ChemistryQ301–323 of 563 questions
Page 7 of 7 · Gujarati
301
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
ઠારબિંદુમાં અવનયન (depression in freezing point) મેળવવા માટે નીચેનામાંથી કયા સૂત્રનો ઉપયોગ થાય છે?
A
$ \Delta T_{f} = \frac{T_{f}^{\circ}}{T_{f}} $
B
$ \Delta T_{f} = T_{f}^{\circ} - T_{f} $
C
$ \Delta T_{f} = T_{f} - T_{f}^{\circ} $
D
$ \Delta T_{f} = \frac{T_{f}}{T_{f}^{\circ}} $
Solution
(B) ઠારબિંદુમાં અવનયન $( \Delta T_{f} )$ એ શુદ્ધ દ્રાવકનું ઠારબિંદુ $( T_{f}^{\circ} )$ અને દ્રાવણનું ઠારબિંદુ $( T_{f} )$ વચ્ચેનો તફાવત છે.
તેથી,સાચું સૂત્ર $ \Delta T_{f} = T_{f}^{\circ} - T_{f} $ છે.
તેથી,સાચું સૂત્ર $ \Delta T_{f} = T_{f}^{\circ} - T_{f} $ છે.
0 likesView Solution
302
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
$5 \ g$ સુક્રોઝ (મોલર દળ $= 342 \ g \ mol^{-1}$) ને $100 \ g$ દ્રાવકમાં ઓગાળતા,ઠારબિંદુમાં $2.15 \ K$ નો ઘટાડો થાય છે. દ્રાવકનો ક્રાયોસ્કોપિક અચળાંક $(K_{f})$ કેટલો હશે?
A
$14.7 \ K \ kg \ mol^{-1}$
B
$2.15 \ K \ kg \ mol^{-1}$
C
$4.30 \ K \ kg \ mol^{-1}$
D
$7.35 \ K \ kg \ mol^{-1}$
Solution
(A) ઠારબિંદુમાં અવનયનનું સૂત્ર $\Delta T_{f} = K_{f} \cdot m$ છે.
સૌ પ્રથમ,દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ ગણો:
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{5 / 342}{0.1 \ kg} = \frac{50}{342} \ mol \ kg^{-1}$.
હવે,કિંમતોને ઠારબિંદુ અવનયનના સમીકરણમાં મૂકો:
$2.15 = K_{f} \cdot \frac{50}{342}$.
$K_{f}$ માટે ઉકેલતા:
$K_{f} = \frac{2.15 \times 342}{50} = 14.7 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
સૌ પ્રથમ,દ્રાવણની મોલાલિટી $(m)$ ગણો:
$m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}} = \frac{5 / 342}{0.1 \ kg} = \frac{50}{342} \ mol \ kg^{-1}$.
હવે,કિંમતોને ઠારબિંદુ અવનયનના સમીકરણમાં મૂકો:
$2.15 = K_{f} \cdot \frac{50}{342}$.
$K_{f}$ માટે ઉકેલતા:
$K_{f} = \frac{2.15 \times 342}{50} = 14.7 \ K \ kg \ mol^{-1}$.
0 likesView Solution
303
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
$300 \ K$ તાપમાને $300 \ mL$ પાણીમાં $0.822 \ g$ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું અભિસરણ દબાણ ગણો. (દ્રાવ્યનું મોલર દળ $= 340 \ g \ mol^{-1}, R = 0.0821 \ L \ atm \ mol^{-1} \ K^{-1}$) ($atm$ માં)
A
$0.5$
B
$0.2$
C
$0.1$
D
$0.4$
Solution
(B) અભિસરણ દબાણ માટેનું સૂત્ર $\pi = CRT$ છે.
પ્રથમ,દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા ગણો: $n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{0.822 \ g}{340 \ g \ mol^{-1}} \approx 0.0024176 \ mol$.
ત્યારબાદ,મોલર સાંદ્રતા $C$ ($mol \ L^{-1}$ માં) ગણો: $C = \frac{n}{V(L)} = \frac{0.0024176 \ mol}{0.300 \ L} \approx 0.0080588 \ M$.
હવે,કિંમતોને અભિસરણ દબાણના સમીકરણમાં મૂકો: $\pi = 0.0080588 \ mol \ L^{-1} \times 0.0821 \ L \ atm \ mol^{-1} \ K^{-1} \times 300 \ K$.
$\pi \approx 0.1985 \ atm \approx 0.2 \ atm$.
પ્રથમ,દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા ગણો: $n = \frac{\text{દળ}}{\text{મોલર દળ}} = \frac{0.822 \ g}{340 \ g \ mol^{-1}} \approx 0.0024176 \ mol$.
ત્યારબાદ,મોલર સાંદ્રતા $C$ ($mol \ L^{-1}$ માં) ગણો: $C = \frac{n}{V(L)} = \frac{0.0024176 \ mol}{0.300 \ L} \approx 0.0080588 \ M$.
હવે,કિંમતોને અભિસરણ દબાણના સમીકરણમાં મૂકો: $\pi = 0.0080588 \ mol \ L^{-1} \times 0.0821 \ L \ atm \ mol^{-1} \ K^{-1} \times 300 \ K$.
$\pi \approx 0.1985 \ atm \approx 0.2 \ atm$.
0 likesView Solution
304
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યના $1 \ molal$ જલીય દ્રાવણનું ઠારબિંદુ કેટલું હશે ($^{\circ} C$ માં)? $(K_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1}, \text{પાણી માટે } T_{f}^{\circ} = 0^{\circ} C)$
A
$-0.93$
B
$-2.43$
C
$-3.72$
D
$-1.86$
Solution
(D) ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે: $\Delta T_{f} = K_{f} \cdot m$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1} \times 1 \ mol \ kg^{-1} = 1.86 \ K$
સેલ્સિયસમાં તાપમાનનો તફાવત કેલ્વિન જેટલો જ હોવાથી,$\Delta T_{f} = 1.86^{\circ} C$
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $T_{f} = T_{f}^{\circ} - \Delta T_{f}$
$T_{f} = 0^{\circ} C - 1.86^{\circ} C = -1.86^{\circ} C$
આપેલ કિંમતો મૂકતા: $\Delta T_{f} = 1.86 \ K \ kg \ mol^{-1} \times 1 \ mol \ kg^{-1} = 1.86 \ K$
સેલ્સિયસમાં તાપમાનનો તફાવત કેલ્વિન જેટલો જ હોવાથી,$\Delta T_{f} = 1.86^{\circ} C$
દ્રાવણનું ઠારબિંદુ આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $T_{f} = T_{f}^{\circ} - \Delta T_{f}$
$T_{f} = 0^{\circ} C - 1.86^{\circ} C = -1.86^{\circ} C$
0 likesView Solution
305
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
$16.2 \ g$ પાણીમાં $1.8 \ g$ ગ્લુકોઝ ધરાવતા દ્રાવણનું બાષ્પ દબાણ કેટલું હશે ($mm \ Hg$ માં)? ($P_1^0 = 24 \ mm \ Hg$ અને ગ્લુકોઝનું મોલર દળ $= 180 \ g \ mol^{-1}$)
A
$18.1$
B
$15.7$
C
$12.4$
D
$23.8$
Solution
(D) બાષ્પશીલ દ્રાવ્ય માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ: $\frac{P_1^0 - P_s}{P_1^0} = X_{\text{solute}} = \frac{n_{\text{solute}}}{n_{\text{solute}} + n_{\text{solvent}}}$
$n_{\text{glucose}} = \frac{1.8 \ g}{180 \ g \ mol^{-1}} = 0.01 \ mol$
$n_{\text{water}} = \frac{16.2 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 0.9 \ mol$
કિંમતો મૂકતા: $\frac{24 - P_s}{24} = \frac{0.01}{0.01 + 0.9} = \frac{0.01}{0.91} = \frac{1}{91}$
$24 - P_s = \frac{24}{91} \approx 0.2637$
$P_s = 24 - 0.2637 = 23.736 \ mm \ Hg \approx 23.8 \ mm \ Hg$
$n_{\text{glucose}} = \frac{1.8 \ g}{180 \ g \ mol^{-1}} = 0.01 \ mol$
$n_{\text{water}} = \frac{16.2 \ g}{18 \ g \ mol^{-1}} = 0.9 \ mol$
કિંમતો મૂકતા: $\frac{24 - P_s}{24} = \frac{0.01}{0.01 + 0.9} = \frac{0.01}{0.91} = \frac{1}{91}$
$24 - P_s = \frac{24}{91} \approx 0.2637$
$P_s = 24 - 0.2637 = 23.736 \ mm \ Hg \approx 23.8 \ mm \ Hg$
0 likesView Solution
306
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
$1 \ dm^3$ પાણીમાં $6 \ g$ યુરિયા (મોલર દળ $60$) ધરાવતું દ્રાવણ અને $1 \ dm^3$ પાણીમાં $9 \ g$ દ્રાવ્ય $A$ ધરાવતું બીજું દ્રાવણ સમાન તાપમાને ઠરે છે. $A$ નું મોલર દળ કેટલું હશે?
A
$90$
B
$180$
C
$54$
D
$120$
Solution
(A) બંને દ્રાવણો સમાન તાપમાને ઠરતા હોવાથી,તેમના ઠારબિંદુમાં થતો ઘટાડો $(\Delta T_f)$ સમાન છે.
મંદ જલીય દ્રાવણો માટે,$\Delta T_f = K_f \times m$,જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
બંને માટે $K_f$ સમાન હોવાથી,$m_1 = m_2$ થશે.
આપેલ છે કે $1 \ dm^3$ પાણી $\approx 1 \ kg$ પાણી.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}}$.
યુરિયા માટે: $m_1 = \frac{6 \ g / 60 \ g \cdot mol^{-1}}{1 \ kg} = 0.1 \ mol \cdot kg^{-1}$.
દ્રાવ્ય $A$ માટે: $m_2 = \frac{9 \ g / M_A}{1 \ kg} = \frac{9}{M_A} \ mol \cdot kg^{-1}$.
$m_1 = m_2$ સરખાવતા: $0.1 = \frac{9}{M_A}$.
તેથી,$M_A = \frac{9}{0.1} = 90 \ g \cdot mol^{-1}$.
મંદ જલીય દ્રાવણો માટે,$\Delta T_f = K_f \times m$,જ્યાં $m$ એ મોલાલિટી છે.
બંને માટે $K_f$ સમાન હોવાથી,$m_1 = m_2$ થશે.
આપેલ છે કે $1 \ dm^3$ પાણી $\approx 1 \ kg$ પાણી.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ (kg માં)}}$.
યુરિયા માટે: $m_1 = \frac{6 \ g / 60 \ g \cdot mol^{-1}}{1 \ kg} = 0.1 \ mol \cdot kg^{-1}$.
દ્રાવ્ય $A$ માટે: $m_2 = \frac{9 \ g / M_A}{1 \ kg} = \frac{9}{M_A} \ mol \cdot kg^{-1}$.
$m_1 = m_2$ સરખાવતા: $0.1 = \frac{9}{M_A}$.
તેથી,$M_A = \frac{9}{0.1} = 90 \ g \cdot mol^{-1}$.
0 likesView Solution
307
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
$1 \ dm^3$ પાણીમાં $3 \ g$ યુરિયા (મોલર દળ $60 \ g \ mol^{-1}$) ધરાવતું દ્રાવણ અને $1 \ dm^3$ પાણીમાં $4.5 \ g$ દ્રાવ્ય $A$ ધરાવતું બીજું દ્રાવણ સમાન તાપમાને ઉકળે છે,તો $A$ નું મોલર દળ કેટલું હશે?
A
$54 \ g \ mol^{-1}$
B
$180 \ g \ mol^{-1}$
C
$120 \ g \ mol^{-1}$
D
$90 \ g \ mol^{-1}$
Solution
(D) ઉત્કલન બિંદુમાં ઉન્નયન $\Delta T_{b} = K_{b} \cdot m$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
બંને દ્રાવણો સમાન તાપમાને ઉકળતા હોવાથી,તેમનું ઉત્કલન બિંદુ ઉન્નયન $\Delta T_{b}$ સમાન હોવું જોઈએ.
બંને મંદ જલીય દ્રાવણો માટે $K_{b}$ સમાન હોવાથી,મોલાલિટી $m$ સમાન હોવી જોઈએ.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg)}$.
$1 \ dm^3$ પાણી માટે,દળ $1 \ kg$ છે.
યુરિયા માટે: $\text{મોલ} = \frac{3 \ g}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.05 \ mol$.
દ્રાવ્ય $A$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{4.5 \ g}{M_A}$.
મોલાલિટીને સરખાવતા: $0.05 = \frac{4.5}{M_A}$.
$M_A = \frac{4.5}{0.05} = 90 \ g \ mol^{-1}$.
બંને દ્રાવણો સમાન તાપમાને ઉકળતા હોવાથી,તેમનું ઉત્કલન બિંદુ ઉન્નયન $\Delta T_{b}$ સમાન હોવું જોઈએ.
બંને મંદ જલીય દ્રાવણો માટે $K_{b}$ સમાન હોવાથી,મોલાલિટી $m$ સમાન હોવી જોઈએ.
મોલાલિટી $m = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } (kg)}$.
$1 \ dm^3$ પાણી માટે,દળ $1 \ kg$ છે.
યુરિયા માટે: $\text{મોલ} = \frac{3 \ g}{60 \ g \ mol^{-1}} = 0.05 \ mol$.
દ્રાવ્ય $A$ માટે: $\text{મોલ} = \frac{4.5 \ g}{M_A}$.
મોલાલિટીને સરખાવતા: $0.05 = \frac{4.5}{M_A}$.
$M_A = \frac{4.5}{0.05} = 90 \ g \ mol^{-1}$.
0 likesView Solution
308
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,દ્રાવણમાં દ્રાવ્યનો મોલ અંશ કયા સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે?
A
$\frac{\Delta P}{P_1^0}$
B
$\frac{P_1^0}{P_1}$
C
$\frac{P_1^0}{\Delta P}$
D
$\frac{P_1}{P_1^0}$
Solution
(A) અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણો માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,બાષ્પદબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો એ દ્રાવ્યના મોલ અંશ જેટલો હોય છે.
$P_1 =$ દ્રાવણનું બાષ્પદબાણ
$P_1^0 =$ શુદ્ધ દ્રાવકનું બાષ્પદબાણ
$\Delta P = P_1^0 - P_1$ (બાષ્પદબાણમાં ઘટાડો)
બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો $= \frac{P_1^0 - P_1}{P_1^0} = \frac{\Delta P}{P_1^0}$
આમ,દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $x_2 = \frac{\Delta P}{P_1^0}$ છે.
$P_1 =$ દ્રાવણનું બાષ્પદબાણ
$P_1^0 =$ શુદ્ધ દ્રાવકનું બાષ્પદબાણ
$\Delta P = P_1^0 - P_1$ (બાષ્પદબાણમાં ઘટાડો)
બાષ્પદબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો $= \frac{P_1^0 - P_1}{P_1^0} = \frac{\Delta P}{P_1^0}$
આમ,દ્રાવ્યનો મોલ અંશ $x_2 = \frac{\Delta P}{P_1^0}$ છે.
0 likesView Solution
309
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
દ્રાવણ અને શુદ્ધ દ્રાવકનું બાષ્પ દબાણ અનુક્રમે $P_1$ અને $P_1^0$ છે. જો $\frac{P_1}{P_1^0} = 0.15$ હોય,તો દ્રાવ્યનો મોલ અંશ શોધો.
A
$0.66$
B
$0.85$
C
$0.15$
D
$0.33$
Solution
(B) રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,બાષ્પ દબાણમાં સાપેક્ષ ઘટાડો એ દ્રાવ્યના મોલ અંશ $(x_{\text{solute}})$ જેટલો હોય છે.
સૂત્ર: $\frac{P_1^0 - P_1}{P_1^0} = x_{\text{solute}}$.
આને આ રીતે લખી શકાય: $1 - \frac{P_1}{P_1^0} = x_{\text{solute}}$.
આપેલ છે કે $\frac{P_1}{P_1^0} = 0.15$,તેથી કિંમત મૂકતા:
$x_{\text{solute}} = 1 - 0.15 = 0.85$.
સૂત્ર: $\frac{P_1^0 - P_1}{P_1^0} = x_{\text{solute}}$.
આને આ રીતે લખી શકાય: $1 - \frac{P_1}{P_1^0} = x_{\text{solute}}$.
આપેલ છે કે $\frac{P_1}{P_1^0} = 0.15$,તેથી કિંમત મૂકતા:
$x_{\text{solute}} = 1 - 0.15 = 0.85$.
0 likesView Solution
310
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
જો અધિશોષક સમાન રહે,તો સમાન તાપમાન અને દબાણની સ્થિતિમાં નીચેનામાંથી કયો વાયુ વધુ પ્રમાણમાં અધિશોષિત થાય છે?
A
$N_2$
B
$Cl_2$
C
$H_2$
D
$O_2$
Solution
(B) ઘન પદાર્થ પર વાયુના અધિશોષણનું પ્રમાણ વાયુના પ્રવાહીકરણની સરળતા પર આધાર રાખે છે,જે તેના ક્રાંતિક તાપમાન $(T_c)$ સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે.
જે વાયુઓ સરળતાથી પ્રવાહીમાં ફેરવાય છે તેમનું ક્રાંતિક તાપમાન ઊંચું હોય છે અને તેઓ વધુ પ્રમાણમાં અધિશોષિત થાય છે.
આપેલા વાયુઓના ક્રાંતિક તાપમાન $(T_c)$ નીચે મુજબ છે:
$Cl_2$: $417 \ K$
$O_2$: $154 \ K$
$N_2$: $126 \ K$
$H_2$: $33 \ K$
આમ,$Cl_2$ નું ક્રાંતિક તાપમાન સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ પ્રમાણમાં અધિશોષિત થાય છે.
જે વાયુઓ સરળતાથી પ્રવાહીમાં ફેરવાય છે તેમનું ક્રાંતિક તાપમાન ઊંચું હોય છે અને તેઓ વધુ પ્રમાણમાં અધિશોષિત થાય છે.
આપેલા વાયુઓના ક્રાંતિક તાપમાન $(T_c)$ નીચે મુજબ છે:
$Cl_2$: $417 \ K$
$O_2$: $154 \ K$
$N_2$: $126 \ K$
$H_2$: $33 \ K$
આમ,$Cl_2$ નું ક્રાંતિક તાપમાન સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ પ્રમાણમાં અધિશોષિત થાય છે.
0 likesView Solution
311
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2021
એક અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા તત્વની સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટ કેટલી હોય છે ($BM$ માં)?
