Reproduction and its type Questions in Gujarati

(D) અપત્યપ્રસવી એટલે એવી સ્થિતિ જેમાં ગર્ભ માતાના શરીરની અંદર વિકસે છે અને માતા જીવંત બચ્ચાને જન્મ આપે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સસ્તન પ્રાણીઓ (વ્હેલ સહિત) સંપૂર્ણપણે અપત્યપ્રસવી છે,માત્ર મોનોટ્રીમ્સ (ઈંડા મૂકતા સસ્તન પ્રાણીઓ જેમ કે પ્લેટિપસ અને એકિડના) તેનો અપવાદ છે.
ઘણી કાસ્થિમત્સ્ય (Chondrichthyes) અપત્યપ્રસવી હોય છે,પરંતુ કેટલીક અંડપ્રસવી અથવા અંડ-અપત્યપ્રસવી પણ હોય છે. અસ્થિમત્સ્ય મુખ્યત્વે અંડપ્રસવી હોય છે.
તેથી,સસ્તન પ્રાણીઓ એવું જૂથ છે જે સામાન્ય જૈવિક વર્ગીકરણના સંદર્ભમાં સંપૂર્ણપણે અપત્યપ્રસવી માનવામાં આવે છે.

(D) $Gynandromorph$ એ એવો સજીવ છે જેમાં પુરુષ અને સ્ત્રી બંને પ્રકારની પેશીઓ હોય છે. મનુષ્યોના સંદર્ભમાં,આ શબ્દનો ઉપયોગ ઘણીવાર એવી વ્યક્તિઓનું વર્ણન કરવા માટે થાય છે જેઓ બંને જાતિઓના ગૌણ જાતીય લક્ષણો દર્શાવે છે. જોકે 'Intersex' એ જાતીય લાક્ષણિકતાઓમાં વિવિધતા માટેનો વ્યાપક શબ્દ છે,'Gynandromorph' ખાસ કરીને પુરુષ અને સ્ત્રી બંનેના બાહ્ય લક્ષણોની હાજરીનો ઉલ્લેખ કરે છે.

(D) પોલીએસ્ટ્રસ સસ્તન પ્રાણીઓ તે છે જે પ્રજનન ઋતુ દરમિયાન એક કરતા વધુ વખત એસ્ટ્રસ ચક્ર (ઋતુચક્ર) દર્શાવે છે.
પોલીએસ્ટ્રસ પ્રાણીઓના ઉદાહરણોમાં ઉંદર,ગાય,ઘેટાં,ડુક્કર અને ઘોડાનો સમાવેશ થાય છે.
આનાથી વિપરીત,મોનોએસ્ટ્રસ પ્રાણીઓમાં પ્રજનન ઋતુ દીઠ માત્ર એક જ એસ્ટ્રસ ચક્ર હોય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,ઘોડો એ પોલીએસ્ટ્રસ સસ્તન પ્રાણી છે.

(D) અપત્યપ્રસવી એ પ્રજનન પદ્ધતિ છે જેમાં ગર્ભ માતાના શરીરની અંદર વિકસે છે અને સંતતિ જીવંત જન્મે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$A$ (દેડકો),$B$ (ગરોળી) અને $C$ (સાપ) મુખ્યત્વે અંડપ્રસવી છે,એટલે કે તેઓ ઈંડા મૂકે છે.
$D$ (સસલું) એ સસ્તન પ્રાણી છે,અને સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી હોવા માટે જાણીતા છે,જેમાં ગર્ભને જરાયુ (placenta) દ્વારા માતા પાસેથી સીધું પોષણ મળે છે.

(A) દ્વિભાજન એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં એક પિતૃ કોષ બે સમાન કદના બાળ કોષોમાં વિભાજિત થાય છે.
આ પ્રક્રિયામાં,પિતૃ કોષ તેના જનીનિક દ્રવ્યનું સ્વયંજનન કરે છે અને ત્યારબાદ બે અલગ સજીવોમાં વિભાજિત થાય છે.
તેથી,એક ભાજનની પ્રક્રિયાના પરિણામે બે સજીવો ઉત્પન્ન થાય છે.

(B) $Diplontic$ જીવનચક્રમાં,દ્વિતીય બીજાણુજનક (sporophyte) એ વનસ્પતિની પ્રભાવી,પ્રકાશસંશ્લેષી અને સ્વતંત્ર અવસ્થા છે. જન્યુજનક (gametophyte) અવસ્થા માત્ર એક કે થોડા કોષો ધરાવતા એકકીય જન્યુઓ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. કારણ કે સમગ્ર જીવનચક્ર દ્વિતીય અવસ્થા દ્વારા પ્રભુત્વ ધરાવે છે અને એકકીય અવસ્થા માત્ર જન્યુઓ પૂરતી મર્યાદિત છે,તેથી આ પ્રકારને $Diplontic$ જીવનચક્ર કહેવામાં આવે છે.

(C) જાતીય દ્વિરૂપતા (Sexual dimorphism) એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં એક જ જાતિના બે લિંગો તેમના પ્રજનન અંગોના તફાવત સિવાય અન્ય બાહ્ય શારીરિક લાક્ષણિકતાઓમાં પણ તફાવત દર્શાવે છે. આમાં કદ,રંગ,નિશાનો અથવા અન્ય શારીરિક લક્ષણોમાં તફાવતનો સમાવેશ થઈ શકે છે.

(C) ફલન એ નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણની પ્રક્રિયા છે.
ટોડ અને દેડકા (ઉભયજીવીઓ) માં,ફલન બાહ્ય હોય છે,જે પાણીમાં થાય છે.
કેટ ફિશ (અસ્થિમત્સ્ય) માં પણ ફલન બાહ્ય હોય છે.
ડોગ ફિશ (Scoliodon,એક કાસ્થિમત્સ્ય) માં,ફલન આંતરિક હોય છે,કારણ કે નર માછલીમાં માદાના શરીરમાં શુક્રકોષો સ્થાનાંતરિત કરવા માટે ક્લાસ્પર્સ (claspers) હોય છે.

(D) જાતીય દ્વિરૂપતા એટલે એવી સ્થિતિ જેમાં એક જ જાતિના બે લિંગ તેમના પ્રજનન અંગોના તફાવત સિવાય અન્ય બાહ્ય લક્ષણોમાં પણ અલગ પડે છે.
$1$. $Ascaris$ (ગોળ કૃમિ) એકલિંગી છે,એટલે કે નર અને માદા અલગ હોય છે,અને નર માદા કરતા કદમાં નાનો હોય છે તથા તેનો પાછળનો છેડો વળેલો હોય છે.
$2$. $Oryctolagus$ (સસલું) એ સસ્તન પ્રાણી છે જે શરીરના કદ અને બાહ્ય જનન અંગોમાં સ્પષ્ટ જાતીય દ્વિરૂપતા દર્શાવે છે.
$3$. $Hydra$ સામાન્ય રીતે ઉભયલિંગી (દ્વિલિંગી) હોય છે.
$4$. $Pheretima$ (અળસિયું) પણ ઉભયલિંગી છે.
તેથી,$Ascaris$ અને $Oryctolagus$ બંને સ્પષ્ટ જાતીય દ્વિરૂપતા દર્શાવે છે.

(B) $Arrhenotoky$ એ અસંયોગીજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં અફલિત અંડકોષો એકકીય નર $(drones)$ માં વિકસે છે.
મધમાખીઓમાં,રાણી માખી ફલિત અને અફલિત બંને પ્રકારના ઈંડા મૂકે છે.
ફલિત ઈંડા દ્વિતીય માદા ($workers$ અથવા $queens$) માં વિકસે છે,જ્યારે અફલિત ઈંડા $arrhenotoky$ પ્રક્રિયા દ્વારા એકકીય નર $(drones)$ માં વિકસે છે.

(A) એરેનોટોકી એ અસંયોગીજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં અફલિત અંડકોષોમાંથી નર સંતતિનો વિકાસ થાય છે.
ઘણા હાયમેનોપ્ટેરા (Hymenoptera) કીટકોમાં,જેમ કે મધમાખી,એરેનોટોકી એ લિંગ નિશ્ચયનની પદ્ધતિ છે જ્યાં અફલિત અંડકોષોમાંથી એકકીય નર (ડ્રોન) વિકસે છે,જ્યારે ફલિત અંડકોષોમાંથી દ્વિકીય માદા (રાણી અને કામદાર) વિકસે છે.
તેથી,તે અસંયોગીજનનનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે.

(B) . યુથેરિયન સસ્તન પ્રાણીઓ અપત્યપ્રસવી જરાયુજ સસ્તન પ્રાણીઓ છે જે પ્રમાણમાં સુવિકસિત બચ્ચાઓને જન્મ આપે છે.
યુથેરિયન્સ જીવંત સસ્તન પ્રાણીઓનો વિશાળ સમૂહ બનાવે છે,જે ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ગર્ભના પોષણ માટે જટિલ જરાયુ (placenta) ની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.

(C) અળસિયા ઉભયલિંગી (bisexual) પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો આવેલા હોય છે.
જોકે,$Protandry$ (પુંજનનપક્વતા) તરીકે ઓળખાતી ઘટનાને કારણે સ્વ-ફલન અટકે છે.
$Protandry$ માં,માદા પ્રજનન અંગો (અંડપિંડ) પરિપક્વ થાય તે પહેલાં નર પ્રજનન અંગો (શુક્રપિંડ) પરિપક્વ થાય છે અને શુક્રકોષો મુક્ત કરે છે.
જનનકોષોના પરિપક્વ થવાના સમયમાં આ તફાવતને કારણે બે અલગ-અલગ વ્યક્તિઓ વચ્ચે પર-ફલન (cross-fertilization) સુનિશ્ચિત થાય છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. અપૂર્ણ અથવા ચક્રીય અસંયોગીજનન એ એવી ઘટના છે જે અમુક પ્રાણીઓની જાતિઓમાં જોવા મળે છે જેમાં લિંગી પ્રજનન અને અસંયોગીજનન એકાંતરે જોવા મળે છે. આ પ્રક્રિયા વસ્તીને લિંગી પ્રજનન દરમિયાન જનીનિક પુનઃસંયોજન અને અસંયોગીજનન દ્વારા ઝડપી વસ્તી વૃદ્ધિ એમ બંનેનો લાભ મેળવવામાં મદદ કરે છે.

(C) એકકીય અસંયોગીજનન (જેને $Arrhenotoky$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ એક એવી ઘટના છે જેમાં અફલિત અંડકોષો એકકીય નરમાં વિકસે છે,જ્યારે ફલિત અંડકોષો દ્વિકીય માદામાં વિકસે છે. આ પ્રક્રિયા $Hymenoptera$ ગોત્રની લાક્ષણિકતા છે,જેમાં મધમાખીઓ,કીડીઓ અને ભમરીઓનો સમાવેશ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,મધમાખી ($Apis$ $mellifera$) માં,રાણી માખી અફલિત અંડકોષો મૂકે છે જે અસંયોગીજનન દ્વારા નર (ડ્રોન) માં વિકસે છે,જ્યારે ફલિત અંડકોષો કામદાર અથવા રાણી માખીમાં વિકસે છે.

(B) અફલિત પ્રજનન (Parthenogenesis) એ અલિંગી પ્રજનનનો એક પ્રકાર છે જેમાં ગર્ભ અફલિત અંડકોષમાંથી વિકસે છે.
મધમાખીમાં $(Apis \ mellifera)$,રાણી માખી બે પ્રકારના ઈંડા મૂકે છે: ફલિત ઈંડા,જે માદા કામદાર અથવા રાણીમાં વિકસે છે,અને અફલિત ઈંડા,જે અફલિત પ્રજનન દ્વારા નર મધમાખી (drones) માં વિકસે છે.
તેથી,કુદરતી અફલિત પ્રજનન એ મધમાખીમાં નર ઉત્પન્ન કરવાની લાક્ષણિકતા છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
પેરિબ્લાસ્ટુલા,જેને સુપરફિસિયલ બ્લાસ્ટુલા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે સુપરફિસિયલ મેરોબ્લાસ્ટિક ક્લીવેજ દ્વારા રચાય છે.
આ પ્રકારનું ક્લીવેજ સેન્ટ્રોલેસીથલ ઈંડામાં જોવા મળે છે,જે કીટકોની લાક્ષણિકતા છે.
આ પ્રક્રિયામાં,બ્લાસ્ટોડર્મ મધ્યમાં સ્થિત જરદી (yolk) ની આસપાસ એપિથેલિયલ કોષોનું એક સ્તર બનાવે છે.
અન્ય પ્રકારના બ્લાસ્ટુલાથી વિપરીત,પેરિબ્લાસ્ટુલામાં મધ્યવર્તી પોલાણ અથવા બ્લાસ્ટોસીલનો અભાવ હોય છે.

(C) સરીસૃપ અને પક્ષીઓના ઈંડાને $Telolecithal$ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
આ ઈંડામાં મોટી માત્રામાં જરદી (yolk) હાજર હોય છે,જે વનસ્પતિ ધ્રુવ (vegetal pole) પર કેન્દ્રિત હોય છે,જ્યારે સક્રિય કોષરસ (cytoplasm) પ્રાણી ધ્રુવ (animal pole) પર એક નાની તકતી સુધી મર્યાદિત હોય છે.
જરદીનું આ વિતરણ પક્ષીઓ અને સરીસૃપોની લાક્ષણિકતા છે.

(C) કીટકોમાં $Centrolecithal$ (કેન્દ્રિય જરદીય) પ્રકારના ઈંડા જોવા મળે છે.
$Centrolecithal$ ઈંડામાં જરદી (yolk) ઈંડાના કેન્દ્રમાં કેન્દ્રિત હોય છે,જેની આસપાસ કોષરસનું એક સ્તર આવેલું હોય છે.
આ ઈંડાઓને $Megalecithal$ (અથવા $Polylecithal$) તરીકે પણ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેમાં ગર્ભના વિકાસ માટે જરૂરી પુષ્કળ પ્રમાણમાં જરદી હોય છે.
તેથી,કીટકોના ઈંડા $Megalecithal$ અને $Centrolecithal$ બંને પ્રકારના હોય છે.

(B) ટેલોલેસીથલ $(telolecithal)$ અંડકોષમાં,જરદી ખૂબ જ વધુ માત્રામાં હોય છે અને તે એક ધ્રુવ પર કેન્દ્રિત હોય છે,જેને $vegetal$ ધ્રુવ કહેવામાં આવે છે,જ્યારે સક્રિય કોષરસ વિરુદ્ધ ધ્રુવ પર મર્યાદિત હોય છે,જેને $animal$ ધ્રુવ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રકારના ઈંડા સામાન્ય રીતે પક્ષીઓ અને સરીસૃપોમાં જોવા મળે છે.