Cancer Questions in Gujarati

(D) મેલેનોમા એ કેન્સરનો એક પ્રકાર છે જે મેલેનોસાઇટ્સમાંથી વિકસે છે,જે ત્વચાના રંગદ્રવ્ય ઉત્પન્ન કરતા કોષો છે.
તે ઘણીવાર અસ્તિત્વમાં રહેલા તલના કદ,આકાર અથવા રંગમાં ફેરફાર તરીકે અથવા ત્વચા પર નવી,અસામાન્ય દેખાતી વૃદ્ધિ તરીકે જોવા મળે છે.
એડેનોમા એ ગ્રંથીયુક્ત પેશીઓની સૌમ્ય ગાંઠ છે.
કાર્સિનોમા એ કેન્સર છે જે ત્વચામાં અથવા આંતરિક અંગોને આવરી લેતી પેશીઓમાં શરૂ થાય છે.
લિમ્ફોમા એ લસિકા તંત્રનું કેન્સર છે.

(B) રેટ્રોવાયરસ એ વાયરસનો એક સમૂહ છે જે તેમના આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે $RNA$ ધરાવે છે. તેમની પાસે રિવર્સ ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ નામનો ઉત્સેચક હોય છે,જે તેમને યજમાન કોષની અંદર તેમના $RNA$ ને $DNA$ માં રૂપાંતરિત કરવાની મંજૂરી આપે છે. આ વાયરલ $DNA$ પછી યજમાનના જિનોમમાં સંકલિત થાય છે. અમુક રેટ્રોવાયરસ,જે ઓન્કોજેનિક રેટ્રોવાયરસ તરીકે ઓળખાય છે,તે વાયરલ ઓન્કોજીન્સ $(v-onc)$ ધરાવે છે અથવા યજમાનના પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સને સક્રિય કરી શકે છે,જે સામાન્ય કોષોનું કેન્સરગ્રસ્ત કોષોમાં રૂપાંતરણ તરફ દોરી જાય છે.

(B) સંપર્ક અવરોધ (Contact inhibition) એ એક નિયમનકારી પદ્ધતિ છે જે કોષોને એક સ્તર (monolayer) સુધી જ વૃદ્ધિ પામવા દે છે.
શરીરના સામાન્ય કોષો આ ગુણધર્મ દર્શાવે છે,જે તેમને પડોશી કોષોના સંપર્કમાં આવતા અનિયંત્રિત રીતે વિભાજન કરતા અટકાવે છે.
તેનાથી વિપરીત,કેન્સરના કોષો (નિયોપ્લાસ્ટિક કોષો) આ ગુણધર્મ ગુમાવે છે,જેના કારણે તેઓ સતત વિભાજન પામીને એકબીજાની ઉપર જમા થાય છે અને અંતે ગાંઠ (tumor) બનાવે છે.

(B) અમુક વાયરસ જે ઓન્કોજેનિક વાયરસ તરીકે ઓળખાય છે,તેમાં વાયરલ ઓન્કોજીન્સ નામના જનીનો હોય છે જે સામાન્ય કોષોને કેન્સરગ્રસ્ત કોષોમાં રૂપાંતરિત કરી શકે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Retroviruses$ તેમના વાયરલ ઓન્કોજીન્સ $(v-onc)$ ની ક્રિયા દ્વારા સામાન્ય કોષોને કેન્સરગ્રસ્ત કોષોમાં રૂપાંતરિત કરવાની તેમની ક્ષમતા માટે જાણીતા છે.

(A) જૈવિક પ્રતિભાવ મોડ્યુલેટર એવા પદાર્થો છે જે કેન્સર સામે લડવા માટે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને ઉત્તેજિત કરે છે. $\alpha$-ઇન્ટરફેરોનનો ઉપયોગ કેન્સરની સારવારમાં જૈવિક પ્રતિભાવ મોડ્યુલેટર તરીકે સામાન્ય રીતે કરવામાં આવે છે કારણ કે તે ગાંઠના કોષોનો નાશ કરવા માટે રોગપ્રતિકારક શક્તિને સક્રિય કરવામાં મદદ કરે છે.

(A) સાચો જવાબ $A$ છે.
$\alpha$-ઇન્ટરફેરોન એ જૈવિક પ્રતિભાવ મોડિફાયર છે જેનો ઉપયોગ કેન્સરની સારવારમાં થાય છે.
બીજી તરફ,ઓન્કોજેનિક વાયરસ,પ્રોટો-ઓન્કોજીન્સ (જ્યારે તે વિકૃત થાય છે) અને $UV$ કિરણો એ બધા કેન્સરકારક ઘટકો (carcinogens) છે.
તેથી,$\alpha$-ઇન્ટરફેરોન એ અસંગત વિકલ્પ છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
આંતરિક અંગોમાં કેન્સરની તપાસ માટે $CT$ (કોમ્પ્યુટેડ ટોમોગ્રાફી),$MRI$ (મેગ્નેટિક રેઝોનન્સ ઇમેજિંગ) અને રેડિયોલોજી (એક્સ-રે) જેવી તકનીકોનો વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે.
$CT$ આંતરિક અંગોની ત્રિ-પરિમાણીય છબી બનાવવા માટે એક્સ-રેનો ઉપયોગ કરે છે.
$MRI$ જીવંત પેશીઓમાં પેથોલોજીકલ અને ફિઝિયોલોજીકલ ફેરફારોને સચોટ રીતે શોધવા માટે મજબૂત ચુંબકીય ક્ષેત્રો અને નોન-આયોનાઇઝિંગ રેડિયેશનનો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,સૂચિબદ્ધ તમામ તકનીકો કેન્સરની તપાસ માટે ઉપયોગી છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. મેટાસ્ટેસિસ એ મેલિગ્નન્ટ ગાંઠનો સૌથી ભયાનક ગુણધર્મ છે.
$1$. મેલિગ્નન્ટ ગાંઠો કોષોના સમૂહની બનેલી હોય છે જેને નિયોપ્લાસ્ટિક અથવા ગાંઠના કોષો કહેવામાં આવે છે.
$2$. આ કોષો ઝડપથી વૃદ્ધિ પામે છે અને આસપાસના સામાન્ય પેશીઓને નુકસાન પહોંચાડે છે.
$3$. જેમ જેમ આ કોષો સક્રિય રીતે વિભાજન પામે છે,તેમ તેઓ પ્રાથમિક ગાંઠમાંથી અલગ થઈ શકે છે અને રુધિર તેમજ લસિકા તંત્ર દ્વારા શરીરના અન્ય દૂરના અંગોમાં ફેલાઈ શકે છે.
$4$. દૂરના સ્થાનો પર ફેલાવાની અને ગૌણ ગાંઠો વિકસાવવાની આ પ્રક્રિયાને મેટાસ્ટેસિસ કહેવામાં આવે છે,જે કેન્સરની સારવારને મુશ્કેલ અને જીવલેણ બનાવે છે.

(C) મેલિગ્નન્ટ ગાંઠો એ કોષોનો સમૂહ છે જે સતત વિભાજન પામે છે,જેને નિયોપ્લાસ્ટિક અથવા ટ્યુમર કોષો કહેવામાં આવે છે.
આ કોષો ખૂબ જ ઝડપથી વૃદ્ધિ પામે છે,જે આસપાસની સામાન્ય પેશીઓમાં આક્રમણ કરે છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે.
બિન-મેલિગ્નન્ટ (benign) ગાંઠોથી વિપરીત,મેલિગ્નન્ટ ગાંઠો તેમના મૂળ સ્થાને મર્યાદિત રહેતી નથી અને મેટાસ્ટેસિસ (metastasis) નામની પ્રક્રિયા દ્વારા શરીરના અન્ય ભાગોમાં ફેલાઈ શકે છે.

(A) મેટાસ્ટેસિસ (metastasis).
મેલિગ્નન્ટ ગાંઠોમાં,કોષો ખૂબ જ ઝડપથી વિભાજન પામે છે અને રુધિર કે લસિકા દ્વારા શરીરના દૂરના ભાગોમાં પહોંચીને ત્યાં નવી ગાંઠો ઉત્પન્ન કરે છે. કેન્સરના કોષોના આ વિશિષ્ટ અને જોખમી ગુણધર્મને મેટાસ્ટેસિસ કહેવામાં આવે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
કેન્સરના કોષો સંપર્ક અવરોધ (contact inhibition) નો ગુણધર્મ ગુમાવે છે.
સંપર્ક અવરોધ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જે સામાન્ય કોષોને અન્ય કોષોના સંપર્કમાં આવે ત્યારે વિભાજન કરતા અટકાવે છે.
કેન્સરના કોષો આ સંકેતોને અવગણે છે અને અનિયંત્રિત રીતે વિભાજન કરવાનું ચાલુ રાખે છે,જેના પરિણામે ગાંઠ (tumor) બને છે.
તેથી,તેઓ સંપર્ક અવરોધ દર્શાવે છે તે વિધાન ખોટું છે.