A
$0.34$
B
$1.0$
C
$1.73$
D
$3.1$
Solution
(C) સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટની ગણતરી આ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે: $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
$n = 1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા તત્વ માટે:
$\mu = \sqrt{1(1+2)} = \sqrt{3} \approx 1.73 \ BM$.
$n = 1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન ધરાવતા તત્વ માટે:
$\mu = \sqrt{1(1+2)} = \sqrt{3} \approx 1.73 \ BM$.
0 likesView Solution
312
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
$+2$ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં $Ni$ $(Z=28)$ ના સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટનું મૂલ્ય શું છે ($BM$ માં)?
A
$3.1$
B
$0.0$
C
$2.8$
D
$1.7$
Solution
(C) $Ni$ $(Z=28)$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^8 4s^2$ છે.
$Ni^{2+}$ માટે,રચના $[Ar] 3d^8$ છે.
$3d$ સબશેલમાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે,જેના પરિણામે $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(n=2)$ મળે છે.
સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
$n=2$ મૂકતા: $\mu = \sqrt{2(2+2)} = \sqrt{2 \times 4} = \sqrt{8} \approx 2.83 \ BM$.
આમ,મૂલ્ય આશરે $2.8 \ BM$ છે.
$Ni^{2+}$ માટે,રચના $[Ar] 3d^8$ છે.
$3d$ સબશેલમાં $8$ ઇલેક્ટ્રોન છે,જેના પરિણામે $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન $(n=2)$ મળે છે.
સ્પિન-ઓન્લી ચુંબકીય મોમેન્ટની ગણતરી $\mu = \sqrt{n(n+2)} \ BM$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે.
$n=2$ મૂકતા: $\mu = \sqrt{2(2+2)} = \sqrt{2 \times 4} = \sqrt{8} \approx 2.83 \ BM$.
આમ,મૂલ્ય આશરે $2.8 \ BM$ છે.
0 likesView Solution
313
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
નીચેનામાંથી કયા તત્વો તેમની સંબંધિત ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓમાં સ્પિન ઓન્લી મેગ્નેટિક મોમેન્ટ દર્શાવતા નથી? $[Ti (Z=22), Zn(Z=30), V(Z=23), Cu(Z=29)]$
A
$Cu^{2+}$
B
$Zn^{2+}$
C
$Ti^{3+}$
D
$V^{3+}$
Solution
(B) સ્પિન ઓન્લી મેગ્નેટિક મોમેન્ટનું સૂત્ર $\mu = \sqrt{n(n+2)} \text{ BM}$ છે,જ્યાં $n$ એ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા છે.
કોઈપણ સ્પીસીઝ માટે સ્પિન ઓન્લી મેગ્નેટિક મોમેન્ટ શૂન્ય હોય ત્યારે $n = 0$ હોવું જોઈએ (એટલે કે બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે).
ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન તપાસતા:
$1. Cu^{2+} (Z=29): [Ar] 3d^9$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$2. Zn^{2+} (Z=30): [Ar] 3d^{10}$. તેમાં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$3. Ti^{3+} (Z=22): [Ar] 3d^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$4. V^{3+} (Z=23): [Ar] 3d^2$. તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
તેથી,$Zn^{2+}$ માં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તેની સ્પિન ઓન્લી મેગ્નેટિક મોમેન્ટ $0$ છે.
કોઈપણ સ્પીસીઝ માટે સ્પિન ઓન્લી મેગ્નેટિક મોમેન્ટ શૂન્ય હોય ત્યારે $n = 0$ હોવું જોઈએ (એટલે કે બધા ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મિત છે).
ઇલેક્ટ્રોનિક કોન્ફિગરેશન તપાસતા:
$1. Cu^{2+} (Z=29): [Ar] 3d^9$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$2. Zn^{2+} (Z=30): [Ar] 3d^{10}$. તેમાં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$3. Ti^{3+} (Z=22): [Ar] 3d^1$. તેમાં $1$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
$4. V^{3+} (Z=23): [Ar] 3d^2$. તેમાં $2$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.
તેથી,$Zn^{2+}$ માં $0$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી તેની સ્પિન ઓન્લી મેગ્નેટિક મોમેન્ટ $0$ છે.
0 likesView Solution
314
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
ભૌતિક અધિશોષણ $(Physisorption)$ માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તેમાં સહસંયોજક અથવા આયનીય બંધનું નિર્માણ થાય છે.
B
તે ઊંચા તાપમાને અનુકૂળ છે.
C
તે પ્રતિવર્તી છે.
D
તે ખૂબ જ વિશિષ્ટ છે.
Solution
(C) ભૌતિક અધિશોષણ $(Physisorption)$:
$-$ તે નિર્બળ વાન ડર વાલ્સ $(van \text{ } der \text{ } Waals)$ બળોને કારણે ઉદ્ભવે છે.
$-$ તે સ્વભાવે વિશિષ્ટ નથી.
