AIPMT 1993 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati | Vedclass

BiologyQ1–100 of 228 questions

Page 1 of 3 · Gujarati

Physics Chemistry Biology English Hindi Gujarati

1

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ કોણે આપી હતી?

A

વ્હીટેકર

B

મેન્ડલ

C

કેરોલસ લિનિયસ

D

ટિપ્પો

Solution

(C) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ દરેક સજીવને એક વિશિષ્ટ વૈજ્ઞાનિક નામ આપે છે,જે બે ઘટકોનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ (Genus) અને જાતિનું નામ (Species).

0 likesView Solution

2

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

લિનિયસને કોની રજૂઆત માટે શ્રેય આપવામાં આવે છે?

A

નામકરણની દ્વિનામી પદ્ધતિ

B

મુક્ત વિશ્લેષણનો સિદ્ધાંત

C

ઉપાર્જિત લક્ષણોના વારસાનો ખ્યાલ

D

મર્યાદિત પરિબળોનો નિયમ

Solution

(A) નામકરણની 'દ્વિનામી પદ્ધતિ' (Binomial system of nomenclature) $1753$ માં કાર્લ લિનિયસ દ્વારા તેમના પુસ્તક 'સ્પીસીઝ પ્લાન્ટેરમ' (Species Plantarum) માં સમજાવવામાં આવી હતી.
આ પદ્ધતિ મુજબ,કોઈપણ સજીવના વૈજ્ઞાનિક નામમાં બે શબ્દો હોય છે: પ્રથમ શબ્દ તેના 'પ્રજાતિ' (genus) ને અને બીજો શબ્દ તેની 'જાતિ' (species) ને દર્શાવે છે.

0 likesView Solution

3

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

લિનિયસની દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિનો અર્થ એ છે કે દરેક સજીવ પાસે:

A

બે વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા આપવામાં આવેલું એક નામ

B

બે નામ,એક લેટિન અને બીજું વ્યક્તિનું

C

બે નામ,એક વૈજ્ઞાનિક અને બીજું લોકપ્રિય

D

એક વૈજ્ઞાનિક નામ જેમાં પ્રજાતિનું નામ અને જાતિનું નામ (specific epithet) હોય છે

Solution

(D) દ્વિનામી નામકરણ એ સજીવોના નામકરણની એક ઔપચારિક પદ્ધતિ છે,જેમાં દરેક સજીવને બે ભાગોથી બનેલું નામ આપવામાં આવે છે.
$1$. પ્રથમ ભાગ પ્રજાતિ (genus) નું નામ છે.
$2$. બીજો ભાગ જાતિ (specific epithet) નું નામ છે.
આ પદ્ધતિ કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી. તેથી,દરેક સજીવ પાસે એક વૈજ્ઞાનિક નામ હોય છે જે પ્રજાતિ અને જાતિના નામનું બનેલું હોય છે.

0 likesView Solution

4

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

વનસ્પતિ વાયરસને સૌપ્રથમ અલગ કરનાર કોણ હતા?

A

ડબલ્યુ. એમ. સ્ટેનલી

B

ઈ. સી. સ્ટેકમેન

C

એ. કે. સ્મિથ

D

આઈવાનોવસ્કી

Solution

(A) ડબલ્યુ. એમ. સ્ટેનલી એ સૌપ્રથમ વનસ્પતિ વાયરસ (ટોબેકો મોઝેક વાયરસ - $TMV$) ને $1935$ માં સ્ફટિક સ્વરૂપે અલગ કર્યો હતો.
તેમણે દર્શાવ્યું હતું કે આ સ્ફટિકો મુખ્યત્વે પ્રોટીનના બનેલા હોય છે અને સ્ફટિકીકરણ પછી પણ તે ચેપી રહે છે.

0 likesView Solution

5

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

લીલના વાયરસને શું કહેવામાં આવે છે?

A

બાઈનલ વાયરસ

B

સાયનોફેજ

C

માયકોફેજ

D

ફાયકોફેજ

Solution

(D) લીલને ચેપ લગાડતા વાયરસને $Phycophages$ (ફાયકોફેજ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Cyanophages$ (સાયનોફેજ) એ વાયરસ છે જે સાયનોબેક્ટેરિયાને ચેપ લગાડે છે.
$Mycophages$ (માયકોફેજ) એ વાયરસ છે જે ફૂગને ચેપ લગાડે છે.
$Binal$ $viruses$ (બાઈનલ વાયરસ) એ જટિલ સંમિતિ ધરાવતા વાયરસ છે,જેમ કે $T4$ બેક્ટેરિયોફેજ.

0 likesView Solution

6

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

વાયરસ સામાન્ય રીતે આખા છોડને સંક્રમિત કરે છે,સિવાય કે

A

પ્રકાંડનો અગ્રભાગ (Stem apex)

B

વલ્ક (Cortex)

C

મજ્જા (Pith)

D

અન્નવાહક (Phloem)

Solution

(A) વાયરસ સામાન્ય રીતે પ્રકાંડના અગ્રભાગ (પ્રરોહ અગ્રસ્થ વર્ધનશીલ પેશી) સિવાય આખા છોડને સંક્રમિત કરે છે.
આનું કારણ એ છે કે અગ્રસ્થ વર્ધનશીલ પેશીના કોષોમાં ઓક્સિન જેવા વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવોનું પ્રમાણ વધુ હોય છે,જે વાયરસના પ્રતિકૃતિ અને પ્રસરણને અટકાવે છે.
વધુમાં,અગ્રસ્થ ભાગમાં કોષ વિભાજનનો દર ખૂબ જ ઝડપી હોય છે,જે વાયરસના ફેલાવા કરતા વધુ ઝડપી હોવાથી આ ભાગો વાયરસમુક્ત રહે છે.

0 likesView Solution

7

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

$Escherichia$ $coli$ માં,નીચેનામાંથી શું સાચું છે?

A

સુવ્યવસ્થિત કોષકેન્દ્ર હાજર હોય છે.

B

એક રંગસૂત્ર હાજર હોય છે.

C

એક $DNA$ અણુ હાજર હોય છે.

D

એક $RNA$ અણુ હાજર હોય છે.

Solution

(B) $Escherichia$ $coli$ ($E.$ $coli$) એ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવ છે.
આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં સુવ્યવસ્થિત,પટલમય કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.
તેમની પાસે એક જ,વર્તુળાકાર,બેવડી શૃંખલા ધરાવતો $DNA$ અણુ હોય છે જે તેમના રંગસૂત્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી એક રંગસૂત્રની હાજરી એ સાચું લક્ષણ છે.

0 likesView Solution

8

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

નીચેનામાંથી કયા વનસ્પતિ જૂથો જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા માટે અત્યંત ઉપયોગી છે?

A

લાલ લીલ

B

ફૂગ

C

બેક્ટેરિયા

D

દ્વિઅંગી (બ્રાયોફાઇટ્સ)

Solution

(C) સાચો જવાબ $(c)$ છે. બેક્ટેરિયા જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા માટે ખૂબ જ ઉપયોગી છે કારણ કે બેક્ટેરિયાની ઘણી જાતિઓ,જેમ કે $Rhizobium$,$Azotobacter$ અને $Azospirillum$,જૈવિક નાઇટ્રોજન સ્થાપન કરવામાં સક્ષમ છે. તેઓ વાતાવરણીય નાઇટ્રોજન $(N_2)$ ને એમોનિયા $(NH_3)$ માં રૂપાંતરિત કરે છે,જે વનસ્પતિઓ દ્વારા શોષી શકાય છે,જેનાથી જમીન આવશ્યક પોષક તત્વોથી સમૃદ્ધ બને છે.

0 likesView Solution

9

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

બધી ફૂગને શું કહી શકાય?

A

પરપોષી (Heterotrophs)

B

સ્વપોષી (Autotrophs)

C

મૃતોપજીવી (Saprophytes)

D

પરજીવી (Parasites)

Solution

(A) બધી ફૂગ $Heterotrophs$ (પરપોષી) છે.
ફૂગમાં $chlorophyll$ (હરિતદ્રવ્ય) નો અભાવ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવવા માટે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરી શકતી નથી.
તેઓ તેમના પર્યાવરણમાં પાચક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરીને જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોનું વિઘટન કરે છે અને ત્યારબાદ પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે.
પોષણની આ પદ્ધતિને પરપોષી પોષણ કહેવામાં આવે છે,અને જે સજીવો આ દર્શાવે છે તેમને $Heterotrophs$ કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

10

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

$Ulothrix$ માં અર્ધીકરણ (Meiosis) ક્યારે થાય છે?

A

ચલબીજાણુ (Zoospore) નિર્માણ

B

જન્યુ નિર્માણ

C

યુગ્મનજ (Zygote) અંકુરણ

D

ચલબીજાણુ અંકુરણ

Solution

(C) $Ulothrix$ માં જીવનચક્ર એકવિધ (Haplontic) પ્રકારનું હોય છે.
યુગ્મનજ $(2n)$ એ જીવનચક્રની એકમાત્ર દ્વિકીય અવસ્થા છે.
અનુકૂળ પરિસ્થિતિમાં,યુગ્મનજ અર્ધીકરણ (ન્યૂનકારી વિભાજન) પામે છે અને એકકીય ચલબીજાણુઓ અથવા અપ્લેનોસ્પોર ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,અર્ધીકરણની પ્રક્રિયા યુગ્મનજના અંકુરણ દરમિયાન થાય છે.

0 likesView Solution

11

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

$Spirogyra$ નો ઝાયગોસ્પોર (યુગ્મબીજાણુ) શું ઉત્પન્ન કરે છે?

A

$2$ ઝૂસ્પોર (ચલબીજાણુ)

B

$4$ ઝૂસ્પોર (ચલબીજાણુ)

C

$2-4$ ઝૂસ્પોર (ચલબીજાણુ)

D

ઉપરના પૈકી એક પણ નહીં

Solution

(D) $Spirogyra$ માં,યુગ્મનજ (ઝાયગોસ્પોર) અર્ધીકરણ પામીને $4$ એકકીય કોષકેન્દ્રો બનાવે છે. આ $4$ કોષકેન્દ્રોમાંથી $3$ નાશ પામે છે અને માત્ર $1$ જ કાર્યરત રહે છે. આ કાર્યરત કોષકેન્દ્ર એક નવા $Spirogyra$ તંતુમાં વિકસે છે. તેથી,તે ઝૂસ્પોર (ચલબીજાણુ) ઉત્પન્ન કરતું નથી. આમ,સાચો વિકલ્પ $(d)$ છે.

0 likesView Solution

12

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

કઈ વનસ્પતિમાં જન્યુજનક (Gametophytic) અવસ્થા પ્રભાવી હોય છે?

A

ત્રિઅંગી (Pteridophyta)

B

દ્વિઅંગી (Bryophyta)

C

આવૃત બીજધારી (Angiosperms)

D

અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms)

Solution

(B) વનસ્પતિઓના જીવનચક્રમાં,પ્રભાવી અવસ્થા તે છે જે સ્વતંત્ર અને પ્રકાશસંશ્લેષી હોય છે.
$Bryophyta$ (દ્વિઅંગી) માં,મુખ્ય વનસ્પતિ દેહ એકકીય જન્યુજનક હોય છે,જે સ્વતંત્ર અને પ્રકાશસંશ્લેષી છે.
તેનાથી વિપરીત,$Pteridophyta$ (ત્રિઅંગી),$Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) અને $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) માં,પ્રભાવી અવસ્થા દ્વિકીય બીજાણુજનક (sporophyte) હોય છે.

0 likesView Solution

13

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

જમીન પર વસતી પ્રથમ વનસ્પતિઓ કઈ છે?

A

આવૃત બીજધારી (Angiosperms)

B

અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms)

C

દ્વિઅંગી (Bryophytes)

D

ત્રિઅંગી (Pteridophytes)

Solution

(C) દ્વિઅંગીઓને જમીન પર વસતી પ્રથમ વનસ્પતિઓ માનવામાં આવે છે,જેને ઘણીવાર વનસ્પતિ સૃષ્ટિના ઉભયજીવીઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ ભ્રૂણધારી (embryophytes) વનસ્પતિઓનું સૌથી સરળ અને આદિ જૂથ છે.
તેમાં આશરે $840$ પ્રજાતિઓ અને $23,500$ જાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.

0 likesView Solution

14

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

નીચેનામાંથી કોનું આર્થિક મહત્વ ઘણું વધારે છે?

A

Riccia

B

Funaria

C

Marchantia

D

Sphagnum

Solution

(D) $Sphagnum$ (સ્ફેગ્નમ) નું આર્થિક મહત્વ ઘણું વધારે છે.
$1$. તે પીટ (peat) પૂરો પાડે છે,જેનો ઉપયોગ લાંબા સમયથી બળતણ તરીકે થાય છે.
$2$. તેની પાણી સંગ્રહ કરવાની ઉચ્ચ ક્ષમતાને કારણે,તેનો ઉપયોગ જીવંત સામગ્રી (જેમ કે વનસ્પતિના મૂળ) ના પરિવહન દરમિયાન પેકિંગ સામગ્રી તરીકે થાય છે જેથી તે સુકાઈ ન જાય.
$3$. તેની ઉત્તમ પાણી જાળવી રાખવાની ક્ષમતાને કારણે તેનો ઉપયોગ સીડ બેડ (seed beds) માં પણ થાય છે.

0 likesView Solution

15

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) માં પરાગનયન ફક્ત કોના દ્વારા થાય છે?

A

પ્રાણીઓ

B

પવન

C

પાણી

D

કીટકો

Solution

(B) અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પરાગનયન ફક્ત પવન દ્વારા થાય છે,જેને $Anemophily$ (વાત-પરાગનયન) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓથી વિપરીત,જે કીટકો કે પ્રાણીઓ જેવા વિવિધ જૈવિક ઘટકોનો ઉપયોગ કરે છે,અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ પરાગરજને નર શંકુમાંથી માદા અંડક સુધી પહોંચાડવા માટે પવનના પ્રવાહો પર આધાર રાખે છે.

0 likesView Solution

16

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

$Pinus$ માં,ફક્ત અંડબીજ (oospore) નો નીચેનો ભાગ જ ભ્રૂણના વિકાસ સાથે સંકળાયેલો હોય છે. આવા વિકાસને શું કહેવામાં આવે છે?

A

મેરોબ્લાસ્ટિક (Meroblastic)

B

પેરિબ્લાસ્ટિક (Periblastic)

C

મેસોબ્લાસ્ટિક (Mesoblastic)

D

આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) $Pinus$ માં,યુગ્મનજ અથવા અંડબીજ (oospore) મુક્ત કોષકેન્દ્રીય વિભાજન પામે છે.
ત્યારબાદ,ભ્રૂણ ફક્ત અંડબીજના નીચેના ભાગમાંથી જ વિકસે છે,જ્યારે ઉપરનો ભાગ નિષ્ક્રિય રહે છે અથવા સસ્પેન્સર (suspensor) બનાવવામાં ફાળો આપે છે.
ભ્રૂણજનનનો આ પ્રકાર,જેમાં યુગ્મનજનો માત્ર એક ભાગ જ ભ્રૂણના નિર્માણમાં ભાગ લે છે,તેને $Meroblastic$ વિકાસ કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

17

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

નીચેનામાંથી કયા પ્રાણીમાં ચેતાકોષો હોય છે પરંતુ ચેતાઓ હોતી નથી?

A

હાઈડ્રા

B

પટ્ટીકૃમિ

C

અળસિયું

D

દેડકાનું ટેડપોલ

Solution

(A) $Hydra$ એ $Cnidaria$ (અથવા $Coelenterata$) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Hydra$ માં ચેતાતંત્ર સમગ્ર શરીરમાં ફેલાયેલા ચેતાકોષોના જાળા (nerve net) સ્વરૂપે હોય છે,પરંતુ આ કોષો કોઈ ચોક્કસ ચેતાઓ કે મધ્યસ્થ ચેતાતંત્રમાં સંગઠિત હોતા નથી.
આ પ્રકારના ચેતાતંત્રને પ્રસરિત અથવા ચેતાજાળ પ્રકારનું ચેતાતંત્ર કહેવામાં આવે છે.
તેની સામે,$Tapeworm$,$Earthworm$ અને $Frog's$ $tadpole$ જેવા સજીવોમાં વધુ જટિલ ચેતાતંત્ર હોય છે જેમાં સંગઠિત ચેતાઓ અને ચેતાકંદોનો સમાવેશ થાય છે.

0 likesView Solution

18

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

પ્લેનેરિયા,લીવર ફ્લુક અને ટીનિયા સોલિયમ એ:

A

બધા ખંડિત છે

B

બધા આંતરડામાં જોવા મળે છે

C

બધામાં દેહકોષ્ઠ હોય છે

D

બધા પૃથુકૃમિ (flatworms) છે

Solution

(D) $Planaria$ (ડ્યુજેસિયા),લીવર ફ્લુક ($Fasciola$ $hepatica$) અને $Taenia$ $solium$ (પટ્ટીકૃમિ) એ બધા પૃથુકૃમિ સમુદાયના સભ્યો છે.
આ સજીવોનું શરીર પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું હોય છે,તેથી તેમને સામાન્ય રીતે પૃથુકૃમિ (flatworms) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેઓ અદેહકોષ્ઠી (દેહકોષ્ઠનો અભાવ),ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતા પ્રાણીઓ છે.

0 likesView Solution

19

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

$Taenia$ $saginata$ વિશે શું સાચું છે?

A

જીવનચક્રમાં મધ્યવર્તી યજમાન તરીકે ડુક્કર હોય છે

B

સ્કોલેક્સ પર બે મોટા ચૂષકો (suckers) હોય છે

C

રોસ્ટેલર હૂક્સ ગેરહાજર હોય છે

D

રોસ્ટેલમમાં હૂક્સનું બેવડું વર્તુળ હોય છે

Solution

(C) $Taenia$ $saginata$ (બીફ ટેપવોર્મ) તેના સ્કોલેક્સ પર રોસ્ટેલર હૂક્સની ગેરહાજરી દ્વારા ઓળખાય છે. આનાથી વિપરીત, $Taenia$ $solium$ (પોર્ક ટેપવોર્મ) માં હૂક્સના બેવડા વર્તુળ સાથેનું રોસ્ટેલમ હોય છે. વધુમાં, $Taenia$ $saginata$ તેના મધ્યવર્તી યજમાન તરીકે ગાય-ભેંસ (ઢોર) નો ઉપયોગ કરે છે, ડુક્કરનો નહીં.

0 likesView Solution

20

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

નીચેનામાંથી કયું પ્રચલનમાં મદદ કરે છે?

A

પેરામીશિયમમાં ટ્રાયકોસિસ્ટ્સ

B

તારામાછલીમાં પેડિસેલેરી

C

ફેરેટિમામાં ક્લાઇટેલમ

D

હિરુડિનેરિયામાં પશ્ચાદ્ ચૂષક (Posterior sucker)

Solution

(D) $Hirudinaria$ (જળો) નું પશ્ચાદ્ ચૂષક એક વિશિષ્ટ રચના છે જે પ્રચલન (લૂપિંગ ગતિ) અને યજમાન સાથે ચોંટવામાં મદદ કરે છે.

0 likesView Solution

21

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

અળસિયું, જળો અને કાનખજૂરામાં સામાન્ય લક્ષણ કયું છે?

A

પગનો અભાવ

B

ઉભયલિંગી પ્રકૃતિ

C

વક્ષ ચેતાતંતુ (Ventral nerve cord)

D

માલ્પિઘિયન નલિકાઓ

Solution

(C) અળસિયા અને જળો $Annelida$ સમુદાયના સભ્યો છે, જ્યારે કાનખજૂરો $Arthropoda$ સમુદાયનો સભ્ય છે.
આ ત્રણેય સજીવો (અળસિયું, જળો અને કાનખજૂરો) અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ છે અને તેમના ચેતાતંત્રમાં $Ventral$ $nerve$ $cord$ (વક્ષ ચેતાતંતુ) જોવા મળે છે.
$\text{પગનો અભાવ}$ ખોટું છે કારણ કે કાનખજૂરાને ઘણા પગ હોય છે.
$\text{ઉભયલિંગી પ્રકૃતિ}$ બધામાં સામાન્ય નથી, કારણ કે કાનખજૂરામાં નર અને માદા અલગ હોય છે.
$\text{માલ્પિઘિયન નલિકાઓ}$ એ $Arthropods$ (જેમ કે કાનખજૂરો) માં જોવા મળતા ઉત્સર્જન અંગો છે, જે $Annelids$ માં હોતા નથી.

0 likesView Solution

22

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

કરોળિયા અને વીંછીનો સમાવેશ કયા વર્ગમાં થાય છે?

A

Arachnida

B

Echarida

C

Actinozoa

D

Anthozoa

Solution

(A) કરોળિયા અને વીંછી એ $Arthropoda$ સમુદાય અને $Arachnida$ વર્ગના સભ્યો છે.
$Arachnida$ વર્ગના સભ્યોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા એ છે કે તેમાં ચાર જોડ ચાલવાના પગ હોય છે અને શરીર બે મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચાયેલું હોય છે: $cephalothorax$ (શીર્ષ-વક્ષ) અને $abdomen$ (ઉદર).

0 likesView Solution

23

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

પુખ્ત $Culex$ અને $Anopheles$ ને કોની મદદથી અલગ પાડી શકાય છે?

A

મુખાગો/રંગ

B

બેસવાની સ્થિતિ

C

એન્ટેના/પાંખો

D

ખોરાક લેવાની આદતો

Solution

(B) $Anopheles$ અને $Culex$ મચ્છરોને તેમની બેસવાની સ્થિતિ (resting posture) દ્વારા સરળતાથી અલગ પાડી શકાય છે.
$Anopheles$ મચ્છર સપાટી સાથે ખૂણો બનાવીને બેસે છે,જાણે કે તેઓ તેમના માથા પર ઊભા હોય તેવું લાગે છે.
તેની સામે,$Culex$ મચ્છર સપાટીને સમાંતર બેસે છે,જેનાથી તેમનું શરીર આડું (horizontal) રહે છે.

0 likesView Solution

24

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

નીચેનામાંથી કયા જૂથના તમામ સભ્યોના જીવનચક્રમાં ડિંભ (larval) અવસ્થા જોવા મળે છે?

A

દેડકો,ગરોળી અને વંદો

B

એસ્કેરિસ,ઘરમાખી અને દેડકો

C

ઘરમાખી,અળસિયું અને મચ્છર

D

પતંગિયું,દેડકો અને મચ્છર

Solution

(D) સજીવોના જીવનચક્રમાં,ડિંભ અવસ્થા એ ઈંડા અને પુખ્ત અવસ્થા વચ્ચેની મધ્યવર્તી અવસ્થા છે.
$1$. પતંગિયું: સંપૂર્ણ કાયાંતરણ દર્શાવે છે (ઈંડું $\rightarrow$ ડિંભ/ઈયળ $\rightarrow$ કોશેટો $\rightarrow$ પુખ્ત).
$2$. દેડકો: ડિંભ અવસ્થાને ટેડપોલ કહેવામાં આવે છે.
$3$. મચ્છર: સંપૂર્ણ કાયાંતરણ દર્શાવે છે (ઈંડું $\rightarrow$ ડિંભ/લાર્વા $\rightarrow$ પ્યુપા $\rightarrow$ પુખ્ત).
તેથી,વિકલ્પ $D$ માં આપેલા તમામ સભ્યોના જીવનચક્રમાં સ્પષ્ટ ડિંભ અવસ્થા જોવા મળે છે.

0 likesView Solution

25

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

નર અને માદા $Anopheles$ (એનોફિલિસ) વચ્ચેનો તફાવત શેમાં જોવા મળે છે?

A

મુખાંગો (Proboscis)

B

પાંખો

C

એન્ટેના (Antennae)

D

કદ

Solution

(C) $Anopheles$ (એનોફિલિસ) જાતીય દ્વરૂપતા (sexual dimorphism) દર્શાવે છે. નર અને માદા એનોફિલિસ મચ્છરો વચ્ચેનો મુખ્ય બાહ્યાકાર તફાવત તેમના એન્ટેના અને મેક્સિલરી પાલ્પ્સમાં જોવા મળે છે. નરમાં એન્ટેના પ્લુમોઝ (લાંબા વાળ સાથે ઝાડવા જેવા) હોય છે,જ્યારે માદામાં તે પાયલોઝ (ટૂંકા અને છૂટાછવાયા વાળ સાથે) હોય છે. આના દ્વારા નર અને માદાને સરળતાથી ઓળખી શકાય છે.

0 likesView Solution

26

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

વંદા અને સસ્તન પ્રાણીઓની શ્વાસનળી (Trachea) શેના કારણે સમાન છે?

A

જોડમાં હોવાને કારણે

B

ન દબાય તેવી દીવાલો

C

પક્ષ્મલ આંતરિક અસ્તર

D

માથામાંથી ઉદ્ભવ

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
વંદામાં,શ્વાસનળીની નલિકાઓ ક્યુટિકલના સર્પાકાર જાડા સ્તરથી બનેલી હોય છે જેને ઇન્ટિમા કહેવામાં આવે છે,જે શ્વાસનળીની નલિકાઓને દબાતી અટકાવે છે.
તે જ રીતે,સસ્તન પ્રાણીઓની શ્વાસનળી $C$-આકારની કાસ્થિમય કડીઓ દ્વારા આધારિત હોય છે,જે શ્વાસનળીની દીવાલોને દબાતી અટકાવે છે,જેથી શ્વસન દરમિયાન સતત હવા અવરજવર કરી શકે છે.

0 likesView Solution

27

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

સી લિલી (Sea lilies) કયા વર્ગના સભ્યો છે?

A

ઓફિયુરોઇડિયા (Ophiuroidea)

B

એસ્ટેરોઇડિયા (Asteroidea)

C

ક્રિનોઇડિયા (Crinoidea)

D

ઇકિનોઇડિયા (Echinoidea)

Solution

(C) વર્ગ $Crinoidea$ ના સભ્યોને સામાન્ય રીતે ફેધર સ્ટાર અથવા સી લિલી કહેવામાં આવે છે,કારણ કે તેમનો દેખાવ લિલીના ફૂલ જેવો હોય છે. આ સજીવો મધ્યસ્થ તકતી અને શાખિત ભુજાઓ ધરાવે છે જે લિલીના ફૂલની પાંખડીઓ જેવી દેખાય છે.

0 likesView Solution

28

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

એકમાત્ર ઝેરી સસ્તન પ્રાણી કયું છે?

A

ઓર્નિથોરિંકસ (Ornithorhynchus)

B

એકિડના (Echidna)

C

ગિની પિગ (Guinea pig)

D

સાપ (Snake)

Solution

(A) સાચો જવાબ $Ornithorhynchus$ (પ્લેટિપસ તરીકે પણ ઓળખાય છે) છે.
નર પ્લેટિપસના પાછળના અંગો પર સ્પર્સ (કાંટા જેવી રચના) હોય છે જે ઝેરની ગ્રંથીઓ સાથે જોડાયેલા હોય છે,જેનો ઉપયોગ તેઓ સંરક્ષણ માટે અથવા પ્રજનન સ્પર્ધા દરમિયાન કરે છે.
$Echidna$ એ મોનોટ્રીમ છે પરંતુ તે ઝેરી નથી.
$Guinea$ $pig$ એ ઉંદર કુળનું પ્રાણી છે અને તે ઝેરી નથી.
$Snake$ એ સરીસૃપ છે,સસ્તન પ્રાણી નથી.

