Productivity Questions in Gujarati

(N/A) પરિસ્થિતિકીય તંત્રની ગતિશીલતામાં, ઉર્જા એક પોષક સ્તરથી બીજા પોષક સ્તર તરફ વહે છે। પૃથ્વી પર પડતા સૂર્યપ્રકાશના આશરે $50 \%$ કિરણો પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે સક્રિય વિકિરણ $(PAR)$ હોય છે। વનસ્પતિઓ $GPP$ બનાવવા માટે આ $PAR$ ના માત્ર $2$ થી $10 \%$ ભાગનો જ ઉપયોગ કરે છે।
$GPP$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનનો કુલ દર છે। આ ઉર્જાનો મોટો ભાગ (ઘણીવાર $90 \%$ સુધી) વનસ્પતિઓ પોતે શ્વસન $(R)$ અને અન્ય ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે વાપરે છે।
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ પરપોષીઓ (તૃણાહારીઓ અને વિઘટકો) દ્વારા વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ જૈવભાર છે। તેની ગણતરી $NPP = GPP - R$ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે।
પ્રકૃતિ ઉચ્ચ જૈવવિવિધતા અને જૈવભાર ધરાવતા જટિલ અને સ્થિર પરિસ્થિતિકીય તંત્રો જાળવીને $GPP$ ને મહત્તમ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે, જે વિવિધ પ્રકારના સજીવોને ટેકો આપે છે। તેનાથી વિપરીત, માનવીય પ્રવૃત્તિઓ (જેમ કે ખેતી) ચોક્કસ પાકોની પસંદગી કરીને અને શ્વસન દ્વારા થતા ઉર્જાના વ્યયને ઘટાડીને $NPP$ ને મહત્તમ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેથી માનવ વપરાશ માટે જૈવભારનું ઉત્પાદન વધારી શકાય।

(A) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે ઉત્પાદકો દ્વારા સૂર્યપ્રકાશની ઉર્જાને જૈવભાર (biomass) ના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત કરવાનો દર. તે સામાન્ય રીતે વજન $(g \cdot m^{-2} \cdot yr^{-1})$ અથવા ઉર્જા $(kcal \cdot m^{-2} \cdot yr^{-1})$ ના એકમમાં માપવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,યુવાન જંગલ સૌથી વધુ ઉત્પાદક છે.
સમર્થન:
$1$. યુવાન જંગલમાં ઝડપથી વિકસતા વૃક્ષો હોય છે જે ઉચ્ચ ચયાપચયની પ્રવૃત્તિ અને જૈવભારના સંચયના તબક્કામાં હોય છે.
$2$. કુદરતી જૂનું જંગલ ચરમ અવસ્થા (climax stage) પર પહોંચી ગયું હોય છે,જ્યાં પ્રકાશસંશ્લેષણનો દર અને શ્વસનનો દર લગભગ સમાન હોય છે,જેના કારણે યુવાન જંગલની સરખામણીમાં તેની ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા ઓછી હોય છે.
$3$. છીછરા પ્રદૂષિત તળાવમાં ઝેરી તત્વો અને યુટ્રોફિકેશનને કારણે પ્રાથમિક ઉત્પાદકો મર્યાદિત હોય છે,જે તેમની વૃદ્ધિને અવરોધે છે.
$4$. આલ્પાઇન ઘાસના મેદાનોમાં વધવા માટેનો સમયગાળો ટૂંકો હોય છે અને પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓ કઠોર હોય છે,જે તેની પ્રાથમિક ઉત્પાદકતાને મર્યાદિત કરે છે.

(N/A) કચરો અને મૃતદ્રવ્ય

કચરો (Litter)	મૃતદ્રવ્ય (Detritus)
$1$. કચરામાં જમીનની ઉપર ઉત્પન્ન થતા તમામ પ્રકારના કચરાનો સમાવેશ થાય છે,જેમાં ઘણીવાર માનવ-નિર્મિત પદાર્થોનો પણ સમાવેશ થાય છે.	$1$. મૃતદ્રવ્ય ખાસ કરીને મૃત વનસ્પતિઓ (ખરેલા પાંદડા,છાલ,ફૂલો) અને પ્રાણીઓના અવશેષો (મળ,મૃતદેહો) થી બનેલું હોય છે.
$2$. કચરામાં જૈવ-વિઘટનીય અને જૈવ-અવિઘટનીય (જેમ કે પ્લાસ્ટિક અથવા કાચ) બંને પદાર્થો હોઈ શકે છે.	$2$. મૃતદ્રવ્યમાં માત્ર કાર્બનિક,જૈવ-વિઘટનીય પદાર્થો હોય છે જેનું વિઘટકો દ્વારા વિઘટન થઈ શકે છે.

$(b)$ પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા

પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા	દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા
$1$. તે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ઉત્પાદકો (લીલી વનસ્પતિઓ) દ્વારા ચોક્કસ સમયગાળામાં એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થયેલ કાર્બનિક દ્રવ્ય (બાયોમાસ) નો જથ્થો છે.	$1$. તે ગ્રાહકો (તૃણાહારીઓ અને માંસાહારીઓ) દ્વારા ચોક્કસ સમયગાળામાં નવા કાર્બનિક દ્રવ્યના નિર્માણનો દર છે.

