Gujarati

Finding unknown using limit Questions in Gujarati

Class 11 Mathematics · Limits · Finding unknown using limit

80+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 29 of 80 questions in Gujarati

51
MediumMCQ
ધારો કે $\alpha(a)$ અને $\beta(a)$ એ સમીકરણ $(\sqrt[3]{1+a}-1) x^2+(\sqrt{1+a}-1) x+(\sqrt[6]{1+a}-1)=0$ ના બીજ છે,જ્યાં $a > -1$. તો $\lim _{a \rightarrow 0^{+}} \alpha(a)$ અને $\lim _{a \rightarrow 0^{+}} \beta(a)$ અનુક્રમે શું થશે?
A
$1$ અને $-\frac{5}{2}$
B
$-1$ અને $-\frac{1}{2}$
C
$2$ અને $-\frac{7}{2}$
D
$3$ અને $-\frac{9}{2}$

Solution

(B) ધારો કે $A = 1 + a$.
જ્યારે $a \rightarrow 0^{+}$,ત્યારે $A \rightarrow 1^{+}$.
આપેલ સમીકરણ $(A^{\frac{1}{3}}-1) x^2+(A^{\frac{1}{2}}-1) x+(A^{\frac{1}{6}}-1)=0$ છે.
સમીકરણને $(A-1)$ વડે ભાગતા:
$\frac{A^{\frac{1}{3}}-1}{A-1} x^2 + \frac{A^{\frac{1}{2}}-1}{A-1} x + \frac{A^{\frac{1}{6}}-1}{A-1} = 0$.
$A \rightarrow 1$ માટે લક્ષ લેતા,પ્રમાણિત લક્ષ $\lim _{A \rightarrow 1} \frac{A^n-1}{A-1} = n$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{3} x^2 + \frac{1}{2} x + \frac{1}{6} = 0$.
$6$ વડે ગુણતા:
$2 x^2 + 3 x + 1 = 0$.
અવયવ પાડતા: $(2x + 1)(x + 1) = 0$.
તેથી,બીજ $x = -1$ અને $x = -\frac{1}{2}$ મળે છે.
આમ,$\lim _{a \rightarrow 0^{+}} \alpha(a) = -1$ અને $\lim _{a \rightarrow 0^{+}} \beta(a) = -\frac{1}{2}$.
52
MediumMCQ
જો વિધેય $f(x)$ એ $\lim_{x \rightarrow 1} \frac{f(x)-2}{x^{2}-1} = \pi$ નું પાલન કરે,તો $\lim_{x \rightarrow 1} f(x) = $
A
$02$
B
$03$
C
$01$
D
$00$

Solution

(A) આપેલ છે કે $\lim_{x \rightarrow 1} \frac{f(x)-2}{x^{2}-1} = \pi$.
જ્યારે $x \rightarrow 1$ થાય ત્યારે છેદ $x^2-1$ એ $0$ ને અનુલક્ષે છે,તેથી લક્ષનું અસ્તિત્વ હોવા માટે અંશ $f(x)-2$ પણ $0$ ને અનુલક્ષવો જોઈએ.
તેથી,$\lim_{x \rightarrow 1} (f(x)-2) = 0$.
આમ,$\lim_{x \rightarrow 1} f(x) = 2$.
53
DifficultMCQ
$[x]$ એ મહત્તમ પૂર્ણાંક વિધેય દર્શાવે છે. જો $\lim _{x \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos [x]-\cos (k x-[x])}{x^2}=5$ હોય,તો $k=$
A
$\sqrt{10}$
B
$\sqrt{11}$
C
$3$
D
$9$

Solution

(A) આપેલ લક્ષ $\lim _{x \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos [x]-\cos (k x-[x])}{x^2}=5$ છે.
જ્યારે $x \rightarrow 0^{+}$,ત્યારે $[x] = 0$ થાય.
આ કિંમત પદમાં મૂકતા:
$\lim _{x \rightarrow 0^{+}} \frac{\cos(0) - \cos(kx - 0)}{x^2} = 5$
$\lim _{x \rightarrow 0^{+}} \frac{1 - \cos(kx)}{x^2} = 5$
લક્ષના સૂત્ર $\lim _{\theta \rightarrow 0} \frac{1 - \cos \theta}{\theta^2} = \frac{1}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\lim _{x \rightarrow 0^{+}} \frac{1 - \cos(kx)}{(kx)^2} \cdot k^2 = 5$
$\frac{1}{2} \cdot k^2 = 5$
$k^2 = 10$
$k = \sqrt{10}$.
54
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} 3ax - 2b, & x > 1 \\ ax + b + 1, & x < 1 \end{cases}$ અને $\lim_{x \rightarrow 1} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે,તો $a$ અને $b$ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?
A
$3a - 2b = 1$
B
$2a - 3b = 1$
C
$2a + 3b = 1$
D
$2a + 3b = -1$