$-$ તે સ્વભાવે પ્રતિવર્તી છે.
$-$ નીચું તાપમાન અધિશોષણ માટે અનુકૂળ છે. તાપમાનમાં વધારો થતાં તે ઘટે છે.
$-$ તે નિર્બળ વાન ડર વાલ્સ $(van \text{ } der \text{ } Waals)$ બળોને કારણે ઉદ્ભવે છે.
$-$ તે સ્વભાવે વિશિષ્ટ નથી.
$-$ તે સ્વભાવે પ્રતિવર્તી છે.
$-$ નીચું તાપમાન અધિશોષણ માટે અનુકૂળ છે. તાપમાનમાં વધારો થતાં તે ઘટે છે.
0 likesView Solution
315
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
રાસાયણિક અધિશોષણ (chemisorption) માટે નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
અધિશોષણની ઉષ્મા $20-40 \ kJ \ mol^{-1}$ ની રેન્જમાં હોય છે
B
તે બહુ-આણ્વીય સ્તરીય છે
C
તેમાં $Van \ der \ Waals$ બળો સંકળાયેલા છે
D
તે ચોક્કસ મર્યાદા સુધી ઊંચા તાપમાને અનુકૂળ છે
Solution
(D) રાસાયણિક અધિશોષણમાં અધિશોષિત અને અધિશોષક વચ્ચે રાસાયણિક બંધનું નિર્માણ થાય છે.
- અધિશોષણની ઉષ્મા ઊંચી હોય છે,સામાન્ય રીતે $80-240 \ kJ \ mol^{-1}$ ની રેન્જમાં.
- તે એક-આણ્વીય (unimolecular) હોય છે,કારણ કે રાસાયણિક બંધ વિશિષ્ટ હોય છે.
- તેમાં રાસાયણિક બળો સંકળાયેલા હોય છે,$Van \ der \ Waals$ બળો નહીં.
- તે ઊંચા તાપમાને અનુકૂળ છે કારણ કે રાસાયણિક બંધ બનાવવા માટે સક્રિયકરણ ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
- અધિશોષણની ઉષ્મા ઊંચી હોય છે,સામાન્ય રીતે $80-240 \ kJ \ mol^{-1}$ ની રેન્જમાં.
- તે એક-આણ્વીય (unimolecular) હોય છે,કારણ કે રાસાયણિક બંધ વિશિષ્ટ હોય છે.
- તેમાં રાસાયણિક બળો સંકળાયેલા હોય છે,$Van \ der \ Waals$ બળો નહીં.
- તે ઊંચા તાપમાને અનુકૂળ છે કારણ કે રાસાયણિક બંધ બનાવવા માટે સક્રિયકરણ ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
0 likesView Solution
316
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
અધિશોષણ (adsorption) માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
તેમાં ઉષ્મા મુક્ત થાય છે.
B
તે જથ્થાત્મક (bulk) ઘટના છે.
C
તે સપાટીના ક્ષેત્રફળથી સ્વતંત્ર છે.
D
તે તાપમાનથી સ્વતંત્ર છે.
Solution
(A) અધિશોષણ એ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે,એટલે કે તેમાં ઉષ્મા મુક્ત થાય છે.
અધિશોષણ એ સપાટી પર થતી ઘટના છે,જથ્થાત્મક ઘટના નથી.
અધિશોષણ તાપમાન અને અધિશોષકના સપાટીના ક્ષેત્રફળ પર આધાર રાખે છે.
તે અધિશોષકના સપાટીના ક્ષેત્રફળમાં વધારો થવાથી વધે છે.
અધિશોષણ એ સપાટી પર થતી ઘટના છે,જથ્થાત્મક ઘટના નથી.
અધિશોષણ તાપમાન અને અધિશોષકના સપાટીના ક્ષેત્રફળ પર આધાર રાખે છે.
તે અધિશોષકના સપાટીના ક્ષેત્રફળમાં વધારો થવાથી વધે છે.
0 likesView Solution
317
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2021
ફ્રુન્ડલિચ આઈસોથર્મમાં જ્યારે $\log \frac{x}{m}$ ને $\log P$ ની વિરુદ્ધ આલેખવામાં આવે ત્યારે $y$-અક્ષ પરના આંતરછેદ (intercept) નું મૂલ્ય શું છે?
A
$\frac{1}{n}$
B
$\log k$
C
$n$
D
$k$
Solution
(B) ફ્રુન્ડલિચ અધિશોષણ આઈસોથર્મનું સમીકરણ: $\frac{x}{m} = k P^{\frac{1}{n}}$ છે.
બંને બાજુ લઘુગણક (logarithm) લેતા: $\log \frac{x}{m} = \log k + \frac{1}{n} \log P$.
આને સીધી રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \log \frac{x}{m}$,$x = \log P$,ઢાળ (slope) $m = \frac{1}{n}$ અને આંતરછેદ (intercept) $c = \log k$ મળે છે.
તેથી,$y$-અક્ષ પરનો આંતરછેદ $\log k$ છે.
બંને બાજુ લઘુગણક (logarithm) લેતા: $\log \frac{x}{m} = \log k + \frac{1}{n} \log P$.
આને સીધી રેખાના સમીકરણ $y = mx + c$ સાથે સરખાવતા,જ્યાં $y = \log \frac{x}{m}$,$x = \log P$,ઢાળ (slope) $m = \frac{1}{n}$ અને આંતરછેદ (intercept) $c = \log k$ મળે છે.
તેથી,$y$-અક્ષ પરનો આંતરછેદ $\log k$ છે.
0 likesView Solution
318
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2021
વિષમાંગ ઉદ્દીપન (heterogeneous catalysis) ની ક્રિયાવિધિમાં નીચેનામાંથી કયું પ્રથમ સોપાન છે?
A
ઉદ્દીપકની સપાટી પરથી પ્રક્રિયા નીપજનું અપશોષણ (desorption)
B
મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવવા માટે ઉદ્દીપકની સપાટી પર પ્રક્રિયક અણુઓનું અધિશોષણ
C
મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવવા માટે ઉદ્દીપકની સપાટી પર રાસાયણિક પ્રક્રિયા થવી
D
ઉદ્દીપકની સપાટી તરફ પ્રક્રિયકોનું પ્રસરણ
Solution
(D) ઉદ્દીપકીય સક્રિયતા ઉદ્દીપકની સપાટી પર કેન્દ્રિત હોય છે. આ ક્રિયાવિધિ પાંચ સોપાનોમાં થાય છે:
$(i)$ ઉદ્દીપકની સપાટી તરફ પ્રક્રિયકોનું પ્રસરણ.
$(ii)$ ઉદ્દીપકની સપાટી પર પ્રક્રિયક અણુઓનું અધિશોષણ.
$(iii)$ મધ્યવર્તી સંયોજનના નિર્માણ દ્વારા ઉદ્દીપકની સપાટી પર રાસાયણિક પ્રક્રિયા થવી.
$(iv)$ ઉદ્દીપકની સપાટી પરથી પ્રક્રિયા નીપજોનું અપશોષણ.
$(v)$ ઉદ્દીપકની સપાટીથી દૂર પ્રક્રિયા નીપજોનું પ્રસરણ.
તેથી,પ્રથમ સોપાન ઉદ્દીપકની સપાટી તરફ પ્રક્રિયકોનું પ્રસરણ છે.
$(i)$ ઉદ્દીપકની સપાટી તરફ પ્રક્રિયકોનું પ્રસરણ.
$(ii)$ ઉદ્દીપકની સપાટી પર પ્રક્રિયક અણુઓનું અધિશોષણ.
$(iii)$ મધ્યવર્તી સંયોજનના નિર્માણ દ્વારા ઉદ્દીપકની સપાટી પર રાસાયણિક પ્રક્રિયા થવી.
$(iv)$ ઉદ્દીપકની સપાટી પરથી પ્રક્રિયા નીપજોનું અપશોષણ.
$(v)$ ઉદ્દીપકની સપાટીથી દૂર પ્રક્રિયા નીપજોનું પ્રસરણ.
તેથી,પ્રથમ સોપાન ઉદ્દીપકની સપાટી તરફ પ્રક્રિયકોનું પ્રસરણ છે.
0 likesView Solution
319
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
નીચેનામાંથી કયું મલ્ટી-મોલેક્યુલર (બહુ-આણ્વિય) કલિલ છે?
A
નાયલોન
B
ગોલ્ડ સોલ
C
સેલ્યુલોઝ
D
સાબુ
Solution
(B) મલ્ટી-મોલેક્યુલર કલિલ એ $1 \ nm$ કરતા ઓછા વ્યાસ ધરાવતા અણુઓ અથવા નાના પરમાણુઓના સમૂહ દ્વારા બને છે. $Gold \ sol$ એ મલ્ટી-મોલેક્યુલર કલિલનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Nylon$ અને $Cellulose$ એ મેક્રોમોલેક્યુલર કલિલના ઉદાહરણો છે.
$Soap$ એ એસોસિએટેડ કલિલ (મિસેલ) નું ઉદાહરણ છે.
$Nylon$ અને $Cellulose$ એ મેક્રોમોલેક્યુલર કલિલના ઉદાહરણો છે.
$Soap$ એ એસોસિએટેડ કલિલ (મિસેલ) નું ઉદાહરણ છે.
0 likesView Solution
320
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
હવા એ કોના દ્રાવણનું ઉદાહરણ છે?
A
ઘન માં વાયુ
B
વાયુ માં પ્રવાહી
C
પ્રવાહી માં વાયુ
D
વાયુ માં વાયુ
Solution
(D) હવા એ $N_2$,$O_2$,$Ar$,$CO_2$ વગેરે જેવા વિવિધ વાયુઓનું સમાંગ મિશ્રણ છે.
દ્રાવ્ય અને દ્રાવક બંને વાયુ અવસ્થામાં હોવાથી,તેને $gas$ માં $gas$ ના દ્રાવણ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
દ્રાવ્ય અને દ્રાવક બંને વાયુ અવસ્થામાં હોવાથી,તેને $gas$ માં $gas$ ના દ્રાવણ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
321
ChemistryEasyMCQMHT CET · 2021
નીચેનામાંથી ઋણ વીજભારિત સોલ ઓળખો.
A
માટીનો સોલ
B
$Fe_2O_3 \cdot xH_2O$
C
$TiO_2$ સોલ
D
હિમોગ્લોબિન
Solution
(A) કોલોઇડલ કણો પરનો વીજભાર વિક્ષેપિત કલા અને વિક્ષેપન માધ્યમની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખે છે.
$1$. માટીનો સોલ એ ઋણ વીજભારિત સોલ છે.
$2$. $Fe_2O_3 \cdot xH_2O$ એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
$3$. $TiO_2$ સોલ એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
$4$. હિમોગ્લોબિન એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$1$. માટીનો સોલ એ ઋણ વીજભારિત સોલ છે.
$2$. $Fe_2O_3 \cdot xH_2O$ એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
$3$. $TiO_2$ સોલ એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
$4$. હિમોગ્લોબિન એ ધન વીજભારિત સોલ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
322
ChemistryDifficultMCQMHT CET · 2021
નીચેનામાંથી ઉમેરવામાં આવેલા ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની અવક્ષેપન શક્તિનો સાચો ઘટતો ક્રમ ઓળખો.
A
$Al^{3+} > Ba^{2+} > Na^{+}$
B
$Ba^{2+} > Al^{3+} > Na^{+}$
C
$Al^{3+} > Ba^{2+} > Na^{+}$
D
$Na^{+} > Ba^{2+} > Al^{3+}$
Solution
(A) હાર્ડી-શુલ્ઝના નિયમ મુજબ,આયનની અવક્ષેપન શક્તિ તેની સંયોજકતા (વીજભાર) ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેટલી તેની સ્કંદન (coagulation) કરવાની શક્તિ વધારે.
વીજભારની સરખામણી કરતા: $Al^{3+}$ $(+3)$ > $Ba^{2+}$ $(+2)$ > $Na^{+}$ $(+1)$.
તેથી,સાચો ઘટતો ક્રમ $Al^{3+} > Ba^{2+} > Na^{+}$ છે.
ફ્લોક્યુલેટિંગ આયનની સંયોજકતા જેટલી વધારે,તેટલી તેની સ્કંદન (coagulation) કરવાની શક્તિ વધારે.
વીજભારની સરખામણી કરતા: $Al^{3+}$ $(+3)$ > $Ba^{2+}$ $(+2)$ > $Na^{+}$ $(+1)$.
તેથી,સાચો ઘટતો ક્રમ $Al^{3+} > Ba^{2+} > Na^{+}$ છે.
0 likesView Solution
323
ChemistryMediumMCQMHT CET · 2021
નીચેનામાંથી કયું એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચરનું ઉદાહરણ નથી?
A
નેનો શેલ
B
નેનોવાયર
C
નેનોટ્યુબ
D
ફાઇબર
Solution
(A) એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચર એવું માળખું છે જેમાં બે પરિમાણો નેનોમીટર રેન્જમાં હોય છે અને એક પરિમાણ મોટું હોય છે.
નેનોવાયર,નેનોટ્યુબ અને ફાઇબર એ એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચરના ઉદાહરણો છે.
નેનો શેલને શૂન્ય-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચર ગણવામાં આવે છે કારણ કે ત્રણેય પરિમાણો નેનોમીટર રેન્જમાં હોય છે.
તેથી,નેનો શેલ એ એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચરનું ઉદાહરણ નથી.
નેનોવાયર,નેનોટ્યુબ અને ફાઇબર એ એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચરના ઉદાહરણો છે.
નેનો શેલને શૂન્ય-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચર ગણવામાં આવે છે કારણ કે ત્રણેય પરિમાણો નેનોમીટર રેન્જમાં હોય છે.
તેથી,નેનો શેલ એ એક-પરિમાણીય નેનોસ્ટ્રક્ચરનું ઉદાહરણ નથી.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real MHT CET style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live MHT CET mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in MHT CET 2021?
There are 563 Chemistry questions from the MHT CET 2021 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are MHT CET 2021 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice MHT CET 2021 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full MHT CET mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from MHT CET previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix MHT CET Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick MHT CET 2021 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.