(C) કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ એક નિશ્ચિત સમયગાળા દરમિયાન એકમ વિસ્તારમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ઉત્પાદકો દ્વારા ઉત્પન્ન કરાયેલ કાર્બનિક દ્રવ્યનો કુલ જથ્થો છે.
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ શ્વસન $(R)$ દરમિયાન ઉત્પાદકો દ્વારા ગુમાવેલી ઉર્જાને બાદ કર્યા પછી વિષમપોષીઓ દ્વારા વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ જૈવભારનો જથ્થો છે.
આ સંબંધ સમીકરણ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે: $NPP = GPP - R$.
જેহেতু શ્વસન $(R)$ હંમેશા ધન મૂલ્ય ધરાવે છે,તેથી $GPP$ હંમેશા $NPP$ કરતા વધારે હોવું જોઈએ.

(B) કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ નિવસનતંત્રમાં પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ઉત્પાદકો દ્વારા એકમ વિસ્તારમાં અને ચોક્કસ સમયગાળામાં ઉત્પન્ન થયેલ કાર્બનિક દ્રવ્યોનો કુલ જથ્થો છે.
આ ઉત્પાદિત ઉર્જાનો કેટલોક ભાગ ઉત્પાદકો દ્વારા તેમના પોતાના શ્વસન $(R)$ માટે વપરાય છે.
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ પરપોષીઓ દ્વારા વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ બાકી રહેલ જૈવભાર છે.
તેમનો સંબંધ આ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $NPP = GPP - R$.
જેથી $R$ હંમેશા ધન મૂલ્ય હોવાથી,$GPP$ હંમેશા $NPP$ કરતા વધારે જ હોય છે $(GPP > NPP)$.

(D) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા ચોક્કસ સમયગાળામાં પ્રતિ એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર કે કાર્બનિક દ્રવ્યનો જથ્થો.
તેને વજન $(g\,m^{-2}\,yr^{-1})$ અથવા ઊર્જા $(kcal\,m^{-2}\,yr^{-1})$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી, વિકલ્પ $D$ સાચી વ્યાખ્યા છે કારણ કે તે ઉત્પાદકો દ્વારા જૈવભાર ઉત્પાદનનો દર દર્શાવે છે.

(A) $NPP$ એટલે ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(Net Primary Productivity)$.
તેને એકમ વિસ્તાર અને એકમ સમયમાં ઉત્પાદકો દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યના જથ્થા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,જે ઉપભોગીઓ (heterotrophs) માટે ઉપલબ્ધ હોય છે.
કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$,ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ અને શ્વસન દરમિયાન થતા વ્યય $(R)$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબના સૂત્ર દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $NPP = GPP - R$.
તેથી,$NPP$ એ $GPP$ માંથી વનસ્પતિ દ્વારા તેમના પોતાના શ્વસન $(R)$ માટે વપરાતી ઊર્જા બાદ કરતાં મળતું મૂલ્ય છે.

(A) ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એટલે ઉત્પાદકો દ્વારા એકમ વિસ્તાર દીઠ અને એકમ સમય દીઠ ઉત્પન્ન થયેલ જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યનો જથ્થો,જેમાં શ્વસન $(R)$ દરમિયાન ગુમાવેલી ઉર્જાને બાદ કરવામાં આવે છે.
ગાણિતિક રીતે,$NPP = GPP - R$,જ્યાં $GPP$ એ કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા છે.
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ ખાસ કરીને વનસ્પતિઓ (ઉત્પાદકો) દ્વારા સંગ્રહિત ઉર્જાનો નિર્દેશ કરે છે જે ઉપભોગીઓ માટે ઉપલબ્ધ હોય છે,તેથી તે નિવસનતંત્રમાં ઉત્પાદક સ્તરની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) ઉત્પાદકતાને ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન એકમ વિસ્તાર દીઠ જૈવભારના ઉત્પાદનના દર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેને દળ $(g/m^2/yr)$ અથવા ઊર્જા $(kcal/m^2/yr)$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,વિવિધ નિવસનતંત્રોની ઉત્પાદકતાની સરખામણી કરવા માટે બંને એકમો પ્રમાણભૂત રીતો છે.

(B) નિવસનતંત્રની કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ઉત્પાદકો દ્વારા કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનનો દર છે.
ઉત્પાદકો,જેમ કે વનસ્પતિઓ અને લીલ,સૌર ઊર્જાને ગ્રહણ કરે છે અને તેને જૈવભારના સ્વરૂપમાં રાસાયણિક ઊર્જામાં રૂપાંતરિત કરે છે.
તેથી,$GPP$ એ ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન એકમ વિસ્તારમાં નિવસનતંત્રના ઉત્પાદકો દ્વારા સંશ્લેષિત કુલ જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના જથ્થાને દર્શાવે છે.
વિકલ્પ $B$ એ સાચી વ્યાખ્યા છે.

(D) ચોખ્ખું પ્રાથમિક ઉત્પાદન $(NPP)$ એટલે ઉત્પાદકો દ્વારા એકમ વિસ્તારમાં અને એકમ સમયમાં ઉત્પન્ન થયેલ જૈવભાર અથવા ઊર્જાનો તે જથ્થો જે તેમના શ્વસન $(R)$ દરમિયાન વપરાયેલી ઊર્જા બાદ કર્યા પછી બાકી રહે છે.
ગાણિતિક રીતે,તેને આ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે: $NPP = GPP - R$,જ્યાં $GPP$ એ કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદન છે.
ચોખ્ખું પ્રાથમિક ઉત્પાદન $(NPP)$ એ ઉત્પાદકોના જૈવભારમાં સંગ્રહિત ઊર્જા દર્શાવે છે,જે આગામી પોષક સ્તર (તૃણાહારીઓ) માટે ઉપલબ્ધ હોય છે.
તેથી,આપેલા તમામ વિધાનો $NPP$ ને યોગ્ય રીતે વર્ણવે છે.

(B) પરિસ્થિતિકીય તંત્રમાં,પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ઉત્પાદકો (વનસ્પતિઓ) દ્વારા એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યનો દર.
દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા એટલે ઉપભોગીઓ (પરપોષીઓ) દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના નિર્માણનો દર.
દ્વિતીયક ઉપભોગીઓ એ પરપોષીઓ છે જેઓ પોતાના જૈવભારના નિર્માણ માટે કાર્બનિક દ્રવ્યોનું સેવન કરે છે,તેથી આ સ્તરે પ્રાપ્ત ઊર્જા એ દ્વિતીયક ઉત્પાદકતાનું પરિણામ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) પરિસ્થિતિકીય તંત્રમાં ઉત્પાદકો દ્વારા કાર્બનિક દ્રવ્યોના સંશ્લેષણના દરને પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા કહેવામાં આવે છે.
કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ઉત્પાદકો દ્વારા નિર્ધારિત કુલ ઊર્જા છે.
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ ઉત્પાદકોના શ્વસન દરમિયાન થતા વ્યય પછી બાકી રહેલી ઊર્જા છે $(NPP = GPP - R)$.
દ્વિતીય ઉત્પાદકતા એ ઉપભોગીઓ (જેમ કે તીતીઘોડો) દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના નિર્માણનો દર છે.
તીતીઘોડો એ પ્રાથમિક ઉપભોગી હોવાથી,તેના વિકાસ અને જૈવભારના સંગ્રહ માટે તેને પ્રાપ્ત થતી ઊર્જાને દ્વિતીય ઉત્પાદકતા કહેવામાં આવે છે.

(C) સમગ્ર જીવાવરણની કુલ ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા વાર્ષિક આશરે $170$ અબજ ટન (શુષ્ક વજન) કાર્બનિક દ્રવ્ય છે.
આમાંથી,મહાસાગરોની ઉત્પાદકતા માત્ર $55$ અબજ ટન છે.
પૃથ્વીની સપાટીના લગભગ $70\%$ ભાગ પર મહાસાગરો હોવા છતાં,પ્રકાશની મર્યાદા અને ઊંડા પાણીમાં પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતાને કારણે સ્થળજ નિવસનતંત્રોની તુલનામાં મહાસાગરોની ઉત્પાદકતા પ્રમાણમાં ઓછી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ નિવસનતંત્રમાં ઉત્પાદકો દ્વારા પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ઉત્પન્ન થતા કાર્બનિક દ્રવ્યોનો કુલ દર છે.
ઉત્પાદકો આ ઉર્જાનો અમુક ભાગ શ્વસન $(R)$ દ્વારા ગુમાવે છે.
બાકી રહેલી ઉર્જા,જે ઉપભોગીઓ માટે ઉપલબ્ધ હોય છે,તેને ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ કહેવામાં આવે છે.
તેમનો સંબંધ આ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $NPP = GPP - R$.
આ સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે: $GPP = NPP + R$.
તે જ રીતે,$R$ માટે ફરીથી ગોઠવતા,આપણને મળે છે: $R = GPP - NPP$.
તેથી,$GPP = NPP + R$ અને $R = GPP - NPP$ બંને સમીકરણો ઉત્પાદકતાના મૂળભૂત સમીકરણ પરથી મેળવેલા સાચા નિરૂપણ છે.

(A) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એ ઉત્પાદકો (વનસ્પતિઓ) દ્વારા સૌર ઊર્જાને કાર્બનિક દ્રવ્યોના સ્વરૂપમાં રાસાયણિક ઊર્જા તરીકે સંગ્રહિત કરવાનો દર છે.
દ્વિતીય ઉત્પાદકતા એટલે ઉપભોગીઓ દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના નિર્માણનો દર.
ઉપભોગીઓ ઉત્પાદકો અથવા અન્ય ઉપભોગીઓને ખાઈને પોતાની ઊર્જા મેળવે છે અને તેઓ આ ગ્રહણ કરેલી ઊર્જાને પોતાના જૈવભાર (biomass) માં રૂપાંતરિત કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એટલે વનસ્પતિઓ દ્વારા પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ઉત્પન્ન થયેલ કુલ કાર્બનિક દ્રવ્યોમાંથી તેમના શ્વસન દરમિયાન વપરાયેલ ઉર્જા બાદ કરતાં બાકી રહેતો જથ્થો.
ગાણિતિક રીતે,$NPP = GPP - R$,જ્યાં $GPP$ એ કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા છે અને $R$ એ ઉત્પાદકો દ્વારા શ્વસનમાં વપરાતી ઉર્જા છે.
આમ,તે વિષમપોષીઓ (તૃણાહારીઓ અને વિઘટકો) માટે ઉપલબ્ધ જૈવભાર દર્શાવે છે.

(B) નિવસનતંત્રમાં ઉત્પાદકતા એટલે ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન એકમ વિસ્તાર દીઠ જૈવભાર (biomass) ઉત્પન્ન થવાનો દર.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,નદી એ વહેતા પાણીનું (lotic) નિવસનતંત્ર છે,જ્યાં પાણીની અસ્પષ્ટતા (turbidity),સતત વહેતું પાણી અને ફાઈટોપ્લાન્કટોન માટે પ્રકાશની મર્યાદિત પ્રાપ્યતાને કારણે પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા સામાન્ય રીતે ખૂબ ઓછી હોય છે.
તેની સરખામણીમાં,તળાવ (સ્થિર પાણીનું નિવસનતંત્ર),ટાપુ અને ખેતર (માનવ સંચાલિત) સામાન્ય રીતે નદીના નિવસનતંત્ર કરતા વધુ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા દર્શાવે છે.

(C) $1$. પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા ચોક્કસ સમયગાળામાં એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થયેલ જૈવભાર કે કાર્બનિક દ્રવ્યનો જથ્થો.
$2$. કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણનો કુલ દર છે.
$3$. વાસ્તવિક પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ $GPP$ માંથી વનસ્પતિઓ દ્વારા થતા શ્વસન વ્યય $(R)$ ને બાદ કરતાં મળે છે $(NPP = GPP - R)$.
$4$. દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા એટલે ઉપભોગીઓ (પરપોષીઓ) દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યના નિર્માણનો દર.
$5$. પ્રાથમિક ઉપભોગીઓ પરપોષીઓ છે જે પ્રાથમિક ઉત્પાદકો દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ જૈવભારનો ઉપયોગ કરીને પોતાના શરીરનું દ્રવ્ય બનાવે છે,તેથી તેમના સ્તરે સંગ્રહિત ઊર્જાને દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા કહેવામાં આવે છે.

(B) નિવસનતંત્રમાં,ઉપભોગીઓ દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના નિર્માણના દરને દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા કહે છે.
ઉપભોગીઓ (વિષમપોષીઓ) વનસ્પતિઓ અથવા અન્ય પ્રાણીઓને ખાઈને ઊર્જા મેળવે છે.
તેમના પોતાના શ્વસન દરમિયાન વ્યય થતી ઊર્જાને બાદ કર્યા પછી,ઉપભોગીઓ દ્વારા સંગ્રહિત બાકી રહેલા જૈવભાર અથવા ઊર્જાને દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનનો કુલ દર છે.
$(b)$ ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ ઉપભોગીઓ માટે ઉપલબ્ધ જૈવભાર છે, જેની ગણતરી $NPP = GPP - R$ (જ્યાં $R$ એ શ્વસન દરમિયાન થતો વ્યય છે) દ્વારા કરવામાં આવે છે.
$(c)$ દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા $(SP)$ એ ઉપભોગીઓ દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના નિર્માણનો દર છે.
તેથી, સાચી જોડ $a-3, b-1, c-2$ છે.

(A) ગ્રાહકો (ઉપભોગીઓ) દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના નિર્માણના દરને દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા કહેવામાં આવે છે.
પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા ઉત્પાદકો (વનસ્પતિઓ) સાથે સંકળાયેલી છે,જ્યારે દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા ગ્રાહકો (પરપોષીઓ) સાથે સંકળાયેલી છે,જેઓ પોતાની જૈવભાર બનાવવા માટે વનસ્પતિઓ દ્વારા ઉત્પન્ન થયેલ કાર્બનિક દ્રવ્યોનો ઉપયોગ કરે છે.

(A) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા એકમ વિસ્તાર દીઠ અને ચોક્કસ સમયગાળામાં ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યનો દર છે.
તે મુખ્યત્વે સૂર્યપ્રકાશ,પાણી,તાપમાન અને પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા પર આધારિત છે.
વરસાદ (પાણી) એ વધુ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા માટે જરૂરી એક મહત્વપૂર્ણ પરિબળ છે કારણ કે તે વનસ્પતિની વૃદ્ધિ અને ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓને ટેકો આપે છે.
રણમાં સૌથી ઓછી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા હોય છે કારણ કે ત્યાંની જમીનમાં ભેજનો અત્યંત અભાવ હોય છે,જે પ્રાથમિક ઉત્પાદકો (વનસ્પતિઓ) ની વૃદ્ધિને મર્યાદિત કરે છે.

(D) પરિસ્થિતિકીય અનુક્રમણ (ecological succession) માં,ચરમ સમુદાય એ નિવસનતંત્રની અંતિમ અને સ્થિર અવસ્થા દર્શાવે છે.
જેમ જેમ સમુદાય પરિપક્વતા પ્રાપ્ત કરે છે,તેમ સમુદાયના શ્વસનનો દર વધે છે અને જૈવભાર (biomass) ઊંચો બને છે.
કારણ કે સમુદાય પર્યાવરણ સાથે સંતુલિત અવસ્થામાં હોય છે,તેથી કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ સમુદાયના કુલ શ્વસન $(R)$ દ્વારા મોટાભાગે સંતુલિત થઈ જાય છે.
તેથી,જ્યારે નિવસનતંત્ર સ્થિર અવસ્થા પ્રાપ્ત કરે છે,ત્યારે ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા ($NPP$ = $GPP$ - $R$) સ્થિર થઈ જાય છે.

(A) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા એકમ સમયમાં એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યનો દર.
સ્થળજ નિવસનતંત્રોમાં,ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવનોમાં સૌથી વધુ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા જોવા મળે છે,કારણ કે ત્યાંનું તાપમાન,પુષ્કળ વરસાદ અને વર્ષભર મળતો સૂર્યપ્રકાશ જેવી અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ ઉચ્ચ જૈવવિવિધતા અને વનસ્પતિની ઝડપી વૃદ્ધિને ટેકો આપે છે.
જોકે પરવાળાના ખડકો (Coral Reefs) અત્યંત ઉત્પાદક જલીય નિવસનતંત્રો છે,પરંતુ આપેલા વિકલ્પોમાં વર્ષાવનો સૌથી વધુ ઉત્પાદકતા ધરાવતું નિવસનતંત્ર છે.

(B) પરિસ્થિતિકીય તંત્રમાં ઉત્પાદકો દ્વારા પ્રકાશસંશ્લેષણની પ્રક્રિયા દ્વારા એકમ સમય અને એકમ વિસ્તારમાં નિર્ધારિત કરવામાં આવતા કાર્બનિક દ્રવ્ય અથવા ઉર્જાના કુલ જથ્થાને કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ અથવા કુલ ઉત્પાદન કહેવામાં આવે છે. તેથી,પરિસ્થિતિકીય તંત્ર દ્વારા નિર્ધારિત કુલ ઉર્જાને કુલ ઉત્પાદન કહેવામાં આવે છે.

(B) સાચો જવાબ પરપોષીઓ (Heterotrophs) છે.
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ એકમ વિસ્તાર અથવા કદમાં એકમ સમય દરમિયાન ઉત્પાદકો દ્વારા સંગ્રહિત કાર્બનિક દ્રવ્યનો જથ્થો છે.
તેની ગણતરી $NPP = GPP - R$ તરીકે કરવામાં આવે છે,જ્યાં $GPP$ એ કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા છે અને $R$ એ શ્વસન દરમિયાન થતો વ્યય દર્શાવે છે.
આ સંગ્રહિત જૈવભાર પરપોષીઓ (જેમાં ઉપભોક્તાઓ અને વિઘટકોનો સમાવેશ થાય છે) માટે ઉર્જા અને પોષક તત્વોના સ્ત્રોત તરીકે કાર્ય કરે છે.

(B) ઉત્પાદકતા એટલે વનસ્પતિઓ દ્વારા પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન એકમ વિસ્તાર દીઠ અને સમયના ગાળામાં જૈવભારના ઉત્પાદનનો દર.
$1$. સકલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ ઉત્પાદકો દ્વારા પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનનો દર છે.
$2$. ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ $GPP$ માંથી વનસ્પતિઓ દ્વારા થતા શ્વસન વ્યય $(R)$ ને બાદ કરતાં મળતું મૂલ્ય છે.
$3$. દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા એટલે ગ્રાહકો દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના નિર્માણનો દર.
તેથી,ગ્રાહક સ્તરે ઉર્જા સંગ્રહને દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા ચોક્કસ સમયગાળામાં એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યનો દર છે.
તે મુખ્યત્વે સૌર વિકિરણ,તાપમાન,ભેજ (વરસાદ/ભેજ) અને જમીનમાં પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા જેવા પર્યાવરણીય પરિબળો દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
વધારે ભેજ અને પૂરતો વરસાદ વનસ્પતિની વૃદ્ધિમાં મદદ કરે છે,જે ઉત્પાદકતા વધારે છે.
તે જ રીતે,જમીનમાં આવશ્યક પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા વનસ્પતિના વિકાસ અને ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે નિર્ણાયક છે,જે સીધી રીતે પ્રાથમિક ઉત્પાદકતાને અસર કરે છે.
તેથી,વધારે પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા માટે વરસાદ (ભેજ) અને પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા બંને આવશ્યક છે.

