Fertilisation and Implantation Questions in Gujarati

(C) ફલન એ શુક્રકોષ અને અંડકોષના જોડાણની પ્રક્રિયા છે. મનુષ્યોમાં,આ પ્રક્રિયા અંડવાહિનીના $Ampulla$ (તુમ્બિકા) ભાગમાં થાય છે. ખાસ કરીને,તે ઘણીવાર $Ampullary-isthmic$ જંકશન પર થાય છે,જ્યાં શુક્રકોષ અને અંડકોષ એકબીજાને મળે છે.

(A) ગર્ભાશયમાં રહેલા માનવ ગર્ભની આપેલી આકૃતિના આધારે:
$A$ એ નાળ (Umbilical cord) દર્શાવે છે,જે ગર્ભને જરાયુ સાથે જોડે છે.
$B$ એ જરાયુજ અંકુરો (Chorionic villi) દર્શાવે છે,જે આંગળી જેવા પ્રવર્ધો છે જે જરાયુ બનાવે છે.
$C$ એ ગ્રીવામાં શ્લેષ્મનો ડૂચો (Plug of mucus in cervix) દર્શાવે છે,જે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન રક્ષણાત્મક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $A-$નાળ,$B-$જરાયુજ અંકુરો,$C-$ગ્રીવામાં શ્લેષ્મનો ડૂચો છે.

(C) આપેલ આકૃતિમાં,વિકાસ પામતો ભ્રૂણ $8$-કોષીય અને $16$-કોષીય અવસ્થામાં દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
$A$ એ ક્લીવેજ (વિખંડન) દ્વારા બનતા વ્યક્તિગત કોષોને નિર્દેશિત કરે છે,જેને બ્લાસ્ટોમિયર કહેવામાં આવે છે.
$B$ એ ભ્રૂણની આસપાસના બાહ્ય રક્ષણાત્મક ગ્લાયકોપ્રોટીન સ્તરને નિર્દેશિત કરે છે,જેને ઝોના પેલ્યુસિડા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,$A$ એ બ્લાસ્ટોમિયર છે અને $B$ એ ઝોના પેલ્યુસિડા છે.

(B) ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,શુક્રકોષ સામાન્ય રીતે અફલિત અંડકોષમાં એનિમલ પોલ (પ્રાણી ધ્રુવ) દ્વારા પ્રવેશ કરે છે. એનિમલ પોલ એ અંડકોષનો એવો ભાગ છે જ્યાં કોષકેન્દ્ર આવેલું હોય છે અને વેજીટલ પોલની સરખામણીમાં તેમાં સામાન્ય રીતે જરદી (yolk) ઓછી હોય છે.

(B) ફલન સમયે,શુક્રકોષ અંડકોષના આવરણોને ભેદવા માટે $sperm \ lysins$ (શુક્રકોષ લાયસિન) તરીકે ઓળખાતા પદાર્થોનો સ્ત્રાવ કરે છે.
ચોક્કસપણે,શુક્રકોષનું એક્રોઝોમ $hyaluronidase$ અને $acrosin$ જેવા ઉત્સેચકો મુક્ત કરે છે,જેને સામૂહિક રીતે $sperm \ lysins$ કહેવામાં આવે છે.
$Fertilizin$ એ અંડકોષ દ્વારા સ્ત્રવિત ગ્લાયકોપ્રોટીન છે,શુક્રકોષ દ્વારા નહીં.
$Anti-fertilizin$ એ શુક્રકોષની સપાટી પર રહેલું પદાર્થ છે જે અંડકોષ સાથે શુક્રકોષના જોડાણને સરળ બનાવવા માટે $fertilizin$ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.
તેથી,અંડકોષને ભેદવાના હેતુ માટે શુક્રકોષો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા સ્ત્રાવો $sperm \ lysins$ છે,જ્યારે $anti-fertilizin$ એ ઓળખ માટે જવાબદાર સપાટીનો ઘટક છે.

(B) મનુષ્યોમાં,ફલન એ શુક્રકોષ અને અંડકોષના જોડાણની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા અંડવાહિની (fallopian tube) માં થાય છે. ખાસ કરીને,શુક્રકોષ અને અંડકોષ બંને $Ampullary-isthmic$ જોડાણ સ્થાને પહોંચે છે,જ્યાં વાસ્તવિક ફલનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થાય છે.

(C) બ્લાસ્ટોસિસ્ટ ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરમાં સ્થાપિત થાય છે.
આ પ્રક્રિયા ટ્રોફોબ્લાસ્ટ કોષો દ્વારા સરળ બને છે,જે ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર સાથે જોડાય છે.
રોપણ પછી,જરાયુજ અંકુરો (chorionic villi) અને ગર્ભાશયની પેશીઓ એકબીજા સાથે જોડાઈને સંયુક્ત રીતે જરાયુ (placenta) બનાવે છે.
સામાન્ય રીતે ફલન પછી લગભગ $7$ દિવસે રોપણ થાય છે.
અંતઃકોષસમૂહ (inner cell mass) ભ્રૂણમાં વિભેદિત થાય છે,ટ્રોફોબ્લાસ્ટ કોષો નહીં.

(C) માનવ ગર્ભ વિકાસ દરમિયાન,બ્લાસ્ટોસિસ્ટ કોષોના બહારના સ્તરનું બનેલું હોય છે જેને ટ્રોફોબ્લાસ્ટ કહેવાય છે અને તેની સાથે જોડાયેલા કોષોના અંદરના સમૂહને આંતરિક કોષ સમૂહ (Inner cell mass) કહેવાય છે. ટ્રોફોબ્લાસ્ટ સ્તર બ્લાસ્ટોસિસ્ટને ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર સાથે જોડવામાં મદદ કરે છે અને અંતે જરાયુ અંકુર,જરાયુનો ગર્ભીય ભાગ તેમજ રક્ષણાત્મક અને પોષક પટલો બનાવે છે. વિકસતા ભ્રૂણનું શરીર ફક્ત આંતરિક કોષ સમૂહ દ્વારા જ બને છે.

(C) માદા પ્રજનન તંત્રમાં,બ્લાસ્ટોસિસ્ટ સામાન્ય રીતે ગર્ભાશયની દીવાલમાં સ્થાપિત થાય છે.
$I$ એ એન્ડોમેટ્રિયમ (ગર્ભાશયનું અંતઃસ્તર) દર્શાવે છે,જે ગર્ભાશયનું અંદરનું ગ્રંથિમય સ્તર છે જ્યાં સ્થાપન થાય છે.
$II$ એ માયોમેટ્રિયમ (ગર્ભાશયનું મધ્યસ્તર) દર્શાવે છે,જે સરળ સ્નાયુઓનું જાડું મધ્ય સ્તર છે.
$III$ એ ઇન્ફન્ડિબ્યુલમ (ગર્ભવાહિની નિવાપ) દર્શાવે છે,જે અંડવાહિનીનો ગળણી જેવો ભાગ છે.
$IV$ એ ફિમ્બ્રી (ગર્ભવાહિની નિવાપના છેડા) દર્શાવે છે,જે અંડપાત પછી અંડકોષને એકત્રિત કરે છે.
$V$ એ સર્વાઇકલ કેનાલ (ગ્રીવા નળી) દર્શાવે છે.
$VI$ એ યોનિમાર્ગ દર્શાવે છે.
તેથી,સ્થાપન માટેનું સાચું સ્થાન $I$ (એન્ડોમેટ્રિયમ) છે.

(C) ફલન ત્યારે જ થઈ શકે છે જો અંડકોષ અને શુક્રકોષો એકસાથે તુંબિકા-ગ્રીવા સંગમસ્થાન (ampullary-isthmic junction) પર પહોંચે.
સ્ત્રી પ્રજનન માર્ગમાં શુક્રકોષનું આયુષ્ય આશરે $48$ થી $72$ કલાકનું હોય છે.
અંડપિંડમાંથી મુક્ત થયા પછી દ્વિતીયક પૂર્વ અંડકોષ (secondary oocyte) ની જીવિતતા માત્ર $24$ કલાકની હોય છે.
તેથી,જો સંવનન ફળદ્રુપ સમયગાળા દરમિયાન ન થાય જ્યારે બંને જનનકોષો જીવંત હોય,તો ફલન અને ત્યારબાદ ગર્ભધારણ થતું નથી.

(B) દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ અર્ધીકરણ-$II$ ના મેટાફેઝ-$II$ તબક્કે અટકેલો રહે છે.
જ્યારે શુક્રકોષ અંડકોષના સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે એક્રોઝોમ ઉત્સેચકો મુક્ત કરે છે જે શુક્રકોષને ઝોના પેલ્યુસિડા અને કોષરસસ્તરમાંથી પ્રવેશવામાં મદદ કરે છે.
શુક્રકોષનું અંડકોષના કોષરસમાં પ્રવેશવું એ દ્વિતીય અર્ધીકરણની પૂર્ણતાને પ્રેરે છે,જેના પરિણામે એક એકકીય અંડકોષ (ootid) અને બીજા ધ્રુવીય કાય (polar body) નું નિર્માણ થાય છે.

(C) અંડકોષની આપેલી આકૃતિના આધારે:
$A$ એ $Zona$ $pellucida$ (ઝોના પેલ્યુસિડા) તરફ નિર્દેશ કરે છે,જે અંડકોષના કોષરસ પટલની આસપાસનું જાડું,પારદર્શક ગ્લાયકોપ્રોટીન સ્તર છે.
$B$ એ $Corona$ $radiata$ (કોરોના રેડિએટા) તરફ નિર્દેશ કરે છે,જે $Zona$ $pellucida$ ની આસપાસના પુટિકા કોષોનું સૌથી બહારનું સ્તર છે.
$C$ એ $Perivitelline$ $space$ (પેરીવિટેલાઇન અવકાશ) તરફ નિર્દેશ કરે છે,જે અંડકોષના કોષરસ પટલ અને $Zona$ $pellucida$ વચ્ચેની જગ્યા છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A$: $Zona$ $pellucida$,$B$: $Corona$ $radiata$,$C$: $Perivitelline$ $space$ છે. સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) શુક્રકોષના એક્રોસોમમાં ઘણા જલવિભાજક ઉત્સેચકો હોય છે જેને સામૂહિક રીતે સ્પર્મ લાયસિન કહેવામાં આવે છે.
$Acrosin$ એ પ્રોટીઓલિટીક ઉત્સેચક છે,જેને $zona \ lysin$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,જે અંડકોષના $zona \ pellucida$ સ્તરનું પાચન કરીને શુક્રકોષના પ્રવેશને સરળ બનાવે છે.
$Hyaluronidase$ એ ફોલિકલ કોષો (કોરોના રેડિએટા) ના આધારક દ્રવ્ય પર કાર્ય કરે છે.
$Corona \ penetrating \ enzyme$ $(CPE)$ પણ કોરોના રેડિએટા સ્તરમાં પ્રવેશ કરવામાં મદદ કરે છે.

(A) ફલન દરમિયાન,શુક્રકોષ તેનું કોષકેન્દ્ર અને સમીપસ્થ તારાકેન્દ્ર દ્વિતીયક પૂર્વ અંડકોષમાં દાખલ કરે છે.
સમીપસ્થ તારાકેન્દ્ર એ સમભાજન ત્રાક (mitotic spindle) ના નિર્માણ માટે આવશ્યક છે,જે યુગ્મનજના પ્રથમ વિભાજન માટે જરૂરી છે.
દૂરસ્થ તારાકેન્દ્ર સામાન્ય રીતે શુક્રકોષની પૂંછડી (એક્સોનેમ) ના નિર્માણમાં સામેલ હોય છે અને પ્રથમ વિભાજનમાં કોઈ ભૂમિકા ભજવતું નથી.

(A) ક્લીવેજ (વિખંડન) પ્રક્રિયા દરમિયાન,યુગ્મનજ ઝડપી સમવિભાજન પામીને કોષોનો એક નક્કર ગોળો બનાવે છે જેને મોરુલા કહેવાય છે.
આ અવસ્થામાં,ભ્રૂણનું કુલ કદ વધતું નથી કારણ કે કોષો કદમાં વૃદ્ધિ પામ્યા વિના વિભાજન પામે છે,જેનો અર્થ છે કે કોષરસ નાના કોષોમાં વહેંચાય છે જેને બ્લાસ્ટોમિયર્સ કહેવાય છે.
ભ્રૂણ ઝોના પેલ્યુસિડાની અંદર બંધાયેલું હોવાથી,જે આ પ્રારંભિક વિભાજન દરમિયાન વિસ્તરતું નથી,તેથી બ્લાસ્ટોસિસ્ટ અવસ્થા સુધી તેનું એકંદર કદ અચળ રહે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ સમજાવે છે કે કોષો કદમાં કેમ વધતા નથી (ઝોના પેલ્યુસિડાના અવરોધને કારણે).

(A) વિધાન સાચું છે કારણ કે ફલન એક સંભવિત ઘટના છે જેના માટે બંને જનનકોષોની એક જ સમયે અને એક જ જગ્યાએ હાજરી જરૂરી છે.
શુક્રકોષો $48$ થી $72$ કલાક સુધી જીવંત રહે છે,જ્યારે અંડકોષ માત્ર $24$ કલાક સુધી જ જીવંત રહે છે.
ફલન થવા માટે,અંડકોષ અને શુક્રકોષો બંનેનું ફેલોપિયન ટ્યુબના એમ્પ્યુલરી-ઇસ્થમિક જંકશન પર એકસાથે પહોંચવું અનિવાર્ય છે.
જો આ સમયગાળો મેળ ન ખાય,તો ફલન થતું નથી,જે સમજાવે છે કે શા માટે તમામ સમાગમ ગર્ભાવસ્થામાં પરિણમતા નથી.

(A) ફર્ટિલાઈઝિન એ અંડકોષના પટલની સપાટી પર હાજર ગ્લાયકોપ્રોટીન છે.
એન્ટી-ફર્ટિલાઈઝિન શુક્રકોષની સપાટી પર હાજર હોય છે.
ફલન દરમિયાન,અંડકોષનું ફર્ટિલાઈઝિન શુક્રકોષના એન્ટી-ફર્ટિલાઈઝિન સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જે જાતિ-વિશિષ્ટ આંતરક્રિયા છે.
આ આંતરક્રિયાને કારણે અંડકોષની આસપાસ શુક્રકોષોનું સમૂહ બને છે,જેને એગ્લુટિનેશન પ્રતિક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી છે.

(C) $ZIFT$ એટલે ઝાયગોટ ઇન્ટ્રા ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર.
આ પ્રક્રિયામાં,ફલિત અંડકોષ (ઝાયગોટ) અથવા $8$ કોષો/બ્લાસ્ટોમિયર્સ સુધીનો ગર્ભ ફેલોપિયન નળીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,'$8$ થી વધુ બ્લાસ્ટોમિયર્સનો ઉપયોગ થાય છે' તે વિધાન ખોટું છે,કારણ કે $8$ થી વધુ કોષો ધરાવતા ગર્ભનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે $IUT$ (ઇન્ટ્રા યુટેરાઇન ટ્રાન્સફર) માં થાય છે.

(B) In vivo ફલન એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં નર અને માદા જનનકોષોનું મિલન માદાના પ્રજનન માર્ગમાં,ખાસ કરીને અંડવાહિની (fallopian tube) માં થાય છે.
આ ફલનની કુદરતી પદ્ધતિ છે,જે in vitro ફલન $(IVF)$ થી વિપરીત છે,જે શરીરની બહાર પ્રયોગશાળામાં કરવામાં આવે છે.

(D) સસ્તન પ્રાણીઓમાં,અંડકોષ વિવિધ સ્તરો દ્વારા ઘેરાયેલું હોય છે. સૌથી બહારનું સ્તર કોરોના રેડિએટા છે,ત્યારબાદ ઝોના પેલ્યુસિડા આવેલું હોય છે,જે એક જાડું,બિન-કોષીય ગ્લાયકોપ્રોટીન સ્તર છે.
ઝોના પેલ્યુસિડામાં વિશિષ્ટ ગ્રાહકો (જેમ કે $ZP3$ પ્રોટીન) હોય છે જે શુક્રકોષની ઓળખ અને જોડાણ માટે આવશ્યક છે.
આ જોડાણની પ્રક્રિયા શુક્રકોષમાં એક્રોસોમ પ્રતિક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે,જેનાથી તે ઝોના પેલ્યુસિડામાં પ્રવેશ કરી શકે છે અને અંડકોષના કોષરસ પટલ સુધી પહોંચી શકે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(B) $\rightarrow$ જમીન પર રહેતા પ્રાણીઓ અને કેટલાક જલીય પ્રાણીઓમાં,સમાગમ દરમિયાન નર દ્વારા શુક્રકોષોને માદાના પ્રજનન માર્ગમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયાને અંતઃફલન કહેવામાં આવે છે.

(B) શુક્રકોષો દ્વારા ઘેરાયેલા અંડકોષની આકૃતિમાં,$Zona$ $Pellucida$ એ અંડકોષના કોષરસ પટલની આસપાસ આવેલું જાડું,પારદર્શક અને અકોષીય સ્તર છે.
ફલનની પ્રમાણિત જૈવિક આકૃતિઓ મુજબ:
$P$ સામાન્ય રીતે કોરોના રેડિએટા (ફોલિક્યુલર કોષોનું બહારનું સ્તર) દર્શાવે છે.
$Q$ એ $Zona$ $Pellucida$ (ગ્લાયકોપ્રોટીનનું સ્તર) દર્શાવે છે.
$R$ એ પેરીવિટેલાઇન અવકાશ દર્શાવે છે.
$S$ એ અંડકોષનું કોષરસ પટલ દર્શાવે છે.
તેથી,$Zona$ $Pellucida$ માટે સાચો વિકલ્પ $Q$ છે.

(C) ફલન એ શુક્રકોષ અને અંડકોષના જોડાણની પ્રક્રિયા છે.
મનુષ્યોમાં,આ પ્રક્રિયા અંડવાહિનીમાં થાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,શુક્રકોષ અને અંડકોષ અંડવાહિનીના $Ampullary-isthmic$ (તુંબિકા-ઈથમસ) જોડાણ સ્થાને પહોંચે છે,જ્યાં ફલન થાય છે.
જો આ સ્થાને ફલન ન થાય,તો ગર્ભધારણ શક્ય બનતું નથી.

(B) વર્ણવેલ રચના,જે કોષોના બહારના સ્તર જેને પોષકસ્તર (trophoblast) કહેવાય છે અને કોષોના અંદરના સમૂહ જેને અંતઃકોષસમૂહ (inner cell mass) કહેવાય છે,તે $Blastocyst$ (ગર્ભકોષ્ઠકોથળી) છે.
$1$. $Zygote$ (ફલિતાંડ) એ ફલન પછી બનતી એકકોષીય રચના છે.
$2$. $Morula$ (મોરુલા) એ $8-16$ કોષોનો નક્કર ગોળો છે.
$3$. $Blastocyst$ એ ગર્ભાશયની દીવાલમાં સ્થાપિત થતી અવસ્થા છે.

(A) ગર્ભાશય ત્રણ પેશીય સ્તરો ધરાવે છે: બહારનું પેરિમેટ્રીયમ,મધ્યનું માયોમેટ્રીયમ અને અંદરનું એન્ડોમેટ્રીયમ.
ગર્ભસ્થાપન એ એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા બ્લાસ્ટોસિસ્ટ ગર્ભાશયની દીવાલ સાથે જોડાય છે અને તેમાં સ્થાપિત થાય છે.
આ પ્રક્રિયા ખાસ કરીને એન્ડોમેટ્રીયમમાં થાય છે,જે ગર્ભાશયનું સૌથી અંદરનું ગ્રંથિમય સ્તર છે અને ગર્ભાવસ્થા માટે તૈયાર થવા માટે માસિક ચક્ર દરમિયાન ચક્રીય ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે.

(A) $ZIFT$ એટલે $Zygote$ $Intra$ $Fallopian$ $Transfer$ (ફલિતાંડ અંતઃ અંડવાહિની સ્થળાંતરણ).
આ સહાયક પ્રજનન પદ્ધતિમાં,ફલિતાંડ અથવા પ્રારંભિક ભ્રૂણ ($8$ કોષીય અવસ્થા સુધી) ને સ્ત્રીની અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) એકકોષીય (monozygotic) જોડિયા એક જ યુગ્મનજ (zygote) માંથી બને છે જે બે ભાગમાં વિભાજિત થાય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ સમાન જાતિના હોવા જોઈએ.
આ કિસ્સામાં જોડિયા બાળકો એક છોકરો અને એક છોકરી હોવાથી,તેઓ એકકોષીય હોઈ શકે નહીં.
દ્વિ-કોષીય (fraternal) જોડિયા બે અલગ-અલગ અંડકોષોમાંથી બને છે જે બે અલગ-અલગ શુક્રકોષો દ્વારા ફલિત થાય છે.
કારણ કે તેઓ અલગ-અલગ ફલન પ્રક્રિયાઓમાંથી ઉદ્ભવે છે,તેઓ આનુવંશિક રીતે અન્ય ભાઈ-બહેનો જેટલા જ સમાન હોય છે,જે તેમના લગભગ $50\%$ જનીનો વહેંચે છે.
તેથી,છોકરો અને છોકરીની જોડી હંમેશા દ્વિ-કોષીય (fraternal) જોડિયા જ હોય છે.

(A) ગર્ભસ્થાપનની પ્રક્રિયામાં ગર્ભનું ગર્ભાશયની દીવાલ સાથે જોડાણ થાય છે.
ફલન પછી,યુગ્મનજ વિખંડન પામીને $2, 4, 8, 16$ કોષીય અવસ્થા બનાવે છે જેને મોરુલા કહેવામાં આવે છે.
મોરુલા સતત વિભાજન પામે છે અને બ્લાસ્ટોસિસ્ટમાં રૂપાંતરિત થાય છે.
બ્લાસ્ટોસિસ્ટ કોષોના બહારના સ્તરનું બનેલું હોય છે જેને ટ્રોફોબ્લાસ્ટ કહેવાય છે અને અંદરના ભાગમાં કોષોનો સમૂહ હોય છે.
આ બ્લાસ્ટોસિસ્ટ જ ગર્ભાશયના અંતઃસ્તરમાં સ્થાપિત થાય છે,જે ગર્ભાવસ્થા તરફ દોરી જાય છે.

(B) વિધાન-$I$ સાચું છે. બ્લાસ્ટોસિસ્ટના નિર્માણ પછી,ટ્રોફોબ્લાસ્ટ નામનું બહારનું સ્તર એન્ડોમેટ્રિયમ સાથે જોડાય છે,અને અંદરના કોષોનો સમૂહ ભ્રૂણમાં વિભેદિત થાય છે.
વિધાન-$II$ ખોટું છે. ગર્ભાશયના એન્ડોમેટ્રિયમમાં મોરુલા નહીં પણ બ્લાસ્ટોસિસ્ટ સ્થાપિત (રોપાય) થાય છે.

(C) ફલન એ શુક્રકોષ અને અંડકોષના જોડાણની પ્રક્રિયા છે.
મનુષ્યોમાં,આ પ્રક્રિયા અંડવાહિની (Fallopian tube) ના $Ampulla$ (તુંબિકા) વિસ્તારમાં થાય છે.
અંડપિંડમાંથી મુક્ત થયેલ અંડકોષ $Ampulla$ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે જ્યાં તે શુક્રકોષને મળે છે.
તેથી,ફલન માટેનું સાચું સ્થાન અંડવાહિનીનો $Ampulla$ ભાગ છે.

(B) ફલન દરમિયાન અંડકોષની આપેલી આકૃતિમાં:
$A$ એ કોરોના રેડિએટા દર્શાવે છે,જે ફોલિક્યુલર કોષોનું બહારનું સ્તર છે.
$B$ એ દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષ (અંડકોષ) દર્શાવે છે.
$C$ એ ઝોના પેલ્યુસિડા દર્શાવે છે,જેમાં $ZP-3$ રિસેપ્ટર્સ હોય છે જે શુક્રકોષના જોડાણને સરળ બનાવે છે.
$D$ એ પરિપિટલાઇન અવકાશ દર્શાવે છે,જે ઝોના પેલ્યુસિડા અને અંડકોષના કોષરસ પટલ વચ્ચેની જગ્યા છે. પ્રથમ શુક્રકોષના પ્રવેશ પછી,કોર્ટિકલ ગ્રાન્યુલ્સ આ અવકાશમાં ઉત્સેચકો મુક્ત કરે છે,જેનાથી ઝોના પેલ્યુસિડા સખત બને છે અને બહુશુક્રાણુપ્રવેશ (Polyspermy) અટકાવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચું વર્ણન છે.

(C) ગર્ભાશયની દીવાલ પેશીઓના ત્રણ સ્તરોની બનેલી હોય છે: બહારનું પરિમેટ્રિયમ,મધ્યનું માયોમેટ્રિયમ અને અંદરનું એન્ડોમેટ્રિયમ.
ગર્ભસ્થાપનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,બ્લાસ્ટોસિસ્ટ ગર્ભાશયના સૌથી અંદરના ગ્રંથિમય સ્તર એન્ડોમેટ્રિયમ સાથે જોડાય છે અને તેમાં સ્થાપિત થાય છે.
ઋતુચક્ર દરમિયાન ગર્ભના સ્થાપન માટે તૈયાર થવા માટે એન્ડોમેટ્રિયમમાં ચક્રીય ફેરફારો થાય છે.

(A) વિખંડન એ યુગ્મનજમાં થતા ઝડપી સમભાજન કોષ વિભાજનની શ્રેણી છે,જે એકકોષીય યુગ્મનજને બ્લાસ્ટોસિસ્ટ નામના બહુકોષીય બંધારણમાં ફેરવે છે.
તે ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે યુગ્મનજ અંડવાહિનીના ઇસ્થમસ (isthmus) ભાગમાંથી પસાર થઈને ગર્ભાશય તરફ ગતિ કરે છે.
તેથી,$A = \text{સમભાજન}$ અને $B = \text{ઇસ્થમસ}$ છે.

(A) આપેલ આકૃતિ બ્લાસ્ટોસિસ્ટ દર્શાવે છે.
$A$ એ કોષોનું બહારનું સ્તર દર્શાવે છે જેને ટ્રોફોબ્લાસ્ટ કહેવાય છે,જે ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર (એન્ડોમેટ્રિયમ) સાથે જોડાય છે.
$B$ એ આંતરિક કોષ સમૂહ દર્શાવે છે,જેમાં સ્ટેમ કોષો હોય છે જે ગર્ભમાં વિભેદિત થાય છે.
તેથી,$A$ એ ટ્રોફોબ્લાસ્ટ છે (જે એન્ડોમેટ્રિયમ સાથે જોડાય છે) અને $B$ એ આંતરિક કોષ સમૂહ છે (જે ગર્ભમાં વિભેદિત થાય છે).

(D) ઓક્સિટોસિન એ પશ્ચ પિટ્યુટરી ગ્રંથિ દ્વારા મુક્ત થતો અંતઃસ્ત્રાવ છે.
જાતીય સંભોગ દરમિયાન,ઓક્સિટોસિનનો સ્ત્રાવ ગર્ભાશય અને અંડવાહિનીના સરળ સ્નાયુઓમાં લયબદ્ધ સંકોચન પેદા કરે છે.
આ સંકોચન શુક્રાણુઓને તુંબિકા (ampulla) તરફ લઈ જવામાં મદદ કરે છે,જે અંડવાહિનીમાં ફલનનું સ્થાન છે.

(B) ફલન દરમિયાન થતી ઘટનાઓનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. શુક્રકોષોનું કેપેસિટેશન $(v)$: આ માદા પ્રજનન માર્ગમાં શુક્રકોષોની શારીરિક પરિપક્વતા છે.
$2$. ફર્ટિલાઈઝિન-એન્ટિફર્ટિલાઈઝિન પ્રતિક્રિયા $(i)$: આ શુક્રકોષ અને અંડકોષની સપાટી વચ્ચેની રાસાયણિક ઓળખ છે.
$3$. એક્રોસોમ પ્રતિક્રિયા $(iii)$: ઝોના પેલ્યુસિડામાં પ્રવેશવા માટે એક્રોસોમમાંથી ઉત્સેચકોનો મુક્ત થવો.
$4$. કોર્ટિકલ પ્રતિક્રિયા $(ii)$: પ્રથમ શુક્રકોષ પ્રવેશ્યા પછી ઝોના પેલ્યુસિડામાં ફેરફાર કરીને તે બહુશુક્રકોષીય ફલનને અટકાવે છે.
$5$. કાર્યોગેમી $(iv)$: દ્વિતીય ફલિતાંડ બનાવવા માટે નર અને માદા પ્રકોષકેન્દ્રનું જોડાણ.
તેથી,સાચો ક્રમ $v \rightarrow i \rightarrow iii \rightarrow ii \rightarrow iv$ છે.

(A) વિખંડન (Cleavage) એ યુગ્મનજનું ઝડપી સમભાજન વિભાજન છે,જે એકકોષીય યુગ્મનજને બહુકોષીય રચનામાં ફેરવે છે જેને બ્લાસ્ટોસિસ્ટ (અથવા બ્લાસ્ટુલા) કહેવાય છે.
વિખંડન દરમિયાન અર્ધીકરણ (Meiosis) થતું નથી; માત્ર સમભાજન (Mitosis) થાય છે જેથી કુલ કોષરસના કદમાં વધારો કર્યા વિના કોષોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
તેથી,વિધાન કે જેમાં વિખંડનમાં અર્ધીકરણનો સમાવેશ થાય છે તે ખોટું છે.

(C) માનવ પ્રજનન તંત્રમાં, સ્ખલન પછી, શુક્રકોષો ગ્રીવા અને ગર્ભાશયમાંથી પસાર થઈને ફેલોપિયન ટ્યુબના એમ્પ્યુલા સુધી પહોંચે છે। માદા પ્રજનન માર્ગમાં શુક્રકોષોની જીવંતતા સામાન્ય રીતે $24$ થી $48$ કલાક માનવામાં આવે છે, જોકે કેટલાક અભ્યાસો સૂચવે છે કે તેઓ $72$ કલાક સુધી ફળદ્રુપ રહી શકે છે। આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $12-23$ કલાકનો સમયગાળો એમ્પ્યુલામાં ફલન થાય તે પહેલાં જીવંત રહેવા માટેનો સૌથી વૈજ્ઞાનિક રીતે યોગ્ય અંદાજ છે।

(A) $Statement I$ સાચું છે કારણ કે શુક્રકોષના પ્રવેશમાં એક્રોસોમલ પ્રતિક્રિયા સામેલ છે,જે ઉત્સેચકોના મુક્ત થવાની રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે.
$Statement II$ સાચું છે કારણ કે શુક્રકોષનું એક્રોસોમ હાયલ્યુરોનિડેઝ ઉત્સેચકનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે અંડકોષની આસપાસના કોરોના રેડિએટા કોષોમાં રહેલા હાયલ્યુરોનિક એસિડનું પાચન કરે છે,જેનાથી શુક્રકોષ અંડકોષમાં પ્રવેશ કરી શકે છે.

(B) ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,જનનકોષો વચ્ચે ચોક્કસ રાસાયણિક આંતરક્રિયા થાય છે.
અંડકોષ (ovum) ફર્ટિલાઇઝિન તરીકે ઓળખાતા ગ્લાયકોપ્રોટીન પદાર્થનો સ્ત્રાવ કરે છે.
શુક્રકોષ એન્ટિ-ફર્ટિલાઇઝિન તરીકે ઓળખાતા પ્રોટીન પદાર્થનો સ્ત્રાવ કરે છે.
આ બંને પદાર્થો જાતિ-વિશિષ્ટ હોય છે અને એકબીજા સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને શુક્રકોષને અંડકોષ સાથે જોડાવા માટે મદદ કરે છે,જે સફળ ફલન માટે આવશ્યક છે.

(D) ફલન એ પ્રજાતિ-વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા છે.
આ વિશિષ્ટતા શુક્રકોષ અને અંડકોષ વચ્ચેની રાસાયણિક આંતરક્રિયા દ્વારા નક્કી થાય છે.
અંડકોષ 'ફર્ટિલાઈઝિન' (એક ગ્લાયકોપ્રોટીન) નામનો રાસાયણિક પદાર્થ મુક્ત કરે છે,જ્યારે શુક્રકોષની સપાટી પર 'એન્ટિ-ફર્ટિલાઈઝિન' નામનો પૂરક પદાર્થ હોય છે.
સફળ ફલન માટે,અંડકોષનું ફર્ટિલાઈઝિન અને શુક્રકોષનું એન્ટિ-ફર્ટિલાઈઝિન એકબીજા સાથે સુસંગત હોવા જોઈએ.
જો પ્રજાતિ $X$ ના શુક્રકોષો પ્રજાતિ $Y$ ના અંડકોષને ફલિત ન કરી શકે,તો તેનું કારણ એ છે કે પ્રજાતિ $X$ નું એન્ટિ-ફર્ટિલાઈઝિન અને પ્રજાતિ $Y$ નું ફર્ટિલાઈઝિન એકબીજા માટે વિશિષ્ટ નથી,જે જરૂરી જોડાણને અટકાવે છે.

(B) ફલનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,શુક્રકોષ દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષમાં પ્રવેશ કરે છે.
આ પ્રવેશ દ્વિતીય પૂર્વ અંડકોષમાં $Meiosis \ II$ (અર્ધીકરણ-$II$) પૂર્ણ થવા માટે પ્રેરે છે,જે અગાઉ મેટાફેઝ-$II$ તબક્કે અટકેલું હતું.
વધુમાં,શુક્રકોષ તેનું તારાકેન્દ્ર (centriole) અંડકોષમાં દાખલ કરે છે,જે યુગ્મનજના પ્રથમ સમભાજન માટે જરૂરી ત્રાકતંતુઓ બનાવવા માટે અનિવાર્ય છે.
તેથી,અંડકોષમાં તારાકેન્દ્રનો પ્રવેશ એ ફલન પછીની એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના છે.

