Gujarati

Linear inequalities for Single Line Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Linear Inequalities · Linear inequalities for Single Line

43+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 43 of 43 questions in Gujarati

1
EasyMCQ
જ્યારે $x$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા હોય ત્યારે $5x - 3 < 3x + 1$ ઉકેલો.
A
$x \in (2, \infty)$
B
$x \in (-\infty, 2)$
C
$x \in [2, \infty)$
D
$x \in (-\infty, 2]$

Solution

(B) આપેલ અસમતા: $5x - 3 < 3x + 1$
બંને બાજુ $3$ ઉમેરતા: $5x < 3x + 4$
બંને બાજુથી $3x$ બાદ કરતા: $2x < 4$
$2$ વડે ભાગતા: $x < 2$
જ્યારે $x$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા હોય,ત્યારે ઉકેલ ગણ $2$ થી નાની તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે.
તેથી,ઉકેલ ગણ $x \in (-\infty, 2)$ છે.
2
EasyMCQ
$4x + 3 < 6x + 7$ ઉકેલો.
A
$(-2, \infty)$
B
$(-\infty, -2)$
C
$(-2, 2)$
D
$(2, \infty)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $4x + 3 < 6x + 7$
બંને બાજુથી $6x$ બાદ કરતા: $4x - 6x + 3 < 7$
$-2x + 3 < 7$
બંને બાજુથી $3$ બાદ કરતા: $-2x < 4$
$-2$ વડે ભાગતા (યાદ રાખો કે ઋણ સંખ્યા વડે ભાગતી વખતે અસમતાની નિશાની બદલાય છે): $x > -2$
આમ,ઉકેલ ગણ $(-2, \infty)$ છે.
3
Easy
$\frac{5-2x}{3} \leq \frac{x}{6}-5$ ઉકેલો.

Solution

(N/A) આપણી પાસે $\frac{5-2x}{3} \leq \frac{x}{6}-5$ છે.
છેદ દૂર કરવા માટે બંને બાજુ $6$ વડે ગુણતા:
$2(5-2x) \leq x - 30$
$10 - 4x \leq x - 30$
બંને બાજુથી $x$ બાદ કરતા:
$10 - 5x \leq -30$
બંને બાજુથી $10$ બાદ કરતા:
$-5x \leq -40$
$-5$ વડે ભાગતા (ઋણ સંખ્યા વડે ભાગતી વખતે અસમતાની નિશાની બદલવી):
$x \geq 8$
આમ,ઉકેલ ગણ $x \in [8, \infty)$ છે.
4
Easy
$7x + 3 < 5x + 9$ ઉકેલો. સંખ્યા રેખા પર ઉકેલોનો આલેખ દર્શાવો.

Solution

(N/A) આપેલ અસમતા: $7x + 3 < 5x + 9$
બંને બાજુથી $5x$ બાદ કરતા: $2x + 3 < 9$
બંને બાજુથી $3$ બાદ કરતા: $2x < 6$
$2$ વડે ભાગતા: $x < 3$
ઉકેલ ગણ એ $3$ કરતા નાની તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે. સંખ્યા રેખા પર તેનું આલેખન $3$ થી શરૂ થતું કિરણ છે (જ્યાં $3$ પર ખુલ્લું વર્તુળ છે જે દર્શાવે છે કે $3$ નો સમાવેશ થતો નથી) જે ડાબી બાજુએ ઋણ અનંત તરફ જાય છે.
5
Medium
$\frac{3x-4}{2} \geq \frac{x+1}{4}-1$ ઉકેલો. સંખ્યા રેખા પર ઉકેલોનો આલેખ દર્શાવો.

Solution

(N/A) આપણી પાસે $\frac{3x-4}{2} \geq \frac{x+1}{4}-1$ છે.
છેદ દૂર કરવા માટે બંને બાજુ $4$ વડે ગુણતા:
$2(3x-4) \geq (x+1) - 4$
$6x - 8 \geq x - 3$
બંને બાજુથી $x$ બાદ કરતા:
$5x - 8 \geq -3$
બંને બાજુ $8$ ઉમેરતા:
$5x \geq 5$
$5$ વડે ભાગતા:
$x \geq 1$.
ઉકેલ ગણ $[1, \infty)$ છે. આલેખમાં $1$ પર ઘાટું ટપકું કરીને જમણી બાજુ કિરણ દોરવામાં આવે છે.
6
EasyMCQ
$-12x > 30$ ઉકેલો,જ્યારે $x$ એ પૂર્ણાંક સંખ્યા હોય.
A
$\{....., -5, -4, -3\}$
B
$\{ -3, -4, -5, .....\}$
C
$\{ -2, -1, 0, .....\}$
D
$\{ ....., -6, -5, -4\}$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $-12x > 30$ છે.
બંને બાજુ $-12$ વડે ભાગતા,અસમતાની નિશાની બદલાશે:
$x < \frac{30}{-12}$
$x < -2.5$
$-2.5$ થી નાની પૂર્ણાંક સંખ્યાઓ $....., -5, -4, -3$ છે.
આમ,ઉકેલ ગણ $\{....., -5, -4, -3\}$ છે.
7
EasyMCQ
જ્યારે $x$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા હોય,ત્યારે $3x + 8 > 2$ ઉકેલો.
A
$(-2, \infty)$
B
$(-\infty, -2)$
C
$[2, \infty)$
D
$(-\infty, 2)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $3x + 8 > 2$ છે.
બંને બાજુથી $8$ બાદ કરતા:
$3x + 8 - 8 > 2 - 8$
$3x > -6$
બંને બાજુને $3$ વડે ભાગતા:
$\frac{3x}{3} > \frac{-6}{3}$
$x > -2$
જ્યારે $x$ એક વાસ્તવિક સંખ્યા હોય,ત્યારે ઉકેલ ગણ એ $-2$ થી મોટી તમામ વાસ્તવિક સંખ્યાઓ છે.
આમ,ઉકેલ ગણ $(-2, \infty)$ છે.
8
EasyMCQ
વાસ્તવિક $x$ માટે આપેલ અસમતા ઉકેલો: $3(2-x) \geq 2(1-x)$
A
$(-\infty, 4]$
B
$(-\infty, 2]$
C
$[4, \infty)$
D
$[2, \infty)$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $3(2-x) \geq 2-2x$
બંને બાજુ વિસ્તરણ કરતા:
$6 - 3x \geq 2 - 2x$
બંને બાજુ $3x$ ઉમેરતા:
$6 \geq 2 + x$
બંને બાજુથી $2$ બાદ કરતા:
$4 \geq x$ અથવા $x \leq 4$
આમ,આપેલ અસમતાનો ઉકેલ ગણ $(-\infty, 4]$ છે.
9
Easy
$3x + 2y > 6$ ને આલેખની મદદથી ઉકેલો.

Solution

(N/A) $3x + 2y = 6$ નો આલેખ આકૃતિમાં તૂટક રેખા દ્વારા દર્શાવેલ છે.
આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલો $I$ અને $II$ માં વિભાજિત કરે છે. આપણે રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ પસંદ કરીએ,જેમ કે $(0, 0)$,જે અર્ધ-સમતલ $I$ માં આવેલું છે અને તપાસીએ કે તે આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરે છે કે નહીં:
$3(0) + 2(0) > 6$
$0 > 6$,જે અસત્ય છે.
તેથી,અર્ધ-સમતલ $I$ એ ઉકેલ પ્રદેશ નથી. અસમતા કડક $(>)$ હોવાથી,રેખા પરના બિંદુઓનો સમાવેશ થતો નથી. આમ,છાયાંકિત અર્ધ-સમતલ $II$ એ અસમતાનો ઉકેલ પ્રદેશ છે.
Solution diagram
10
Easy
દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં $3x - 6 \geq 0$ નો આલેખ દ્વારા ઉકેલ મેળવો.

Solution

(N/A) પ્રથમ,અનુરૂપ સમીકરણ $3x - 6 = 0$ ધ્યાનમાં લો,જેનું સાદું રૂપ $x = 2$ થાય છે.
આલેખમાં $x = 2$ રેખા દોરો. અસમતા $\geq$ હોવાથી,$x = 2$ રેખા ઉકેલ પ્રદેશમાં સમાવિષ્ટ છે (ઘાટી રેખા દ્વારા દર્શાવેલ છે).
ઉકેલ પ્રદેશ નક્કી કરવા માટે,રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ,જેમ કે $(0, 0)$ લો.
અસમતા $3x - 6 \geq 0$ માં $(0, 0)$ મૂકતા,$3(0) - 6 \geq 0$ મળે છે,જેનું સાદું રૂપ $-6 \geq 0$ થાય છે.
$-6 \geq 0$ અસત્ય હોવાથી,ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ઉકેલ પ્રદેશમાં નથી.
તેથી,ઉકેલ પ્રદેશ $x = 2$ રેખાની જમણી બાજુનો અર્ધ-તલ છે,જેમાં રેખા પોતે પણ સમાવિષ્ટ છે.
Solution diagram
11
Easy
$y < 2$ નો આલેખની રીતે ઉકેલ મેળવો.

Solution

(N/A) $y = 2$ નો આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
ચાલો નીચેના અર્ધતલ $I$ માં એક બિંદુ $(0, 0)$ પસંદ કરીએ અને આપેલ અસમતામાં $y = 0$ મૂકીએ:
$0 < 2$,જે સત્ય છે.
આમ,ઉકેલ પ્રદેશ એ $y = 2$ રેખાની નીચેનો છાયાંકિત ભાગ છે. તેથી,રેખાની નીચેના દરેક બિંદુ (રેખા પરના તમામ બિંદુઓને બાદ કરતાં,જે તૂટક રેખા દ્વારા દર્શાવેલ છે) આપેલ અસમતાનો ઉકેલ દર્શાવે છે.
Solution diagram
12
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની મદદથી ઉકેલો: $x+y < 5$

Solution

(N/A) નીચેની આકૃતિમાં $x+y=5$ નું આલેખન તૂટક રેખા તરીકે દર્શાવેલ છે.
આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલો,$I$ અને $II$ માં વિભાજિત કરે છે.
કોઈ એક અર્ધ-સમતલમાં આવેલ એક બિંદુ (જે રેખા પર ન હોય) પસંદ કરો,જેથી જાણી શકાય કે તે બિંદુ આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરે છે કે નહીં.
આપણે $(0,0)$ બિંદુ પસંદ કરીએ છીએ.
અહીં જોઈ શકાય છે કે,
$0+0 < 5$ અથવા $0 < 5$,જે સત્ય છે.
તેથી,અર્ધ-સમતલ $I$ એ આપેલ અસમતાનો ઉકેલ પ્રદેશ છે.
વધુમાં,તે સ્પષ્ટ છે કે રેખા પરનું કોઈ પણ બિંદુ આપેલ ચુસ્ત અસમતાનું સમાધાન કરતું નથી.
આમ,આપેલ અસમતાનો ઉકેલ પ્રદેશ એ રેખા પરના બિંદુઓને બાદ કરતાં છાયાંકિત અર્ધ-સમતલ $I$ છે.
Solution diagram
13
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની મદદથી ઉકેલો: $2x + y \geq 6$

Solution

(N/A) $2x + y = 6$ રેખાનું આલેખન આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલો,$I$ અને $II$ માં વિભાજિત કરે છે.
કોઈ એક અર્ધ-સમતલમાં આવેલું હોય તેવું એક બિંદુ (જે રેખા પર ન હોય) પસંદ કરો,જેથી જાણી શકાય કે તે બિંદુ આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરે છે કે નહીં.
આપણે બિંદુ $(0, 0)$ પસંદ કરીએ છીએ.
અહીં જોવા મળે છે કે,
$2(0) + 0 \geq 6$ અથવા $0 \geq 6$,જે અસત્ય છે.
તેથી,અર્ધ-સમતલ $I$ એ આપેલ અસમતાનો ઉકેલ પ્રદેશ નથી. ઉપરાંત,તે સ્પષ્ટ છે કે રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરે છે.
આમ,આપેલ અસમતાનો ઉકેલ પ્રદેશ એ રેખા પરના બિંદુઓ સહિતનો છાયાંકિત અર્ધ-સમતલ $II$ છે.
Solution diagram
14
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની રીતે ઉકેલો: $3x + 4y \leq 12$.

Solution

(N/A) અસમતા $3x + 4y \leq 12$ ને આલેખની રીતે ઉકેલવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ સંબંધિત સમીકરણ $3x + 4y = 12$ ને ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.
રેખા $3x + 4y = 12$ ના અંતઃખંડો શોધો:
જો $x = 0$,તો $4y = 12 \implies y = 3$. તેથી,બિંદુ $(0, 3)$ છે.
જો $y = 0$,તો $3x = 12 \implies x = 4$. તેથી,બિંદુ $(4, 0)$ છે.
$(0, 3)$ અને $(4, 0)$ માંથી પસાર થતી રેખા દોરો. અસમતા $\leq$ હોવાથી,રેખા ઘાટી (solid) દોરવામાં આવશે.
ઉકેલ પ્રદેશ નક્કી કરવા માટે,અસમતા $3x + 4y \leq 12$ માં ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ની કિંમત મૂકો:
$3(0) + 4(0) = 0 \leq 12$,જે સત્ય છે.
તેથી,ઉકેલ પ્રદેશ એ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ધરાવતું અર્ધ-સમતલ છે,જે રેખા $3x + 4y = 12$ ની નીચેનો છાયાંકિત ભાગ છે.
Solution diagram
15
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની રીતે ઉકેલો: $y+8 \geq 2x$

Solution

$y+8=2x$ રેખાનું આલેખન આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલોમાં વિભાજિત કરે છે.
ઉકેલ પ્રદેશ નક્કી કરવા માટે,આપણે રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ પસંદ કરીએ છીએ. ચાલો બિંદુ $(0,0)$ પસંદ કરીએ.
અસમતા $y+8 \geq 2x$ માં $(0,0)$ મૂકતા:
$0+8 \geq 2(0)$
$8 \geq 0$
$8 \geq 0$ એ સાચું વિધાન હોવાથી,ઉકેલ પ્રદેશ એ અર્ધ-સમતલ છે જેમાં બિંદુ $(0,0)$ નો સમાવેશ થાય છે.
અસમતા $\geq$ હોવાથી,રેખા $y+8=2x$ નો ઉકેલ પ્રદેશમાં સમાવેશ થાય છે. આકૃતિમાં છાયાંકિત ભાગ ઉકેલ ગણ દર્શાવે છે.
Solution diagram
16
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની મદદથી ઉકેલો: $x-y \leq 2$

Solution

(N/A) $x-y=2$ રેખાનું આલેખન આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલોમાં વિભાજિત કરે છે.
ઉકેલ પ્રદેશ નક્કી કરવા માટે,આપણે રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ પસંદ કરીએ છીએ,જેમ કે $(0,0)$.
અસમતા $x-y \leq 2$ માં $(0,0)$ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$0-0 \leq 2 \implies 0 \leq 2$,જે સત્ય છે.
અસમતા બિંદુ $(0,0)$ માટે સાચી હોવાથી,ઉકેલ પ્રદેશ એ ઉગમબિંદુ $(0,0)$ ધરાવતું અર્ધ-સમતલ છે.
અસમતા $\leq$ હોવાથી,રેખા $x-y=2$ ઉકેલ પ્રદેશમાં સમાવિષ્ટ છે (જેને ઘટ્ટ રેખા દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે).
આમ,ઉકેલ પ્રદેશ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છાયાંકિત ભાગ છે.
Solution diagram
17
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની રીતે ઉકેલો: $2x - 3y > 6$

Solution

(N/A) $2x - 3y = 6$ નું આલેખન નીચેની આકૃતિમાં તૂટક રેખા તરીકે દર્શાવેલ છે.
આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલોમાં વિભાજિત કરે છે.
આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરે છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,એક બિંદુ (જે રેખા પર ન હોય) પસંદ કરો જે કોઈ એક અર્ધ-સમતલમાં આવેલું હોય.
અમે $(0, 0)$ બિંદુ પસંદ કરીએ છીએ.
અહીં જોવા મળે છે કે,
$2(0) - 3(0) > 6$ અથવા $0 > 6$,જે અસત્ય છે.
તેથી,ઉપરનું અર્ધ-સમતલ એ આપેલ અસમતાનો ઉકેલ પ્રદેશ નથી. ઉપરાંત,તે સ્પષ્ટ છે કે રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરતું નથી કારણ કે અસમતા સખત $(>)$ છે.
આમ,આપેલ અસમતાનો ઉકેલ પ્રદેશ એ અર્ધ-સમતલ છે જેમાં $(0, 0)$ બિંદુનો સમાવેશ થતો નથી અને રેખા પણ બાકાત છે.
ઉકેલ પ્રદેશ આકૃતિમાં છાયાંકિત ભાગ દ્વારા દર્શાવવામાં આવ્યો છે.
Solution diagram
18
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની મદદથી ઉકેલો: $-3x + 2y \geq -6$.

Solution

(N/A) રેખા $-3x + 2y = -6$ નું આલેખન આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે.
આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલોમાં વિભાજિત કરે છે.
ઉકેલ પ્રદેશ નક્કી કરવા માટે,આપણે રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ પસંદ કરીએ છીએ,જેમ કે $(0, 0)$.
અસમતામાં $(0, 0)$ મૂકતા:
$-3(0) + 2(0) \geq -6$
$0 \geq -6$,જે સત્ય છે.
કારણ કે બિંદુ $(0, 0)$ અસમતાનું સમાધાન કરે છે,તેથી ઉકેલ પ્રદેશ એ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ધરાવતું અર્ધ-સમતલ છે.
અસમતા $\geq$ હોવાથી,રેખા પોતે પણ ઉકેલ પ્રદેશમાં સમાવિષ્ટ છે. આકૃતિમાં છાયાંકિત પ્રદેશ ઉકેલ ગણ દર્શાવે છે.
Solution diagram
19
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની મદદથી ઉકેલો: $3y - 5x < 30$

Solution

(N/A) રેખા $3y - 5x = 30$ નો આલેખ તૂટક રેખા તરીકે દોરવામાં આવે છે કારણ કે અસમતા ચુસ્ત $( < )$ છે.
આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલોમાં વિભાજિત કરે છે.
ઉકેલ પ્રદેશ નક્કી કરવા માટે,આપણે રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ,જેમ કે ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ લઈએ છીએ.
અસમતામાં $(0, 0)$ મૂકતા:
$3(0) - 5(0) < 30$
$0 < 30$
કારણ કે $0 < 30$ એ સાચું વિધાન છે,તેથી ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ધરાવતું અર્ધ-સમતલ એ ઉકેલ પ્રદેશ છે.
આમ,ઉકેલ પ્રદેશ એ ઉગમબિંદુ ધરાવતું અર્ધ-સમતલ છે,જેમાં રેખા $3y - 5x = 30$ નો સમાવેશ થતો નથી.
Solution diagram
20
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની મદદથી ઉકેલો: $y < -2$

Solution

(N/A) આકૃતિમાં $y = -2$ નું આલેખન તૂટક રેખા દ્વારા દર્શાવેલ છે. આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલોમાં વિભાજિત કરે છે.
કોઈ એક અર્ધ-સમતલમાં આવેલ બિંદુ (જે રેખા પર ન હોય) પસંદ કરો,જેથી જાણી શકાય કે તે બિંદુ અસમતાનું સમાધાન કરે છે કે નહીં.
આપણે બિંદુ $(0, 0)$ પસંદ કરીએ છીએ.
અહીં $0 < -2$ મળે છે,જે અસત્ય છે.
વધુમાં,રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ અસમતાનું સમાધાન કરતું નથી.
તેથી,રેખા $y = -2$ ની નીચેના તમામ બિંદુઓ (રેખા પરના બિંદુઓને બાદ કરતાં) આપેલ અસમતાનો ઉકેલ દર્શાવે છે.
ઉકેલ પ્રદેશ આકૃતિમાં છાયાંકિત ભાગ દ્વારા દર્શાવેલ છે.
Solution diagram
21
Easy
આપેલ અસમતાને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખની રીતે ઉકેલો: $x > -3$

Solution

આકૃતિમાં $x = -3$ નું આલેખન તૂટક રેખા તરીકે દર્શાવેલ છે. આ રેખા $xy$-સમતલને બે અર્ધ-સમતલોમાં વિભાજિત કરે છે.
કોઈ એક અર્ધ-સમતલમાં આવેલ બિંદુ (જે રેખા પર ન હોય) પસંદ કરો,જેથી જાણી શકાય કે તે બિંદુ આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરે છે કે નહીં.
આપણે બિંદુ $(0, 0)$ પસંદ કરીએ છીએ.
અહીં જોઈ શકાય છે કે $0 > -3$,જે સત્ય છે.
વધુમાં,તે સ્પષ્ટ છે કે રેખા પરનું કોઈપણ બિંદુ આપેલ અસમતાનું સમાધાન કરતું નથી.
તેથી,રેખા $x = -3$ ની જમણી બાજુના તમામ બિંદુઓ (રેખા પરના બિંદુઓને બાદ કરતાં) આપેલ અસમતાનો ઉકેલ દર્શાવે છે.
ઉકેલ પ્રદેશ આકૃતિમાં છાયાંકિત ભાગ દ્વારા દર્શાવેલ છે.
Solution diagram
22
Medium
નીચેની અસમતાઓ (inequalities) ની સિસ્ટમને ઉકેલો:
$8x + 3y \leq 100$ $(1)$
$x \geq 0$ $(2)$
$y \geq 0$ $(3)$

Solution

(N/A) સૌ પ્રથમ,આપણે રેખા $8x + 3y = 100$ નો આલેખ દોરીએ છીએ.
અંતઃખંડ શોધવા માટે,જો $x = 0$ હોય,તો $3y = 100 \implies y = 33.33$. જો $y = 0$ હોય,તો $8x = 100 \implies x = 12.5$.
અસમતા $8x + 3y \leq 100$ એ રેખાની નીચેનો છાયાંકિત પ્રદેશ દર્શાવે છે,જેમાં રેખા $8x + 3y = 100$ પરના બિંદુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.
કારણ કે $x \geq 0$ અને $y \geq 0$ છે,તેથી ઉકેલ પ્રથમ ચરણ (first quadrant) પૂરતો મર્યાદિત છે.
આમ,પ્રથમ ચરણમાં છાયાંકિત પ્રદેશનું દરેક બિંદુ,જેમાં રેખા અને અક્ષો પરના બિંદુઓનો સમાવેશ થાય છે,તે આપેલી અસમતાઓની સિસ્ટમનો ઉકેલ દર્શાવે છે.
Solution diagram
23
EasyMCQ
$-8 \leq 5x - 3 < 7$ ને ઉકેલો.
A
$[-1, 2)$
B
$(-1, 2]$
C
$(-1, 2)$
D
$[-1, 2]$

Solution

(A) અહીં આપણને સંયુક્ત અસમતા આપેલી છે: $-8 \leq 5x - 3 < 7$.
સૌ પ્રથમ,અસમતાના દરેક ભાગમાં $3$ ઉમેરતા:
$-8 + 3 \leq 5x - 3 + 3 < 7 + 3$
$-5 \leq 5x < 10$.
હવે,દરેક ભાગને $5$ વડે ભાગતા:
$\frac{-5}{5} \leq \frac{5x}{5} < \frac{10}{5}$
$-1 \leq x < 2$.
આમ,અંતરાલ સ્વરૂપમાં ઉકેલ $[-1, 2)$ છે.
24
EasyMCQ
અસમતા $2 \leq 3x - 4 \leq 5$ ઉકેલો.
A
$[2, 3]$
B
$[1, 3]$
C
$[2, 4]$
D
$[1, 2]$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $2 \leq 3x - 4 \leq 5$.
અસમતાના દરેક ભાગમાં $4$ ઉમેરતા:
$2 + 4 \leq 3x - 4 + 4 \leq 5 + 4$
જેનું સાદુંરૂપ આપતા:
$6 \leq 3x \leq 9$
દરેક ભાગને $3$ વડે ભાગતા:
$\frac{6}{3} \leq \frac{3x}{3} \leq \frac{9}{3}$
પરિણામ મળે છે:
$2 \leq x \leq 3$
આમ,આપેલ અસમતાનો ઉકેલ ગણ $[2, 3]$ છે.
25
EasyMCQ
અસમતા $-12 < 4 - \frac{3x}{-5} \leq 2$ ઉકેલો.
A
$\left(\frac{-80}{3}, \frac{-10}{3}\right]$
B
$\left(\frac{-40}{3}, \frac{-5}{3}\right]$
C
$\left(\frac{-20}{3}, \frac{-1}{3}\right]$
D
$\left(\frac{-100}{3}, \frac{-20}{3}\right]$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $-12 < 4 - \frac{3x}{-5} \leq 2$
પદનું સાદું રૂપ આપતા: $-12 < 4 + \frac{3x}{5} \leq 2$
બધા ભાગમાંથી $4$ બાદ કરતા: $-12 - 4 < \frac{3x}{5} \leq 2 - 4$
$-16 < \frac{3x}{5} \leq -2$
બધા ભાગને $5$ વડે ગુણતા: $-80 < 3x \leq -10$
બધા ભાગને $3$ વડે ભાગતા: $-\frac{80}{3} < x \leq -\frac{10}{3}$
આમ,ઉકેલ ગણ $\left(\frac{-80}{3}, \frac{-10}{3}\right]$ છે.
26
Medium
અસમતાઓ ઉકેલો અને ઉકેલને સંખ્યા રેખા પર આલેખ દ્વારા દર્શાવો:
$5(2x - 7) - 3(2x + 3) \leq 0$,$2x + 19 \leq 6x + 47$

Solution

(N/A) પ્રથમ,પ્રથમ અસમતા ઉકેલો:
$5(2x - 7) - 3(2x + 3) \leq 0$
$10x - 35 - 6x - 9 \leq 0$
$4x - 44 \leq 0$
$4x \leq 44$
$x \leq 11$ ..... $(1)$
ત્યારબાદ,બીજી અસમતા ઉકેલો:
$2x + 19 \leq 6x + 47$
$19 - 47 \leq 6x - 2x$
$-28 \leq 4x$
$-7 \leq x$ ..... $(2)$
$(1)$ અને $(2)$ ને જોડતા,ઉકેલ ગણ $[-7, 11]$ મળે છે.
સંખ્યા રેખા પર ઉકેલને $-7$ અને $11$ ની વચ્ચેના અંતરાલને છાયાંકિત કરીને દર્શાવવામાં આવે છે,જેમાં અંતિમ બિંદુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.
Solution diagram
27
EasyMCQ
વાસ્તવિક $x$ માટે અસમતા ઉકેલો: $\frac{5-3x}{3} \leq \frac{x}{6}-5$.
A
$x \in [\frac{40}{7}, \infty)$
B
$x \in (-\infty, \frac{40}{7}]$
C
$x \in [\frac{7}{40}, \infty)$
D
$x \in (-\infty, \frac{7}{40}]$

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $\frac{5-3x}{3} \leq \frac{x}{6}-5$.
છેદ દૂર કરવા માટે આખી અસમતાને $6$ વડે ગુણતા:
$2(5-3x) \leq x - 30$.
પદોનું વિસ્તરણ કરતા:
$10 - 6x \leq x - 30$.
$x$ ને અલગ કરવા માટે પદોની ગોઠવણી કરતા:
$10 + 30 \leq x + 6x$.
$40 \leq 7x$.
$7$ વડે ભાગતા:
$x \geq \frac{40}{7}$.
આમ,ઉકેલ ગણ $x \in [\frac{40}{7}, \infty)$ છે.
28
EasyMCQ
દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં નીચેની અસમતાનો આલેખની રીતે ઉકેલ મેળવો: $4x - y > 0$.
A
$y = 4x$ રેખાની ઉપરનો પ્રદેશ (રેખા સિવાય).
B
$y = 4x$ રેખાની નીચેનો પ્રદેશ (રેખા સિવાય).
C
$y = 4x$ રેખાની ઉપરનો પ્રદેશ (રેખા સાથે).
D
$y = 4x$ રેખાની નીચેનો પ્રદેશ (રેખા સાથે).

Solution

(B) પગલું $1$: અનુરૂપ સમીકરણ $4x - y = 0$ ધ્યાનમાં લો,જે $y = 4x$ તરીકે સરળ બને છે.
પગલું $2$: અસમતા ચુસ્ત $(>)$ હોવાથી $y = 4x$ રેખાને તૂટક રેખા તરીકે દોરો.
પગલું $3$: રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ ચકાસો,જેમ કે $(1, 0)$.
પગલું $4$: $(1, 0)$ ને અસમતામાં મૂકતા: $4(1) - 0 = 4 > 0$. આ સાચું છે.
પગલું $5$: બિંદુ $(1, 0)$ અસમતાનું સમાધાન કરતું હોવાથી,ઉકેલ પ્રદેશ એ $y = 4x$ રેખાની નીચેનો અર્ધ-તલ છે.
29
Easy
દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં નીચેની અસમતાને આલેખની મદદથી ઉકેલો: $5x + 2y \leq 10$.

Solution

(N/A) પગલું $1$: અનુરૂપ સમીકરણ $5x + 2y = 10$ ધ્યાનમાં લો.
પગલું $2$: રેખાના અંતઃખંડો શોધો. જો $x = 0$ હોય,તો $2y = 10$,તેથી $y = 5$. બિંદુ $(0, 5)$ છે. જો $y = 0$ હોય,તો $5x = 10$,તેથી $x = 2$. બિંદુ $(2, 0)$ છે.
પગલું $3$: $(0, 5)$ અને $(2, 0)$ માંથી પસાર થતી રેખા દોરો. અસમતા $\leq$ હોવાથી,રેખા ઘાટી (solid) દોરવી.
પગલું $4$: ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ચકાસો. અસમતામાં કિંમત મૂકતા: $5(0) + 2(0) \leq 10$,જે $0 \leq 10$ થાય છે. આ વિધાન સત્ય છે.
પગલું $5$: વિધાન સત્ય હોવાથી,ઉકેલ પ્રદેશ એ ઉગમબિંદુ ધરાવતું અર્ધતલ છે.
30
EasyMCQ
દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં નીચેની અસમતાને આલેખની રીતે ઉકેલો: $4x - 6 \geq 0$.
A
$x \geq 1.5$
B
$x \leq 1.5$
C
$x > 1.5$
D
$x < 1.5$

Solution

(A) આપેલ અસમતા $4x - 6 \geq 0$ છે.
પ્રથમ,$x$ માટે ઉકેલો:
$4x \geq 6$
$x \geq \frac{6}{4}$
$x \geq 1.5$.
આને દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં આલેખ દ્વારા દર્શાવવા માટે,$x = 1.5$ રેખા દોરો,જે $(1.5, 0)$ માંથી પસાર થતી શિરોલંબ રેખા છે.
અસમતા $\geq$ હોવાથી,રેખા પરના બિંદુઓનો સમાવેશ થાય છે તે દર્શાવવા માટે ઘાટી રેખાનો ઉપયોગ કરો.
$x = 1.5$ રેખાની જમણી બાજુનો વિસ્તાર છાયાંકિત કરો કારણ કે $1.5$ કરતા મોટી અથવા તેના જેટલી તમામ $x$ ની કિંમતો અસમતાનું સમાધાન કરે છે.
31
EasyMCQ
દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં નીચેની અસમતાને આલેખની રીતે ઉકેલો: $5y - 3 \leq 12$.
A
$y = 3$ રેખાની નીચેનો વિસ્તાર,રેખા સહિત.
B
$y = 3$ રેખાની ઉપરનો વિસ્તાર,રેખા સહિત.
C
$y = 3$ રેખાની જમણી બાજુનો વિસ્તાર.
D
$y = 3$ રેખાની ડાબી બાજુનો વિસ્તાર.

Solution

(A) આપેલ અસમતા: $5y - 3 \leq 12$.
પગલું $1$: અસમતાનું સાદું રૂપ આપો.
$5y \leq 12 + 3$
$5y \leq 15$
$y \leq 3$.
પગલું $2$: કાર્તેઝિયન સમતલમાં $y = 3$ રેખા દોરો. અસમતા $\leq$ હોવાથી,રેખા ઘાટી (solid) હશે.
પગલું $3$: બિંદુ $(0, 0)$ ચકાસો. $0 \leq 3$ સત્ય હોવાથી,ઉકેલનો વિસ્તાર ઉગમબિંદુ ધરાવતું અર્ધ-સમતલ છે.
આમ,ઉકેલ એ $y = 3$ રેખાની નીચેનો વિસ્તાર છે,જેમાં રેખાનો પણ સમાવેશ થાય છે.
32
EasyMCQ
દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં નીચેની અસમતાનો આલેખ દ્વારા ઉકેલ મેળવો: $2x + y > 3$.
A
$2x + y = 3$ રેખાની ઉપરનો પ્રદેશ.
B
$2x + y = 3$ રેખાની નીચેનો પ્રદેશ.
C
પોતે $2x + y = 3$ રેખા.
D
$2x + y = 3$ રેખા સિવાયનું આખું સમતલ.

Solution

(A) પગલું $1$: અનુરૂપ સમીકરણ $2x + y = 3$ ધ્યાનમાં લો.
પગલું $2$: રેખા દોરવા માટે અંતઃખંડ શોધો. જો $x = 0$ હોય,તો $y = 3$. જો $y = 0$ હોય,તો $x = 1.5$. રેખા $(0, 3)$ અને $(1.5, 0)$ માંથી પસાર થાય છે.
પગલું $3$: અસમતા સખત રીતે મોટી $(>)$ હોવાથી,રેખાને તૂટક રેખા તરીકે દોરો જે દર્શાવે છે કે રેખા પરના બિંદુઓ ઉકેલમાં સામેલ નથી.
પગલું $4$: રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ,જેમ કે $(0, 0)$ લો. અસમતામાં કિંમત મૂકતા: $2(0) + 0 > 3$,જે $0 > 3$ થાય છે. આ વિધાન ખોટું છે.
પગલું $5$: બિંદુ $(0, 0)$ અસમતાનું સમાધાન કરતું નથી,તેથી ઉકેલ પ્રદેશ એ અર્ધ-સમતલ છે જેમાં ઉગમબિંદુનો સમાવેશ થતો નથી. આમ,ઉકેલ $2x + y = 3$ રેખાની ઉપરનો પ્રદેશ છે.
33
EasyMCQ
દ્વિ-પરિમાણીય સમતલમાં નીચેની અસમતાને આલેખની મદદથી ઉકેલો: $y + 8 > 2x$.
A
$y = 2x - 8$ રેખાની ઉપરનો પ્રદેશ.
B
$y = 2x - 8$ રેખાની નીચેનો પ્રદેશ.
C
પોતે $y = 2x - 8$ રેખા.
D
$y = 2x - 8$ રેખા સિવાયનું આખું સમતલ.

Solution

(A) આપેલી અસમતા: $y + 8 > 2x$.
સૌ પ્રથમ,આપણે સીમા રેખા $y = 2x - 8$ દોરીએ છીએ.
આ રેખા દોરવા માટે,આપણે બે બિંદુઓ શોધીએ છીએ:
જો $x = 0$,તો $y = -8$. બિંદુ: $(0, -8)$.
જો $y = 0$,તો $2x = 8 \implies x = 4$. બિંદુ: $(4, 0)$.
અસમતા સખત $(>)$ હોવાથી,આપણે રેખાને તૂટક રેખા તરીકે દોરીએ છીએ.
હવે,અસમતામાં ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ચકાસો: $0 + 8 > 2(0) \implies 8 > 0$,જે સત્ય છે.
તેથી,ઉકેલ પ્રદેશ એ ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ધરાવતું અર્ધ-સમતલ છે,જે $y = 2x - 8$ રેખાની ઉપરનો પ્રદેશ છે.
34
EasyMCQ
આકૃતિમાં રંગીન પ્રદેશ દર્શાવતી અસમતા $...$ છે.
Question diagram
A
$|x| < 2$
B
$|x| \leq 2$
C
$|x| \geq 2$
D
$-2 < x \leq 2$

Solution

(B) આકૃતિ પરથી,આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે છાયાંકિત પ્રદેશ શિરોલંબ રેખાઓ $x = -2$ અને $x = 2$ ની વચ્ચે આવેલો છે.
રેખાઓ $x = -2$ અને $x = 2$ ઘાટી (તૂટક નથી) હોવાથી,સીમાવર્તી કિંમતો પ્રદેશમાં સમાવિષ્ટ છે.
તેથી,અસમતા $-2 \leq x \leq 2$ છે.
આને નિરપેક્ષ મૂલ્યના સ્વરૂપમાં $|x| \leq 2$ તરીકે લખી શકાય છે.
35
EasyMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવેલ રંગીન પ્રદેશને દર્શાવતી અસમતા કઈ છે?
Question diagram
A
$x \geq 0$
B
$y \geq 0$
C
$x > 0$
D
$x \leq 0$

Solution

(D) રંગીન પ્રદેશ $Y$-અક્ષની ડાબી બાજુએ આવેલો છે.
કાર્તેઝિયન સમતલમાં,$Y$-અક્ષને $x = 0$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
$Y$-અક્ષની ડાબી બાજુના બિંદુઓના $x$-યામ $0$ કરતા ઓછા અથવા તેના જેટલા હોય છે.
તેથી,રંગીન પ્રદેશને દર્શાવતી અસમતા $x \leq 0$ છે.
36
MediumMCQ
$x < 5$ અને $x \geq 2$ નો ઉકેલ ગણ શું છે?
A
$(2, 5)$
B
$[2, 5)$
C
$(2, 5]$
D
$[2, 5]$

Solution

(B) આપેલ અસમતાઓ $x < 5$ અને $x \geq 2$ છે.
આ બંને અસમતાઓને જોડતા,આપણને $2 \leq x < 5$ મળે છે.
અંતરાલ સંકેતમાં,આને $[2, 5)$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે,જ્યાં ચોરસ કૌંસ સૂચવે છે કે $2$ નો સમાવેશ થાય છે અને કૌંસ સૂચવે છે કે $5$ નો સમાવેશ થતો નથી.
37
EasyMCQ
$x-y \geq 0$ નો ઉકેલ ગણ આલેખ દ્વારા નીચે મુજબ દર્શાવેલ છે:
A
Option A
B
Option B
C
Option C
D
Option D

Solution

(C) આપેલ અસમતા $x - y \geq 0$ છે,જેને $x \geq y$ અથવા $y \leq x$ તરીકે ફરીથી લખી શકાય છે.
આનો આલેખ દોરવા માટે,આપણે પ્રથમ સીમા રેખા $x - y = 0$ ધ્યાનમાં લઈએ છીએ,જે રેખા $y = x$ છે.
અસમતા $\geq$ (ગ્રેટર ધેન ઓર ઇક્વલ ટુ) હોવાથી,સીમા રેખા $y = x$ ઉકેલ ગણમાં સમાવિષ્ટ હોવી જોઈએ,તેથી આપણે તેને ઘાટી રેખા તરીકે દોરીએ છીએ.
આગળ,આપણે રેખા પર ન હોય તેવું એક બિંદુ ચકાસીએ છીએ,જેમ કે $(1, 0)$.
અસમતામાં $(1, 0)$ મૂકતા: $1 - 0 = 1$,અને $1 \geq 0$ સાચું છે.
તેથી,બિંદુ $(1, 0)$ ધરાવતો પ્રદેશ એ ઉકેલ ગણ છે.
આ રેખા $y = x$ ની નીચેનો પ્રદેશ દર્શાવે છે (જ્યાં $x$ ની કિંમતો $y$ ની કિંમતો કરતા મોટી છે).
વિકલ્પો જોતા,વિકલ્પ $C$ માં ઘાટી રેખા $x - y = 0$ અને તેની નીચેનો છાયાંકિત પ્રદેશ દર્શાવેલ છે.
38
EasyMCQ
અસમતા $2x + y > 5$ નો ઉકેલ ગણ $.......$ છે.
A
ઉગમબિંદુ ધરાવતું અર્ધતલ
B
ઉગમબિંદુ ન ધરાવતું વિવૃત અર્ધતલ
C
$xy$-સમતલ સિવાય રેખા $2x + y = 5$ પરના બિંદુઓ
D
આમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(B) અસમતા $2x + y > 5$ નો ઉકેલ ગણ શોધવા માટે,આપણે સૌ પ્રથમ સીમા રેખા $2x + y = 5$ ને ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.
અસમતા સખત $(>)$ હોવાથી,રેખા $2x + y = 5$ પરના બિંદુઓ ઉકેલ ગણમાં સમાવિષ્ટ નથી.
હવે,આપણે અસમતામાં ઉગમબિંદુ $(0, 0)$ ની કિંમત મૂકીએ:
$2(0) + 0 > 5 \implies 0 > 5$,જે અસત્ય છે.
ઉગમબિંદુ અસમતાનું સમાધાન કરતું નથી,તેથી ઉકેલ ગણ એ ઉગમબિંદુ ન ધરાવતું વિવૃત અર્ધતલ છે.
39
EasyMCQ
અસમતા $2y - 3x < 5$ ના પ્રદેશમાં બિંદુઓ $O(0,0)$ અને $P(2,-1)$ નું સ્થાન $\ldots \ldots$ છે.
A
$O$ પ્રદેશની અંદર છે અને $P$ પ્રદેશની બહાર છે
B
$O$ અને $P$ બંને પ્રદેશની અંદર છે
C
$O$ અને $P$ બંને પ્રદેશની બહાર છે
D
$O$ પ્રદેશની બહાર છે અને $P$ પ્રદેશની અંદર છે

Solution

(B) અસમતા $2y - 3x < 5$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત પ્રદેશમાં બિંદુ $(x, y)$ આવેલું છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે,આપણે બિંદુના યામોને પદાવલિ $2y - 3x$ માં મૂકીએ છીએ અને તપાસીએ છીએ કે પરિણામ $5$ કરતા નાનું છે કે નહીં.
બિંદુ $O(0, 0)$ માટે:
$2(0) - 3(0) = 0 - 0 = 0$.
કારણ કે $0 < 5$,બિંદુ $O(0, 0)$ પ્રદેશની અંદર આવેલું છે.
બિંદુ $P(2, -1)$ માટે:
$2(-1) - 3(2) = -2 - 6 = -8$.
કારણ કે $-8 < 5$,બિંદુ $P(2, -1)$ પણ પ્રદેશની અંદર આવેલું છે.
તેથી,બંને બિંદુઓ $O$ અને $P$ પ્રદેશની અંદર છે.
40
EasyMCQ
નીચેના બિંદુઓમાંથી,કેટલા બિંદુઓ અસમતા $2x - 3y > -5$ નું સમાધાન કરે છે?
$(1, 1), (-1, 1), (1, -1), (-1, -1), (-2, 1), (2, -1), (-1, 2)$ અને $(-2, -1)$
A
$3$
B
$5$
C
$6$
D
$4$

Solution

(B) અસમતા $2x - 3y > -5$ નું સમાધાન કરતા બિંદુઓ નક્કી કરવા માટે,આપણે દરેક બિંદુ $(x, y)$ ને $2x - 3y$ માં મૂકીએ છીએ અને તપાસીએ છીએ કે પરિણામ $-5$ કરતા મોટું છે કે નહીં:
$1. (1, 1): 2(1) - 3(1) = 2 - 3 = -1$. $-1 > -5$ હોવાથી,આ બિંદુ અસમતાનું સમાધાન કરે છે.
$2. (-1, 1): 2(-1) - 3(1) = -2 - 3 = -5$. $-5$ એ $-5$ કરતા મોટું નથી,તેથી આ બિંદુ સમાધાન કરતું નથી.
$3. (1, -1): 2(1) - 3(-1) = 2 + 3 = 5$. $5 > -5$ હોવાથી,આ બિંદુ અસમતાનું સમાધાન કરે છે.
$4. (-1, -1): 2(-1) - 3(-1) = -2 + 3 = 1$. $1 > -5$ હોવાથી,આ બિંદુ અસમતાનું સમાધાન કરે છે.
$5. (-2, 1): 2(-2) - 3(1) = -4 - 3 = -7$. $-7$ એ $-5$ કરતા મોટું નથી,તેથી આ બિંદુ સમાધાન કરતું નથી.
$6. (2, -1): 2(2) - 3(-1) = 4 + 3 = 7$. $7 > -5$ હોવાથી,આ બિંદુ અસમતાનું સમાધાન કરે છે.
$7. (-1, 2): 2(-1) - 3(2) = -2 - 6 = -8$. $-8$ એ $-5$ કરતા મોટું નથી,તેથી આ બિંદુ સમાધાન કરતું નથી.
$8. (-2, -1): 2(-2) - 3(-1) = -4 + 3 = -1$. $-1 > -5$ હોવાથી,આ બિંદુ અસમતાનું સમાધાન કરે છે.
અસમતાનું સમાધાન કરતા બિંદુઓ $(1, 1), (1, -1), (-1, -1), (2, -1)$ અને $(-2, -1)$ છે.
તેથી,કુલ $5$ બિંદુઓ છે.
41
EasyMCQ
આકૃતિમાં દર્શાવેલ છાયાંકિત પ્રદેશ $\ldots \ldots \ldots$ અસમતા દર્શાવે છે.
Question diagram
A
$|x| < 3$
B
$|x| \leq 3$
C
$|x| > 3$
D
$-3 < x \leq 3$

Solution

(B) આકૃતિ પરથી,છાયાંકિત પ્રદેશ શિરોલંબ રેખાઓ $x = -3$ અને $x = 3$ દ્વારા સીમિત છે.
રેખાઓ $x = -3$ અને $x = 3$ ઘાટી (solid) હોવાથી,આ રેખાઓ પરના બિંદુઓ પ્રદેશમાં સમાવિષ્ટ છે.
તેથી,આ પ્રદેશ એવા તમામ $x$ દર્શાવે છે જેના માટે $-3 \leq x \leq 3$ થાય.
આ અસમતાને નિરપેક્ષ મૂલ્યના સ્વરૂપમાં $|x| \leq 3$ તરીકે લખી શકાય છે.
42
EasyMCQ
નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો:
વિધાન $(I)$: સુરેખ અસમતાઓ $3x + 8 < 17$ અને $2x + 8 \geq 12$ ના તમામ ઉકેલોનો ગણ અનુક્રમે $x < 3$ અને $x \geq 2$ છે.
વિધાન $(II)$: સુરેખ અસમતાઓ $3x + 8 < 17$ અને $2x + 8 \geq 12$ ના સામાન્ય ઉકેલોનો ગણ $(2, 3)$ છે.
નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?
A
વિધાન $(I)$ સાચું છે પરંતુ વિધાન $(II)$ ખોટું છે
B
વિધાન $(I)$ ખોટું છે પરંતુ વિધાન $(II)$ સાચું છે
C
બંને વિધાનો સાચા છે
D
બંને વિધાનો ખોટા છે

Solution

(A) પ્રથમ અસમતા માટે: $3x + 8 < 17$ $\Rightarrow 3x < 9$ $\Rightarrow x < 3$.
બીજી અસમતા માટે: $2x + 8 \geq 12$ $\Rightarrow 2x \geq 4$ $\Rightarrow x \geq 2$.
આમ,વિધાન $(I)$ સાચું છે.
સામાન્ય ઉકેલોનો ગણ એ $x < 3$ અને $x \geq 2$ નો છેદગણ છે,જે અંતરાલ $[2, 3)$ છે.
વિધાન $(II)$ માં ગણ $(2, 3)$ આપેલ છે,જેમાં $2$ નો સમાવેશ થતો નથી,તેથી વિધાન $(II)$ ખોટું છે.
43
MediumMCQ
$(8-t)^2 < (t^2-3t-10)$ ઉકેલો.
A
$(\frac{74}{13}, 8]$
B
$(\frac{74}{13}, \infty)$
C
$(8, \infty)$
D
$[8, \infty)$

Solution

(B) આપેલ અસમતા: $(8-t)^2 < t^2-3t-10$
ડાબી બાજુનું વિસ્તરણ કરતા: $64-16t+t^2 < t^2-3t-10$
બંને બાજુથી $t^2$ બાદ કરતા: $64-16t < -3t-10$
પદોને ગોઠવતા: $64+10 < 16t-3t$
$74 < 13t$
$t > \frac{74}{13}$
આમ,ઉકેલ ગણ $t \in (\frac{74}{13}, \infty)$ છે.

Linear Inequalities — Linear inequalities for Single Line · Frequently Asked Questions

1Are these Linear Inequalities questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Linear Inequalities Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.