Gujarati

Basic of Linear Inequalities Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Linear Inequalities · Basic of Linear Inequalities

84+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 34 of 84 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
નીચેની અસમતા ઉકેલો: $|4-x|+1 < 3$
A
$x \in (2, 6)$
B
$x \in (0, 4)$
C
$x \in (-2, 2)$
D
$x \in (4, 8)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $|4-x|+1 < 3$
બંને બાજુથી $1$ બાદ કરતા: $|4-x| < 2$
આના સમકક્ષ: $-2 < 4-x < 2$
બધા ભાગમાંથી $4$ બાદ કરતા: $-6 < -x < -2$
$-1$ વડે ગુણતા અને અસમતાની નિશાનીઓ ઉલટાવતા: $6 > x > 2$
આમ,ઉકેલ ગણ $x \in (2, 6)$ છે.
52
MediumMCQ
નીચેની અસમતા ઉકેલો: $\frac{2x+3}{5} - 2 < \frac{3(x-2)}{5}$
A
$x > -1$
B
$x < -1$
C
$x > 1$
D
$x < 1$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $\frac{2x+3}{5} - 2 < \frac{3(x-2)}{5}$
છેદ દૂર કરવા માટે આખી અસમતાને $5$ વડે ગુણતા:
$(2x + 3) - 10 < 3(x - 2)$
બંને બાજુ સાદું રૂપ આપતા:
$2x - 7 < 3x - 6$
બંને બાજુથી $2x$ બાદ કરતા:
$-7 < x - 6$
બંને બાજુ $6$ ઉમેરતા:
$-1 < x$
તેથી,ઉકેલ $x > -1$ છે,જેને અંતરાલ સ્વરૂપમાં $(-1, \infty)$ તરીકે લખી શકાય.
53
DifficultMCQ
$x$ માટે અસમતા ઉકેલો: $\frac{|x-2|-1}{|x-2|-2} \leq 0$
A
$x \in [0, 1] \cup [3, 4]$
B
$x \in (0, 1) \cup (3, 4)$
C
$x \in [0, 1) \cup (3, 4]$
D
$x \in (0, 1] \cup [3, 4)$

Solution

(D) ધારો કે $y = |x-2|$.
તેથી અસમતા $\frac{y-1}{y-2} \leq 0$ બને છે.
નિર્ણાયક બિંદુઓ $y=1$ અને $y=2$ છે.
અપૂર્ણાંક $\leq 0$ થાય તે માટે,$y$ એ બીજની વચ્ચે હોવું જોઈએ,જેમાં અંશનું બીજ સમાવિષ્ટ છે પરંતુ છેદનું બીજ બાકાત છે: $1 \leq y < 2$.
$y = |x-2|$ પાછું મૂકતા,આપણને $1 \leq |x-2| < 2$ મળે છે.
આ બે ભાગમાં વહેંચાય છે:
$1) |x-2| \geq 1 \implies x-2 \leq -1$ અથવા $x-2 \geq 1 \implies x \leq 1$ અથવા $x \geq 3$.
$2) |x-2| < 2 \implies -2 < x-2 < 2 \implies 0 < x < 4$.
આ શરતોનો છેદ લેતા:
$(x \leq 1 \text{ અથવા } x \geq 3) \cap (0 < x < 4) = (0, 1] \cup [3, 4)$.
આમ,$x \in (0, 1] \cup [3, 4)$.
54
Difficult
નીચેની અસમતા માટે $x$ ની કિંમત શોધો: $-5 \leq \frac{2-3x}{4} \leq 9$

Solution

(N/A) આપેલ છે,$-5 \leq \frac{2-3x}{4} \leq 9$.
બધી બાજુ $4$ વડે ગુણતા:
$-20 \leq 2-3x \leq 36$.
બધી બાજુમાંથી $2$ બાદ કરતા:
$-20-2 \leq -3x \leq 36-2$.
$-22 \leq -3x \leq 34$.
$-3$ વડે ભાગતા (અસમતાની નિશાની બદલાશે):
$\frac{-22}{-3} \geq x \geq \frac{34}{-3}$.
$\frac{22}{3} \geq x \geq -\frac{34}{3}$.
આમ,$-\frac{34}{3} \leq x \leq \frac{22}{3}$.
અંતરાલ સ્વરૂપમાં,$x \in \left[-\frac{34}{3}, \frac{22}{3}\right]$.
55
EasyMCQ
જો $|x+2| \leq 9$ હોય,તો નીચેનામાંથી શું સાચું છે?
A
$x \in (-11, 7)$
B
$x \in [-11, 7]$
C
$x \in (-\infty, -11] \cup [7, \infty)$
D
$x \in (-\infty, -11) \cup (7, \infty)$

Solution

(B) આપેલ અસમતા $|x+2| \leq 9$ છે.
માનાંક અસમતાના ગુણધર્મ મુજબ,$|u| \leq a$ નો અર્થ $-a \leq u \leq a$ થાય છે,જ્યાં $a > 0$.
આ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$-9 \leq x+2 \leq 9$
બધા પદોમાંથી $2$ બાદ કરતા:
$-9 - 2 \leq x \leq 9 - 2$
$-11 \leq x \leq 7$
અંતરાલ સ્વરૂપમાં,આને $x \in [-11, 7]$ તરીકે લખી શકાય.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
56
EasyMCQ
સંખ્યા રેખા પર દર્શાવેલ અસમતા કઈ છે?
Question diagram
A
$x \geq 2$
B
$x \in(-\infty, 2)$
C
$x > 2$
D
$x \leq 2$

Solution

(C) સંખ્યા રેખા પર $2$ આગળ ખુલ્લું વર્તુળ દર્શાવેલ છે,જે સૂચવે છે કે $2$ ઉકેલ ગણમાં સમાવિષ્ટ નથી.
છાયાંકિત ભાગ $2$ ની જમણી બાજુએ વિસ્તરેલો છે,જે $2$ કરતા મોટી તમામ કિંમતો દર્શાવે છે.
તેથી,અસમતા $x > 2$ છે.
57
EasyMCQ
આકૃતિ માં દર્શાવેલ રંગીન પ્રદેશ એ $\ldots . . . .$ નો ઉકેલ ગણ છે.
Question diagram
A
$x \geq 0, y \geq 0$
B
$x \leq 0, y \geq 0$
C
$x > 0, y > 0$
D
$x \geq 0, y \leq 0$

Solution

(B) રંગીન પ્રદેશ કાર્તેઝિયન સમતલના બીજા ચરણમાં આવેલો છે.
બીજા ચરણમાં,$x$-યામ અ-ધન $(x \leq 0)$ છે અને $y$-યામ અ-ઋણ $(y \geq 0)$ છે.
અક્ષો છાયાંકિત પ્રદેશમાં સમાવિષ્ટ હોવાથી,અસમતાઓ $x \leq 0$ અને $y \geq 0$ છે.
58
MediumMCQ
$|x-1| \leq -1$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(0, 2)$
B
$[0, 2]$
C
$(-\infty, -1] \cup [1, \infty)$
D
$\emptyset$

Solution

(D) કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યાનું નિરપેક્ષ મૂલ્ય હંમેશા અ-ઋણ હોય છે,એટલે કે તમામ $x \in \mathbb{R}$ માટે $|x-1| \geq 0$ થાય.
આપેલ અસમતા $|x-1| \leq -1$ માટે,આપણે $x$ ની એવી કિંમતો શોધી રહ્યા છીએ જેના માટે નિરપેક્ષ મૂલ્ય $-1$ કરતા નાનું અથવા તેના જેટલું હોય.
અ-ઋણ સંખ્યા ક્યારેય ઋણ સંખ્યા કરતા નાની કે તેના જેટલી હોઈ શકે નહીં,તેથી $x$ ની એવી કોઈ વાસ્તવિક કિંમત નથી જે આ શરતનું પાલન કરે.
તેથી,ઉકેલ ગણ ખાલી ગણ છે,જેને $\emptyset$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
59
EasyMCQ
$|x|+|x-2| < 2$ નો ઉકેલ ગણ સંખ્યા રેખા પર કેવી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે?
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(C) અસમતા $|x| + |x-2| < 2$ ને ઉકેલવા માટે,આપણે નિર્ણાયક બિંદુઓ $x=0$ અને $x=2$ ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.
કિસ્સો $1$: $x < 0$
$-x - (x-2) < 2 \implies -2x + 2 < 2 \implies -2x < 0 \implies x > 0$. આ $x < 0$ સાથે વિરોધાભાસ ધરાવે છે,તેથી અહીં કોઈ ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $2$: $0 \leq x < 2$
$x - (x-2) < 2 \implies 2 < 2$,જે અસત્ય છે. અહીં કોઈ ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $3$: $x \geq 2$
$x + (x-2) < 2 \implies 2x - 2 < 2 \implies 2x < 4 \implies x < 2$. આ $x \geq 2$ સાથે વિરોધાભાસ ધરાવે છે,તેથી અહીં કોઈ ઉકેલ નથી.
આમ,આપેલ અસમતા માટે કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ નથી.
60
EasyMCQ
$|x-1| + |x+1| < 2$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(-1, 1)$
B
$[-1, 1]$
C
$\emptyset$
D
$\{-1, 1\}$

Solution

(C) આપણને અસમતા $|x-1| + |x+1| < 2$ આપેલી છે.
કિસ્સો $1$: જો $x < -1$ હોય,તો $|x-1| = -(x-1) = -x+1$ અને $|x+1| = -(x+1) = -x-1$.
અસમતા $(-x+1) + (-x-1) < 2$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $-2x < 2$ અથવા $x > -1$ થાય છે.
આ આપણી ધારણા $x < -1$ થી વિરોધાભાસી હોવાથી,આ અંતરાલમાં કોઈ ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $2$: જો $-1 \le x < 1$ હોય,તો $|x-1| = -(x-1) = -x+1$ અને $|x+1| = x+1$.
અસમતા $(-x+1) + (x+1) < 2$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $2 < 2$ થાય છે.
આ એક વિરોધાભાસ છે,તેથી આ અંતરાલમાં કોઈ ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $3$: જો $x \ge 1$ હોય,તો $|x-1| = x-1$ અને $|x+1| = x+1$.
અસમતા $(x-1) + (x+1) < 2$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $2x < 2$ અથવા $x < 1$ થાય છે.
આ આપણી ધારણા $x \ge 1$ થી વિરોધાભાસી હોવાથી,આ અંતરાલમાં કોઈ ઉકેલ નથી.
તેથી,ઉકેલ ગણ ખાલી ગણ છે,જેને $\emptyset$ વડે દર્શાવવામાં આવે છે.
61
EasyMCQ
જો $\frac{1}{x-4} < 0$,જ્યાં $x \in R$,તો $x \in$
A
$(-\infty, 4)$
B
$(4, \infty)$
C
$R$
D
$\phi$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $\frac{1}{x-4} < 0$ છે.
અંશ ધન અચળાંક $(1 > 0)$ હોવાથી,અપૂર્ણાંક ત્યારે જ ઋણ થશે જો છેદ ઋણ હોય.
તેથી,$x - 4 < 0$ હોવું જોઈએ.
$x$ માટે ઉકેલતા,આપણને $x < 4$ મળે છે.
અંતરાલ સંકેતમાં,આ $x \in (-\infty, 4)$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
62
EasyMCQ
જો $5x \geq -10$ અને $x \in N$ હોય,તો $x \in$?
A
$[-2, \infty)$
B
$\phi$
C
$N$
D
$\{1, 2, 3, \dots\}$

Solution

(C) આપેલ અસમતા $5x \geq -10$ છે.
બંને બાજુ $5$ વડે ભાગતા,આપણને $x \geq -2$ મળે છે.
અહીં આપેલ છે કે $x \in N$,જ્યાં $N$ એ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ $\{1, 2, 3, \dots\}$ છે.
બધી જ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓ $-2$ કરતા મોટી હોવાથી,ઉકેલ ગણ એ પ્રાકૃતિક સંખ્યાઓનો ગણ $N$ છે.
63
EasyMCQ
$|x-1|+|x-2| < 3$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(0,3)$
B
$(1,2)$
C
$(0,2)$
D
$(2,3)$

Solution

(A) અસમતા $|x-1|+|x-2| < 3$ ને ઉકેલવા માટે,આપણે ક્રાંતિક બિંદુઓ $x=1$ અને $x=2$ ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.
કિસ્સો $1$: જો $x < 1$,તો $-(x-1) - (x-2) < 3 \implies -x+1-x+2 < 3 \implies -2x+3 < 3 \implies -2x < 0 \implies x > 0$. તેથી,$0 < x < 1$.
કિસ્સો $2$: જો $1 \le x < 2$,તો $(x-1) - (x-2) < 3 \implies x-1-x+2 < 3 \implies 1 < 3$,જે $1 \le x < 2$ માટે હંમેશા સાચું છે.
કિસ્સો $3$: જો $x \ge 2$,તો $(x-1) + (x-2) < 3 \implies 2x-3 < 3 \implies 2x < 6 \implies x < 3$. તેથી,$2 \le x < 3$.
બધા કિસ્સાઓને જોડતા,ઉકેલ ગણ $(0, 1) \cup [1, 2) \cup [2, 3) = (0, 3)$ મળે છે.
64
EasyMCQ
$|x-1|+|x+1| < 2$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(-1, 1)$
B
$[-1, 1]$
C
$\phi$
D
$\{-1, 1\}$

