પરિસ્થિતિકીય તંત્રની ગતિશીલતાના સંદર્ભમાં નીચેના વિધાનને ન્યાયી ઠેરવો: "પ્રકૃતિ કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા (Gross Primary Productivity) વધારવા તરફ વલણ ધરાવે છે, જ્યારે મનુષ્ય ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા (Net Primary Productivity) વધારવા તરફ વલણ ધરાવે છે".

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પરિસ્થિતિકીય તંત્રની ગતિશીલતામાં, ઉર્જા એક પોષક સ્તરથી બીજા પોષક સ્તર તરફ વહે છે। પૃથ્વી પર પડતા સૂર્યપ્રકાશના આશરે $50 \%$ કિરણો પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે સક્રિય વિકિરણ $(PAR)$ હોય છે। વનસ્પતિઓ $GPP$ બનાવવા માટે આ $PAR$ ના માત્ર $2$ થી $10 \%$ ભાગનો જ ઉપયોગ કરે છે।
$GPP$ એ પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનનો કુલ દર છે। આ ઉર્જાનો મોટો ભાગ (ઘણીવાર $90 \%$ સુધી) વનસ્પતિઓ પોતે શ્વસન $(R)$ અને અન્ય ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે વાપરે છે।
ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એ પરપોષીઓ (તૃણાહારીઓ અને વિઘટકો) દ્વારા વપરાશ માટે ઉપલબ્ધ જૈવભાર છે। તેની ગણતરી $NPP = GPP - R$ સૂત્ર દ્વારા કરવામાં આવે છે।
પ્રકૃતિ ઉચ્ચ જૈવવિવિધતા અને જૈવભાર ધરાવતા જટિલ અને સ્થિર પરિસ્થિતિકીય તંત્રો જાળવીને $GPP$ ને મહત્તમ બનાવવાનો પ્રયત્ન કરે છે, જે વિવિધ પ્રકારના સજીવોને ટેકો આપે છે। તેનાથી વિપરીત, માનવીય પ્રવૃત્તિઓ (જેમ કે ખેતી) ચોક્કસ પાકોની પસંદગી કરીને અને શ્વસન દ્વારા થતા ઉર્જાના વ્યયને ઘટાડીને $NPP$ ને મહત્તમ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેથી માનવ વપરાશ માટે જૈવભારનું ઉત્પાદન વધારી શકાય।

Explore More

Similar Questions

ગ્રાહક સ્તરે ઉર્જા સંગ્રહને શું કહેવામાં આવે છે?

વધારે પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા શેના પર આધાર રાખે છે?

કોલમ-$I$ ને કોલમ-$II$ સાથે જોડો અને સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
કોલમ-$I$કોલમ-$II$
$(a)$ મહાસાગરની $\text{NPP}$$(i)$ $115$ અબજ ટન
$(b)$ સમગ્ર જીવાવરણની વાર્ષિક $\text{NPP}$$(ii)$ $170$ અબજ ટન
$(c)$ સ્થળજ નિવસનતંત્રની $\text{NPP}$$(iii)$ $55$ અબજ ટન
$(d)$ દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા$(iv)$ વિષમપોષીઓ

પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન વનસ્પતિઓ દ્વારા ચોક્કસ સમયગાળામાં એકમ વિસ્તાર દીઠ ઉત્પન્ન થતા જૈવભાર અથવા કાર્બનિક દ્રવ્યના જથ્થાને શું કહેવામાં આવે છે?

એકમ સમય અને વિસ્તારમાં લીલી વનસ્પતિઓ દ્વારા સંગ્રહિત કાર્બનિક દ્રવ્યના જથ્થાને શું કહેવામાં આવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo