અસ્તિત્વ અને સમૃદ્ધિ માટે આવશ્યક હતી।

(B) આફ્રિકન બુશ હાથી $(Loxodonta \text{ africana})$ એ પૃથ્વી પરનું સૌથી મોટું અને ભારે જીવંત જમીન પરનું પ્રાણી છે.
પુખ્ત નર હાથીની ઊંચાઈ $4 \text{ m}$ સુધી અને વજન $6,000 \text{ kg}$ $(6 \text{ ટન})$ સુધી હોઈ શકે છે.
તેથી, સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) હાથીઓની દ્રષ્ટિ ખૂબ જ નબળી હોય છે. જોકે,તેમની સાંભળવાની અને સુંઘવાની શક્તિ અત્યંત વિકસિત હોય છે,જે તેમને તેમના પર્યાવરણમાં જીવંત રહેવા અને સંવાદ કરવામાં મદદ કરે છે.

(B) સસ્તન પ્રાણીઓને તેમની પ્રજનન પદ્ધતિના આધારે ત્રણ જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: $1$. મોનોટ્રીમ્સ (ઈંડા મૂકતા સસ્તનો),$2$. માર્સ્યુપિયલ્સ (શિશુધાની ધરાવતા સસ્તનો),અને $3$. જરાયુજ સસ્તનો. માર્સ્યુપિયલ્સ પ્રમાણમાં અપરિવક્વ બચ્ચાઓને જન્મ આપે છે,જે પછી માતાના શરીર પર આવેલી કોથળી (માર્સ્યુપિયમ) માં પ્રવેશીને તેમનો વિકાસ પૂર્ણ કરે છે. તેથી,સાચો જવાબ $B$ છે.

(A) $Prototheria$ (દા.ત.,$Ornithorhynchus$ અથવા પ્લેટિપસ) સમુદાયમાં નર અને માદા બંનેમાં સ્તનગ્રંથિઓ જોવા મળે છે. જોકે નર દૂધ ઉત્પન્ન કરતા નથી,પરંતુ તેમની રચનાત્મક દ્રષ્ટિએ આ ગ્રંથિઓ હાજર અને કાર્યશીલ હોય છે. $Metatheria$ (માર્સુપિયલ્સ) અને $Eutheria$ (જરાયુજ સસ્તન) માં કાર્યશીલ સ્તનગ્રંથિઓ સામાન્ય રીતે માત્ર માદાઓમાં જ જોવા મળે છે.

(D) વર્ગ $Mammalia$ (સસ્તન) ઘણા વિશિષ્ટ લક્ષણો ધરાવે છે.
જોકે $Homeothermy$ (સમતાપી), $Internal$ fertilization (અંતઃફલન) અને $Four-chambered$ heart (ચાર ખંડોયુક્ત હૃદય) જેવા લક્ષણો $Aves$ (પક્ષીઓ) જેવા અન્ય સમૂહોમાં પણ જોવા મળે છે, પરંતુ $Muscular$ diaphragm (સ્નાયુમય ઉરોદર પટલ) ની હાજરી એ માત્ર સસ્તન પ્રાણીઓનું જ વિશિષ્ટ લક્ષણ છે।
તે ઉરોદર પટલ એ આંતરિક કંકાલ સ્નાયુઓનું એક પડ છે જે ઉરસ ગુહાના તળિયે વિસ્તરેલું હોય છે અને શ્વસન પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે।