Nature and Scope of Biology Questions in Gujarati

(C) સુશ્રુતને 'શસ્ત્રક્રિયાના પિતા' (Father of Surgery) અથવા 'પ્લાસ્ટિક સર્જરીના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ એક પ્રાચીન ભારતીય ચિકિત્સક હતા જેમણે 'સુશ્રુત સંહિતા' નામનો ગ્રંથ લખ્યો હતો,જે આયુર્વેદ અને શસ્ત્રક્રિયાનો પાયાનો ગ્રંથ માનવામાં આવે છે. પ્રાચીન સમયમાં રાઈનોપ્લાસ્ટી (નાકની સર્જરી) જેવી જટિલ શસ્ત્રક્રિયાઓ કરવા માટે તેમને શ્રેય આપવામાં આવે છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. પેલિનોલોજી $(a)$ એ પરાગરજ $(q)$ નો અભ્યાસ છે.
$2$. ઓન્કોલોજી $(b)$ એ કેન્સર $(r)$ ના નિદાન અને સારવારનો અભ્યાસ છે.
$3$. ફાઈકોલોજી $(c)$ એ લીલ $(s)$ નો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ છે.
$4$. સેરીકલ્ચર $(d)$ એ રેશમનું ઉત્પાદન અને રેશમના કીડા $(p)$ ઉછેરવાની પદ્ધતિ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-q, b-r, c-s, d-p$ છે.

(B) $Teleology$ (ટેલિઓલોજી) શબ્દનો અર્થ એવી ઘટનાઓની સમજૂતી છે જે તેમના હેતુ દ્વારા આપવામાં આવે છે,નહીં કે તેના કારણો દ્વારા. ઐતિહાસિક તબીબી અથવા જૈવિક ચર્ચાઓના સંદર્ભમાં,તે ઘણીવાર પ્રકૃતિમાં રહેલા હેતુ અથવા રચનાના દાર્શનિક અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે. જોકે,જન્મ સમયે યોગ્ય કાળજીના અભાવને કારણે થતી શારીરિક પીડાના સંદર્ભમાં,તેને ઐતિહાસિક ગ્રંથોમાં કુદરતી અથવા ટેલિઓલોજિકલ પ્રક્રિયાઓના પરિણામ તરીકે જોવામાં આવે છે,જ્યાં પરિણામ (પીડા/દુઃખ) ને જૈવિક અથવા વિકાસલક્ષી પ્રક્રિયાનો એક અભિન્ન ભાગ માનવામાં આવે છે.

(C) વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ એ ઘટનાઓની તપાસ કરવા અને નવું જ્ઞાન મેળવવા માટે વપરાતી એક વ્યવસ્થિત પ્રક્રિયા છે.
$1$. અવલોકન: કોઈ ઘટના કે બાબતને ધ્યાનથી જોવી.
$2$. પ્રશ્ન: અવલોકનના આધારે પ્રશ્ન તૈયાર કરવો.
$3$. વ્યાખ્યાયિત કરવું: સમસ્યાના વ્યાપ અથવા ચલોને સ્પષ્ટ રીતે વ્યાખ્યાયિત કરવા.
$4$. પૂર્વધારણા: ચકાસી શકાય તેવી સમજૂતી અથવા આગાહી રજૂ કરવી.
$5$. પ્રયોગ: પૂર્વધારણાને ચકાસવા માટે પરીક્ષણો કરવા.
તેથી,સાચો ક્રમ છે: અવલોકન $\rightarrow$ પ્રશ્ન $\rightarrow$ વ્યાખ્યાયિત કરવું $\rightarrow$ પૂર્વધારણા $\rightarrow$ પ્રયોગ.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. $Euthenics$ એ વિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે બાહ્ય પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં સુધારો કરીને માનવ કલ્યાણ અને માનવ જાતિના સુધારણા સાથે સંબંધિત છે.
$2$. $Eugenics$ એ આનુવંશિક પસંદગી અને સંવર્ધન દ્વારા માનવ જાતિના સુધારણાનો સંદર્ભ આપે છે.
$3$. $Euphenics$ એ વ્યક્તિના જીવનકાળ દરમિયાન તબીબી અથવા પર્યાવરણીય હસ્તક્ષેપ દ્વારા માનવ સ્વરૂપ (phenotype) માં સુધારણાનો સંદર્ભ આપે છે.
$4$. $Anthropology$ એ માનવ સમાજ,સંસ્કૃતિ અને તેના વિકાસનો અભ્યાસ છે.