0 likesView Solution

29

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

કઠોળ કયા કુળમાંથી મેળવવામાં આવે છે?

A

ફેબેસી (Fabaceae)

B

એસ્ટરેસી (Asteraceae)

C

પોએસી (Poaceae)

D

સોલેનેસી (Solanaceae)

Solution

(A) બધા જ કઠોળ $Fabaceae$ કુળના સભ્યો છે.
આ કુળ પ્રોટીનથી ભરપૂર કઠોળ માટે જાણીતું છે,જે માનવ આહારમાં વનસ્પતિજન્ય પ્રોટીનનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.

0 likesView Solution

30

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

$K_{2+2} C_{4} A_{2+4} G_{\underline{(2)}}$ એ કઈ વનસ્પતિનું પુષ્પસૂત્ર છે?

A

Allium cepa

B

Solanum nigrum

C

Helianthus annuus

D

Brassica nigra

Solution

(D) પુષ્પસૂત્ર $K_{2+2} C_{4} A_{2+4} G_{\underline{(2)}}$ એ $Brassicaceae$ (અગાઉનું $Cruciferae$) કુળનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$K_{2+2}$ એ બે ચક્રમાં ગોઠવાયેલા ચાર વજ્રપત્રો દર્શાવે છે.
$C_{4}$ એ ચાર દલપત્રોની ગોઠવણી દર્શાવે છે.
$A_{2+4}$ એ બે ચક્રમાં ગોઠવાયેલા છ પુંકેસરો (ચતુર્દીર્ઘી સ્થિતિ) દર્શાવે છે.
$G_{\underline{(2)}}$ એ દ્વિસ્ત્રીકેસરી,યુક્તસ્ત્રીકેસરી અને ઉચ્ચસ્થ બીજાશય દર્શાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Brassica$ $nigra$ (રાઈ) એ $Brassicaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે.

0 likesView Solution

31

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

જો મુક્તપણે ખુલ્લા રાખવામાં આવે તો નીચેનામાંથી કયું લાકડું ઝડપથી સડી જશે?

A

પોચું લાકડું (Soft wood)

B

હાર્ટ વુડ (Heart wood)

C

સેપ વુડ (Sap wood)

D

વધારે તંતુઓ ધરાવતું લાકડું

Solution

(C) સેપ વુડ એ દ્વિતીયક જલવાહકનો પરિઘવર્તી ભાગ છે જે દેહધાર્મિક રીતે સક્રિય હોય છે અને તેમાં જીવંત કોષો,સંગ્રહિત ખોરાક અને વધુ પાણીનું પ્રમાણ હોય છે. આ પોષક તત્વો અને ભેજની હાજરીને કારણે,જ્યારે તેને મુક્તપણે ખુલ્લા રાખવામાં આવે ત્યારે તે સૂક્ષ્મજીવોના હુમલા અને સડો થવા માટે અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે. તેનાથી વિપરીત,હાર્ટ વુડ એ દ્વિતીયક જલવાહકનો કેન્દ્રીય,બિન-કાર્યક્ષમ ભાગ છે,જે ટેનિન,રેઝિન,તેલ અને ગુંદરથી ભરેલો હોય છે,જે તેને સડા સામે પ્રતિરોધક બનાવે છે.

0 likesView Solution

32

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

આપણા શરીરમાં પક્ષ્મલ અધિચ્છદ (ciliated epithelium) ક્યાં જોવા મળે છે?

A

મૂત્રવાહિની

B

શ્વાસનળી

C

જઠર

D

અંડવાહિની

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
પક્ષ્મલ અધિચ્છદ પેશી શ્વાસવાહિકાઓ અને અંડવાહિનીઓ (uterine tubes) જેવા પોલા અંગોની અંદરની સપાટી પર જોવા મળે છે.
શ્વાસનળીમાં,આસ્તરણ ખાસ કરીને કૂટસ્તૃત પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર અધિચ્છદ (pseudostratified ciliated columnar epithelium) હોય છે,જેમાં લાંબા પક્ષ્મલ સ્તંભાકાર કોષો અને ટૂંકા ઘનાકાર કોષો આવેલા હોય છે.
અહીં $B$ અને $D$ બંનેમાં પક્ષ્મલ અધિચ્છદ જોવા મળે છે,પરંતુ સામાન્ય જીવવિજ્ઞાનના પ્રશ્નોના સંદર્ભમાં,$B$ (શ્વાસનળી) આ પેશી માટેનું મુખ્ય સ્થાન છે.

0 likesView Solution

33

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

પૃષ્ઠવંશી શરીરની સંયોજક પેશી કોલેજન પ્રોટીનના તંતુઓથી બનેલી હોય છે,જે પોલિસેકેરાઈડ મેટ્રિક્સમાં જડિત થઈને શું બનાવે છે?

A

કાસ્થિ

B

રુધિરવાહિની

C

હૃદય

D

ફેફસાં

Solution

(A) સંયોજક પેશીઓ બાહ્યકોષીય મેટ્રિક્સમાં જડિત કોષો દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે. કાસ્થિમાં,મેટ્રિક્સ એક મજબૂત,નરમ પોલિસેકેરાઈડ પદાર્થ (કોન્ડ્રોઈટિન સલ્ફેટ) નું બનેલું હોય છે જેમાં કોલેજન તંતુઓ જડિત હોય છે. આ રચના પેશીને આધાર અને લવચીકતા બંને પ્રદાન કરે છે. તેથી,સાચો જવાબ $A$ (કાસ્થિ) છે.

0 likesView Solution

34

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

અસ્થિના મેટ્રિક્સમાં આવેલા અસ્થિ કોષોને શું કહેવામાં આવે છે?

A

કોન્ડ્રોક્લાસ્ટ્સ

B

ઓસ્ટિઓક્લાસ્ટ્સ

C

ઓસ્ટિઓબ્લાસ્ટ્સ

D

ઓસ્ટિઓસાઇટ્સ

Solution

(D) અસ્થિ પેશી એ એક વિશિષ્ટ સંયોજક પેશી છે જે કેલ્શિયમ ક્ષારો અને કોલેજન તંતુઓથી સમૃદ્ધ સખત અને અદ્રાવ્ય આધારક દ્રવ્યની બનેલી હોય છે,જે અસ્થિને મજબૂતી આપે છે.
આ અસ્થિ કોષો 'લેક્યુના' (lacunae) નામની જગ્યાઓમાં આવેલા હોય છે.
અસ્થિ પેશીના મેટ્રિક્સમાં રહેલા પરિપક્વ અસ્થિ કોષોને $Osteocytes$ (અસ્થિ કોષો) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$Osteoblasts$ એ અસ્થિ બનાવતા કોષો છે,જ્યારે $Osteoclasts$ એ અસ્થિ પેશીનું વિઘટન કરતા કોષો છે.

0 likesView Solution

35

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

એક ફીમર (સાથળનું હાડકું) ને ત્રણ દિવસ માટે મંદ $HCl$ માં રાખવામાં આવે છે,તો તે કેવું બને છે?

A

ભંગુર

B

નરમ અને સ્થિતિસ્થાપક

C

તેના જેવું જ રહે છે

D

વધારે સખત

Solution

(B) જ્યારે હાડકાને થોડા દિવસો માટે મંદ $HCl$ માં રાખવામાં આવે છે,ત્યારે હાડકાના મેટ્રિક્સમાં રહેલા કેલ્શિયમના ક્ષારો (કેલ્શિયમ ફોસ્ફેટ અને કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ) એસિડ દ્વારા ઓગળી જાય છે.
આ પ્રક્રિયાને હાડકાનું 'ડીકેલ્સિફિકેશન' (decalcification) કહેવામાં આવે છે.
પરિણામે,હાડકું તેની સખતાઈ ગુમાવે છે અને નરમ,લવચીક અને સ્થિતિસ્થાપક બને છે,કારણ કે તેમાં માત્ર કાર્બનિક કોલેજન તંતુઓ જ બાકી રહે છે.

0 likesView Solution

36

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

કંકાલ પેશીમાં રહેલા કાર્બનિક આધારક (matrix) ને શું કહેવામાં આવે છે?

A

હાયલિન

B

કોન્ડ્રિન

C

ઓસ્ટિઓબ્લાસ્ટ

D

કોન્ડ્રોબ્લાસ્ટ

Solution

(B) કંકાલ પેશી,ખાસ કરીને કાસ્થિ (cartilage),એક કાર્બનિક આધારક ધરાવે છે જેને $Chondrin$ કહેવામાં આવે છે.
$Chondrin$ એ પ્રોટીનયુક્ત પદાર્થ છે જે કાસ્થિના આધારકનું નિર્માણ કરે છે.
$Hyaline$ એ કાસ્થિનો એક પ્રકાર છે,તે આધારક નથી.
$Osteoblast$ અને $Chondroblast$ એ અનુક્રમે અસ્થિ અને કાસ્થિ બનાવતા કોષો છે,આધારક નથી.

0 likesView Solution

37

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

સાયટોઝોમ્સ (Cytosomes) શેમાં જોવા મળે છે?

A

હરિતકણ (Chloroplasts)

B

બેક્ટેરિયા (Bacteria)

C

કણાભસૂત્ર (Mitochondria)

D

આપેલ તમામ

Solution

(D) $Cytosomes$ શબ્દ કોષના કોષરસમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ અથવા કાય (bodies) માટે વપરાય છે.
$Bacteria$ જેવા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,કોષરસમાં વિવિધ સમાવિષ્ટો અને રચનાઓ હોય છે જેને ઘણીવાર સાયટોઝોમ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,$Chloroplasts$ અને $Mitochondria$ જેવા અંગિકાઓમાં તેમના પોતાના આંતરિક ભાગો અને રચનાઓ હોય છે જે ક્યારેક આ વ્યાપક પરિભાષા હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,$Cytosomes$ ને જૈવિક સંદર્ભના આધારે ઉલ્લેખિત તમામ રચનાઓ સાથે સાંકળી શકાય છે.

0 likesView Solution

38

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

કોષો દ્વારા પ્રવાહીનું મોટા પ્રમાણમાં ગ્રહણ કરવું તે શું કહેવાય છે?

A

કોષભક્ષણ (Phagocytosis)

B

કોષપાન (Pinocytosis)

C

કોષરસ પરિભ્રમણ (Cyclosis)

D

આસૃતિ (Osmosis)

Solution

(B) પિનોસાઇટોસિસ (Pinocytosis),જેને ઘણીવાર 'કોષપાન' (cell drinking) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે એન્ડોસાઇટોસિસની એક પ્રક્રિયા છે જેમાં કોષો કોષરસ પટલ પર નાની પુટિકાઓ બનાવીને બાહ્યકોષીય પ્રવાહી અને ઓગળેલા દ્રાવ્યોનું ગ્રહણ કરે છે.
ફેગોસાઇટોસિસ એ 'કોષભક્ષણ' (cell eating) ની પ્રક્રિયા છે જેમાં કોષ મોટા ઘન કણોને ગળી જાય છે.
સાયક્લોસિસ એ કોષની અંદર કોષરસની વહેતી ગતિને સંદર્ભિત કરે છે.
આસૃતિ એ અર્ધ-પ્રવેશશીલ પટલ દ્વારા પાણીના અણુઓનું વધુ પાણીના પોટેન્શિયલ ધરાવતા વિસ્તારમાંથી ઓછા પાણીના પોટેન્શિયલ ધરાવતા વિસ્તાર તરફનું વહન છે.

0 likesView Solution

39

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

નીચેનામાંથી કઈ જોડી સાચી છે?

A

$DNA$ સંશ્લેષણ — રિબોઝોમ્સ

B

પ્રોટીન સંશ્લેષણ — લીસી અંતઃકોષરસજાળ $(Smooth E.R.)$

C

જારક શ્વસન — ક્રિસ્ટી

D

આત્મઘાતી કોથળીઓ — ડિક્ટિઓઝોમ્સ

Solution

(C) સાચી જોડી $\text{જારક શ્વસન} - \text{ક્રિસ્ટી}$ છે.
$1$. $DNA$ સંશ્લેષણ કોષકેન્દ્રમાં થાય છે, રિબોઝોમ્સમાં નહીં.
$2$. પ્રોટીન સંશ્લેષણ ખરબચડી અંતઃકોષરસજાળ (રિબોઝોમ્સને કારણે) માં થાય છે, લીસી અંતઃકોષરસજાળમાં નહીં.
$3$. જારક શ્વસનમાં ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઇન અને ઓક્સિડેટીવ ફોસ્ફોરાયલેશનનો સમાવેશ થાય છે, જે કણાભસૂત્રની ક્રિસ્ટી પર થાય છે.
$4$. આત્મઘાતી કોથળીઓ લાયસોઝોમ્સ છે, ડિક્ટિઓઝોમ્સ (ગોલ્ગી પ્રસાધન) નહીં.

0 likesView Solution

40

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

નીચેનામાંથી કઈ જોડી સાચી છે?

A

સ્વેડબર્ગ એકમ — જૈવિક પટલ (Biomembranes)

B

પોલિરાઈબોઝોમ્સ — $RNA$

C

ડિક્ટિઓઝોમ્સ — આત્મઘાતી કોથળીઓ (Suicidal sacs)

D

સિસ્ટર્ની — કણાભસૂત્ર (Mitochondria)

Solution

(B) સાચી જોડી $Polyribosomes - RNA$ છે.
$Polyribosomes$ (અથવા $polysomes$) એ $mRNA$ ના એક અણુ સાથે જોડાયેલા રાઈબોઝોમ્સનો સમૂહ છે,જે $mRNA$ નું પ્રોટીનમાં ભાષાંતર (translation) કરવામાં મદદ કરે છે.
$Svedberg$ એકમ એ રાઈબોઝોમ્સ માટે વપરાતો અવક્ષેપન દર (sedimentation rate) માપવાનો એકમ છે,જૈવિક પટલ માટે નહીં.
$Dictyosomes$ એ $Golgi$ ઉપકરણના વ્યક્તિગત થપ્પા છે,જ્યારે 'આત્મઘાતી કોથળીઓ' એ $lysosomes$ (લાયસોઝોમ્સ) માટે વપરાતો શબ્દ છે.
$Cisternae$ એ $Golgi$ ઉપકરણ અને અંતઃકોષરસજાળ ($Endoplasmic$ $Reticulum$) માં જોવા મળે છે,કણાભસૂત્રમાં નહીં.

0 likesView Solution

41

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

કોષકેન્દ્રિકા (Nucleoli) શેનાથી સમૃદ્ધ હોય છે?

A

$DNA$ અને $RNA$

B

$DNA$,$RNA$ અને પ્રોટીન

C

$DNA$

D

$RNA$ અને પ્રોટીન

Solution

(D) કોષકેન્દ્રિકા એ સુકોષકેન્દ્રી કોષોના કોષકેન્દ્રમાં આવેલી પટલવિહીન રચના છે.
તે સક્રિય રીબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ ના સંશ્લેષણનું સ્થાન છે.
તેથી,કોષકેન્દ્રિકા મુખ્યત્વે $RNA$ અને પ્રોટીનથી બનેલી હોય છે,જે રીબોઝોમના નિર્માણ માટે જરૂરી છે.
જોકે તે રંગસૂત્રોના ન્યુક્લિઓલર ઓર્ગેનાઈઝર વિસ્તારો સાથે સંકળાયેલ છે (જેમાં $DNA$ હોય છે),પરંતુ રાસાયણિક રીતે કોષકેન્દ્રિકા $RNA$ અને પ્રોટીનથી સમૃદ્ધ હોય છે.

0 likesView Solution

42

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

કોષકેન્દ્ર ધરાવે છે

A

છિદ્રો સાથે એક પટલ

B

છિદ્રો સાથે બે પટલ

C

છિદ્રો સાથે બે પટલ જેમાંથી પદાર્થો પસાર થઈ શકતા નથી

D

છિદ્રો સાથે બે પટલ જેમાંથી મહાઅણુઓ (macromolecules) પસાર થઈ શકે છે

Solution

(D) કોષકેન્દ્ર એ કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા આવરિત હોય છે,જે બે સમાંતર પટલોનો બનેલો હોય છે અને તેમની વચ્ચેની જગ્યાને પરિકોષકેન્દ્રીય અવકાશ કહેવામાં આવે છે.
આ પટલોમાં સૂક્ષ્મ છિદ્રો હોય છે,જેને કોષકેન્દ્રીય છિદ્રો કહેવામાં આવે છે.
આ છિદ્રો બે કોષકેન્દ્રીય પટલોના જોડાણથી બને છે.
કોષકેન્દ્રીય છિદ્રો કોષકેન્દ્ર અને કોષરસ વચ્ચે $RNA$ અને પ્રોટીન અણુઓની બંને દિશામાં હેરફેર કરવા દે છે,આમ તે મહાઅણુઓના વહન માટે માર્ગ પૂરો પાડે છે.

0 likesView Solution

43

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

કોષ વિભાજનની શરૂઆત કોના દ્વારા થાય છે?

A

તારાકાય (Centrosome)

B

તારાકેન્દ્ર (Centriole)

C

સેન્ટ્રોમિયર (Centromere)

D

ક્રોમોમિયર (Chromomere)

Solution

(A) તારાકાય એ એક અંગિકા છે જે પ્રાણી કોષના મુખ્ય સૂક્ષ્મનલિકા આયોજન કેન્દ્ર $(MTOC)$ તરીકે કાર્ય કરે છે. કોષ વિભાજન દરમિયાન, તારાકાયનું સ્વયંજનન થાય છે અને બંને તારાકાય કોષના વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે, જ્યાં તેઓ સમભાજન ત્રાક $(mitotic \, spindle)$ તંત્રનું આયોજન કરે છે. આ તંત્ર સમભાજન દરમિયાન રંગસૂત્રોના અલગીકરણ માટે આવશ્યક છે. તેથી, તારાકાય કોષ વિભાજનની શરૂઆત કરવામાં અને તેનું નિયમન કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

0 likesView Solution

44

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

ક્લિનોસ્ટેટનો ઉપયોગ શેના અભ્યાસમાં થાય છે?

A

આસૃતિ (Osmosis)

B

વૃદ્ધિ હલનચલન (Growth movements)

C

પ્રકાશસંશ્લેષણ (Photosynthesis)

D

શ્વસન (Respiration)

Solution

(B) $Clinostat$ (જેને $kinostat$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ એક વૈજ્ઞાનિક સાધન છે જેનો ઉપયોગ વનસ્પતિની વૃદ્ધિ પર ગુરુત્વાકર્ષણની અસરોનો અભ્યાસ કરવા માટે થાય છે.
તે વનસ્પતિને ધીમેથી ફેરવીને કાર્ય કરે છે,જે ગુરુત્વાકર્ષણની એકપક્ષીય અસરને અસરકારક રીતે નાબૂદ કરે છે.
આનાથી સંશોધકો ગુરુત્વાકર્ષણના દિશાત્મક ખેંચાણને દૂર કરીને $geotropism$ (ગુરુત્વાનુવર્તન) જેવી વૃદ્ધિ હલનચલનનું અવલોકન કરી શકે છે.

0 likesView Solution

45

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

જીભના મૂળની બાજુઓ પર હાજર નાના લસિકા પેશીઓની જોડીને શું કહેવામાં આવે છે?

A

થાઇરોઇડ

B

ટોન્સિલ્સ (કાકડા)

C

એપિગ્લોટિસ

D

એડેનોઇડ્સ

Solution

(B) જીભના મૂળની બાજુઓ પર આવેલી લસિકા પેશીને પેલેટાઇન ટોન્સિલ્સ (કાકડા) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ નરમ પેશીઓનો એક જોડીદાર સમૂહ છે જે રોગપ્રતિકારક તંત્રનો ભાગ બનાવે છે અને મોં અથવા નાક દ્વારા શરીરમાં પ્રવેશતા ચેપ સામે રક્ષણ આપવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

0 likesView Solution

46

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

જીભનું કાર્ય શું છે?

A

ગળવાની પ્રક્રિયામાં મદદ કરવી

B

ખોરાકમાં લાળ ભેળવવામાં મદદ કરવી

C

બોલવામાં મદદ કરવી

D

ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(D) જીભ એ મુખગુહાના તળિયે જોડાયેલ એક મુક્ત રીતે હલનચલન કરી શકતું સ્નાયુબદ્ધ અંગ છે,જે 'ફ્રેન્યુલમ' દ્વારા જોડાયેલું હોય છે.
તે ઘણા મહત્વપૂર્ણ કાર્યો કરે છે:
$1$. તે ખોરાકને ગળવાની પ્રક્રિયામાં (deglutition) મદદ કરે છે,ખોરાકના કોળિયાને કંઠનળી તરફ ધકેલે છે.
$2$. તે ખોરાકમાં લાળ ભેળવીને તેને કોળિયા (bolus) સ્વરૂપે બનાવવામાં મદદ કરે છે,જે પાચનને સરળ બનાવે છે.
$3$. તે મુખગુહાના આકારમાં ફેરફાર કરીને બોલવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો જીભના કાર્યો છે.

0 likesView Solution

47

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

પેયરની પેશીઓ (Peyer's patches) શેમાં શેષાંત્ર (ileum) પર જોવા મળે છે?

A

માછલીઓ

B

સરીસૃપો

C

પક્ષીઓ

D

સસ્તન પ્રાણીઓ

Solution

(D) પેયરની પેશીઓ (Peyer's patches) એ લસિકા પેશીઓના નાના સમૂહો છે જે નાના આંતરડાના શેષાંત્ર (ileum) ભાગમાં જોવા મળે છે.
આ રચનાઓ સસ્તન પ્રાણીઓના પાચનતંત્રની લાક્ષણિકતા છે અને તે આંતરડાના પોલાણમાં રોગપ્રતિકારક દેખરેખ રાખવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

0 likesView Solution

48

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

કયો શબ્દ ચરબી પર પિત્ત (bile) ની ક્રિયાનું શ્રેષ્ઠ વર્ણન કરે છે?

A

તટસ્થ કરે છે

B

પાચન કરે છે

C

પાયસીકરણ (Emulsification) કરે છે

D

શોષણ કરે છે

Solution

(C) પિત્ત (bile) માં પિત્ત ક્ષારો (જેમ કે સોડિયમ ગ્લાયકોકોલેટ અને સોડિયમ ટૌરોકોલેટ) હોય છે જે ચરબીના મોટા ગોલકોને નાના ટીપાંમાં તોડે છે. આ પ્રક્રિયાને ચરબીનું પાયસીકરણ (emulsification) કહેવામાં આવે છે. પાયસીકરણ ચરબીની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે,જેનાથી પાચન દરમિયાન લાઈપેઝ ઉત્સેચકો વધુ અસરકારક રીતે કાર્ય કરી શકે છે.

0 likesView Solution

49

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

પાચનતંત્રના વર્મિફોર્મ એપેન્ડિક્સ (આંત્રપુચ્છ) માં સોજો આવવાને કારણે થતા રોગને શું કહેવામાં આવે છે?

A

અમીબિક મરડો

B

આંતરડાનું કેન્સર

C

એપેન્ડિસાઈટિસ (આંત્રપુચ્છનો સોજો)

D

ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) મનુષ્યમાં,આંત્રાંધ્ર (caecum) સાથે જોડાયેલ એક સાંકડી,આંગળી જેવી નલિકામય રચના હોય છે જેને વર્મિફોર્મ એપેન્ડિક્સ (આંત્રપુચ્છ) કહેવામાં આવે છે.
આ વર્મિફોર્મ એપેન્ડિક્સમાં સોજો આવવાની કે ચેપ લાગવાની સ્થિતિને તબીબી ભાષામાં એપેન્ડિસાઈટિસ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

0 likesView Solution

50

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

હિમોગ્લોબિનના વિઘટનથી બનતી નીપજને શું કહેવામાં આવે છે?

A

આયર્ન (લોહ)

B

બિલિરુબિન

C

હિમોસાયનિન

D

સ્કેટોલ

Solution

(B) બિલિરુબિન એ નારંગી-પીળા રંગનું રંજકદ્રવ્ય છે જે હિમોગ્લોબિનના વિઘટનની મુખ્ય અંતિમ નીપજોમાંની એક છે.
જ્યારે રક્તકણોનો નાશ થાય છે,ત્યારે હિમોગ્લોબિનનું યકૃત અને બરોળમાં વિઘટન થાય છે.
હિમ ભાગનું રૂપાંતર બિલીવર્ડિનમાં અને ત્યારબાદ બિલિરુબિનમાં થાય છે,જે પછી પિત્ત (bile) માં નકામા પદાર્થ તરીકે ઉત્સર્જિત થાય છે.

0 likesView Solution

51

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

$Pneumococcus$ બેક્ટેરિયાનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવેલા રૂપાંતરણના પ્રયોગોએ કઈ પૂર્વધારણા તરફ દોરી?

A

$DNA$ એ આનુવંશિક દ્રવ્ય છે

B

બેક્ટેરિયામાં લિંગી પ્રજનન જોવા મળે છે

C

રંગસૂત્રો $DNA$ ના બનેલા હોય છે

D

$RNA$ એ વહન કડી છે

Solution

(A) $1928$ માં ફ્રેડરિક ગ્રિફિથે $Streptococcus$ $pneumoniae$ ($Pneumococcus$ તરીકે પણ ઓળખાય છે) નો ઉપયોગ કરીને કરેલા રૂપાંતરણના પ્રયોગોએ દર્શાવ્યું હતું કે ગરમીથી મૃત્યુ પામેલા ઉગ્ર બેક્ટેરિયામાંથી મળતું 'રૂપાંતરણકારી સિદ્ધાંત' બિન-ઉગ્ર બેક્ટેરિયાને ઉગ્ર બેક્ટેરિયામાં રૂપાંતરિત કરી શકે છે.
ત્યારબાદ,એવરી,મેકલીઓડ અને મેકકાર્ટીએ આ કાર્યને આગળ વધારીને ઓળખ્યું કે આ રૂપાંતરણકારી સિદ્ધાંત $DNA$ છે,જે આ પૂર્વધારણા તરફ દોરી ગયું કે $DNA$ એ આનુવંશિક દ્રવ્ય છે.

0 likesView Solution

52

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ખેડૂતોએ નીચેનામાંથી કયા જૈવિક ખાતરનો ઉપયોગ કરીને ડાંગરના ઉત્પાદનમાં $50\%$ થી વધુ વધારો નોંધાવ્યો છે?

A

માયકોરાઇઝા

B

એઝોલા પિનાટા

C

સાયનોબેક્ટેરિયા

D

કઠોળ-રાઇઝોબિયમ સહજીવન

Solution

(B) $Azolla pinnata$ એ એક નાની જલીય ફર્ન છે જે નાઇટ્રોજનનું સ્થાપન કરતા સાયનોબેક્ટેરિયા $Anabaena azollae$ સાથે સહજીવન ધરાવે છે.
જ્યારે તેનો ઉપયોગ ડાંગરના ખેતરોમાં જૈવિક ખાતર તરીકે કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે જમીનમાં નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં નાઇટ્રોજન પૂરો પાડે છે.
ખેડૂતોએ નોંધ્યું છે કે $Azolla$ ના ઉપયોગથી તેની નાઇટ્રોજન સ્થાપન ક્ષમતા અને લીલા ખાતર તરીકેની ભૂમિકાને કારણે ડાંગરના ઉત્પાદનમાં $50\%$ થી વધુ વધારો થઈ શકે છે.

0 likesView Solution

53

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

જો તમામ તળાવો અને ખાબોચિયા નાશ પામે,તો કયા સજીવનો નાશ થવાની સંભાવના છે?

A

લેશમેનિયા

B

ટ્રાયપેનોસોમા

C

એસ્કેરિસ

D

પ્લાઝમોડિયમ

Solution

(D) નાશ પામવાની સંભાવના ધરાવતો સજીવ $Plasmodium$ છે.
$Plasmodium$ એ એક પ્રજીવ પરોપજીવી છે જેને તેના જીવનચક્રને પૂર્ણ કરવા માટે વાહકની જરૂર હોય છે,ખાસ કરીને માદા $Anopheles$ મચ્છર.
મચ્છર તળાવો અને ખાબોચિયા જેવા સ્થિર પાણીમાં પ્રજનન કરે છે.
જો આ જળાશયોનો નાશ કરવામાં આવે,તો મચ્છરોના પ્રજનન સ્થળો નાશ પામે છે,જે બદલામાં $Plasmodium$ ના જીવનચક્રને ખોરવે છે અને તેના પરિણામે તેનો નાશ થાય છે.

0 likesView Solution

54

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

કલિકાસર્જન (Budding) એ નીચેનામાંથી શેમાં અલિંગી પ્રજનનની સામાન્ય પદ્ધતિ છે?

A

તારામાછલી અને હાઈડ્રા

B

હાઈડ્રા અને વાદળી (Sponges)

C

પટ્ટીકૃમિ અને હાઈડ્રા

D

વાદળી અને તારામાછલી

Solution

(B) કલિકાસર્જન એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં એક ચોક્કસ સ્થાને કોષ વિભાજનને કારણે નવા સજીવનો વિકાસ થાય છે.
$Hydra$ માં,કલિકા એક નવા સજીવમાં વિકસે છે અને અંતે પિતૃ શરીરથી અલગ થઈ જાય છે.
વાદળી (Sponges) માં પણ કલિકાસર્જન એ અલિંગી પ્રજનનની સામાન્ય પદ્ધતિ છે,જેમાં ઘણીવાર આંતરિક કલિકાઓ જેને 'gemmules' કહેવાય છે અથવા બાહ્ય કલિકાઓનો સમાવેશ થાય છે.
તારામાછલી મુખ્યત્વે અવખંડન (fragmentation) અથવા લિંગી પ્રજનન દ્વારા પ્રજનન કરે છે,અને પટ્ટીકૃમિ ઉભયલિંગી સજીવો છે જે સામાન્ય રીતે લિંગી પ્રજનન કરે છે.
તેથી,$Hydra$ અને વાદળી (Sponges) એ સાચો જવાબ છે.

0 likesView Solution

55

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

ફાઈલેરિયાસિસ (હાથીપગો) કોના દ્વારા થાય છે?

A

વુકેરેરિયા (Wuchereria)

B

ક્યુલેક્સ (Culex)

C

ટ્રાયકિનેલા (Trichinella)

D

શિસ્ટોસોમા (Schistosoma)

Solution

(A) ફાઈલેરિયાસિસ, જેને હાથીપગો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે પરોપજીવી ફાઈલેરિયલ કૃમિ દ્વારા થતો એક લાંબાગાળાનો રોગ છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો, $Wuchereria \text{ } bancrofti$ અને $Wuchereria \text{ } malayi$ પ્રજાતિઓ મનુષ્યોમાં આ રોગ માટે જવાબદાર મુખ્ય કારકો છે.
આ કૃમિઓ લસિકા વાહિનીઓ અને લસિકા ગાંઠોમાં વસવાટ કરે છે, જેના કારણે લસિકા તંત્રમાં સોજો અને અવરોધ પેદા થાય છે.
$Culex$ મચ્છરો વાહક તરીકે કામ કરે છે જે ચેપ ફેલાવે છે, પરંતુ તેઓ પોતે આ રોગનું કારણ નથી.

0 likesView Solution

56

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

$Archaeopteryx$,જેને જોડતી કડી (connecting link) કહેવામાં આવે છે,તે કયા લક્ષણો ધરાવતું હતું?

A

સરીસૃપ અને પક્ષી

B

સરીસૃપ અને સસ્તન

C

મત્સ્ય અને ઉભયજીવી

D

ઉભયજીવી અને સરીસૃપ

Solution

(A) $Archaeopteryx$ ને સરીસૃપ અને પક્ષીઓ વચ્ચેની જોડતી કડી માનવામાં આવે છે.
તે સરીસૃપના લક્ષણો જેવા કે જડબામાં દાંત,લાંબી પૂંછડી અને આંગળીઓ પર નહોર ધરાવે છે.
તે પક્ષીઓના લક્ષણો જેવા કે પીંછા અને પાંખોની હાજરી પણ દર્શાવે છે.
આમ,સરીસૃપ અને પક્ષી બંનેના લક્ષણોની હાજરી સૂચવે છે કે પક્ષીઓનો ઉદવિકાસ સરીસૃપોમાંથી થયો છે.

0 likesView Solution

57

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

બીજ શેમાંથી વિકસે છે?

A

અંડક

B

અંડાશય

C

પરાગાશય

D

સ્ત્રીકેસર

Solution

(A) ફલન પછી,અંડક બીજમાં રૂપાંતરિત થવા માટે નોંધપાત્ર શારીરિક અને માળખાકીય ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે.
$1$. ફલિત અંડક બીજમાં વિકસે છે.
$2$. અંડાશય ફળમાં વિકસે છે.
$3$. અંડકના બીજા આવરણો સખત બનીને બીજાવરણ (બીજનું કવચ) બનાવે છે.
$4$. તેથી,સાચો જવાબ $A$ (અંડક) છે.

0 likesView Solution

58

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

બેરી-બેરીમાં,

A

રુધિર ગંઠાઈ જવાનો સમય વધે છે

B

સૂર્યના કિરણોના સંપર્કમાં આવતા અંગોમાં ત્વચાનો સોજો (ડર્મેટાઇટિસ) થાય છે

C

ત્વચા અને વાળમાં રંગહીનતા શરૂ થાય છે

D

પરિઘવર્તી ચેતાતંત્ર,જઠરાંત્રીય માર્ગ અને હૃદય-રુધિરવાહિની તંત્ર પર તેની અસર સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે

Solution

(D) બેરી-બેરી એ વિટામિન $B_1$ (થાયમિન) ની ઉણપથી થતો રોગ છે.
તે મુખ્યત્વે પરિઘવર્તી ચેતાતંત્રને અસર કરે છે,જેના કારણે સ્નાયુઓની નબળાઈ અને ચેતાને નુકસાન (પોલીન્યુરાઇટિસ) જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે.
તે જઠરાંત્રીય માર્ગને પણ નોંધપાત્ર રીતે અસર કરે છે,જેનાથી ભૂખ ન લાગવી અને અપચો જેવી સમસ્યાઓ થાય છે.
વધુમાં,તે હૃદય-રુધિરવાહિની તંત્રને અસર કરે છે,જે ગંભીર કિસ્સાઓમાં હૃદયની નિષ્ફળતા (વેટ બેરી-બેરી) તરફ દોરી શકે છે.

0 likesView Solution

59

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

લોહીમાં ગ્લુકોઝનું ઊંચું પ્રમાણ તેમજ ચરબી અને પ્રોટીનનું વધેલું ચયાપચય ધરાવતો રોગ કયો છે?

A

ડાયાબિટીસ

B

કેન્સર

C

અલ્સર

D

સ્વાદુપિંડનું વિસ્તરણ

Solution

(A) ડાયાબિટીસ મેલિટસ એ એક ચયાપચયની વિકૃતિ છે જે ઇન્સ્યુલિનની ઉણપ અથવા તેના પ્રત્યેના પ્રતિકારને કારણે હાઈપરગ્લાયકેમિઆ (લોહીમાં ગ્લુકોઝનું ઊંચું પ્રમાણ) દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
જ્યારે ઇન્સ્યુલિન અપૂરતું હોય છે,ત્યારે શરીર ઊર્જા માટે ગ્લુકોઝનો ઉપયોગ કરી શકતું નથી.
પરિણામે,શરીર તેની ઊર્જાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે ચરબી અને પ્રોટીનના વિઘટન તરફ વળે છે,જેનાથી ચરબી અને પ્રોટીનનું ચયાપચય વધે છે.

0 likesView Solution

60

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

પરાગરજ એ છે

A

અપરિપક્વ નર જન્યુજનક

B

પરિપક્વ નર જન્યુજનક

C

આંશિક રીતે વિકસિત નર જન્યુજનક

D

નર જન્યુજનકની અંતિમ અવસ્થા

Solution

(C) પરાગરજને આંશિક રીતે વિકસિત નર જન્યુજનક માનવામાં આવે છે.
આનું કારણ એ છે કે નર જન્યુજનકનો વિકાસ લઘુબીજાણુધાની (પરાગકોથળી) માં શરૂ થાય છે પરંતુ ત્યાં પૂર્ણ થતો નથી.
બાકીનો વિકાસ પરાગનયન પછી સ્ત્રીકેસરના પરાગાસન પર થાય છે,જ્યાં પરાગરજ અંકુરિત થઈને પરાગનલિકા બનાવે છે જેમાં બે નર જન્યુઓ હોય છે.

0 likesView Solution

61

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

પરાગાશયની દીવાલ ચાર સ્તરોની બનેલી હોય છે. તેમની ગોઠવણીના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

A

એન્ડોથેસિયમ એ મધ્ય સ્તરોની અંદરની તરફ આવેલું હોય છે

B

ટેપેટમ એ એન્ડોથેસિયમની બરાબર અંદરની તરફ આવેલું હોય છે

C

ટેપેટમ એ અધિસ્તરની બાજુમાં આવેલું હોય છે

D

મધ્ય સ્તરો એ એન્ડોથેસિયમ અને ટેપેટમની વચ્ચે આવેલા હોય છે

Solution

(D) પરાગાશયની દીવાલ બહારથી અંદરની તરફ ક્રમશઃ ચાર સ્તરોની બનેલી હોય છે:
$1$. અધિસ્તર (સૌથી બહારનું સ્તર)
$2$. એન્ડોથેસિયમ
$3$. મધ્ય સ્તરો
$4$. ટેપેટમ (સૌથી અંદરનું સ્તર)
તેથી,મધ્ય સ્તરો એ એન્ડોથેસિયમ અને ટેપેટમની વચ્ચે આવેલા હોય છે.

0 likesView Solution

62

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ફલન સમયે લાક્ષણિક દ્વિદળી વનસ્પતિનો માદા જન્યુજનક (female gametophyte) કેટલા કોષીય હોય છે ($\text{કોષીય}$ માં)?

A

$8$

B

$7$

C

$6$

D

$4$

Solution

(B) લાક્ષણિક આવૃત બીજધારી વનસ્પતિના પરિપક્વ માદા જન્યુજનક (ભ્રૂણપુટ) માં, અંડતલીય છેડે $3$ પ્રતિધ્રુવીય કોષો, અંડછિદ્રીય છેડે $2$ સહાયક કોષો અને $1$ અંડકોષ, તથા મધ્યમાં $2$ ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો ધરાવતો $1$ મોટો મધ્યસ્થ કોષ હોય છે.
જોકે તેમાં $8$ કોષકેન્દ્રો હોય છે, પરંતુ $2$ ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રોના જોડાણથી એક દ્વિકીય દ્વિતીયક કોષકેન્દ્ર બને છે, જેના પરિણામે કુલ $7$ કોષો જોવા મળે છે.
તેથી, પરિપક્વ ભ્રૂણપુટ $7$-કોષીય અને $8$-કોષકેન્દ્રીય હોય છે.

0 likesView Solution

63

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

એગેમોસ્પર્મી (અસંયોગીબીજતા) માં,ભ્રૂણપુટ દ્વિતીય (diploid) હોય છે કારણ કે તે અર્ધીકરણ વગર બને છે. આવો ભ્રૂણપુટ શેમાંથી વિકસી શકે છે?

A

મહાબીજાણુ માતૃકોષ

B

લઘુબીજાણુ માતૃકોષ

C

મહાબીજાણુઓ

D

લઘુબીજાણુઓ

Solution

(A) એગેમોસ્પર્મીમાં,ભ્રૂણપુટના નિર્માણ દરમિયાન અર્ધીકરણની પ્રક્રિયા થતી નથી.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,ડિપ્લોસ્પોરી (એગેમોસ્પર્મીનો એક પ્રકાર) માં,મહાબીજાણુ માતૃકોષ $(MMC)$ અર્ધીકરણને બદલે સમભાજન (mitosis) પામે છે.
પરિણામે,$MMC$ રંગસૂત્રોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયા વિના સીધો જ દ્વિતીય ભ્રૂણપુટમાં વિકસે છે.
તેથી,આવા દ્વિતીય ભ્રૂણપુટનો સાચો સ્ત્રોત મહાબીજાણુ માતૃકોષ છે.

0 likesView Solution

64

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,અંડકોષ (oospore) વિકાસ પામીને શું ઉત્પન્ન કરે છે?

A

બીજ

B

ભ્રૂણ

C

પ્રથમતંતુ (Protonema)

D

ભ્રૂણપોષ

Solution

(B) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,ફલિતાંડને અંડકોષ (oospore) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ભ્રૂણજનન (Embryogeny) એ ફલન પછી ફલિતાંડ અથવા અંડકોષમાંથી પરિપક્વ ભ્રૂણના વિકાસની પ્રક્રિયા છે.

0 likesView Solution

65

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

પરાગનલિકા માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

A

તે રસાયણાનુવર્તી (chemotactic) હલનચલન દર્શાવે છે

B

તે માત્ર ટોચની વૃદ્ધિ (tip growth) દર્શાવે છે

C

તે ત્રણ કોષવિહીન વિસ્તારોની બનેલી છે

D

તે ત્રિજ્યાવર્તી કોષરસ પ્રવાહ દર્શાવે છે

Solution

(A) પરાગનલિકાનું સ્ત્રીકેસરના પરાગવાહિનીમાંથી ભ્રૂણપુટ તરફનું હલનચલન એ રસાયણાનુવર્તી (chemotactic) હલનચલનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. આ હલનચલન અંડકમાં રહેલા સહાયક કોષો દ્વારા મુક્ત થતા રાસાયણિક સંકેતો (chemotropism) દ્વારા નિર્દેશિત થાય છે. પરાગનલિકા પરાગવાહિનીના પેશીઓને પચાવવા માટે પેક્ટિનેઝ અને અન્ય જલવિભાજક ઉત્સેચકોનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે તેના વિકાસ માટે માર્ગ બનાવે છે.

0 likesView Solution

66

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ઈંડાની અપરિપક્વ અવસ્થાને શું કહેવામાં આવે છે?

A

માઈક્રોલેસીથલ (Microlecithal)

B

અંડકોષજનન (Oogenesis)

C

અંડકોષ (Oocyte)

D

યુગ્મનજ (Zygote)

Solution

(C) ઈંડા કોષની અપરિપક્વ અવસ્થા,જે અર્ધીકરણ પામીને અંતે પરિપક્વ અંડકોષ બનાવે છે,તેને $Oocyte$ (અંડકોષ) કહેવામાં આવે છે.
$Oogenesis$ (અંડકોષજનન) એ માદા જનનકોષો બનવાની પ્રક્રિયા છે.
$Microlecithal$ એ ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં પિત્તક (yolk) ધરાવતા ઈંડા માટે વપરાતો શબ્દ છે.
$Zygote$ (યુગ્મનજ) એ નર અને માદા જનનકોષોના ફલન પછી બનતો દ્વિકીય કોષ છે.

0 likesView Solution

67

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

સસલા અને મનુષ્યના અંડકોષ કેવા હોય છે?

A

માઈક્રોલેસીથલ (Microlecithal)

B

મેગાલેસીથલ (Megalecithal)

C

ટેલોલેસીથલ (Telolecithal)

D

આઈસોલેસીથલ (Isolecithal)

Solution

(A) સસલા અને મનુષ્ય જેવા યુથેરિયન સસ્તન પ્રાણીઓના અંડકોષોને $Alecithal$ અથવા $Microlecithal$ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આ અંડકોષોમાં જરદી (yolk) નું પ્રમાણ ખૂબ જ ઓછું અથવા નહિવત હોય છે,કારણ કે વિકાસ પામતો ગર્ભ માતા પાસેથી જરાયુ (placenta) દ્વારા સીધો પોષણ મેળવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

0 likesView Solution

68

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ગર્ભની સપાટી પરથી એન્ડોડર્મલ અને મેસોડર્મલ કોષોનું તેના આંતરિક ભાગમાં વળવાની પ્રક્રિયાને શું કહે છે?

A

ઇન્ગ્રેશન (Ingression)

B

ઇન્વેજિનેશન (Invagination)

C

ઇન્વોલ્યુશન (Involution)

D

ઇન્વર્ઝન (Inversion)

Solution

(C) . ઇન્વોલ્યુશન (Involution) એ સપાટીના કોષોનું ગર્ભના આંતરિક ભાગમાં વળવાની અથવા અંદરની તરફ જવાની પ્રક્રિયા છે. આ હલનચલન ગેસ્ટ્રુલેશનની લાક્ષણિકતા છે અને તે ખાસ કરીને દેડકાના બ્લાસ્ટુલામાં જોવા મળે છે.

0 likesView Solution

69

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

સૌથી ટૂંકો ગર્ભાવધિ કાળ શેમાં જોવા મળે છે?

A

મનુષ્ય

B

હાથી

C

બિલાડી

D

ઉંદર

Solution

(D) ગર્ભાવધિ કાળ એ ગર્ભધારણ અને જન્મ વચ્ચેનો સમયગાળો છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઉંદરમાં સૌથી ટૂંકો ગર્ભાવધિ કાળ જોવા મળે છે,જે આશરે $19-20$ દિવસનો હોય છે. તેની સરખામણીમાં,બિલાડીમાં ગર્ભાવધિ કાળ આશરે $63-65$ દિવસ,મનુષ્યમાં આશરે $270-280$ દિવસ અને હાથીમાં સૌથી લાંબો,એટલે કે આશરે $18-22$ મહિનાનો હોય છે.

0 likesView Solution

70

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ભ્રૂણવિજ્ઞાનીઓ ભ્રૂણના ભાવિ અંગોનું અનુમાન કયા તબક્કે કરી શકે છે?

A

બ્લાસ્ટુલા

B

પ્રારંભિક ગેસ્ટ્રુલા

C

મોરુલા

D

ગેસ્ટ્રુલા પછીનો તબક્કો

Solution

(A) પ્રિઝમ્પટિવ વિસ્તારો (ભ્રૂણના એવા ભાગો જે ચોક્કસ અંગો અથવા પેશીઓમાં વિકસિત થશે) સૌપ્રથમ $Blastula$ તબક્કા દરમિયાન નકશાબદ્ધ થાય છે અને સ્પષ્ટ થાય છે.
$Gastrula$ તબક્કા દરમિયાન,આ કોષો ત્રણ જનન સ્તરો ($Ectoderm$,$Mesoderm$ અને $Endoderm$) બનાવવા માટે મોર્ફોજેનેટિક હલનચલન કરે છે.
$Post-gastrula$ તબક્કામાં,$Organogenesis$ (અંગજનન) ની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે,જ્યાં આ જનન સ્તરો ચોક્કસ અંગોમાં વિભેદિત થાય છે.
તેથી,ભ્રૂણવિજ્ઞાનીઓ $Blastula$ તબક્કામાં કોષોના ભાવિ (ભાવિ અંગો) ને ઓળખી શકે છે.

0 likesView Solution

71

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

સસ્તન પ્રાણીઓના બ્લાસ્ટોસિસ્ટનું ગર્ભાશયની દીવાલ સાથે જોડાણ એટલે:

A

ઇન્સેસ્ટ (Incest)

B

ઇમ્પ્લાન્ટેશન (ગર્ભસ્થાપન)

C

ઇન્ટ્રોમિશન (Intromission)

D

ઇનકોર્પોરેશન (Incorporation)

Solution

(B) બ્લાસ્ટોસિસ્ટનું ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર (endometrium) સાથે જોડાવાની પ્રક્રિયાને ગર્ભસ્થાપન (implantation) કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે ફલન પછી લગભગ $6-7$ દિવસમાં થાય છે.
એકવાર જોડાઈ ગયા પછી,બ્લાસ્ટોસિસ્ટ ગર્ભાશયની દીવાલમાં સ્થાપિત થઈ જાય છે,જે ગર્ભાવસ્થા તરફ દોરી જાય છે.

0 likesView Solution

72

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમમાં,સામાન્ય રીતે લિંગી રંગસૂત્રોનો સેટ કયો હોય છે?

A

$XX$

B

$XY$

C

$XXY$

D

$XYY$

Solution

(C) ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ એ એક આનુવંશિક વિકાર છે જે પુરુષોમાં વધારાના $X$ રંગસૂત્રની હાજરીને કારણે થાય છે.
આ સ્થિતિ અર્ધીકરણ (meiosis) દરમિયાન લિંગી રંગસૂત્રોના અવિભાજન (nondisjunction) ને કારણે ઉદ્ભવે છે.
તેથી,ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ ધરાવતી વ્યક્તિઓમાં લિંગી રંગસૂત્રોની ગોઠવણી સામાન્ય રીતે $XXY$ હોય છે.

0 likesView Solution

73

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ટર્નર સિન્ડ્રોમમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા કેટલી હોય છે?

A

$45$

B

$43$

C

$44$

D

$42$

Solution

(A) ટર્નર સિન્ડ્રોમ એ રંગસૂત્રીય વિકાર છે જે સ્ત્રીઓમાં $X$ રંગસૂત્રોમાંથી એકની ગેરહાજરીને કારણે થાય છે.
આ સ્થિતિમાં,વ્યક્તિનું જનીન બંધારણ $45, XO$ હોય છે.
તેથી,રંગસૂત્રોની કુલ સંખ્યા $44 + 1 = 45$ થાય છે.

0 likesView Solution

74

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

બાર બોડી (Barr bodies) શું છે?

A

ક્રોમેટિન નેગેટિવ

B

રંજકો દ્વારા પ્રભાવિત થતા નથી

C

ક્રોમેટિન પોઝિટિવ

D

નબળી રીતે અભિરંજિત

Solution

(C) બાર બોડી એ માદા સસ્તન પ્રાણીઓના દૈહિક કોષોમાં રહેલા નિષ્ક્રિય $X$ રંગસૂત્રો છે.
તેઓ કોષકેન્દ્રની પરિઘ પર સ્થિત ક્રોમેટિનના ઘટ્ટ,ઘેરા અભિરંજિત જથ્થા તરીકે દેખાય છે.
તેઓ બેઝિક ડાય (રંજકો) સાથે તીવ્રતાથી અભિરંજિત થતા હોવાથી,તેમને ક્રોમેટિન-પોઝિટિવ કહેવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

75

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

એક સજીવ જે બંને પિતૃઓ પાસેથી ચોક્કસ જનીનના સમાન વિકલ્પો (alleles) મેળવે છે તેને શું કહેવાય?

A

વિષમયુગ્મી (Heterozygote)

B

હોલોમેટાબોલસ (Holometabolous)

C

હોમો સેપિયન્સ (Homo sapiens)

D

સમયુગ્મી (Homozygote)

Solution

(D) એક સજીવ જે બંને પિતૃઓ પાસેથી ચોક્કસ જનીનના સમાન વિકલ્પો (alleles) મેળવે છે તેને $Homozygote$ (સમયુગ્મી) કહેવામાં આવે છે.
$Homozygotic$ સજીવો 'શુદ્ધ સંવર્ધિત' (true-breeders) ગણાય છે.
જ્યારે તેઓ એકબીજા સાથે સંકરણ કરે છે,ત્યારે તેઓ માત્ર એક જ પ્રકારના જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે કારણ કે તેઓ ચોક્કસ લક્ષણ માટે બે સમાન વિકલ્પો ધરાવે છે.

0 likesView Solution

76

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

મેન્ડલે જે જોડમાં રહેલા આનુવંશિક કારકોના વિશ્લેષણ (segregation) ની અભિધારણા કરી હતી,તે ક્યારે થાય છે?

A

અર્ધીકરણ-$I$ ની ભાનાવસ્થા (Anaphase)

B

અર્ધીકરણ-$II$ ની ભાનાવસ્થા (Metaphase)

C

બે અર્ધીકરણ વિભાજન વચ્ચેની આંતરાવસ્થા દરમિયાન

D

અર્ધીકરણ-$I$ ની પૂર્વાવસ્થા (Prophase)

Solution

(A) મેન્ડલનો વિશ્લેષણનો નિયમ જણાવે છે કે જનીન જોડના બે કારકો (અલીલ્સ) જન્યુઓના નિર્માણ દરમિયાન એકબીજાથી અલગ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા અર્ધીકરણ-$I$ ની ભાનાવસ્થા $(Anaphase-I)$ દરમિયાન થાય છે,જ્યાં સમજાત રંગસૂત્રો અલગ થઈને વિરુદ્ધ ધ્રુવો તરફ ગતિ કરે છે,જેથી દરેક જન્યુમાં બેમાંથી માત્ર એક જ કારક પ્રાપ્ત થાય છે.

0 likesView Solution

77

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

બેક્ટેરિયાને નાઈટ્રોજનના ભારે આઈસોટોપ $(^{15}N)$ ધરાવતા માધ્યમમાં ઘણી પેઢીઓ સુધી ઉછેરવામાં આવ્યા હતા અને તેમના તમામ $DNA$ માં માત્ર ભારે નાઈટ્રોજન હતું. આ પ્રકારના એક બેક્ટેરિયાને સામાન્ય માધ્યમમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યું અને તેને વિભાજન કરવા દેવામાં આવ્યું. બે વિભાજન પછી,ભારે $DNA$ નું વિતરણ નીચેનામાંથી કયું હોવાની શક્યતા છે?

A

માત્ર એક જ બાળ કોષમાં ભારે $DNA$ હશે.

B

બે બાળ કોષોમાં સામાન્ય $DNA$ હશે અને બાકીના બેમાં સામાન્ય અને ભારે બંને $DNA$ હશે.

C

તમામ બાળ કોષોમાં ભારે $DNA$ હશે.

D

અડધા બાળ કોષોમાં ભારે $DNA$ અને બાકીના અડધામાં સામાન્ય $DNA$ હશે.

Solution

(B) બેક્ટેરિયામાં $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ (replication) અર્ધ-રૂઢિચુસ્ત (semiconservative) પદ્ધતિ દ્વારા થાય છે.
શરૂઆતમાં,$DNA$ એ $^{15}N-^{15}N$ પ્રકારનું હોય છે.
$^{14}N$ માધ્યમમાં પ્રથમ વિભાજન પછી,પરિણામી બે $DNA$ અણુઓ હાઇબ્રિડ $(^{15}N-^{14}N)$ હોય છે.
બીજા વિભાજન પછી,બંને હાઇબ્રિડ $DNA$ અણુઓ ફરીથી પ્રતિકૃતિ પામે છે.
આના પરિણામે ચાર $DNA$ અણુઓ બને છે: બે હાઇબ્રિડ $(^{15}N-^{14}N)$ અને બે સામાન્ય $(^{14}N-^{14}N)$.
તેથી,બે બાળ કોષોમાં હાઇબ્રિડ $DNA$ (એક ભારે અને એક સામાન્ય શૃંખલા) હોય છે અને બે બાળ કોષોમાં માત્ર સામાન્ય $DNA$ હોય છે.

0 likesView Solution

78

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

સજીવમાંથી ચોક્કસ $DNA$ ખંડનું અલગીકરણ અને શુદ્ધિકરણ કોના દ્વારા પ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું?

A

ક્રિક

B

નિરેનબર્ગ

C

ખોરાના

D

બેકવિથ અને તેમના સહયોગીઓ

Solution

(D) સજીવમાંથી ચોક્કસ $DNA$ ખંડ ($lac$ ઓપેરોન) નું અલગીકરણ અને શુદ્ધિકરણ સૌપ્રથમ $1969$ માં જોનાથન બેકવિથ અને તેમના સહયોગીઓ દ્વારા પ્રાપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે $Escherichia \text{ } coli$ માંથી $lac$ જનીનોને અલગ કરવા માટે વિશિષ્ટ ટ્રાન્સડ્યુસિંગ ફેજ (phages) નો ઉપયોગ કર્યો હતો.

0 likesView Solution

79

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

Tjio અને Levan નું યોગદાન ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે તેઓએ

A

મનુષ્યમાં રંગસૂત્રોની સાચી સંખ્યા આપી

B

ઉત્પરિવર્તનીય ફેરફારો દર્શાવ્યા

C

Barr bodies ઓળખી કાઢ્યા

D

જાતીય સહલગ્નતા શોધી

Solution

(A) Joe Hin Tjio અને Albert Levan એ $1956$ માં સ્થાપિત કર્યું કે મનુષ્યમાં રંગસૂત્રોની સાચી સંખ્યા $46$ ($23$ જોડ) છે. આ શોધ માનવ સાયટોજેનેટિક્સમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ હતી,કારણ કે અગાઉના અભ્યાસોમાં આ સંખ્યા ખોટી રીતે $48$ હોવાનું અનુમાન કરવામાં આવ્યું હતું.

0 likesView Solution

80

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

'ડેન્ગ્યુ તાવ' શેના દ્વારા થાય છે?

A

બેક્ટેરિયા

B

પ્લાઝમોડિયમ

C

વાયરસ

D

એન્ટામોઈબા હિસ્ટોલિટિકા

Solution

(C) ડેન્ગ્યુ તાવ એ $Dengue$ વાયરસ $(DENV)$ દ્વારા થતો વાયરલ રોગ છે.
તે ચેપગ્રસ્ત $Aedes$ $aegypti$ મચ્છરના કરડવાથી મનુષ્યોમાં ફેલાય છે.
તે વાયરસ દ્વારા થતો હોવાથી,વિકલ્પ $C$ સાચો જવાબ છે.

0 likesView Solution

81

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ફાઈલેરિયલ લાર્વા મનુષ્યના કયા ભાગમાંથી એકત્રિત કરી શકાય છે?

A

આંતરડાના ઘટકોની સ્મીયર

B

મધ્યરાત્રિએ પરિઘવર્તી રુધિર (Peripheral blood)

C

બરોળની સ્મીયર

D

યકૃતની બાયોપ્સી

Solution

(B) $Wuchereria bancrofti$ એ મનુષ્યમાં ફાઈલેરિયાસીસ (હાથીપગો) રોગ ફેલાવતું પરોપજીવી ગોળ કૃમિ છે। માઈક્રોફાઈલેરિયા મુખ્યત્વે પરિઘવર્તી રુધિરમાં જોવા મળે છે અને તે રાત્રે $10 pm$ થી $4 am$ દરમિયાન સૌથી વધુ માત્રામાં મળી આવે છે। તેઓ ઊંડા અને પરિઘવર્તી રુધિરાભિસરણ તંત્ર વચ્ચે સ્થળાંતર કરે છે, જે એક વિશિષ્ટ દૈનિક લય (diurnal periodicity) દર્શાવે છે। દિવસ દરમિયાન, તેઓ ઊંડી નસોમાં હાજર હોય છે અને રાત્રિ દરમિયાન, તેઓ પરિઘવર્તી રુધિરાભિસરણમાં સ્થળાંતર કરે છે। તેથી, ફાઈલેરિયલ લાર્વા એકત્રિત કરવા માટે, પરિઘવર્તી રુધિર રાત્રિ દરમિયાન લેવું જોઈએ।

0 likesView Solution

82

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

રુધિરવાહિનીઓનું વિસ્તરણ,ચરબીના સંશ્લેષણમાં વધારો,લોહીમાં શર્કરાનું ઓછું પ્રમાણ અને જઠરમાં સોજો એ કોના સેવનને કારણે થાય છે?

A

તમાકુ

B

ડ્રગ્સનું વ્યસન

C

આલ્કોહોલ

D

તમાકુ અને ડ્રગ્સનું વ્યસન

Solution

(C) આલ્કોહોલનું સેવન શરીરમાં અનેક શારીરિક ફેરફારો તરફ દોરી જાય છે.
$1$. રુધિરવાહિનીઓનું વિસ્તરણ: આલ્કોહોલ વાસોડિલેટર તરીકે કાર્ય કરે છે,જે રુધિરવાહિનીઓને પહોળી કરે છે,જેનાથી ચહેરો લાલ દેખાય છે.
$2$. ચરબીના સંશ્લેષણમાં વધારો: આલ્કોહોલનું ચયાપચય યકૃતમાં ફેટી એસિડ્સના સંશ્લેષણને પ્રોત્સાહન આપે છે,જે ઘણીવાર ફેટી લિવર રોગ તરફ દોરી જાય છે.
$3$. લોહીમાં શર્કરાનું ઓછું પ્રમાણ (હાઈપોગ્લાયકેમિયા): આલ્કોહોલ યકૃતમાં ગ્લુકોનિયોજેનેસિસને અવરોધે છે,જે લોહીમાં ગ્લુકોઝના સ્તરમાં ઘટાડો કરી શકે છે.
$4$. જઠરમાં સોજો (ગેસ્ટ્રાઇટિસ): આલ્કોહોલ જઠરના શ્લેષ્મ સ્તર માટે ઉત્તેજક છે,જે જઠરની અસ્તરની બળતરાનું કારણ બને છે.
તેથી,આ તમામ લક્ષણો આલ્કોહોલના સેવન સાથે સંકળાયેલા છે.

0 likesView Solution

83

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

રેશમ એ કોનો સ્ત્રાવ છે?

A

શીર્ષ ગ્રંથિઓ (Cephalic glands)

B

જઠર ગ્રંથિઓ (Gastric glands)

C

મુખ ગ્રંથિઓ (Buccal glands)

D

લાળ ગ્રંથિઓ (Salivary glands)

Solution

(D) રેશમ એ રેશમ ગ્રંથિઓનો સ્ત્રાવ છે,જે $Bombyx$ $mori$ નામના કીટકના ડિંભ (larvae) અથવા ઈયળમાં જોવા મળતી રૂપાંતરિત લાળ ગ્રંથિઓ છે. આ કીટકને સામાન્ય રીતે ચાઈનીઝ અથવા મલબરી સિલ્ક મોથ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ ગ્રંથિઓ પ્રોટીનયુક્ત પ્રવાહી ઉત્પન્ન કરે છે,જે હવાના સંપર્કમાં આવતા જ સખત થઈને રેશમના તંતુઓ બનાવે છે.

0 likesView Solution

84

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

સંખ્યાનો પિરામિડ શેના પર આધારિત છે?

A

એકમ દીઠ વિસ્તાર

B

વ્યક્તિ દીઠ ખોરાક

C

પોષક સ્તરમાં વ્યક્તિઓની સંખ્યા

D

આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) સંખ્યાનો પિરામિડ નિવસનતંત્રમાં દરેક પોષક સ્તરે રહેલા સજીવોની સંખ્યા દર્શાવે છે.
તે ઉત્પાદકો,પ્રાથમિક ઉપભોગીઓ,દ્વિતીય ઉપભોગીઓ અને તૃતીય ઉપભોગીઓની સંખ્યા વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવે છે.
તેથી,આ પિરામિડનો સાચો આધાર દરેક પોષક સ્તરે રહેલા સજીવોની સંખ્યા છે.

0 likesView Solution

85

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

જમીન સંરક્ષણ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં

A

વંધ્ય જમીનને ફળદ્રુપ જમીનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે

B

જમીનમાં હવા ઉમેરવામાં આવે છે

C

જમીનનું ધોવાણ થવા દેવામાં આવે છે

D

જમીનને નુકસાનથી બચાવવામાં આવે છે

Solution

(D) જમીન સંરક્ષણ એ જમીનનું ધોવાણ અટકાવવા અને પૃથ્વીની જમીનની સપાટીના અધઃપતનને રોકવા માટેની વ્યવસ્થાપન વ્યૂહરચનાઓનો સમૂહ છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પવન અને પાણી જેવા કુદરતી પરિબળો અથવા જંગલોનો નાશ અને અતિશય ચરાણ જેવી માનવીય પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા થતા જમીનના નુકસાન સામે જમીનનું રક્ષણ કરવાનો છે. તેથી,વિકલ્પ $(d)$ સાચો જવાબ છે.

0 likesView Solution

86

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

અમેરિકન જળ વનસ્પતિ જે ભારતમાં મુશ્કેલીરૂપ જળ નીંદણ બની ગઈ છે તે કઈ છે?

A

Cyperus rotundus

B

Eichhornia crassipes

C

Trapa latifolia

D

Trapa bispinosa

Solution

(B) $Eichhornia \text{ } crassipes$, જે સામાન્ય રીતે જળકુંભી તરીકે ઓળખાય છે, તે દક્ષિણ અમેરિકાની આક્રમક પ્રજાતિ છે। તેને તેના સુંદર ફૂલો માટે ભારતમાં લાવવામાં આવી હતી, પરંતુ તે એક મોટી પર્યાવરણીય સમસ્યા બની ગઈ છે। તે જળાશયોમાં ખૂબ જ ઝડપથી ફેલાય છે, જેના કારણે જળમાર્ગો અવરોધાય છે, પાણીમાં ઓગળેલા ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઘટે છે અને જલીય જૈવવિવિધતાને નુકસાન થાય છે, તેથી તેને 'બંગાળનો આતંક' (Terror of Bengal) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે।

0 likesView Solution

87

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

Stratum germinativum (સ્તર જર્મિનેટિવમ) ક્યાં જોવા મળે છે?

A

ત્વચાનું અધિચ્છદ (Epidermis)

B

હાડકાની આસપાસ

C

મોટું આંતરડું

D

અન્નનળી

Solution

(A) $Stratum$ $germinativum$,જેને $stratum$ $basale$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ત્વચાના $epidermis$ (અધિચ્છદ) નું સૌથી ઊંડું સ્તર છે.
તે ઘનાકાર અથવા સ્તંભાકાર સ્ટેમ કોષોના એક સ્તરનું બનેલું હોય છે જે નવા કેરાટિનોસાઇટ્સ ઉત્પન્ન કરવા માટે $mitosis$ (સમભાજન) દ્વારા સક્રિયપણે વિભાજન પામે છે.
આ કોષો ત્વચાની સપાટી પરથી ખરી ગયેલા કોષોને બદલવા માટે સતત ઉપરની તરફ સ્થળાંતર કરે છે.

0 likesView Solution

88

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

સીબેશિયસ ગ્રંથિઓનો સ્ત્રાવ શેને જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે?

A

વાળ અને ત્વચાને વોટરપ્રૂફ

B

માત્ર વાળને ચીકણા

C

વાળને લુબ્રિકેટ કરે છે અને ત્વચાને વોટરપ્રૂફ બનાવે છે

D

ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) સીબેશિયસ ગ્રંથિઓ સીબમ નામનો તેલી પદાર્થ સ્ત્રાવ કરે છે. આ સ્ત્રાવ વાળના મૂળને લુબ્રિકેટ કરે છે અને ત્વચા પર એક રક્ષણાત્મક પડ બનાવે છે,જે ત્વચાને વોટરપ્રૂફ બનાવે છે અને તેને સુકાઈ જતી અટકાવે છે.

0 likesView Solution

89

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

સ્થળચર પૃષ્ઠવંશીઓના ત્વચાના સખત ભાગો જેવા કે વાળ, પીંછા, નખ અને ખરીઓમાં જોવા મળતું લાક્ષણિક પ્રોટીન કયું છે?

A

ક્યુટિકલ

B

કેરાટિન

C

સ્પિક્યુલ

D

કાસ્થિ

Solution

(B) $\text{કેરાટિન}$ એ સ્થળચર પૃષ્ઠવંશીઓની અધિચર્મ (epidermis) માં જોવા મળતું એક વિશિષ્ટ, અદ્રાવ્ય, તંતુમય બંધારણીય પ્રોટીન છે। તે વાળ, પીંછા, નખ, પંજા અને ખરી જેવા સખત પેશીઓનો મુખ્ય ઘટક છે, જે તેમને મજબૂતી અને રક્ષણ પૂરું પાડે છે।

0 likesView Solution

90

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

કઠોળ કયા કુળમાં આવે છે?

A

પેપિલિયોનેસી (Papilionaceae)

B

સોલેનેસી (Solanaceae)

C

માલ્વેસી (Malvaceae)

D

ગ્રેમિની (Gramineae)

Solution

(A) કઠોળ એ શિંબીકુળની વનસ્પતિઓ છે જે $Fabaceae$ કુળમાં આવે છે,જેને અગાઉ $Papilionaceae$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું. આ કુળના સભ્યોની મુખ્ય લાક્ષણિકતા તેમના મૂળમાં નાઈટ્રોજન સ્થાપન કરતા બેક્ટેરિયા ધરાવતી મૂળગંડિકાઓ અને તેમના વિશિષ્ટ પતંગિયા આકારના (papilionaceous) પુષ્પો છે.

0 likesView Solution

91

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

કઈ વનસ્પતિ રેસા, તેલ અને પશુ આહાર સહિત અનેક ઉપયોગી ઉત્પાદનો આપે છે?

A

સણ (Sun hemp)

B

તાગ (Jute)

C

કપાસ (Cotton)

D

સૂર્યમુખી (Sunflower)

Solution

(C) $\text{કપાસ}$ $(Gossypium)$ નો છોડ એક બહુમુખી પાક છે જે અનેક ઉપયોગી ઉત્પાદનો આપે છે.
$1$. બીજની સપાટી પરથી રેસા (lint) મેળવવામાં આવે છે.
$2$. તેના બીજ (kernels) માંથી ખાદ્ય તેલ મેળવવામાં આવે છે.
$3$. તેલ કાઢ્યા પછી વધેલ ખોળનો ઉપયોગ પશુઓના ઉચ્ચ પ્રોટીનયુક્ત આહાર તરીકે થાય છે.
$4$. આ ઉપરાંત, તેનો ઉપયોગ પ્લાસ્ટિક, રેયોન અને વિસ્ફોટકોના ઉદ્યોગોમાં પણ થાય છે.

0 likesView Solution

92

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

નીચેનામાંથી કયો પાક તેલીબિયાંનો પાક છે?

A

સૂર્યમુખી

B

ગુલાબ

C

ગલગોટો

D

ગુલદાવદી

Solution

(A) તેલીબિયાંનો પાક એટલે એવી વનસ્પતિ કે જે મુખ્યત્વે તેના બીજમાં રહેલા તેલ માટે ઉગાડવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Sunflower$ ($Helianthus$ $annuus$) એ એક મુખ્ય તેલીબિયાંનો પાક છે, કારણ કે તેના બીજ વનસ્પતિ તેલથી સમૃદ્ધ હોય છે।
ગુલાબ, ગલગોટો અને ગુલદાવદી મુખ્યત્વે સુશોભન માટેના ફૂલો તરીકે ઉગાડવામાં આવે છે।

0 likesView Solution

93

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

નવી દુનિયા (New World) માંથી જૂની દુનિયા (Old World) માં લાવવામાં આવેલ વનસ્પતિ કઈ છે?

A

ડાંગર

B

શેરડી

C

બટાટા

D

ઘઉં

Solution

(C) $New \text{ World}$ શબ્દ અમેરિકા ખંડ માટે વપરાય છે, જ્યારે $Old \text{ World}$ એ આફ્રિકા, એશિયા અને યુરોપ માટે વપરાય છે.
બટાટા $(Solanum \text{ tuberosum})$ દક્ષિણ અમેરિકાના એન્ડીઝ પ્રદેશ $(New \text{ World})$ માં ઉદ્ભવ્યા હતા અને $16^{th}$ સદી દરમિયાન યુરોપ $(Old \text{ World})$ માં લાવવામાં આવ્યા હતા.
ડાંગર, શેરડી અને ઘઉં એ $Old \text{ World}$ (એશિયા અને મધ્ય પૂર્વ) માં ઉદ્ભવેલા પાક છે.

0 likesView Solution

94

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

$ECG$ કોની માહિતી આપે છે?

A

મગજ

B

ક્ષેપક

C

કર્ણક

D

બંને $(b)$ અને $(c)$

Solution

(D) $ECG$ (ઇલેક્ટ્રોકાર્ડિયોગ્રામ) એ હૃદયના ધબકારા દરમિયાન હૃદયની વિદ્યુત પ્રવૃત્તિનું આલેખકીય નિરૂપણ છે.
તે કર્ણકો (auricles) અને ક્ષેપકો (ventricles) બંને દ્વારા ઉત્પન્ન થતા વિદ્યુત આવેગોને નોંધે છે.
$P$-તરંગ કર્ણકોના વિદ્યુત ઉત્તેજન (depolarization) ને દર્શાવે છે,જ્યારે $QRS$ સંકુલ ક્ષેપકોના વિધ્રુવીકરણને દર્શાવે છે.
તેથી,$ECG$ કર્ણકો અને ક્ષેપકો બંનેની વિદ્યુત પ્રવૃત્તિ વિશે માહિતી આપે છે.

0 likesView Solution

95

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

ઈંડામાં રહેલા જરદી (yolk) ના જથ્થા અને તેના વિતરણમાં ફેરફાર શેને અસર કરશે?

A

વિખંડન (cleavage) ની ભાત

B

ઉત્પન્ન થતા બ્લાસ્ટોમિયર્સની સંખ્યા

C

ફલન

D

યુગ્મનજ (zygote) નું નિર્માણ.

Solution

(A) : વિખંડન એ ઝડપી સમસૂત્રી કોષ વિભાજનની શ્રેણી છે જેના દ્વારા એક ફલિત અંડકોષ (યુગ્મનજ) બહુકોષીય રચનામાં ફેરવાય છે જેને બ્લાસ્ટુલા કહેવામાં આવે છે.
વિખંડન દરમિયાન,ભ્રૂણના કદમાં કોઈ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ થતી નથી,અને બ્લાસ્ટોસીલ તરીકે ઓળખાતી મધ્યસ્થ ગુહાના નિર્માણ સિવાય તેનો આકાર મોટાભાગે યથાવત રહે છે.
દરેક વિભાજન સાથે કોષરસની સાપેક્ષમાં ન્યુક્લિયર દ્રવ્ય $(DNA)$ નું પ્રમાણ વધે છે.
વિખંડનની ભાત અથવા પ્રકાર મુખ્યત્વે ઈંડામાં રહેલી જરદીના જથ્થા અને તેના વિતરણ (જરદી જમા થવાની રીત) દ્વારા નક્કી થાય છે.
જરદીના પ્રમાણને આધારે,વિખંડન હોલોબ્લાસ્ટિક (સંપૂર્ણ) અથવા મેરોબ્લાસ્ટિક (અપૂર્ણ) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

0 likesView Solution

96

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

$Escherichia$ $coli$ $(E. coli)$ નો જૈવિક સંશોધનમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે કારણ કે:

A

તેનું સરળતાથી સંવર્ધન કરી શકાય છે.

B

તે સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે.

C

તેની જાળવણી સરળ છે.

D

તે યજમાનમાં સરળતાથી ગુણન કરી શકે છે.

Solution

(A) $Escherichia$ $coli$ $(E. coli)$ એ જૈવિક સંશોધનમાં,ખાસ કરીને આણ્વિક જીવવિજ્ઞાન અને જિનેટિક્સમાં,પસંદગીનું મોડેલ સજીવ છે,મુખ્યત્વે કારણ કે તેને પ્રયોગશાળામાં સરળતાથી સંવર્ધિત કરી શકાય છે. તેનો પેઢી સમય ખૂબ જ ટૂંકો ($20$ મિનિટ) હોય છે,જે ઝડપી વૃદ્ધિ અને પ્રયોગોને શક્ય બનાવે છે. વધુમાં,તેનું જિનોમ પ્રમાણમાં સરળ અને સુવ્યવસ્થિત છે,જે તેને જિનેટિક ફેરફારો અને અભ્યાસ માટે આદર્શ બનાવે છે.

0 likesView Solution

97

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

જો બધા જ તળાવો અને ખાબોચિયા નાશ પામે,તો કયા સજીવના નાશ પામવાની શક્યતા સૌથી વધુ છે?

A

લેશ્માનિયા

B

ટ્રાઇપેનાસોમા

C

કરમિયું (Ascaris)

D

પ્લાઝમોડિયમ

Solution

(D) જે સજીવના નાશ પામવાની શક્યતા સૌથી વધુ છે તે $Plasmodium$ છે.
$Plasmodium$ એ એક પ્રજીવ પરોપજીવી છે જેને તેના પ્રસરણ માટે વાહકની જરૂર પડે છે,ખાસ કરીને માદા $Anopheles$ મચ્છર.
$Anopheles$ મચ્છરના જીવનચક્રમાં જલીય અવસ્થાનો સમાવેશ થાય છે,જેમાં તે તળાવો અને ખાબોચિયા જેવા સ્થિર પાણીમાં ઈંડા મૂકે છે.
જો બધા જ તળાવો અને ખાબોચિયા નાશ પામે,તો મચ્છરોની વસ્તીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે,જેનાથી $Plasmodium$ નું પ્રસરણ ચક્ર તૂટી જશે અને તે પર્યાવરણમાંથી નાશ પામશે.
$Leishmania$ રેતીના માખી (sandfly) દ્વારા,$Trypanosoma$ ત્સે-ત્સે માખી દ્વારા અને $Ascaris$ એ જમીન દ્વારા ફેલાતું કૃમિ છે,જેમાંથી કોઈ પણ તેના જીવનચક્ર માટે મુખ્યત્વે તળાવો કે ખાબોચિયા પર આધારિત નથી.

0 likesView Solution

98

BiologyMediumMCQAIPMT · 1993

રોગ અને તેના કારક/વાહક માટેની યોગ્ય જોડ ઓળખો.

A

એનોફિલીસ - મેલેરિયા

B

લેશ્મીનિયા - સ્લીપિંગ સિકનેસ

C

ગ્લોસીના - કાલા-અઝર

D

વૃકેરેરિયા - ફિલારિયાસિસ

Solution

(D) સાચી જોડ $Wuchereria - \text{ફિલારિયાસિસ}$ છે।
$Wuchereria$ $bancrofti$ એ ફિલારિયલ કૃમિ છે જે મનુષ્યમાં ફિલારિયાસિસ (હાથીપગો) રોગ પ્રેરે છે।
$Anopheles$ એ $Plasmodium$ (મેલેરિયા) માટેનો વાહક છે, તે પોતે રોગકારક નથી।
$Leishmania$ $donovani$ કાલા-અઝર રોગ માટે જવાબદાર છે, જ્યારે $Trypanosoma$ સ્લીપિંગ સિકનેસ પ્રેરે છે।
$Glossina$ (ત્સે-ત્સે માખી) એ $Trypanosoma$ (સ્લીપિંગ સિકનેસ) માટેનો વાહક છે, કાલા-અઝર માટે નહીં।

0 likesView Solution

99

BiologyEasyMCQAIPMT · 1993

અલિંગી પ્રજનનમાં,કલિકાસર્જન પદ્ધતિ $..........$ માં સામાન્ય છે.

A

તારામાછલી અને જળવ્યાળ (Hydra)

B

જળવ્યાળ (Hydra) અને વાદળી (Sponges)

C

પટ્ટીકૃમિ અને હાઇડ્રા

D

વાદળી અને તારામાછલી

Solution

(B) કલિકાસર્જન એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં કોષવિભાજનને કારણે એક ચોક્કસ સ્થાનેથી નવા સજીવનો વિકાસ થાય છે.
પ્રાણીસૃષ્ટિમાં,આ પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે $Hydra$ (કોષ્ઠાંત્રી સમુદાય) અને $Sponges$ (સછિદ્ર સમુદાય) માં જોવા મળે છે.
$Hydra$ માં,કલિકા એક નાના સજીવ તરીકે વિકસે છે અને અંતે પિતૃદેહથી અલગ થઈ જાય છે.
$Sponges$ માં,અંતઃકલિકાઓ જેને $gemmules$ કહેવામાં આવે છે,તે ઉત્પન્ન થાય છે જે અલિંગી પ્રજનનમાં મદદ કરે છે.

0 likesView Solution

100

BiologyDifficultMCQAIPMT · 1993

ચોક્કસ પ્રોટીનનું $DNA$ ની શ્રેણી સાથેનું બંધન અભ્યાસ કરવા માટે કઈ પદ્ધતિ જરૂરી છે?

A

અલ્ટ્રાસેન્ટ્રિફ્યુગેશન

B

ઈલેક્ટ્રૉન માઈક્રોસ્કોપ

C

લાઇટ માઈક્રોસ્કોપ

D

$X$-રે ક્રિસ્ટલોગ્રાફી

Solution

(D) ચોક્કસ પ્રોટીનનું $DNA$ ની શ્રેણી સાથેના બંધનનો અભ્યાસ કરવા માટે $X$-રે ક્રિસ્ટલોગ્રાફી સૌથી યોગ્ય પદ્ધતિ છે.
આ પદ્ધતિ સંશોધકોને $DNA$-પ્રોટીન સંકુલ સહિતના જૈવિક અણુઓની ત્રિ-પરિમાણીય રચનાને પરમાણુ સ્તરે સમજવામાં મદદ કરે છે.
સ્ફટિકીકૃત નમૂનામાંથી પસાર થતા $X$-કિરણોના વિવર્તન ભાતનું વિશ્લેષણ કરીને,વૈજ્ઞાનિકો પ્રોટીનના એમિનો એસિડ અને $DNA$ ના ન્યુક્લિયોટાઈડ બેઝ વચ્ચેની ચોક્કસ આંતરક્રિયાઓનું નકશાંકન કરી શકે છે.

0 likesView Solution

All AIPMT 1993 Question Papers

⚛️Physics (English)⚛️Physics in Hindi ⚛️Physics in Gujarati 🧪Chemistry (English)🧪Chemistry in Hindi 🧪Chemistry in Gujarati 🧬Biology (English)🧬Biology in Hindi 🧬Biology in Gujarati

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AIPMT style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial

For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

For Institutes

Online Exam Module

Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

Frequently Asked Questions

How many Biology questions are in AIPMT 1993?

There are 228 Biology questions from the AIPMT 1993 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AIPMT 1993 Biology solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AIPMT 1993 Biology as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Biology papers from AIPMT previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Biology Paper

Pick AIPMT 1993 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.

Try Exam Paper Generator Free See Online Exam Demo