(C) મનુષ્યમાં ફલન સામાન્ય રીતે અંડવાહિનીના તુંબિકા (ampulla) ભાગમાં થાય છે,ગર્ભાશયમાં નહીં.
યુગ્મનજ એકકીય શુક્રકોષ અને એકકીય અંડકોષના જોડાણથી બને છે,પરિણામે તે દ્વિકીય $(2n)$ કોષ છે.
ફલન પટલ એ અંડકોષમાં પ્રથમ શુક્રકોષના પ્રવેશ પછી બનતું એક વિશિષ્ટ સ્તર છે,જે વધારાના શુક્રકોષોના પ્રવેશને અટકાવે છે,જેને બહુશુક્રાણુતા અટકાવવાની પ્રક્રિયા કહેવાય છે.
તેથી,ફલન પટલ વિશેનું વિધાન સાચું છે.

(B) ક્લીવેજ એ યુગ્મનજનું ઝડપી સમવિભાજન છે,જે એકકોષીય યુગ્મનજને બહુકોષીય રચનામાં ફેરવે છે જેને મોરુલા કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,યુગ્મનજ ક્રમિક વિભાજન પામીને $2, 4, 8$ અને અંતે $16$ બાળ કોષો બનાવે છે જેને બ્લાસ્ટોમિયર્સ કહેવાય છે.
$8$ થી $16$ બ્લાસ્ટોમિયર્સ ધરાવતા તબક્કાને સામાન્ય રીતે મોરુલા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી,મોરુલા એ $16$ કોષીય તબક્કો છે.

(A) ફર્ટિલાઇઝિન એ એક ગ્લાયકોપ્રોટીન પદાર્થ છે જે પરિપક્વ અંડકોષ (ઈંડું) દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
તે શુક્રકોષની સપાટી પર હાજર એન્ટિ-ફર્ટિલાઇઝિન સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને ફલનની પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
આ પ્રતિક્રિયા જાતિ-વિશિષ્ટ હોય છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે સમાન જાતિના શુક્રકોષ જ અંડકોષનું ફલન કરી શકે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) ફલન દરમિયાન, શુક્રકોષ અંડકોષના $Zona$ $\text{pellucida}$ સ્તરના સંપર્કમાં આવે છે અને પટલમાં એવા ફેરફારો પ્રેરે છે જે વધારાના શુક્રકોષોના પ્રવેશને અટકાવે છે.
આ સુનિશ્ચિત કરે છે કે માત્ર એક જ શુક્રકોષ અંડકોષને ફલિત કરી શકે, જેને પોલિસ્પર્મી બ્લોક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી, $Zona$ $\text{pellucida}$ પોલિસ્પર્મીને રોકવા માટે પ્રાથમિક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે।

(A) આ આકૃતિ બ્લાસ્ટોસિસ્ટ (ગર્ભકોષ્ઠ) દર્શાવે છે.
બ્લાસ્ટોસિસ્ટમાં,બ્લાસ્ટોમિયર્સ બે સ્તરોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે: બહારનું સ્તર જેને ટ્રોફોબ્લાસ્ટ કહેવાય છે અને અંદરના કોષોનો સમૂહ જે ટ્રોફોબ્લાસ્ટ સાથે જોડાયેલ હોય છે તેને અંતઃકોષસમૂહ કહેવાય છે.
'$X$' એ કોષોના બહારના સ્તરને નિર્દેશિત કરે છે,જે ટ્રોફોબ્લાસ્ટ છે.

(A) ફલન એ નર અને માદા જનનકોષોનું જોડાણ છે. મનુષ્યમાં,આ પ્રક્રિયા ફેલોપિયન નલિકાના તુમ્બિકા (ampullary) પ્રદેશમાં થાય છે. ફલન સફળ થવા માટે,અંડકોષ અને શુક્રકોષ બંનેનું એકસાથે તુમ્બિકા પ્રદેશમાં વહન થવું જરૂરી છે. જો તેઓ આ ચોક્કસ સ્થાને એકસાથે ન પહોંચે,તો ફલન થઈ શકતું નથી.

(B) મનુષ્યમાં,ફલન એ શુક્રકોષ અને અંડકોષના જોડાણની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા અંડવાહિનીના $Ampullary$ (તુમ્બિકા) પ્રદેશમાં થાય છે. અંડાશય દ્વારા મુક્ત થયેલ અંડકોષને $Ampullary$ પ્રદેશમાં વહન કરવામાં આવે છે જ્યાં તે શુક્રકોષને મળે છે. ફલન ત્યારે જ થઈ શકે છે જો અંડકોષ અને શુક્રકોષ બંને એકસાથે $Ampullary$ પ્રદેશમાં પહોંચે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.