(B) પ્રાચીન ભારતમાં ચરકને 'ઔષધશાસ્ત્રના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેઓ 'ચરક સંહિતા' ના લેખક છે,જે આયુર્વેદના પાયાના ગ્રંથોમાંનો એક છે. આ ગ્રંથ રોગોના નિદાન,સારવાર અને નિવારણ વિશેની માહિતી આપે છે.

(B) ચરક,જેમને ઘણીવાર 'ભારતીય ચિકિત્સાના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેઓ 'ચરક સંહિતા' ના લેખક છે. આ પ્રાચીન ગ્રંથમાં,તેમણે પાચન,ચયાપચય અને રોગપ્રતિકારકતાની વિભાવનાઓ વિશે પ્રારંભિક સમજ આપી હતી,જેણે આયુર્વેદિક તબીબી વિજ્ઞાનનો પાયો નાખ્યો હતો.

(D) પ્રાચીન ગ્રંથો એ પાયાના સાહિત્યિક કાર્યો છે જે સંસ્કૃતિનો ઇતિહાસ,સંસ્કૃતિ અને જ્ઞાનને સાચવી રાખે છે. ભારતીય વારસાના સંદર્ભમાં,વેદો,પુરાણો અને રામાયણ જેવા મહાકાવ્યો એ આપણા પ્રાચીન સાહિત્યના અભિન્ન અંગો માનવામાં આવે છે. તેથી,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(A) જીવવિજ્ઞાન એ સજીવોનો અભ્યાસ છે. તેને મુખ્યત્વે બે શાખાઓમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે:
$1$. વનસ્પતિશાસ્ત્ર (Botany): વનસ્પતિઓનો અભ્યાસ.
$2$. પ્રાણીશાસ્ત્ર (Zoology): પ્રાણીઓનો અભ્યાસ.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) જીવવિજ્ઞાન એ સજીવોનો અભ્યાસ છે. તેને મુખ્યત્વે બે શાખાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે:
$1$. વનસ્પતિશાસ્ત્ર: વનસ્પતિઓનો અભ્યાસ.
$2$. પ્રાણીશાસ્ત્ર: પ્રાણીઓનો અભ્યાસ.
રસાયણવિજ્ઞાન એ ભૌતિક વિજ્ઞાનની એક શાખા છે,જીવવિજ્ઞાનની નહીં.
તેથી,વનસ્પતિશાસ્ત્ર અને પ્રાણીશાસ્ત્ર બંને જીવવિજ્ઞાનની શાખાઓ છે.

(D) વિજ્ઞાન શબ્દ લેટિન શબ્દ $Scientia$ પરથી ઉતરી આવ્યો છે,જેનો અર્થ થાય છે 'જાણવું'. તેને અવલોકન,પ્રયોગો અને તાર્કિક તર્ક દ્વારા મેળવેલ જ્ઞાનના વ્યવસ્થિત અને સંગઠિત સમૂહ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે. તેથી,તેમાં ઘટકોની અસરકારક માહિતી,વસ્તુઓનું સુવ્યવસ્થિત જ્ઞાન અને વિવિધ ઘટનાઓનો અભ્યાસ સામેલ છે. આમ,આપેલા તમામ વિકલ્પો સાચા છે.

(C) નિર્જીવ પદાર્થો,તેમની રચના,ગુણધર્મો અને આંતરક્રિયાઓનો અભ્યાસ મુખ્યત્વે ભૌતિક વિજ્ઞાન હેઠળ કરવામાં આવે છે,જેમાં ભૌતિકવિજ્ઞાન અને રસાયણવિજ્ઞાન બંનેનો સમાવેશ થાય છે. ભૌતિકવિજ્ઞાન પ્રકૃતિ અને ઉર્જાના મૂળભૂત નિયમો સાથે સંબંધિત છે,જ્યારે રસાયણવિજ્ઞાન પદાર્થોની રચના અને પ્રતિક્રિયાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તેથી,નિર્જીવ ઘટકોને સમજવા માટે આ બંને વિજ્ઞાન આવશ્યક છે.

(A) ક્ષેત્ર અભ્યાસ કરતા પહેલા,સૌથી મહત્વનું પ્રથમ પગલું એ છે કે જે તે ક્ષેત્ર અથવા વિસ્તાર વિશે પૂર્વઅભ્યાસ (prior study) અથવા પૃષ્ઠભૂમિની માહિતી હોવી જોઈએ. આનાથી અભ્યાસના હેતુઓ નક્કી કરવામાં,અભ્યાસનો વ્યાપ સમજવામાં અને જરૂરી સાધનો તથા પદ્ધતિ તૈયાર કરવામાં મદદ મળે છે. જોકે ઋતુ,સમય અને આબોહવા મહત્વના પરિબળો છે,પરંતુ તે ક્ષેત્રના પ્રારંભિક આયોજન અને પૂર્વસંશોધન પછી આવે છે.

(C) રસાયણશાસ્ત્ર એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે દ્રવ્ય,તેના ગુણધર્મો,બંધારણ અને તેમાં થતા ફેરફારોનો અભ્યાસ કરે છે. પરમાણુઓ એ દ્રવ્યના પાયાના એકમો છે,અને તેમની રચના,વર્તણૂક અને આંતરક્રિયાઓનો અભ્યાસ મુખ્યત્વે રસાયણશાસ્ત્રમાં કરવામાં આવે છે.

(C) પેશીઓના અભ્યાસને $Histology$ (પેશીવિજ્ઞાન) કહેવામાં આવે છે.
અંગતંત્રોનો અભ્યાસ એ $Biology$ (જીવવિજ્ઞાન) નો એક ભાગ છે.
સમુદાયોનો અભ્યાસ એ $Ecology$ (પરિસ્થિતિવિદ્યા) નો એક ભાગ છે.
જોકે,$Landscape$ (દ્રશ્યભૂમિ) એ $Ecology$ અથવા $Geography$ સાથે સંબંધિત ખ્યાલ છે,$Biochemistry$ (જીવરસાયણ) સાથે નહીં. $Biochemistry$ એ સજીવોની અંદર થતી રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ સાથે સંબંધિત છે. તેથી,$Landscape - Biochemistry$ ની જોડ અસંગત છે.

(B) સરકારી મ્યુઝિયમ,જેને મદ્રાસ મ્યુઝિયમ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે ચેન્નાઈ,તમિલનાડુમાં આવેલું છે. તે ભારતનું સૌથી જૂનું મ્યુઝિયમ છે,જેની સ્થાપના $1851$ માં કરવામાં આવી હતી.

(C) ઈથનો-ગેલેરી (એથનોલોજીકલ ગેલેરી) એ માનવ સંસ્કૃતિઓ,આદિવાસીઓ અને તેમના રીત-રિવાજો,પરંપરાઓ અને કલાકૃતિઓના અભ્યાસ અને પ્રદર્શન માટે સમર્પિત સંગ્રહાલય અથવા પ્રદર્શન સ્થળ છે. તેથી,તે લોકો અથવા આદિવાસીઓની ગેલેરી છે.

(C) પેક્ટેન એ કીવી સિવાયના મોટાભાગના પક્ષીઓની આંખમાં જોવા મળતી કાંસકા જેવી રચના છે.
તે રેટિનાના અંધબિંદુ (blind spot) ની નજીક આવેલી હોય છે.
તેના મુખ્ય કાર્યોમાં આંખને પોષણ પૂરું પાડવું,વિટ્રિયસ હ્યુમરની જાળવણી કરવી અને આંખના અનુકૂલન (accommodation) માં મદદ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.

(B) માનવશાસ્ત્ર (Anthropology) (ગ્રીક શબ્દ 'માનવ' અથવા 'વ્યક્તિ' પરથી ઉતરી આવેલ) એ માનવતાનો સર્વગ્રાહી અભ્યાસ છે.
આ વિષય એક સંપૂર્ણ ક્ષેત્ર છે જે તમામ મનુષ્યો,દરેક સમયે અને માનવ અસ્તિત્વના તમામ પરિમાણો સાથે સંબંધિત છે.
માનવશાસ્ત્રને પરંપરાગત રીતે અન્ય વિષયોથી અલગ પાડવામાં આવે છે કારણ કે તે સાંસ્કૃતિક સાપેક્ષતા,સંદર્ભની ઊંડાણપૂર્વકની તપાસ અને આંતર-સાંસ્કૃતિક તુલના પર ભાર મૂકે છે.

(B) પેલિનોલોજી એટલે પરાગરજ અને બીજાણુઓનો અભ્યાસ.
પેલેઓન્ટોલોજી એટલે સામાન્ય રીતે અશ્મિઓનો અભ્યાસ.
પેલેઓબોટની એ પેલેઓન્ટોલોજીની એક વિશિષ્ટ શાખા છે જે અશ્મિભૂત વનસ્પતિઓના અભ્યાસ સાથે સંબંધિત છે.
તેથી,અશ્મિભૂત વનસ્પતિઓના અભ્યાસને પેલેઓબોટની કહેવામાં આવે છે.