Solution

(B) આપેલ છે,$f(x) = \begin{cases} 3ax - 2b, & x > 1 \\ ax + b + 1, & x < 1 \end{cases}$
કારણ કે $\lim_{x \rightarrow 1} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે,તેથી ડાબી બાજુની લક્ષ અને જમણી બાજુની લક્ષ સમાન હોવી જોઈએ:
$\lim_{x \rightarrow 1^{-}} f(x) = \lim_{x \rightarrow 1^{+}} f(x)$
આપેલ વિધેયો મૂકતા:
$\lim_{x \rightarrow 1^{-}} (ax + b + 1) = \lim_{x \rightarrow 1^{+}} (3ax - 2b)$
$x = 1$ આગળ લક્ષની કિંમત શોધતા:
$a(1) + b + 1 = 3a(1) - 2b$
$a + b + 1 = 3a - 2b$
પદોને ગોઠવતા:
$1 = 3a - a - 2b - b$
$1 = 2a - 3b$
આમ,સંબંધ $2a - 3b = 1$ છે.
55
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} 1+\frac{2x}{a}, & 0 \leq x \leq 1 \\ ax, & 1 < x \leq 2 \end{cases}$,અને $\lim_{x \rightarrow 1} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે,તો $a$ ની શક્ય કિંમતોના ઘનનો સરવાળો કેટલો થાય?
A
$1$
B
$5$
C
$7$
D
$9$

Solution

(C) કારણ કે $\lim_{x \rightarrow 1} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે,તેથી $x = 1$ આગળ ડાબી બાજુની લક્ષ અને જમણી બાજુની લક્ષ સમાન હોવી જોઈએ.
$\lim_{x \rightarrow 1^{-}} f(x) = \lim_{x \rightarrow 1^{+}} f(x)$
$1 + \frac{2(1)}{a} = a(1)$
$1 + \frac{2}{a} = a$
$a$ વડે ગુણતા ($a \neq 0$ ધારીને):
$a + 2 = a^2$
$a^2 - a - 2 = 0$
$(a - 2)(a + 1) = 0$
તેથી,$a$ ની શક્ય કિંમતો $a = 2$ અને $a = -1$ છે.
આ કિંમતોના ઘનનો સરવાળો $(2)^3 + (-1)^3 = 8 - 1 = 7$ થાય છે.
56
EasyMCQ
જો $n > 0$ અને $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{((a-n) n x-\tan x) \sin n x}{x^2}=0$ હોય,તો $a$ ની ન્યૂનતમ કિંમત શોધો.
A
$1$
B
$2$
C
$3$
D
$-1$

Solution

(B) આપેલ છે કે $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{((a-n) n x-\tan x) \sin n x}{x^2}=0$.
આપણે લક્ષને આ રીતે ફરીથી લખી શકીએ:
$\lim _{x \rightarrow 0} \left[ \frac{(a-n) n x-\tan x}{x} \right] \cdot \lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sin n x}{x} = 0$.
કારણ કે $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sin n x}{x} = n$,તેથી:
$n \cdot \lim _{x \rightarrow 0} \left[ (a-n) n - \frac{\tan x}{x} \right] = 0$.
$n [ (a-n) n - 1 ] = 0$.
$n > 0$ હોવાથી,$(a-n) n - 1 = 0$ થવું જોઈએ.
$(a-n) n = 1 \implies a-n = \frac{1}{n} \implies a = n + \frac{1}{n}$.
$AM-GM$ અસમતા મુજબ,$n > 0$ માટે,$n + \frac{1}{n} \ge 2$.
તેથી $a$ ની ન્યૂનતમ કિંમત $2$ છે જ્યારે $n = 1$ હોય.
57
DifficultMCQ
$n$ ની પૂર્ણાંક કિંમત શોધો જેના માટે $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{(\cos x-1)(\cos x-e^x)}{x^n}$ એ શૂન્યતર વાસ્તવિક સંખ્યા મળે.
A
$4$
B
$3$
C
$2$
D
$1$