(D) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા એકમ સમયમાં એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થયેલ જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યનો જથ્થો.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,એકમ સમય અને વિસ્તારમાં લીલી વનસ્પતિઓ દ્વારા સંગ્રહિત કાર્બનિક દ્રવ્યના જથ્થાને પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા કહેવામાં આવે છે.
તેને વજન $(g^{-2} yr^{-1})$ અથવા ઊર્જા $(kcal m^{-2} yr^{-1})$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવવામાં આવે છે.
કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બનિક દ્રવ્યના ઉત્પાદનનો કુલ દર છે,જ્યારે ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ $GPP$ માંથી શ્વસન દરમિયાન થતા વ્યય $(R)$ ને બાદ કરતાં મળે છે,એટલે કે $NPP = GPP - R$.

(C) કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ એટલે નિવસનતંત્રમાં ઉત્પાદકો દ્વારા પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન એકમ વિસ્તાર દીઠ અને એકમ સમય દીઠ ઉત્પન્ન થતા કાર્બનિક દ્રવ્યનો દર.
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ એકમ વિસ્તાર કે કદમાં એકમ સમય દીઠ ઉત્પાદકો દ્વારા સંગ્રહિત કાર્બનિક દ્રવ્યનું વજન છે,જે વિષમપોષીઓ (heterotrophs) દ્વારા વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ હોય છે.
તેનો સંબંધ આ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે: $NPP = GPP - R$,જ્યાં $R$ એ વનસ્પતિઓ દ્વારા થતા શ્વસન દરમિયાન થતા વ્યયને દર્શાવે છે.
આમ,વિધાન $I$ અને $II$ બંને આ પારિસ્થિતિકીય ખ્યાલોનું સચોટ વર્ણન કરે છે,તેથી બંને વિધાનો સાચા છે.

(A) પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન ઉત્પાદકો દ્વારા એકમ સમય અને વિસ્તાર દીઠ કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનના દરને ગ્રોસ પ્રાઈમરી પ્રોડક્ટિવિટી $(GPP)$ કહેવામાં આવે છે.
$NPP$ (નેટ પ્રાઈમરી પ્રોડક્ટિવિટી) એ જૈવભારનો તે જથ્થો છે જે ઉત્પાદકો દ્વારા તેમના પોતાના શ્વસન $(R)$ માટે કાર્બનિક દ્રવ્યોનો ઉપયોગ કર્યા પછી બાકી રહે છે.
તેથી,સંબંધ $NPP = GPP - R$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.

(D) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા એકમ વિસ્તારમાં અને ચોક્કસ સમયગાળામાં ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યનો દર છે.
તે વિવિધ પર્યાવરણીય પરિબળો દ્વારા પ્રભાવિત થાય છે,જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. સૂર્ય વિકિરણો: પ્રકાશ એ પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે ઉર્જાનો મુખ્ય સ્ત્રોત છે.
$2$. પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા: કાર્બનિક સંયોજનોના સંશ્લેષણ માટે આવશ્યક છે.
$3$. તાપમાન: પ્રકાશસંશ્લેષણમાં સામેલ ઉત્સેચકીય પ્રવૃત્તિને અસર કરે છે.
$4$. ઉત્પાદકોની પ્રકાશસંશ્લેષણ ક્ષમતા: પ્રકાશ ઉર્જાને રાસાયણિક ઉર્જામાં રૂપાંતરિત કરવાની વનસ્પતિની આંતરિક કાર્યક્ષમતા.
તેથી,આપેલા તમામ પરિબળો પ્રાથમિક ઉત્પાદકતાના પ્રમાણને અસર કરે છે.

(B) જીવાવરણની કુલ ઉત્પાદકતા મહાસાગરોની ઓછી ઉત્પાદકતા દ્વારા મર્યાદિત છે. જોકે મહાસાગરો પૃથ્વીની સપાટીના લગભગ $71\%$ ભાગને આવરી લે છે,તેમ છતાં કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતામાં તેમનો ફાળો ખૂબ જ ઓછો છે કારણ કે ઊંડા પાણીમાં પોષક તત્વો અને પ્રકાશની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત હોય છે. તેથી,મહાસાગરો દ્વારા ફાળો આપવામાં આવતી ઉત્પાદકતા $Low$ (ઓછી) છે પરંતુ આવરી લેવાયેલ વિસ્તાર તુલનાત્મક રીતે $more$ (વધારે) છે.

(C) ઉષ્ણકટિબંધીય વર્ષાવન (Tropical rain forest) નિવસનતંત્રમાં સૌથી વધુ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા જોવા મળે છે. આનું મુખ્ય કારણ અનુકૂળ આબોહવાકીય પરિસ્થિતિઓ છે,જેમાં વર્ષભર ઊંચું તાપમાન અને પુષ્કળ વરસાદનો સમાવેશ થાય છે,જે ઝડપી વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અને વધુ જૈવભાર (biomass) ના સંગ્રહમાં મદદ કરે છે.

(C) વનસ્પતિઓ પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે આપાત સૌર વિકિરણનો માત્ર એક નાનો અંશ જ ગ્રહણ કરે છે.
કુલ આપાત સૌર વિકિરણમાંથી,$50\;\%$ કરતા ઓછો ભાગ પ્રકાશસંશ્લેષી સક્રિય વિકિરણ $(PAR)$ હોય છે.
વનસ્પતિઓ કુલ $PAR$ ના માત્ર $2 - 10\;\%$ જેટલો ભાગ કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ માટે વાપરે છે.
જોકે,ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ માટે,ગ્રહણ થયેલી ઉર્જા કુલ આપાત સૌર વિકિરણના આશરે $0.8 - 4\;\%$ જેટલી હોય છે.

(D) નિવસનતંત્રની ઉત્પાદકતા એટલે સમયના એકમ દીઠ અને વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભારનો દર.
$Tundra$ (ટુંડ્ર) ને સૌથી ઓછી ઉત્પાદકતા ધરાવતું નિવસનતંત્ર માનવામાં આવે છે કારણ કે ત્યાં તાપમાન અત્યંત નીચું હોય છે, વૃદ્ધિનો સમયગાળો ખૂબ જ ટૂંકો હોય છે અને પોષક તત્વોની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત હોય છે, જે વનસ્પતિની વૃદ્ધિ અને પ્રાથમિક ઉત્પાદકતાને ગંભીર રીતે મર્યાદિત કરે છે.

(C) દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા એટલે ઉપભોક્તાઓ દ્વારા નવા કાર્બનિક પદાર્થોના નિર્માણનો દર.
જોકે,વિધાનમાં જણાવેલ છે કે 'કોઈ નવો કાર્બનિક પદાર્થ બનતો નથી',જે વૈજ્ઞાનિક રીતે ખોટું છે કારણ કે ઉપભોક્તાઓ પ્રાથમિક ઉત્પાદકો પાસેથી મેળવેલી ઉર્જાનો ઉપયોગ કરીને તેમના પોતાના જૈવભાર (પેશીઓ) નું સંશ્લેષણ કરે છે.
કારણમાં જણાવેલ છે કે તે પ્રાથમિક ઉત્પાદકો દ્વારા બનાવેલા ખોરાકનો ઉપયોગ ઉપભોક્તા જૈવભાર બનાવવા માટે થાય છે,જે આ પ્રક્રિયાનું સાચું વર્ણન છે.
આમ,વિધાન ખોટું છે અને કારણ સાચું છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) પરિસ્થિતિકીય તંત્રની ઉત્પાદકતાના અભ્યાસમાં,$GPP$ એટલે ગ્રોસ પ્રાઈમરી પ્રોડક્ટિવિટી (કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા),જે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનનો કુલ દર છે.
$NPP$ એટલે નેટ પ્રાઈમરી પ્રોડક્ટિવિટી (ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા),જે વિષમપોષી સજીવો દ્વારા વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ જૈવભાર (biomass) છે.
$R$ એ શ્વસન દ્વારા થતો વ્યય દર્શાવે છે,જે વનસ્પતિઓ દ્વારા તેમની પોતાની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે વપરાતી ઉર્જા છે.
આ સંબંધ $NPP = GPP - R$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.

(B) ઉત્પાદકતા એટલે એકમ વિસ્તાર દીઠ અને ચોક્કસ સમયગાળામાં જૈવભારના ઉત્પાદનનો દર.
તેને વજન $(gm^{-2}yr^{-1})$ અથવા ઊર્જા $(kcal,m^{-2}yr^{-1})$ ના એકમોમાં વ્યક્ત કરવામાં આવે છે.
આ પ્રશ્ન ઉત્પાદકતાના સામાન્ય માપન વિશે પૂછે છે, તેથી સાચો જવાબ ઉત્પાદકતા છે.

(D) ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એટલે ઉત્પાદકો દ્વારા એકમ વિસ્તાર અને એકમ સમયમાં ઉત્પન્ન થયેલ જૈવભાર કે કાર્બનિક પદાર્થોનો જથ્થો,જે વિષમપોષીઓ (તૃણાહારીઓ અને વિઘટકો) ના વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,તે કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ માંથી વનસ્પતિઓ દ્વારા શ્વસન $(R)$ માં વપરાતી ઉર્જાને બાદ કરીને મેળવવામાં આવે છે.
તેનું સૂત્ર છે: $NPP = GPP - R$.
તેથી,વિધાન $A$ અને $B$ બંને $NPP$ નું યોગ્ય વર્ણન કરે છે.

(B) $1$. ઉત્પાદકતા એટલે એકમ વિસ્તાર દીઠ અને ચોક્કસ સમયગાળામાં જૈવભારના ઉત્પાદનનો દર.
$2$. પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા એકમ વિસ્તાર દીઠ અને ચોક્કસ સમયગાળામાં ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર અથવા કાર્બનિક પદાર્થોનો જથ્થો.
$3$. દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા એટલે ઉપભોક્તાઓ (પરપોષીઓ) દ્વારા નવા કાર્બનિક પદાર્થોના નિર્માણનો દર.
$4$. તેથી,જે દરે ઉપભોક્તાઓ નવા કાર્બનિક પદાર્થોનું નિર્માણ કરે છે તેને દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા કહેવામાં આવે છે.

(B) સમગ્ર જીવાવરણની વાર્ષિક ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા કાર્બનિક પદાર્થોના અંદાજિત $170$ બિલિયન ટન (શુષ્ક વજન) જેટલી છે.
આ મૂલ્ય પૃથ્વી પરના તમામ ઉત્પાદકો (વનસ્પતિઓ,લીલ અને ફાઈટોપ્લેન્કટોન) દ્વારા શ્વસન દરમિયાન થતા વ્યયને બાદ કર્યા પછી એક વર્ષમાં ઉત્પન્ન થયેલ કુલ જૈવભારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

(A) પૃથ્વીની સપાટીનો લગભગ $70 \%$ ભાગ પાણી દ્વારા,મુખ્યત્વે મહાસાગરો સ્વરૂપે રોકાયેલો છે. આટલા વિશાળ વિસ્તાર હોવા છતાં,મહાસાગરોની ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા સ્થળજ નિવસનતંત્રોની સરખામણીમાં ઘણી ઓછી છે. સમગ્ર જીવાવરણની કુલ ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા આશરે $170$ બિલિયન ટન (સૂકું વજન) કાર્બનિક દ્રવ્ય છે. આમાંથી,મહાસાગરોની ઉત્પાદકતા માત્ર $55$ બિલિયન ટન છે. તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે પૃથ્વીની સપાટીનો $70 \%$ ભાગ મહાસાગરો દ્વારા રોકાયેલો છે અને તેમની ઉત્પાદકતા $55$ બિલિયન ટન છે.

(D) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા ચોક્કસ સમયગાળામાં એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભારનો દર.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી ઉષ્ણકટિબંધના વર્ષાજંગલોમાં સૌથી વધુ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા જોવા મળે છે,કારણ કે ત્યાં આખા વર્ષ દરમિયાન પુષ્કળ સૂર્યપ્રકાશ અને વરસાદ મળે છે,જે વનસ્પતિના વિકાસ અને પ્રકાશસંશ્લેષણના ઊંચા દર માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ છે.
તેની સરખામણીમાં,રણમાં પાણીની અછતને કારણે ઉત્પાદકતા ખૂબ ઓછી હોય છે,અને સમશીતોષ્ણ જંગલો તથા ઘાસના મેદાનોમાં મોસમી મર્યાદાઓને કારણે ઉષ્ણકટિબંધના વર્ષાજંગલોની તુલનામાં ઉત્પાદકતા ઓછી હોય છે.

(B) પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા ચોક્કસ સમયગાળામાં એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યનો જથ્થો.
તેને વજન $(g/m^2)$ અથવા ઉર્જા $(kcal/m^2)$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવવામાં આવે છે.

(D) $GPP$ નો નોંધપાત્ર જથ્થો વનસ્પતિઓ દ્વારા શ્વસનમાં વપરાય છે. ગ્રોસ પ્રાઈમરી પ્રોડક્ટિવિટીમાંથી શ્વસન દરમિયાન થતો વ્યય $(R)$ બાદ કરતાં નેટ પ્રાઈમરી પ્રોડક્ટિવિટી $(NPP)$ મળે છે.
તેથી,$R$ એ શ્વસન દરમિયાન થતો વ્યય (Respiratory loss) દર્શાવે છે.

(C) વિધાન $I$ સાચું છે કારણ કે પૃથ્વી પરના તમામ નિવસનતંત્રો માટે સૌર ઉર્જા એ ઉર્જાનો અંતિમ સ્ત્રોત છે.
વિધાન $II$ ખોટું છે કારણ કે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનના દરને ગ્રોસ પ્રાઈમરી પ્રોડક્ટિવિટી $\text{(GPP)}$ કહેવામાં આવે છે,નેટ પ્રાઈમરી પ્રોડક્ટિવિટી $\text{(NPP)}$ નહીં. $\text{NPP}$ ને $\text{GPP}$ માંથી શ્વસન દરમિયાન થતા વ્યય $\text{(R)}$ ને બાદ કરીને વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે,એટલે કે $\text{NPP} = \text{GPP} - \text{R}$.

(D) ઉત્પાદકતા એટલે ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન એકમ વિસ્તાર દીઠ જૈવભારના ઉત્પાદન અથવા ઉર્જાના સંગ્રહનો દર.
તે એક દર હોવાથી,તેમાં સમયનો ઘટક હોવો આવશ્યક છે.
જૈવભાર ઉત્પાદકતા સામાન્ય રીતે $g m^{-2} yr^{-1}$ જેવા એકમોમાં માપવામાં આવે છે,અને ઉર્જા ઉત્પાદકતા $KCal m^{-2} yr^{-1}$ જેવા એકમોમાં માપવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$(KCal m^{-2}) yr^{-1}$ એ એકમ વિસ્તાર દીઠ અને એકમ સમય દીઠ ઉર્જાના સંગ્રહનો દર દર્શાવે છે,જે નિવસનતંત્રની ઉત્પાદકતા માટેનો સાચો એકમ છે.

(A) ઉત્પાદકતા એટલે ચોક્કસ સમયગાળા દરમિયાન એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભારનો દર.
તેને દળ $(gm^{-2} yr^{-1})$ અથવા ઉર્જા $(Kcal m^{-2} yr^{-1})$ ના સંદર્ભમાં દર્શાવવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$gm^{-2} yr^{-1}$ એ જૈવભારના સંદર્ભમાં પ્રાથમિક ઉત્પાદકતાનો એકમ દર્શાવે છે.