ChemistryQ1–30 of 30 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
ChemistryMCQIIT JEE · 1983
જો $g$ પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ હોય,તો $m$ દળ ધરાવતા પદાર્થને પૃથ્વીની સપાટીથી પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $R$ જેટલી ઊંચાઈ સુધી લઈ જવામાં તેની સ્થિતિ ઊર્જામાં થતો વધારો કેટલો હશે?
A
$mgR$
B
$\frac{1}{2}mgR$
C
$2mgR$
D
$\frac{1}{4}mgR$
Solution
(B) પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r$ અંતરે ગુરુત્વીય સ્થિતિ ઊર્જા $U = -\frac{GMm}{r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પૃથ્વીની સપાટી પર,$r = R$,તેથી $U_i = -\frac{GMm}{R}$.
સપાટીથી $h = R$ ઊંચાઈએ,કેન્દ્રથી અંતર $r = R + h = R + R = 2R$ થાય.
આમ,$h$ ઊંચાઈએ સ્થિતિ ઊર્જા $U_f = -\frac{GMm}{2R}$ થાય.
સ્થિતિ ઊર્જામાં થતો વધારો $\Delta U = U_f - U_i = -\frac{GMm}{2R} - (-\frac{GMm}{R}) = \frac{GMm}{R} - \frac{GMm}{2R} = \frac{GMm}{2R}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $g = \frac{GM}{R^2}$,તેથી $GM = gR^2$.
આ કિંમત $\Delta U$ ના સમીકરણમાં મૂકતા,$\Delta U = \frac{(gR^2)m}{2R} = \frac{1}{2}mgR$ મળે છે.
પૃથ્વીની સપાટી પર,$r = R$,તેથી $U_i = -\frac{GMm}{R}$.
સપાટીથી $h = R$ ઊંચાઈએ,કેન્દ્રથી અંતર $r = R + h = R + R = 2R$ થાય.
આમ,$h$ ઊંચાઈએ સ્થિતિ ઊર્જા $U_f = -\frac{GMm}{2R}$ થાય.
સ્થિતિ ઊર્જામાં થતો વધારો $\Delta U = U_f - U_i = -\frac{GMm}{2R} - (-\frac{GMm}{R}) = \frac{GMm}{R} - \frac{GMm}{2R} = \frac{GMm}{2R}$.
આપણે જાણીએ છીએ કે $g = \frac{GM}{R^2}$,તેથી $GM = gR^2$.
આ કિંમત $\Delta U$ ના સમીકરણમાં મૂકતા,$\Delta U = \frac{(gR^2)m}{2R} = \frac{1}{2}mgR$ મળે છે.
0 likesView Solution
2
ChemistryDifficultMCQIIT JEE · 1983
જો $200 \ mg$ $CO_2$ માંથી $10^{21}$ અણુઓ દૂર કરવામાં આવે,તો બાકી રહેલા $CO_2$ ના મોલની સંખ્યા .......... $\times 10^{-3}$ છે.
A
$2.85$
B
$28.8$
C
$0.288$
D
$16.8$
Solution
(A) $CO_2$ નું પ્રારંભિક દળ $= 200 \ mg = 0.2 \ g$.
$CO_2$ નું મોલર દળ $= 44 \ g/mol$.
$CO_2$ ના પ્રારંભિક મોલ $= \frac{0.2}{44} = 0.004545 \ mol$.
પ્રારંભિક અણુઓની સંખ્યા $= 0.004545 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 2.737 \times 10^{21}$ અણુઓ.
દૂર કરેલા અણુઓની સંખ્યા $= 10^{21}$.
બાકી રહેલા અણુઓ $= 2.737 \times 10^{21} - 1 \times 10^{21} = 1.737 \times 10^{21}$ અણુઓ.
બાકી રહેલા મોલ $= \frac{1.737 \times 10^{21}}{6.022 \times 10^{23}} \approx 0.288 \times 10^{-2} = 2.88 \times 10^{-3} \ mol$.
નોંધ: એવોગેડ્રો આંક $6 \times 10^{23}$ લેતા,જવાબ $2.86 \times 10^{-3}$ મળે છે,જે $2.85$ ની નજીક છે.
$CO_2$ નું મોલર દળ $= 44 \ g/mol$.
$CO_2$ ના પ્રારંભિક મોલ $= \frac{0.2}{44} = 0.004545 \ mol$.
પ્રારંભિક અણુઓની સંખ્યા $= 0.004545 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 2.737 \times 10^{21}$ અણુઓ.
દૂર કરેલા અણુઓની સંખ્યા $= 10^{21}$.
બાકી રહેલા અણુઓ $= 2.737 \times 10^{21} - 1 \times 10^{21} = 1.737 \times 10^{21}$ અણુઓ.
બાકી રહેલા મોલ $= \frac{1.737 \times 10^{21}}{6.022 \times 10^{23}} \approx 0.288 \times 10^{-2} = 2.88 \times 10^{-3} \ mol$.
નોંધ: એવોગેડ્રો આંક $6 \times 10^{23}$ લેતા,જવાબ $2.86 \times 10^{-3}$ મળે છે,જે $2.85$ ની નજીક છે.
0 likesView Solution
3
ChemistryEasyMCQIIT JEE · 1983
રધરફોર્ડનો પ્રકીર્ણન પ્રયોગ કોના કદ સાથે સંબંધિત છે?
A
ન્યુક્લિયસ
B
પરમાણુ
C
ઇલેક્ટ્રોન
D
ન્યુટ્રોન
Solution
(A) રધરફોર્ડનો $\alpha$-કણ પ્રકીર્ણન પ્રયોગ દર્શાવે છે કે પરમાણુનો ધન વીજભાર અને મોટાભાગનું દળ એક ખૂબ જ નાના કેન્દ્રીય ભાગમાં કેન્દ્રિત હોય છે જેને ન્યુક્લિયસ કહેવામાં આવે છે.
આમ,આ પ્રયોગે ન્યુક્લિયસના અસ્તિત્વ અને તેના કદ માટે સીધો પુરાવો પૂરો પાડ્યો હતો.
આમ,આ પ્રયોગે ન્યુક્લિયસના અસ્તિત્વ અને તેના કદ માટે સીધો પુરાવો પૂરો પાડ્યો હતો.
0 likesView Solution
4
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
પરમાણુનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક શું દર્શાવે છે?
A
કક્ષકનું કદ
B
સ્પિન કોણીય વેગમાન
C
કક્ષકીય કોણીય વેગમાન
D
કક્ષકનું અવકાશીય અભિવિન્યાસ
Solution
(A) મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક,જેને $n$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,તે ઇલેક્ટ્રોનની મુખ્ય ઉર્જા કક્ષા અથવા કોષ નક્કી કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કક્ષકના કદ અને કેન્દ્રથી ઇલેક્ટ્રોનનું સરેરાશ અંતર વિશે માહિતી આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
તે મુખ્યત્વે કક્ષકના કદ અને કેન્દ્રથી ઇલેક્ટ્રોનનું સરેરાશ અંતર વિશે માહિતી આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
5
ChemistryEasyMCQIIT JEE · 1983
$p_x$ કક્ષક કેટલા ઇલેક્ટ્રોન સમાવી શકે છે?
A
$4$ ઇલેક્ટ્રોન
B
$6$ ઇલેક્ટ્રોન
C
$2$ સમાંતર સ્પિન ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોન
D
$2$ વિરુદ્ધ સ્પિન ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોન
Solution
(D) પાઉલીના અપવર્જનના સિદ્ધાંત મુજબ,એક કક્ષક મહત્તમ $2$ ઇલેક્ટ્રોન સમાવી શકે છે અને આ ઇલેક્ટ્રોન વિરુદ્ધ સ્પિન ધરાવતા હોવા જોઈએ. તેથી,$p_x$ કક્ષક $2$ વિરુદ્ધ સ્પિન ધરાવતા ઇલેક્ટ્રોન સમાવી શકે છે.
0 likesView Solution
6
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
કાર્બન ટેટ્રાક્લોરાઈડમાં ચોખ્ખો ડાયપોલ મોમેન્ટ હોતો નથી,તેનું કારણ શું છે?
A
તેની સમતલીય રચના
B
તેની નિયમિત સમચતુષ્ફલકીય રચના
C
કાર્બન અને ક્લોરિન પરમાણુઓના સમાન કદ
D
કાર્બન અને ક્લોરિનની સમાન ઇલેક્ટ્રોન એફિનિટી
Solution
(B) $CCl_4$ માં તેની નિયમિત સમચતુષ્ફલકીય રચનાને કારણે કોઈ ચોખ્ખો ડાયપોલ મોમેન્ટ હોતો નથી.
નિયમિત સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિમાં,ચાર $C-Cl$ બંધ ડાયપોલ એકબીજા સાથે $109.5^{\circ}$ ના ખૂણે ગોઠવાયેલા હોય છે,જે વ્યક્તિગત બંધ મોમેન્ટ્સના રદ થવાનું પરિણામ આપે છે,જેના પરિણામે ચોખ્ખો ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય થાય છે.
નિયમિત સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિમાં,ચાર $C-Cl$ બંધ ડાયપોલ એકબીજા સાથે $109.5^{\circ}$ ના ખૂણે ગોઠવાયેલા હોય છે,જે વ્યક્તિગત બંધ મોમેન્ટ્સના રદ થવાનું પરિણામ આપે છે,જેના પરિણામે ચોખ્ખો ડાયપોલ મોમેન્ટ શૂન્ય થાય છે.
0 likesView Solution
7
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
$1, 2-$બ્યુટાડાઈન સંયોજનમાં શું હોય છે?
A
માત્ર $sp$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ
B
માત્ર $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ
C
$sp$ અને $sp^2$ બંને સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ
D
$sp, sp^2$ અને $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ
Solution
(D) $1, 2-$બ્યુટાડાઈનનું બંધારણ $CH_2=C=CH-CH_3$ છે.
આ અણુમાં:
- પ્રથમ કાર્બન પરમાણુ $(CH_2=)$ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
- બીજો કાર્બન પરમાણુ $(=C=)$ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
- ત્રીજો કાર્બન પરમાણુ $(-CH=)$ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
- ચોથો કાર્બન પરમાણુ $(-CH_3)$ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
આમ,આ સંયોજનમાં $sp, sp^2$ અને $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ હાજર છે.
આ અણુમાં:
- પ્રથમ કાર્બન પરમાણુ $(CH_2=)$ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
- બીજો કાર્બન પરમાણુ $(=C=)$ $sp$ સંકરણ ધરાવે છે.
- ત્રીજો કાર્બન પરમાણુ $(-CH=)$ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે.
- ચોથો કાર્બન પરમાણુ $(-CH_3)$ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે.
આમ,આ સંયોજનમાં $sp, sp^2$ અને $sp^3$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓ હાજર છે.
0 likesView Solution
8
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
નીચેનામાંથી કોનામાં હાઇડ્રોજન બંધ હોતો નથી?
A
ફિનોલ
B
પ્રવાહી $NH_3$
C
પાણી
D
પ્રવાહી $HCl$
Solution
(D) હાઇડ્રોજન બંધ એવા સંયોજનોમાં રચાય છે જેમાં $H$ પરમાણુ $F$,$O$ અથવા $N$ જેવા અત્યંત વિદ્યુતઋણ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ માં $H$ એ $O$ સાથે જોડાયેલ છે.
પ્રવાહી $NH_3$ માં $H$ એ $N$ સાથે જોડાયેલ છે.
પાણી $(H_2O)$ માં $H$ એ $O$ સાથે જોડાયેલ છે.
પ્રવાહી $HCl$ માં $Cl$ ની વિદ્યુતઋણતા હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવા માટે પૂરતી નથી અને તેમાં $N$,$O$ કે $F$ હાજર નથી.
તેથી,પ્રવાહી $HCl$ હાઇડ્રોજન બંધ બનાવતું નથી.
ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ માં $H$ એ $O$ સાથે જોડાયેલ છે.
પ્રવાહી $NH_3$ માં $H$ એ $N$ સાથે જોડાયેલ છે.
પાણી $(H_2O)$ માં $H$ એ $O$ સાથે જોડાયેલ છે.
પ્રવાહી $HCl$ માં $Cl$ ની વિદ્યુતઋણતા હાઇડ્રોજન બંધ બનાવવા માટે પૂરતી નથી અને તેમાં $N$,$O$ કે $F$ હાજર નથી.
તેથી,પ્રવાહી $HCl$ હાઇડ્રોજન બંધ બનાવતું નથી.
0 likesView Solution
9
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
$CuSO_4 \cdot 5H_2O$ માં હાજર બંધો કયા છે?
A
ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ અને સહસંયોજક
B
ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ અને સવર્ગ
C
ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ,સહસંયોજક અને સવર્ગ
D
સહસંયોજક અને સવર્ગ
Solution
(C) $CuSO_4 \cdot 5H_2O$ માં,$Cu^{2+}$ અને $SO_4^{2-}$ આયનો વચ્ચે ઇલેક્ટ્રોવેલેન્ટ (આયનિક) બંધ હોય છે.
સહસંયોજક બંધ $SO_4^{2-}$ આયનની અંદર ($S$ અને $O$ પરમાણુઓ વચ્ચે) અને $H_2O$ અણુઓની અંદર ($H$ અને $O$ પરમાણુઓ વચ્ચે) જોવા મળે છે.
સવર્ગ સહસંયોજક બંધ $Cu^{2+}$ આયન અને ચાર $H_2O$ અણુઓ વચ્ચે હોય છે,જે $[Cu(H_2O)_4]^{2+}$ સંકીર્ણ બનાવે છે.
સહસંયોજક બંધ $SO_4^{2-}$ આયનની અંદર ($S$ અને $O$ પરમાણુઓ વચ્ચે) અને $H_2O$ અણુઓની અંદર ($H$ અને $O$ પરમાણુઓ વચ્ચે) જોવા મળે છે.
સવર્ગ સહસંયોજક બંધ $Cu^{2+}$ આયન અને ચાર $H_2O$ અણુઓ વચ્ચે હોય છે,જે $[Cu(H_2O)_4]^{2+}$ સંકીર્ણ બનાવે છે.
0 likesView Solution
10
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
ભૌમિતિક સમઘટકતા કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?
A
$2-$બ્યુટીન
B
$2-$બ્યુટાઇન
C
$2-$બ્યુટેનોલ
D
બ્યુટેનાલ
Solution
(A) ભૌમિતિક સમઘટકતા એવા સંયોજનો દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં દ્વિબંધની આસપાસ પ્રતિબંધિત પરિભ્રમણ હોય અને જ્યાં દ્વિબંધના દરેક કાર્બન પરમાણુ બે અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા હોય.
$2-$બ્યુટીન $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ માં,દ્વિબંધના કાર્બન પરમાણુઓ દરેક એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(H)$ અને એક મિથાઇલ સમૂહ $(CH_3)$ સાથે જોડાયેલા છે.
આમ,તે cis-$2-$બ્યુટીન અને trans-$2-$બ્યુટીન તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જે ભૌમિતિક સમઘટકો છે.
$2-$બ્યુટીન $(CH_3-CH=CH-CH_3)$ માં,દ્વિબંધના કાર્બન પરમાણુઓ દરેક એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ $(H)$ અને એક મિથાઇલ સમૂહ $(CH_3)$ સાથે જોડાયેલા છે.
આમ,તે cis-$2-$બ્યુટીન અને trans-$2-$બ્યુટીન તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,જે ભૌમિતિક સમઘટકો છે.
0 likesView Solution
11
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ગરમ સાંદ્ર $H_2SO_4$ માં પણ અદ્રાવ્ય છે?
A
ઇથિલીન
B
બેન્ઝીન
C
હેક્ઝેન
D
એનિલીન
Solution
(C) $Hexane$ એ આલ્કેન છે,જેને તેની ઓછી પ્રતિક્રિયાત્મકતાને કારણે પેરાફિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આલ્કેન અધ્રુવીય હોય છે અને તે સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા નથી કે તેમાં ઓગળતા નથી.
તેનાથી વિપરીત,$Ethylene$ (આલ્કીન) યોગશીલ પ્રક્રિયા આપે છે,$Benzene$ સલ્ફોનેશન પામે છે,અને $Aniline$ (બેઇઝ) ક્ષાર બનાવવા માટે પ્રક્રિયા કરે છે,જે તેમને સાંદ્ર $H_2SO_4$ માં દ્રાવ્ય બનાવે છે.
આલ્કેન અધ્રુવીય હોય છે અને તે સાંદ્ર $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરતા નથી કે તેમાં ઓગળતા નથી.
તેનાથી વિપરીત,$Ethylene$ (આલ્કીન) યોગશીલ પ્રક્રિયા આપે છે,$Benzene$ સલ્ફોનેશન પામે છે,અને $Aniline$ (બેઇઝ) ક્ષાર બનાવવા માટે પ્રક્રિયા કરે છે,જે તેમને સાંદ્ર $H_2SO_4$ માં દ્રાવ્ય બનાવે છે.
0 likesView Solution
12
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
જ્યારે પ્રોપાઇન $HgSO_4$ ની હાજરીમાં જલીય $H_2SO_4$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,ત્યારે મુખ્ય નીપજ કઈ છે?
A
પ્રોપેનાલ
B
પ્રોપાઇલ હાઇડ્રોજન સલ્ફેટ
C
એસીટોન
D
પ્રોપેનોલ
Solution
(C) $HgSO_4$ અને $40\% \ H_2SO_4$ ની હાજરીમાં પ્રોપાઇનનું પાણી સાથેનું જલીયકરણ નીચે મુજબ થાય છે:
$CH_3-C \equiv CH + H_2O \xrightarrow{H_2SO_4, HgSO_4} CH_3-C(OH)=CH_2$ (ઇનોલ).
આ ઇનોલ મધ્યવર્તી સંયોજન ટોટોમેરાઇઝેશન દ્વારા વધુ સ્થાયી કીટોન,એસીટોન બનાવે છે:
$CH_3-C(OH)=CH_2 \rightarrow CH_3-C(=O)-CH_3$ (એસીટોન).
$CH_3-C \equiv CH + H_2O \xrightarrow{H_2SO_4, HgSO_4} CH_3-C(OH)=CH_2$ (ઇનોલ).
આ ઇનોલ મધ્યવર્તી સંયોજન ટોટોમેરાઇઝેશન દ્વારા વધુ સ્થાયી કીટોન,એસીટોન બનાવે છે:
$CH_3-C(OH)=CH_2 \rightarrow CH_3-C(=O)-CH_3$ (એસીટોન).
0 likesView Solution
13
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
બે પરમાણુઓ સમાન પરમાણ્વીય દળ ધરાવે છે પરંતુ અલગ-અલગ પરમાણ્વીય ક્રમાંક ધરાવે છે. આવા પરમાણુઓને શું કહેવામાં આવે છે?
A
સમસ્થાનિકો (Isotopes)
B
સમભારીકો (Isobars)
C
સમઘટકો (Isomer)
D
આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક (Isoelectronic)
Solution
(B) અલગ-અલગ તત્વોના પરમાણુઓ કે જેઓ અલગ પરમાણ્વીય ક્રમાંક પરંતુ સમાન દળ ક્રમાંક ધરાવે છે,તેમને સમભારીકો (Isobars) કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
14
ChemistryMCQIIT JEE · 1983
સ્થાનસદિશ $60i + 3j$,$40i - 8j$ અને $ai - 52j$ ધરાવતા બિંદુઓ સમરેખ હોય તો $a = \dots$
A
$-40$
B
$40$
C
$20$
D
આમાંથી એક પણ નહિ
Solution
(A) ધારો કે બિંદુઓ $A(60, 3)$,$B(40, -8)$ અને $C(a, -52)$ છે.
બિંદુઓ સમરેખ હોવા માટે,સદિશો $\overrightarrow{AB}$ અને $\overrightarrow{BC}$ સમાંતર હોવા જોઈએ,એટલે કે કોઈ અદિશ $k$ માટે $\overrightarrow{AB} = k(\overrightarrow{BC})$ થાય.
પ્રથમ,$\overrightarrow{AB} = (40 - 60)i + (-8 - 3)j = -20i - 11j$ મેળવો.
ત્યારબાદ,$\overrightarrow{BC} = (a - 40)i + (-52 - (-8))j = (a - 40)i - 44j$ મેળવો.
$\overrightarrow{AB} = k(\overrightarrow{BC})$ લેતા,આપણને $-20i - 11j = k((a - 40)i - 44j)$ મળે છે.
$j$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$-11 = -44k$,જે આપણને $k = \frac{1}{4}$ આપે છે.
$i$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$-20 = k(a - 40)$ મળે છે.
$k = \frac{1}{4}$ મૂકતા,$-20 = \frac{1}{4}(a - 40)$ મળે.
$-80 = a - 40$,જેનો અર્થ છે કે $a = -40$.
બિંદુઓ સમરેખ હોવા માટે,સદિશો $\overrightarrow{AB}$ અને $\overrightarrow{BC}$ સમાંતર હોવા જોઈએ,એટલે કે કોઈ અદિશ $k$ માટે $\overrightarrow{AB} = k(\overrightarrow{BC})$ થાય.
પ્રથમ,$\overrightarrow{AB} = (40 - 60)i + (-8 - 3)j = -20i - 11j$ મેળવો.
ત્યારબાદ,$\overrightarrow{BC} = (a - 40)i + (-52 - (-8))j = (a - 40)i - 44j$ મેળવો.
$\overrightarrow{AB} = k(\overrightarrow{BC})$ લેતા,આપણને $-20i - 11j = k((a - 40)i - 44j)$ મળે છે.
$j$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$-11 = -44k$,જે આપણને $k = \frac{1}{4}$ આપે છે.
$i$ ના સહગુણકોની સરખામણી કરતા,$-20 = k(a - 40)$ મળે છે.
$k = \frac{1}{4}$ મૂકતા,$-20 = \frac{1}{4}(a - 40)$ મળે.
$-80 = a - 40$,જેનો અર્થ છે કે $a = -40$.
0 likesView Solution
15
ChemistryMCQIIT JEE · 1983
રધરફોર્ડનો પ્રકીર્ણન પ્રયોગ કોના કદ સાથે સંબંધિત છે?
A
ન્યુક્લિયસ
B
પરમાણુ
C
ઇલેક્ટ્રોન
D
ન્યુટ્રોન
Solution
(A) રધરફોર્ડનો પ્રકીર્ણન પ્રયોગ ન્યુક્લિયસના કદ સાથે સંબંધિત છે.
રધરફોર્ડે અવલોકન કર્યું કે મોટાભાગના $\alpha-$કણો સોનાના વરખમાંથી વિચલિત થયા વિના પસાર થઈ ગયા,જે દર્શાવે છે કે પરમાણુમાં મોટાભાગની જગ્યા ખાલી છે.
જોકે,$\alpha-$કણોનો ખૂબ જ નાનો અંશ મોટા ખૂણે વિચલિત થયો હતો,જેના પરથી નિષ્કર્ષ નીકળ્યો કે પરમાણુનો ધન વીજભાર અને મોટાભાગનું દળ ખૂબ જ નાના વિસ્તારમાં કેન્દ્રિત છે જેને ન્યુક્લિયસ કહેવામાં આવે છે.
રધરફોર્ડે અવલોકન કર્યું કે મોટાભાગના $\alpha-$કણો સોનાના વરખમાંથી વિચલિત થયા વિના પસાર થઈ ગયા,જે દર્શાવે છે કે પરમાણુમાં મોટાભાગની જગ્યા ખાલી છે.
જોકે,$\alpha-$કણોનો ખૂબ જ નાનો અંશ મોટા ખૂણે વિચલિત થયો હતો,જેના પરથી નિષ્કર્ષ નીકળ્યો કે પરમાણુનો ધન વીજભાર અને મોટાભાગનું દળ ખૂબ જ નાના વિસ્તારમાં કેન્દ્રિત છે જેને ન્યુક્લિયસ કહેવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
16
ChemistryMCQIIT JEE · 1983
કેનિઝારો પ્રક્રિયા કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી નથી?
A
$HCHO$
B
$C_6H_5CHO$
C
$CH_3CHO$
D
આ બધા
Solution
(C) કેનિઝારો પ્રક્રિયા એ એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે જેમાં $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ ધરાવતા ન હોય તેવા આલ્ડિહાઇડનું બેઝની હાજરીમાં અસમાનતા (disproportionation) થાય છે.
જે આલ્ડિહાઇડમાં ઓછામાં ઓછો એક $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોય છે,તે બેઝની હાજરીમાં કેનિઝારો પ્રક્રિયાને બદલે આલ્ડૉલ સંઘનન પ્રક્રિયા આપે છે.
$CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઇડ) માં,$\alpha$-કાર્બન સાથે ત્રણ $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,$CH_3CHO$ કેનિઝારો પ્રક્રિયા આપતું નથી.
જે આલ્ડિહાઇડમાં ઓછામાં ઓછો એક $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ હોય છે,તે બેઝની હાજરીમાં કેનિઝારો પ્રક્રિયાને બદલે આલ્ડૉલ સંઘનન પ્રક્રિયા આપે છે.
$CH_3CHO$ (એસીટાલ્ડિહાઇડ) માં,$\alpha$-કાર્બન સાથે ત્રણ $\alpha$-હાઇડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલા હોય છે.
તેથી,$CH_3CHO$ કેનિઝારો પ્રક્રિયા આપતું નથી.
0 likesView Solution
17
ChemistryMCQIIT JEE · 1983
$M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી એક પાતળી વર્તુળાકાર રીંગ તેની અક્ષ પર $\omega$ જેટલા અચળ કોણીય વેગથી ભ્રમણ કરે છે. દરેક $m$ દળ ધરાવતા બે પદાર્થોને રીંગના વ્યાસના વિરુદ્ધ છેડાઓ પર હળવેકથી જોડવામાં આવે છે. હવે રીંગ કયા કોણીય વેગથી ભ્રમણ કરશે?
A
$\frac{\omega M}{M + m}$
B
$\frac{\omega (M - 2m)}{M + 2m}$
C
$\frac{\omega M}{M + 2m}$
D
$\frac{\omega (M + m)}{M}$
Solution
(C) તંત્ર પર કોઈ બાહ્ય ટોર્ક લાગતું ન હોવાથી,કોણીય વેગમાન $L$ સંરક્ષિત રહે છે.
પ્રારંભિક કોણીય વેગમાન $L_1 = I_1 \omega_1$,જ્યાં $I_1 = MR^2$ એ રીંગની જડત્વની ચાકમાત્રા છે.
અંતિમ કોણીય વેગમાન $L_2 = I_2 \omega_2$,જ્યાં $I_2 = MR^2 + 2(mR^2) = (M + 2m)R^2$ એ બે દળ જોડાયા પછી રીંગની કુલ જડત્વની ચાકમાત્રા છે.
કોણીય વેગમાનના સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,$I_1 \omega_1 = I_2 \omega_2$.
કિંમતો મૂકતા: $(MR^2) \omega = (M + 2m)R^2 \omega_2$.
$\omega_2$ માટે ઉકેલતા: $\omega_2 = \frac{MR^2 \omega}{(M + 2m)R^2} = \frac{M \omega}{M + 2m}$.
પ્રારંભિક કોણીય વેગમાન $L_1 = I_1 \omega_1$,જ્યાં $I_1 = MR^2$ એ રીંગની જડત્વની ચાકમાત્રા છે.
અંતિમ કોણીય વેગમાન $L_2 = I_2 \omega_2$,જ્યાં $I_2 = MR^2 + 2(mR^2) = (M + 2m)R^2$ એ બે દળ જોડાયા પછી રીંગની કુલ જડત્વની ચાકમાત્રા છે.
કોણીય વેગમાનના સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,$I_1 \omega_1 = I_2 \omega_2$.
કિંમતો મૂકતા: $(MR^2) \omega = (M + 2m)R^2 \omega_2$.
$\omega_2$ માટે ઉકેલતા: $\omega_2 = \frac{MR^2 \omega}{(M + 2m)R^2} = \frac{M \omega}{M + 2m}$.
0 likesView Solution
18
ChemistryMCQIIT JEE · 1983
$M$ દળ અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતી એક પાતળી વર્તુળાકાર રીંગ તેની અક્ષ પર $\omega$ જેટલા અચળ કોણીય વેગથી ફરી રહી છે. $m$ દળ ધરાવતા બે પદાર્થોને રીંગના વ્યાસના વિરુદ્ધ છેડાઓ પર હળવેકથી જોડવામાં આવે છે. હવે રીંગ કયા કોણીય વેગથી ફરશે?
A
$\frac{\omega (M - 2m)}{M + 2m}$
B
$\frac{\omega M}{M + 2m}$
C
$\frac{\omega M}{M + m}$
D
$\frac{\omega (M + 2m)}{M}$
Solution
(B) રીંગની તેની અક્ષને અનુલક્ષીને પ્રારંભિક જડત્વની ચાકમાત્રા $I_1 = Mr^2$ છે.
તંત્રનું પ્રારંભિક કોણીય વેગમાન $L_1 = I_1 \omega = Mr^2 \omega$ છે.
જ્યારે $m$ દળના બે પદાર્થોને વ્યાસના વિરુદ્ધ છેડાઓ પર જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તંત્રની નવી જડત્વની ચાકમાત્રા $I_2 = Mr^2 + mr^2 + mr^2 = (M + 2m)r^2$ થાય છે.
તંત્ર પર કોઈ બાહ્ય ટોર્ક લાગતું ન હોવાથી,કોણીય વેગમાનનું સંરક્ષણ થાય છે,તેથી $L_1 = L_2$.
$Mr^2 \omega = (M + 2m)r^2 \omega'$
નવા કોણીય વેગ $\omega'$ માટે ઉકેલતા,આપણને $\omega' = \frac{M \omega}{M + 2m}$ મળે છે.
તંત્રનું પ્રારંભિક કોણીય વેગમાન $L_1 = I_1 \omega = Mr^2 \omega$ છે.
જ્યારે $m$ દળના બે પદાર્થોને વ્યાસના વિરુદ્ધ છેડાઓ પર જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તંત્રની નવી જડત્વની ચાકમાત્રા $I_2 = Mr^2 + mr^2 + mr^2 = (M + 2m)r^2$ થાય છે.
તંત્ર પર કોઈ બાહ્ય ટોર્ક લાગતું ન હોવાથી,કોણીય વેગમાનનું સંરક્ષણ થાય છે,તેથી $L_1 = L_2$.
$Mr^2 \omega = (M + 2m)r^2 \omega'$
નવા કોણીય વેગ $\omega'$ માટે ઉકેલતા,આપણને $\omega' = \frac{M \omega}{M + 2m}$ મળે છે.
0 likesView Solution
19
ChemistryMCQIIT JEE · 1983
$M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી એક પાતળી વર્તુળાકાર રીંગ તેની અક્ષ પર $\omega$ જેટલા અચળ કોણીય વેગથી ભ્રમણ કરે છે. દરેક $m$ દળ ધરાવતી બે વસ્તુઓને રીંગના વ્યાસના વિરુદ્ધ છેડાઓ પર હળવેકથી જોડવામાં આવે છે. હવે રીંગ કયા કોણીય વેગથી ભ્રમણ કરશે?
A
$\frac{\omega M}{M + m}$
B
$\frac{\omega (M - 2m)}{M + 2m}$
C
$\frac{\omega M}{M + 2m}$
D
$\frac{\omega (M + 2m)}{M}$
Solution
(C) રીંગની તેની અક્ષને અનુલક્ષીને પ્રારંભિક જડત્વની ચાકમાત્રા $I_1 = MR^2$ છે.
તંત્રનું પ્રારંભિક કોણીય વેગમાન $L_1 = I_1 \omega = MR^2 \omega$ છે.
જ્યારે $m$ દળ ધરાવતી બે વસ્તુઓને વ્યાસના વિરુદ્ધ છેડાઓ પર જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તંત્રની નવી જડત્વની ચાકમાત્રા $I_2 = MR^2 + mR^2 + mR^2 = (M + 2m)R^2$ થાય છે.
તંત્ર પર કોઈ બાહ્ય ટોર્ક લાગતું ન હોવાથી,કોણીય વેગમાનનું સંરક્ષણ થાય છે,તેથી $L_1 = L_2$.
$MR^2 \omega = (M + 2m)R^2 \omega^{\prime}$.
બંને બાજુ $R^2$ વડે ભાગતા,આપણને $M \omega = (M + 2m) \omega^{\prime}$ મળે છે.
તેથી,નવો કોણીય વેગ $\omega^{\prime} = \frac{\omega M}{M + 2m}$ છે.
તંત્રનું પ્રારંભિક કોણીય વેગમાન $L_1 = I_1 \omega = MR^2 \omega$ છે.
જ્યારે $m$ દળ ધરાવતી બે વસ્તુઓને વ્યાસના વિરુદ્ધ છેડાઓ પર જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તંત્રની નવી જડત્વની ચાકમાત્રા $I_2 = MR^2 + mR^2 + mR^2 = (M + 2m)R^2$ થાય છે.
તંત્ર પર કોઈ બાહ્ય ટોર્ક લાગતું ન હોવાથી,કોણીય વેગમાનનું સંરક્ષણ થાય છે,તેથી $L_1 = L_2$.
$MR^2 \omega = (M + 2m)R^2 \omega^{\prime}$.
બંને બાજુ $R^2$ વડે ભાગતા,આપણને $M \omega = (M + 2m) \omega^{\prime}$ મળે છે.
તેથી,નવો કોણીય વેગ $\omega^{\prime} = \frac{\omega M}{M + 2m}$ છે.
0 likesView Solution
20
ChemistryEasyMCQIIT JEE · 1983
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમો કોની સાથે સંબંધિત છે?
A
ધન આયનનો પરમાણુ ક્રમાંક
B
વિદ્યુતવિભાજ્યનું તુલ્ય વજન
C
ઋણ આયનનો પરમાણુ ક્રમાંક
D
ધન આયનનો વેગ
Solution
(B) ફેરાડેનો વિદ્યુતવિભાજનનો પ્રથમ નિયમ જણાવે છે કે વિદ્યુતધ્રુવ પર જમા થયેલ અથવા દ્રાવ્ય થયેલ પદાર્થનો જથ્થો વિદ્યુતવિભાજ્યમાંથી પસાર થતા વિદ્યુતભાર $(Q)$ ના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે.
ફેરાડેનો બીજો નિયમ જણાવે છે કે જ્યારે સમાન જથ્થામાં વિદ્યુત પ્રવાહ વિવિધ વિદ્યુતવિભાજ્યોમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે વિદ્યુતધ્રુવો પર જમા થયેલા વિવિધ પદાર્થોના દળ તેમના રાસાયણિક તુલ્ય વજન $(E)$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,ફેરાડેના નિયમો વિદ્યુતવિભાજ્યના તુલ્ય વજન સાથે સંબંધિત છે.
ફેરાડેનો બીજો નિયમ જણાવે છે કે જ્યારે સમાન જથ્થામાં વિદ્યુત પ્રવાહ વિવિધ વિદ્યુતવિભાજ્યોમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે વિદ્યુતધ્રુવો પર જમા થયેલા વિવિધ પદાર્થોના દળ તેમના રાસાયણિક તુલ્ય વજન $(E)$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,ફેરાડેના નિયમો વિદ્યુતવિભાજ્યના તુલ્ય વજન સાથે સંબંધિત છે.
0 likesView Solution
21
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
ક્લોરિન માત્ર કોની હાજરીમાં બ્લીચિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
સૂકી હવા
B
ભેજ
C
સૂર્યપ્રકાશ
D
શુદ્ધ ઓક્સિજન
Solution
(B) $Cl_2 + H_2O \to 2HCl + [O]$ (જાત ઓક્સિજન)
$\text{રંગીન પદાર્થ} + [O] \xrightarrow{\text{બ્લીચિંગ}} \text{રંગહીન પદાર્થ}$ (ઓક્સિડેશન)
ક્લોરિન માત્ર ભેજની હાજરીમાં જ બ્લીચિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે તે જાત ઓક્સિજન ઉત્પન્ન કરે છે,જે બ્લીચિંગ ક્રિયા માટે જવાબદાર છે.
$\text{રંગીન પદાર્થ} + [O] \xrightarrow{\text{બ્લીચિંગ}} \text{રંગહીન પદાર્થ}$ (ઓક્સિડેશન)
ક્લોરિન માત્ર ભેજની હાજરીમાં જ બ્લીચિંગ એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે કારણ કે તે જાત ઓક્સિજન ઉત્પન્ન કરે છે,જે બ્લીચિંગ ક્રિયા માટે જવાબદાર છે.
0 likesView Solution
22
ChemistryEasyMCQIIT JEE · 1983
જ્યારે અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે છે,ત્યારે બાષ્પ દબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો કોના જેટલો હોય છે?
A
દ્રાવકનો મોલ અંશ
B
દ્રાવ્યનો મોલ અંશ
C
ગ્રામ પ્રતિ લિટરમાં દ્રાવ્યની સાંદ્રતા
D
ગ્રામ $100 \ mL$ માં દ્રાવ્યની સાંદ્રતા
Solution
(B) અબાષ્પશીલ દ્રાવ્ય ધરાવતા દ્રાવણો માટે રાઉલ્ટના નિયમ મુજબ,બાષ્પ દબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે: $\frac{P_1^o - P_1}{P_1^o} = x_2$,જ્યાં $x_2$ એ દ્રાવ્યનો મોલ અંશ છે.
આમ,બાષ્પ દબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો એ દ્રાવ્યના મોલ અંશ જેટલો હોય છે.
આમ,બાષ્પ દબાણમાં થતો સાપેક્ષ ઘટાડો એ દ્રાવ્યના મોલ અંશ જેટલો હોય છે.
0 likesView Solution
23
ChemistryEasyMCQIIT JEE · 1983
$1^{st}$ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વિશિષ્ટ વેગ અચળાંક કોના પર આધાર રાખે છે?
A
પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતા
B
નીપજોની સાંદ્રતા
C
પ્રક્રિયાનો સમય
D
પ્રક્રિયાનું તાપમાન
Solution
(D) $1^{st}$ ક્રમની પ્રક્રિયાનો વિશિષ્ટ વેગ અચળાંક $(k)$ પ્રક્રિયકો કે નીપજોની સાંદ્રતા અથવા પ્રક્રિયાના સમય પર આધાર રાખતો નથી.
તે આપેલ તાપમાને પ્રક્રિયા માટે એક લાક્ષણિક અચળાંક છે.
આર્હેનિયસ સમીકરણ,$k = A e^{-E_a / RT}$ મુજબ,વેગ અચળાંક પ્રક્રિયાના તાપમાન પર નોંધપાત્ર રીતે આધાર રાખે છે.
તે આપેલ તાપમાને પ્રક્રિયા માટે એક લાક્ષણિક અચળાંક છે.
આર્હેનિયસ સમીકરણ,$k = A e^{-E_a / RT}$ મુજબ,વેગ અચળાંક પ્રક્રિયાના તાપમાન પર નોંધપાત્ર રીતે આધાર રાખે છે.
0 likesView Solution
24
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
ફેરાડેના વિદ્યુતવિભાજનના નિયમો કોની સાથે સંબંધિત છે?
A
કેશનનો પરમાણુ ક્રમાંક
B
એનિયનનો પરમાણુ ક્રમાંક
C
વિદ્યુતવિભાજ્યનું તુલ્ય વજન
D
કેશનની ઝડપ
Solution
(C) ફેરાડેનો વિદ્યુતવિભાજનનો પ્રથમ નિયમ જણાવે છે કે ઇલેક્ટ્રોડ પર જમા થયેલ પદાર્થનું દળ $(w)$ તેમાંથી પસાર થતા વિદ્યુતભાર $(Q)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$w = Z \times Q = Z \times i \times t$.
અહીં,$Z$ એ વિદ્યુત-રાસાયણિક તુલ્યાંક છે,જે $Z = \frac{E}{F}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જ્યાં $E$ એ પદાર્થનું તુલ્ય વજન છે અને $F$ એ ફેરાડેનો અચળાંક છે.
તેથી,$w = \frac{E \times i \times t}{F}$.
જો પ્રવાહ $(i)$ અને સમય $(t)$ અચળ રાખવામાં આવે,તો $w \propto E$.
આમ,ફેરાડેના નિયમો વિદ્યુતવિભાજ્યના તુલ્ય વજન સાથે સંબંધિત છે.
ગાણિતિક રીતે,$w = Z \times Q = Z \times i \times t$.
અહીં,$Z$ એ વિદ્યુત-રાસાયણિક તુલ્યાંક છે,જે $Z = \frac{E}{F}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જ્યાં $E$ એ પદાર્થનું તુલ્ય વજન છે અને $F$ એ ફેરાડેનો અચળાંક છે.
તેથી,$w = \frac{E \times i \times t}{F}$.
જો પ્રવાહ $(i)$ અને સમય $(t)$ અચળ રાખવામાં આવે,તો $w \propto E$.
આમ,ફેરાડેના નિયમો વિદ્યુતવિભાજ્યના તુલ્ય વજન સાથે સંબંધિત છે.
0 likesView Solution
25
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
તુલ્ય વાહકતાનો એકમ શું છે?
A
$ohm \ cm$
B
$ohm^{-1} \ cm^2 \ (gm \ equivalent)^{-1}$
C
$ohm \ cm^2 \ (gm \ equivalent)$
D
$S \ cm^{-2}$
Solution
(B) તુલ્ય વાહકતાનું સૂત્ર $\Lambda_{eq} = \frac{\kappa \times 1000}{C}$ છે.
અહીં,$\kappa$ એ વિશિષ્ટ વાહકતા $(ohm^{-1} \ cm^{-1})$ છે અને $C$ એ સાંદ્રતા $(gm \ equivalent \ L^{-1})$ છે.
એકમો મૂકતા: $\Lambda_{eq} = \frac{ohm^{-1} \ cm^{-1}}{gm \ equivalent \ cm^{-3}} = ohm^{-1} \ cm^2 \ (gm \ equivalent)^{-1}$.
તેથી,સાચો એકમ $ohm^{-1} \ cm^2 \ (gm \ equivalent)^{-1}$ છે.
અહીં,$\kappa$ એ વિશિષ્ટ વાહકતા $(ohm^{-1} \ cm^{-1})$ છે અને $C$ એ સાંદ્રતા $(gm \ equivalent \ L^{-1})$ છે.
એકમો મૂકતા: $\Lambda_{eq} = \frac{ohm^{-1} \ cm^{-1}}{gm \ equivalent \ cm^{-3}} = ohm^{-1} \ cm^2 \ (gm \ equivalent)^{-1}$.
તેથી,સાચો એકમ $ohm^{-1} \ cm^2 \ (gm \ equivalent)^{-1}$ છે.
0 likesView Solution
26
ChemistryMediumMCQIIT JEE · 1983
ઉદ્દીપક એ એક એવો પદાર્થ છે જે
A
નીપજની સંતુલન સાંદ્રતામાં વધારો કરે છે
B
પ્રક્રિયાના સંતુલન અચળાંકને બદલે છે
C
સંતુલન પ્રાપ્ત કરવા માટેનો સમય ઘટાડે છે
D
પ્રક્રિયાને ઉર્જા પૂરી પાડે છે
Solution
(C) ઉદ્દીપક એ એક એવો પદાર્થ છે જે રાસાયણિક પ્રક્રિયાનો વેગ વધારે છે અને સંતુલન પ્રાપ્ત કરવા માટેનો સમય ઘટાડે છે.
0 likesView Solution
27
ChemistryDifficultMCQIIT JEE · 1983
એલ્યુમિનો-થર્મિટ પ્રક્રિયામાં,એલ્યુમિનિયમનો ઉપયોગ શેના તરીકે થાય છે?
A
ઓક્સિડેશનકર્તા
B
ફ્લક્સ
C
રિડક્શનકર્તા
D
સોલ્ડર
Solution
(C) એલ્યુમિનો-થર્મિટ પ્રક્રિયામાં,એલ્યુમિનિયમ $(Al)$ નો ઉપયોગ ધાતુના ઓક્સાઇડ (જેમ કે $Fe_2O_3$) ને તેમની સંબંધિત ધાતુઓમાં રિડક્શન કરવા માટે થાય છે.
કારણ કે એલ્યુમિનિયમનું ઓક્સિડેશન થાય છે $(Al \rightarrow Al^{3+} + 3e^-)$ અને તે ધાતુના ઓક્સાઇડનું રિડક્શન કરે છે,તેથી તે રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
કારણ કે એલ્યુમિનિયમનું ઓક્સિડેશન થાય છે $(Al \rightarrow Al^{3+} + 3e^-)$ અને તે ધાતુના ઓક્સાઇડનું રિડક્શન કરે છે,તેથી તે રિડક્શનકર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
28
ChemistryDifficultMCQIIT JEE · 1983
ડાયઈથાઈલ ઈથરને સાંદ્ર $HI$ સાથે ગરમ કરતા,નીચેનામાંથી કોના $2$ મોલ બને છે?
A
ઈથેનોલ
B
આયોડોફોર્મ
C
ઈથાઈલ આયોડાઈડ
D
મિથાઈલ આયોડાઈડ
Solution
(C) જ્યારે ડાયઈથાઈલ ઈથર $(C_2H_5-O-C_2H_5)$ ને વધુ પડતા સાંદ્ર $HI$ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું વિભાજન થઈને $2$ મોલ ઈથાઈલ આયોડાઈડ $(C_2H_5I)$ અને $1$ મોલ પાણી $(H_2O)$ બને છે.
પ્રક્રિયા: $C_2H_5-O-C_2H_5 + 2HI \to 2C_2H_5I + H_2O$.
પ્રક્રિયા: $C_2H_5-O-C_2H_5 + 2HI \to 2C_2H_5I + H_2O$.
0 likesView Solution
29
ChemistryEasyMCQIIT JEE · 1983
કેનિઝારો પ્રક્રિયા કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવતી નથી?
A
$HCHO$
B
${C_6}{H_5}CHO$
C
$CH_3CHO$
D
આ બધા જ
Solution
(C) કેનિઝારો પ્રક્રિયા એવા આલ્ડિહાઈડ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે જેમાં $\alpha-H$ પરમાણુ ગેરહાજર હોય છે.
$CH_3CHO$ માં $3$ $\alpha-H$ પરમાણુઓ હોય છે,તેથી તે આ પ્રક્રિયા દર્શાવતું નથી.
$CH_3CHO$ માં $3$ $\alpha-H$ પરમાણુઓ હોય છે,તેથી તે આ પ્રક્રિયા દર્શાવતું નથી.
0 likesView Solution
30
ChemistryDifficultMCQIIT JEE · 1983
એસીટામાઈડની નીચેના પ્રક્રિયકો સાથે અલગ-અલગ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે. કયું પ્રક્રિયક મિથાઈલ એમાઈન આપશે?
A
$PCl_5$
B
$NaOH + Br_2$
C
સોડાલાઈમ
D
ગરમ સાંદ્ર $H_2SO_4$
Solution
(B) એસીટામાઈડની $NaOH + Br_2$ સાથેની પ્રક્રિયાને હોફમેન બ્રોમામાઈડ ડિગ્રેડેશન પ્રક્રિયા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એમાઈડનું રૂપાંતર મૂળ એમાઈડ કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછા ધરાવતા પ્રાથમિક એમાઈનમાં થાય છે.
$CH_3CONH_2 + Br_2 + 4NaOH \to CH_3NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$
આમ,એસીટામાઈડ મિથાઈલ એમાઈન આપે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,એમાઈડનું રૂપાંતર મૂળ એમાઈડ કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછા ધરાવતા પ્રાથમિક એમાઈનમાં થાય છે.
$CH_3CONH_2 + Br_2 + 4NaOH \to CH_3NH_2 + Na_2CO_3 + 2NaBr + 2H_2O$
આમ,એસીટામાઈડ મિથાઈલ એમાઈન આપે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real IIT JEE style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live IIT JEE mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in IIT JEE 1983?
There are 30 Chemistry questions from the IIT JEE 1983 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are IIT JEE 1983 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice IIT JEE 1983 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full IIT JEE mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from IIT JEE previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix IIT JEE Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick IIT JEE 1983 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.