Solution

(C) અમે $x$ માટે અલગ-અલગ અંતરાલોને ધ્યાનમાં લઈને અસમતા $|x-1| + |x+1| < 2$ નું વિશ્લેષણ કરીએ છીએ:
$1$. જો $x < -1$ હોય,તો $|x-1| = -(x-1) = -x+1$ અને $|x+1| = -(x+1) = -x-1$ થાય. અસમતા $(-x+1) + (-x-1) < 2$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $-2x < 2$ અથવા $x > -1$ થાય છે. આ અમારી ધારણા $x < -1$ નો વિરોધાભાસ કરે છે,તેથી આ અંતરાલમાં કોઈ ઉકેલ નથી.
$2$. જો $-1 \le x < 1$ હોય,તો $|x-1| = -(x-1) = -x+1$ અને $|x+1| = x+1$ થાય. અસમતા $(-x+1) + (x+1) < 2$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $2 < 2$ થાય છે. આ એક ખોટું વિધાન છે,તેથી આ અંતરાલમાં કોઈ ઉકેલ નથી.
$3$. જો $x \ge 1$ હોય,તો $|x-1| = x-1$ અને $|x+1| = x+1$ થાય. અસમતા $(x-1) + (x+1) < 2$ બને છે,જેનું સાદું રૂપ $2x < 2$ અથવા $x < 1$ થાય છે. આ અમારી ધારણા $x \ge 1$ નો વિરોધાભાસ કરે છે,તેથી આ અંતરાલમાં કોઈ ઉકેલ નથી.
આમ,$x$ ની કોઈ કિંમત અસમતાનું સમાધાન કરતી નથી,તેથી ઉકેલ ગણ ખાલી ગણ છે,જેને $\phi$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
65
MediumMCQ
જો $|x-2| \geq 8$ હોય,તો $x \in$
A
$(-6, 10)$
B
$(-\infty, -6) \cup (10, \infty)$
C
$(-\infty, -6] \cup [10, \infty)$
D
$(-\infty, -6) \cup [10, \infty)$

Solution

(C) આપેલ અસમતા $|x-2| \geq 8$ છે.
માનાંક અસમતાના ગુણધર્મ મુજબ,$|u| \geq a$ નો અર્થ $u \leq -a$ અથવા $u \geq a$ થાય છે.
આ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$x - 2 \leq -8$ અથવા $x - 2 \geq 8$.
પ્રથમ ભાગ ઉકેલતા: $x \leq -8 + 2 \implies x \leq -6$.
બીજો ભાગ ઉકેલતા: $x \geq 8 + 2 \implies x \geq 10$.
આમ,$x \in (-\infty, -6] \cup [10, \infty)$.
66
EasyMCQ
જો $|x+2| \leq 8$ હોય તો $x \in$
A
$[-10, 6]$
B
$(-10, 6)$
C
$(-\infty, -10] \cup [6, \infty)$
D
$[-10, \infty)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $|x+2| \leq 8$ છે.
માનાંક અસમતાના ગુણધર્મ મુજબ,$|u| \leq a$ નો અર્થ $-a \leq u \leq a$ થાય છે.
આ ગુણધર્મનો ઉપયોગ કરતા:
$-8 \leq x+2 \leq 8$.
અસમતાના દરેક ભાગમાંથી $2$ બાદ કરતા:
$-8 - 2 \leq x \leq 8 - 2$.
$-10 \leq x \leq 6$.
તેથી,$x \in [-10, 6]$.
67
MediumMCQ
$\frac{x^{2}}{x^{2}+1} < 0$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$0$
B
$(-1, 1)$
C
$\phi$
D
$R$

Solution

(C) કોઈપણ વાસ્તવિક સંખ્યા $x$ માટે,$x^{2} \ge 0$ થાય.
કારણ કે $x^{2} \ge 0$,તેથી $x^{2} + 1 \ge 1 > 0$ થાય.
આમ,છેદ $x^{2} + 1$ એ તમામ $x \in R$ માટે હંમેશા ધન છે.
અપૂર્ણાંક $\frac{x^{2}}{x^{2}+1}$ એ અ-ઋણ સંખ્યા અને ધન સંખ્યાનો ગુણોત્તર છે,જે સૂચવે છે કે તમામ $x \in R$ માટે $\frac{x^{2}}{x^{2}+1} \ge 0$ થાય.
તેથી,$x$ ની એવી કોઈ વાસ્તવિક કિંમત નથી જેના માટે $\frac{x^{2}}{x^{2}+1} < 0$ થાય.
આથી,ઉકેલ ગણ ખાલી ગણ છે,જેને $\phi$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
68
EasyMCQ
જો $|x-3|=x-3$ હોય,તો $x \in \ldots$
A
$[3, \infty)$
B
$R$
C
$(-\infty, 3]$
D
$(-3, 3)$

Solution

(A) માનાંક વિધેયની વ્યાખ્યા મુજબ $|a| = a$ જો $a \ge 0$ હોય.
આપેલ સમીકરણ $|x-3| = x-3$ ત્યારે જ શક્ય છે જો માનાંકની અંદરની કિંમત અઋણ હોય.
તેથી,$x-3 \ge 0$ હોવું જોઈએ.
આ અસમતા ઉકેલતા,આપણને $x \ge 3$ મળે છે.
અંતરાલ સ્વરૂપમાં,આને $[3, \infty)$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
69
MediumMCQ
જો $\left|x+\frac{1}{x}\right| \geq 2$ હોય,તો $x \in$
A
$R - \{0\}$
B
$R - \{\pm 1\}$
C
$R$
D
$0$

Solution

(A) અમને અસમતા $\left|x+\frac{1}{x}\right| \geq 2$ આપેલ છે.
કિસ્સો $1$: જો $x > 0$ હોય,તો $x + \frac{1}{x} \geq 2$. $AM-GM$ અસમતા મુજબ,$x > 0$ માટે,$\frac{x + \frac{1}{x}}{2} \geq \sqrt{x \cdot \frac{1}{x}} = 1$,જે સૂચવે છે કે $x + \frac{1}{x} \geq 2$. આ તમામ $x > 0$ માટે સાચું છે.
કિસ્સો $2$: જો $x < 0$ હોય,તો ધારો કે $x = -y$ જ્યાં $y > 0$. તો $\left|-y - \frac{1}{y}\right| = \left|-(y + \frac{1}{y})\right| = y + \frac{1}{y} \geq 2$. આ પણ તમામ $y > 0$ માટે સાચું છે,એટલે કે તે તમામ $x < 0$ માટે સાચું છે.
કારણ કે $x$ એ $0$ હોઈ શકે નહીં (કારણ કે $\frac{1}{x}$ અવ્યાખ્યાયિત છે),તેથી આ અસમતા તમામ $x \in R - \{0\}$ માટે સાચી છે.
70
MediumMCQ
જો $|x-2| \geq |x-4|$ હોય તો $x \in \ldots$
A
$[2, 4]$
B
$[3, \infty)$
C
$[3, 6]$
D
$[-4, -2]$

Solution

(B) આપેલ અસમતા $|x-2| \geq |x-4|$ છે.
બંને બાજુઓ અ-ઋણ હોવાથી,આપણે બંને બાજુનો વર્ગ કરી શકીએ:
$(x-2)^2 \geq (x-4)^2$
$x^2 - 4x + 4 \geq x^2 - 8x + 16$
બંને બાજુથી $x^2$ બાદ કરતા:
$-4x + 4 \geq -8x + 16$
બંને બાજુ $8x$ ઉમેરતા:
$4x + 4 \geq 16$
બંને બાજુથી $4$ બાદ કરતા:
$4x \geq 12$
$4$ વડે ભાગતા:
$x \geq 3$
આમ,$x \in [3, \infty)$.
71
MediumMCQ
જો $\frac{x^{2}}{x-5} < 0$ હોય,તો $x \in$
A
$(-\infty, 0) \cup (0, 5)$
B
$(-5, 5)$
C
$(-\sqrt{5}, \sqrt{5})$
D
$(0, 5)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $\frac{x^{2}}{x-5} < 0$ છે.
બધા વાસ્તવિક $x$ માટે $x^2 \ge 0$ હોવાથી,પદાવલિ $\frac{x^2}{x-5}$ ત્યારે જ ઋણ હોય જ્યારે છેદ ઋણ હોય અને અંશ શૂન્ય ન હોય.
$1$. અંશ $x^2 > 0$ સૂચવે છે કે $x \neq 0$.
$2$. છેદ $x-5 < 0$ સૂચવે છે કે $x < 5$.
આ શરતોને જોડતા,આપણને $x < 5$ અને $x \neq 0$ મળે છે.
આમ,ઉકેલ ગણ $x \in (-\infty, 0) \cup (0, 5)$ છે.
72
MediumMCQ
જો $\frac{|x-1|}{x-1} \leq 0$ હોય,તો $x \in$
A
$(-\infty, 1)$
B
$(1, \infty)$
C
$(-1, 1)$
D
$\phi$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $\frac{|x-1|}{x-1} \leq 0$ છે.
પદાવલિ વ્યાખ્યાયિત થાય તે માટે છેદ શૂન્ય ન હોવો જોઈએ,તેથી $x - 1 \neq 0$,જેનો અર્થ છે $x \neq 1$.
કિસ્સો $1$: જો $x > 1$ હોય,તો $|x-1| = x-1$. પદાવલિ $\frac{x-1}{x-1} = 1$ બને છે. $1 \not\leq 0$ હોવાથી,આ અંતરાલમાં કોઈ ઉકેલ નથી.
કિસ્સો $2$: જો $x < 1$ હોય,તો $|x-1| = -(x-1)$. પદાવલિ $\frac{-(x-1)}{x-1} = -1$ બને છે. $-1 \leq 0$ સત્ય હોવાથી,તમામ $x < 1$ અસમતાનું સમાધાન કરે છે.
તેથી,ઉકેલ ગણ $x \in (-\infty, 1)$ છે.
73
MediumMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવેલ છાયાંકિત પ્રદેશ $\ldots \ldots \ldots$ અસમતા દર્શાવે છે.
Question diagram
A
$x \geq 0, y \geq 0$
B
$x \leq 0, y \geq 0$
C
$x > 0$ અને $y > 0$
D
$x \geq 0$ અને $y \leq 0$

Solution

(B) છાયાંકિત પ્રદેશ કાર્તેઝિયન સમતલના બીજા ચરણમાં આવેલો છે.
બીજા ચરણમાં,$x$-યામ હંમેશા શૂન્ય અથવા શૂન્યથી નાનો $(x \leq 0)$ હોય છે અને $y$-યામ હંમેશા શૂન્ય અથવા શૂન્યથી મોટો $(y \geq 0)$ હોય છે.
તેથી,છાયાંકિત પ્રદેશ $x \leq 0, y \geq 0$ અસમતા દર્શાવે છે.
74
DifficultMCQ
ધારો કે $a, b, c, d, e$ એ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે જેથી $a + b < c + d$,$b + c < d + e$,$c + d < e + a$,અને $d + e < a + b$ થાય. તો,
A
સૌથી મોટી સંખ્યા $a$ અને સૌથી નાની સંખ્યા $b$ છે.
B
સૌથી મોટી સંખ્યા $a$ અને સૌથી નાની સંખ્યા $c$ છે.
C
સૌથી મોટી સંખ્યા $c$ અને સૌથી નાની સંખ્યા $e$ છે.
D
સૌથી મોટી સંખ્યા $c$ અને સૌથી નાની સંખ્યા $b$ છે.

Solution

(A) આપેલ અસમતાઓ:
$a + b < c + d \quad (i)$
$b + c < d + e \quad (ii)$
$c + d < e + a \quad (iii)$
$d + e < a + b \quad (iv)$
$(i)$ અને $(iii)$ નો સરવાળો કરતા:
$(a + b) + (c + d) < (c + d) + (e + a)$
$a + b + c + d < a + c + d + e$
$b < e \quad (v)$
$(ii)$ અને $(iv)$ નો સરવાળો કરતા:
$(b + c) + (d + e) < (d + e) + (a + b)$
$b + c + d + e < a + b + d + e$
$c < a \quad (vi)$
$(i)$ અને $(iv)$ નો સરવાળો કરતા:
$(a + b) + (d + e) < (c + d) + (a + b)$
$a + b + d + e < a + b + c + d$
$e < c \quad (vii)$
$(v), (vi), (vii)$ ને જોડતા:
$b < e < c < a$
આમ,સૌથી મોટી કિંમત $a$ અને સૌથી નાની કિંમત $b$ છે.
75
AdvancedMCQ
ધારો કે $a, b, c, d$ એ ગણ $\{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ માંની સંખ્યાઓ છે જેથી વક્રો $y = 2x^3 + ax + b$ અને $y = 2x^3 + cx + d$ ને કોઈ સામાન્ય બિંદુ નથી. $(a - c)^2 + b - d$ ની મહત્તમ શક્ય કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$5$
C
$30$
D
$36$

Solution

(B) આપેલ વક્રોના સમીકરણો:
$y = 2x^3 + ax + b$ $(i)$
$y = 2x^3 + cx + d$ $(ii)$
વક્રોને કોઈ સામાન્ય બિંદુ ન હોવા માટે,સમીકરણ $2x^3 + ax + b = 2x^3 + cx + d$ નો $x$ માટે કોઈ વાસ્તવિક ઉકેલ ન હોવો જોઈએ.
આ સમીકરણ $(a - c)x = d - b$ માં પરિણમે છે.
જો $a - c \neq 0$ હોય,તો $x = \frac{d - b}{a - c}$ એ હંમેશા વાસ્તવિક ઉકેલ મળે,જે શરતનો વિરોધાભાસ કરે છે.
તેથી,$a - c = 0$ હોવું જોઈએ,જેનો અર્થ છે કે $a = c$.
સમીકરણમાં $a = c$ મૂકતા,આપણને $0 = d - b$ મળે,એટલે કે $b = d$.
પરંતુ,વક્રોને કોઈ સામાન્ય બિંદુ નથી,જેનો અર્થ છે કે $(a - c)x = d - b$ અસંગત હોવું જોઈએ.
જો $a = c$ હોય,તો $0 = d - b$. આ સમીકરણનો કોઈ ઉકેલ ન મળે તે માટે $d - b \neq 0$ હોવું જોઈએ.
આપણે $(a - c)^2 + b - d$ ને મહત્તમ બનાવવું છે. $a = c$ હોવાથી,આ પદ $0 + b - d = b - d$ બને છે.
જ્યાં $b, d \in \{1, 2, 3, 4, 5, 6\}$ અને $b \neq d$ હોય ત્યારે $b - d$ ને મહત્તમ કરવા માટે,આપણે $b = 6$ અને $d = 1$ લઈએ છીએ.
આમ,મહત્તમ કિંમત $6 - 1 = 5$ છે.
76
DifficultMCQ
વાસ્તવિક સંખ્યાઓ $x$ જે $\frac{\sqrt{x+5}}{1-x} > 1$ નું સમાધાન કરે છે તે ચોક્કસપણે નીચેનામાંથી કઈ છે?
A
$x < 1$
B
$0 < x < 1$
C
$-5 < x < 1$
D
$-1 < x < 1$

Solution

(D) આપેલ અસમતા $\frac{\sqrt{x+5}}{1-x} > 1$ છે.
વ્યાખ્યાયિત થવા માટે,$x+5 \ge 0 \Rightarrow x \ge -5$ અને $x \neq 1$ હોવું જોઈએ.
કિસ્સો $1$: જો $1-x > 0$,એટલે કે $x < 1$,તો $\sqrt{x+5} > 1-x$.
બંને બાજુ વર્ગ કરતા: $x+5 > (1-x)^2 = 1 - 2x + x^2$.
$x^2 - 3x - 4 < 0 \Rightarrow (x-4)(x+1) < 0$.
આથી $-1 < x < 4$.
$x < 1$ સાથે જોડતા,આપણને $-1 < x < 1$ મળે છે.
કિસ્સો $2$: જો $1-x < 0$,એટલે કે $x > 1$,તો $\sqrt{x+5} < 1-x$ જે અશક્ય છે કારણ કે ડાબી બાજુ ધન અને જમણી બાજુ ઋણ છે.
તેથી,ઉકેલ $-1 < x < 1$ છે.
77
MediumMCQ
જો $|3x - 2| \leq \frac{1}{2}$ હોય,તો $x \in$
A
$[\frac{1}{2}, \frac{5}{6}]$
B
$(\frac{1}{2}, \frac{5}{6}]$
C
$[\frac{1}{2}, \frac{5}{6})$
D
$(\frac{1}{2}, \frac{5}{6})$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $|3x - 2| \leq \frac{1}{2}$ છે.
માનાંકના ગુણધર્મ મુજબ,જો $|u| \leq a$ હોય,તો $-a \leq u \leq a$.
તેથી,$-\frac{1}{2} \leq 3x - 2 \leq \frac{1}{2}$.
અસમતાના દરેક ભાગમાં $2$ ઉમેરતા:
$-\frac{1}{2} + 2 \leq 3x \leq \frac{1}{2} + 2$.
$\frac{3}{2} \leq 3x \leq \frac{5}{2}$.
$3$ વડે ભાગતા:
$\frac{1}{2} \leq x \leq \frac{5}{6}$.
આમ,$x \in [\frac{1}{2}, \frac{5}{6}]$.
78
EasyMCQ
આપેલ છે કે $a, b$ અને $x$ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે અને $a < b$,$x < 0$,તો
A
$\frac{a}{x} \geq \frac{b}{x}$
B
$\frac{a}{x} < \frac{b}{x}$
C
$\frac{a}{x} \leq \frac{b}{x}$
D
$\frac{a}{x} > \frac{b}{x}$

Solution

(D) આપેલ છે,$a < b$.
કારણ કે $x < 0$,અસમતાની બંને બાજુઓને $x$ વડે ભાગતા અસમતાની નિશાની બદલાઈ જાય છે.
તેથી,$\frac{a}{x} > \frac{b}{x}$.
79
EasyMCQ
જો $|3x - 5| \leq 2$ હોય,તો:
A
$1 \leq x \leq \frac{7}{3}$
B
$-1 \leq x \leq 3$
C
$-1 \leq x \leq \frac{7}{3}$
D
$1 \leq x \leq 3$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $|3x - 5| \leq 2$ છે.
માનાંક અસમતાના ગુણધર્મ મુજબ,$|f(x)| \leq a \iff -a \leq f(x) \leq a$.
તેથી,$-2 \leq 3x - 5 \leq 2$.
અસમતાના દરેક ભાગમાં $5$ ઉમેરતા:
$-2 + 5 \leq 3x \leq 2 + 5$
$3 \leq 3x \leq 7$.
$3$ વડે ભાગતા:
$1 \leq x \leq \frac{7}{3}$.
80
EasyMCQ
જો $|x+5| \geq 10$ હોય,તો:
A
$x \in (-15, 5]$
B
$x \in (-5, 5]$
C
$x \in (-\infty, -15] \cup [5, \infty)$
D
$x \in [-\infty, -15] \cup [5, \infty)$

Solution

(C) આપેલ અસમતા $|x+5| \geq 10$ છે.
માનાંક અસમતાના ગુણધર્મ મુજબ,$|u| \geq a$ એટલે $u \leq -a$ અથવા $u \geq a$ થાય.
તેથી,$x+5 \leq -10$ અથવા $x+5 \geq 10$.
પ્રથમ ભાગ ઉકેલતા: $x \leq -10 - 5 \Rightarrow x \leq -15$.
બીજો ભાગ ઉકેલતા: $x \geq 10 - 5 \Rightarrow x \geq 5$.
આ બંનેને જોડતા,આપણને $x \in (-\infty, -15] \cup [5, \infty)$ મળે છે.
81
DifficultMCQ
જો $|x-2| \leq 1$ હોય,તો
A
$x \in [1, 3]$
B
$x \in (1, 3)$
C
$x \in [-1, 3)$
D
$x \in (-1, 3)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $|x-2| \leq 1$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે ગુણધર્મ $|x| \leq a$ એ $-a \leq x \leq a$ ને સમાન છે.
આ ગુણધર્મને આપેલ અસમતા પર લાગુ કરતાં,આપણને $-1 \leq x-2 \leq 1$ મળે છે.
અસમતાના તમામ ભાગોમાં $2$ ઉમેરતા,આપણને $-1 + 2 \leq x \leq 1 + 2$ મળે છે.
આનું સાદું રૂપ આપતા $1 \leq x \leq 3$ મળે છે.
તેથી,ઉકેલ ગણ $x \in [1, 3]$ છે.
82
EasyMCQ
ગણ $A = \{x : |2x + 3| < 7\}$ એ નીચેનામાંથી કયા ગણની બરાબર છે?
A
$B = \{x : -3 < x < 7\}$
B
$C = \{x : -13 < 2x < 4\}$
C
$D = \{x : 0 < x + 5 < 7\}$
D
$E = \{x : -7 < x < 7\}$

Solution

(C) આપેલ ગણ $A = \{x : |2x + 3| < 7\}$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે અસમતા $|f(x)| < a$ એ $-a < f(x) < a$ ને સમતુલ્ય છે.
આપેલ અસમતા પર આ લાગુ પાડતા:
$-7 < 2x + 3 < 7$
બધા પદોમાંથી $3$ બાદ કરતા:
$-7 - 3 < 2x < 7 - 3$
$-10 < 2x < 4$
$2$ વડે ભાગતા:
$-5 < x < 2$
હવે,ગણ $D = \{x : 0 < x + 5 < 7\}$ માટે શરત તપાસીએ:
$0 < x + 5 < 7$
બધા પદોમાંથી $5$ બાદ કરતા:
$0 - 5 < x < 7 - 5$
$-5 < x < 2$
ગણ $A$ અને ગણ $D$ માટે $x$ નો વિસ્તાર સમાન હોવાથી,ગણ $A$ એ ગણ $D$ ની બરાબર છે.
83
EasyMCQ
ગણ $\{x \in R: 16(2^x) > 16^{-1/x}\} = $
A
$\{x \in R: x > 0\}$
B
$\{x \in R: x < 0\}$
C
$R \setminus \{-2\}$
D
$\{x \in R: x > 2\}$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $16(2^x) > 16^{-1/x}$ \\
$16 = 2^4$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ: $2^4 \cdot 2^x > (2^4)^{-1/x}$ \\
$2^{x+4} > 2^{-4/x}$ \\
આધાર $2 > 1$ હોવાથી,ઘાતાંકો માટે અસમતા સાચી છે: $x + 4 > -4/x$ \\
$x + 4 + 4/x > 0$ \\
$\frac{x^2 + 4x + 4}{x} > 0$ \\
$\frac{(x+2)^2}{x} > 0$ \\
$x \neq -2$ માટે $(x+2)^2 > 0$ હોવાથી,અસમતા ત્યારે જ સાચી છે જ્યારે $x > 0$ હોય. \\
તેથી,ઉકેલ ગણ $\{x \in R: x > 0\}$ છે.
84
MediumMCQ
જેના માટે $x^{12}-x^9+x^4-x+1 > 0$ હોય તેવો $x$ ને સમાવતો સૌથી મોટો અંતરાલ કયો છે?
A
$0 < x < 1$
B
$-4 < x < 2$
C
$-\infty < x < \infty$
D
$-2^{10} < x < 2^{10}$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = x^{12} - x^9 + x^4 - x + 1$.
આપણે પદોને જૂથબદ્ધ કરીને અભિવ્યક્તિનું વિશ્લેષણ કરીએ:
$f(x) = x^9(x^3 - 1) + x(x^3 - 1) + 1$.
વૈકલ્પિક રીતે,$f(x) = x^{12} - x^9 + x^4 - x + 1$ તરીકે વિચારો.
જો $x \ge 1$ હોય,તો $x^9(x^3 - 1) \ge 0$ અને $x(x^3 - 1) \ge 0$,તેથી $f(x) \ge 1 > 0$.
જો $x \le 0$ હોય,તો $f(x) = x^{12} + x^4 + (-x^9 - x) + 1$. કારણ કે $x \le 0$,$-x^9 \ge 0$ અને $-x \ge 0$,તેથી $f(x) > 0$.
જો $0 < x < 1$ હોય,તો આપણે $f(x) = x^{12} + x^4(1 - x^5) + (1 - x)$ લખી શકીએ. કારણ કે $x^5 < 1$ અને $x < 1$,બધા પદો ધન છે,તેથી $f(x) > 0$.
આમ,તમામ વાસ્તવિક $x$ માટે $f(x) > 0$ હોવાથી,સૌથી મોટો અંતરાલ $(-\infty, \infty)$ છે.

Linear Inequalities — Basic of Linear Inequalities · Frequently Asked Questions

1Are these Linear Inequalities questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Linear Inequalities Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.