Solution

(B) આપેલ લક્ષ $L = \lim _{x \rightarrow 0} \frac{(\cos x-1)(\cos x-e^x)}{x^n}$ છે.
$x=0$ ની નજીક ટેલર શ્રેણીનો ઉપયોગ કરતા:
$\cos x = 1 - \frac{x^2}{2!} + \frac{x^4}{4!} - \dots$
$e^x = 1 + x + \frac{x^2}{2!} + \dots$
કિંમતો મૂકતા:
$(\cos x - 1) = -\frac{x^2}{2} + O(x^4)$
$(\cos x - e^x) = -x - x^2 + O(x^3)$
અંશ $= (-\frac{x^2}{2} + O(x^4))(-x - x^2 + O(x^3)) = \frac{x^3}{2} + O(x^4)$.
લક્ષ શૂન્યતર અને વાસ્તવિક મળે તે માટે છેદમાં $x$ ની ઘાત $3$ હોવી જોઈએ.
તેથી,$n = 3$.
58
EasyMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow 3} \left( \frac{x^n - 3^n}{x - 3} \right) = 108$ અને $n \in N$ હોય,તો '$n$' ની કિંમત શોધો.
A
$3$
B
$6$
C
$5$
D
$4$

Solution

(D) આપેલ છે,$\lim _{x \rightarrow 3} \frac{x^n - 3^n}{x - 3} = 108$.
પ્રમાણિત લક્ષના સૂત્ર $\lim _{x \rightarrow a} \frac{x^n - a^n}{x - a} = n \cdot a^{n-1}$ નો ઉપયોગ કરતા:
અહીં,$a = 3$ છે,તેથી $n \cdot 3^{n-1} = 108$.
બંને બાજુ $3$ વડે ગુણતા:
$n \cdot 3^n = 108 \times 3 = 324$.
$324$ ને $4 \times 81 = 4 \times 3^4$ તરીકે લખી શકાય.
$n \cdot 3^n = 4 \times 3^4$ ની સરખામણી કરતા,$n = 4$ મળે છે.
આમ,$n$ ની કિંમત $4$ છે.
59
EasyMCQ
જો $f(x) = \begin{cases} 4x-5, & x \leq 2 \\ x-k, & x > 2 \end{cases}$ હોય,તો $k$ ની કઈ કિંમત માટે $\lim_{x \rightarrow 2} f(x)$ નું અસ્તિત્વ છે?
A
$-1$
B
$-2$
C
$1$
D
$2$

Solution

(A) લક્ષ $\lim_{x \rightarrow 2} f(x)$ નું અસ્તિત્વ હોવા માટે,$x = 2$ આગળ ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ અને જમણી બાજુનું લક્ષ $(RHL)$ સમાન હોવા જોઈએ.
$LHL = \lim_{x \rightarrow 2^{-}} f(x) = \lim_{x \rightarrow 2} (4x - 5) = 4(2) - 5 = 3$.
$RHL = \lim_{x \rightarrow 2^{+}} f(x) = \lim_{x \rightarrow 2} (x - k) = 2 - k$.
$LHL$ અને $RHL$ ને સરખાવતા:
$3 = 2 - k$
$k = 2 - 3$
$k = -1$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
60
MediumMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow \infty}\left\{\frac{x^3+1}{x^2+1}-(\alpha x+\beta)\right\}$ અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને $2$ ની બરાબર છે,તો વાસ્તવિક સંખ્યાઓની ક્રમયુક્ત જોડી $(\alpha, \beta)$ શું છે?
A
$(1, -1)$
B
$(-2, 1)$
C
$(-1, 1)$
D
$(1, -2)$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\lim _{x \rightarrow \infty}\left\{\frac{x^3+1}{x^2+1}-(\alpha x+\beta)\right\}=2$.
પદાવલિનું સાદુંરૂપ આપતા:
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{x^3+1-(\alpha x+\beta)(x^2+1)}{x^2+1} = 2$
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{x^3+1-(\alpha x^3+\alpha x+\beta x^2+\beta)}{x^2+1} = 2$
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{(1-\alpha)x^3-\beta x^2-\alpha x+(1-\beta)}{x^2+1} = 2$.
લક્ષનું અસ્તિત્વ હોય અને તે શાંત હોય તે માટે $x^3$ નો સહગુણક $0$ હોવો જોઈએ:
$1-\alpha = 0 \Rightarrow \alpha = 1$.
હવે લક્ષ આ મુજબ થશે:
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{-\beta x^2-x+(1-\beta)}{x^2+1} = 2$.
અંશ અને છેદને $x^2$ વડે ભાગતા:
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{-\beta - \frac{1}{x} + \frac{1-\beta}{x^2}}{1 + \frac{1}{x^2}} = 2$.
જેમ $x \rightarrow \infty$,તેમ $x$ વાળા પદો $0$ તરફ જાય છે:
$-\beta = 2 \Rightarrow \beta = -2$.
આમ,ક્રમયુક્ત જોડી $(\alpha, \beta) = (1, -2)$ છે.
61
MediumMCQ
જો $\lim _{x}$ ${\rightarrow \infty} \frac{(\sqrt{2 x+1}+\sqrt{2 x-1})^8+(\sqrt{2 x+1}-\sqrt{2 x-1})^8(P x^4-16)}{(x+\sqrt{x^2-2})^8+(x-\sqrt{x^2-2})^8} = 1$ હોય,તો $P=$
A
$16$
B
$64$
C
$\frac{1}{64}$
D
$\frac{1}{16}$

Solution

(D) ધારો કે $L = \lim _{x}$ ${\rightarrow \infty} \frac{(\sqrt{2 x+1}+\sqrt{2 x-1})^8+(\sqrt{2 x+1}-\sqrt{2 x-1})^8(P x^4-16)}{(x+\sqrt{x^2-2})^8+(x-\sqrt{x^2-2})^8} = 1$.
$x \rightarrow \infty$ માટે,$(\sqrt{2x+1} + \sqrt{2x-1})^8 \approx 256x^4$ અને $(x+\sqrt{x^2-2})^8 \approx 256x^8$.
આમ,પદાવલિ $\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{256x^4 + \frac{1}{16x^4}(Px^4-16)}{256x^8} = 1$ બને છે.
ગણતરી કરતા $P = \frac{1}{16}$ મળે છે.
62
EasyMCQ
ધારો કે $f(x) = \sqrt{\frac{x}{1-x}} + \sqrt{\frac{1-x}{x}}$. જો $\lim_{x \rightarrow m} f(x) = 5/2$ હોય,તો $m$ ની તમામ શક્ય વાસ્તવિક કિંમતોનો ગણ કયો છે?
A
$\{0, 1\}$
B
$\{0, 1/3, 2/3\}$
C
$\{1/5, 4/5\}$
D
$\{1/4, 3/4\}$

Solution

(C) આપેલ છે કે $f(x) = \sqrt{\frac{x}{1-x}} + \sqrt{\frac{1-x}{x}}$.
ધારો કે $t = \sqrt{\frac{x}{1-x}}$. તો $f(x) = t + \frac{1}{t}$.
આપણને આપેલ છે કે $\lim_{x \rightarrow m} (t + \frac{1}{t}) = 5/2$.
આથી $t + \frac{1}{t} = 5/2$,જેનું સાદું રૂપ $2t^2 - 5t + 2 = 0$ થાય છે.
$t$ માટે ઉકેલતા: $(2t - 1)(t - 2) = 0$,તેથી $t = 1/2$ અથવા $t = 2$.
કિસ્સો $1$: $\sqrt{\frac{m}{1-m}} = 1/2$ $\Rightarrow \frac{m}{1-m} = 1/4$ $\Rightarrow 4m = 1 - m$ $\Rightarrow 5m = 1$ $\Rightarrow m = 1/5$.
કિસ્સો $2$: $\sqrt{\frac{m}{1-m}} = 2$ $\Rightarrow \frac{m}{1-m} = 4$ $\Rightarrow m = 4 - 4m$ $\Rightarrow 5m = 4$ $\Rightarrow m = 4/5$.
આમ,$m$ ની શક્ય કિંમતોનો ગણ $\{1/5, 4/5\}$ છે.
63
EasyMCQ
$\lim _{x}$ ${\rightarrow -a} \frac{x^7+a^7}{x+a} = 7$ $\Rightarrow a = ?$
A
$\pm 7$
B
$\pm 6$
C
$\pm 1$
D
$\pm 2$

Solution

(C) આપણે પ્રમાણિત લક્ષના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીએ છીએ: $\lim _{x \rightarrow c} \frac{x^n - c^n}{x - c} = n c^{n-1}$.
આપેલ છે કે $\lim _{x \rightarrow -a} \frac{x^7 - (-a)^7}{x - (-a)} = 7$.
$n = 7$ અને $c = -a$ લેતા:
$7(-a)^{7-1} = 7$
$7(-a)^6 = 7$
$(-a)^6 = 1$
ઘાત બેકી હોવાથી,$a^6 = 1$.
બંને બાજુ છઠ્ઠું મૂળ લેતા,$a = \pm 1$.
64
EasyMCQ
$f(x) = \begin{cases} \frac{\sqrt{1+px} - \sqrt{1-px}}{x}, & \text{જો } -1 \leq x < 0 \\ \frac{2x+1}{x-2}, & \text{જો } 0 \leq x \leq 1 \end{cases}$ વ્યાખ્યાયિત છે. જો $\lim_{x \rightarrow 0} f(x)$ અસ્તિત્વ ધરાવતું હોય,તો $p =$
A
$-1$
B
$-\frac{1}{2}$
C
$\frac{1}{2}$
D
$1$

Solution

(B) $x=0$ આગળ લક્ષ અસ્તિત્વ ધરાવે તે માટે,ડાબી બાજુનું લક્ષ $(LHL)$ એ જમણી બાજુના લક્ષ $(RHL)$ જેટલું હોવું જોઈએ.
$RHL = \lim_{x \rightarrow 0^+} \frac{2x+1}{x-2} = \frac{2(0)+1}{0-2} = -\frac{1}{2}$.
$LHL = \lim_{x \rightarrow 0^-} \frac{\sqrt{1+px} - \sqrt{1-px}}{x}$.
સંમેયીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$LHL = \lim_{x \rightarrow 0^-} \frac{(\sqrt{1+px} - \sqrt{1-px})(\sqrt{1+px} + \sqrt{1-px})}{x(\sqrt{1+px} + \sqrt{1-px})} = \lim_{x \rightarrow 0^-} \frac{(1+px) - (1-px)}{x(\sqrt{1+px} + \sqrt{1-px})} = \lim_{x \rightarrow 0^-} \frac{2px}{x(\sqrt{1+px} + \sqrt{1-px})} = \frac{2p}{1+1} = p$.
$LHL = RHL$ સરખાવતા,આપણને $p = -\frac{1}{2}$ મળે છે.
65
MediumMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{[(a-n) n x-\tan x] \sin n x}{x^2}=0, (n \neq 0)$ હોય,તો $a$ ની ન્યૂનતમ શક્ય ધન કિંમત શોધો.
A
$0$
B
$-2$
C
$2$
D
$1$

Solution

(C) આપેલ છે કે $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{((a-n) n x-\tan x) \sin n x}{x^2}=0, n \neq 0$.
અંશ અને છેદને $x^2$ વડે ભાગતા:
$\lim _{x \rightarrow 0} \left( \frac{(a-n) n x - \tan x}{x} \right) \left( \frac{\sin n x}{x} \right) = 0$.
$\lim _{x \rightarrow 0} \left( (a-n)n - \frac{\tan x}{x} \right) \left( n \cdot \frac{\sin n x}{n x} \right) = 0$.
કારણ કે $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{\tan x}{x} = 1$ અને $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{\sin n x}{n x} = 1$,તેથી:
$((a-n)n - 1) \cdot n = 0$.
$n \neq 0$ હોવાથી,$(a-n)n - 1 = 0$,જેનો અર્થ છે $an - n^2 = 1$,અથવા $a = n + \frac{1}{n}$.
સમાંતર મધ્યક-ગુણોત્તર મધ્યક અસમતા $(AM \geq GM)$ મુજબ,$n > 0$ માટે:
$\frac{n + \frac{1}{n}}{2} \geq \sqrt{n \cdot \frac{1}{n}} = 1$.
તેથી,$a \geq 2$.
$a$ ની ન્યૂનતમ શક્ય ધન કિંમત $2$ છે.
66
EasyMCQ
જો $\alpha$ અને $\beta$ એ સમીકરણ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ હોય,તો $\lim_{x \rightarrow \alpha} \frac{1-\cos(ax^2+bx+c)}{(x-\alpha)^2} = $
A
$\frac{a^2(\alpha-\beta)^2}{4}$
B
$1$
C
$\frac{a(\alpha-\beta)}{2}$
D
$\frac{a^2(\alpha-\beta)^2}{2}$

Solution

(D) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે,તેથી $ax^2+bx+c = a(x-\alpha)(x-\beta)$ લખી શકાય.
આપણે લક્ષ $L = \lim_{x \rightarrow \alpha} \frac{1-\cos(a(x-\alpha)(x-\beta))}{(x-\alpha)^2}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
નિત્યસમ $1-\cos(\theta) = 2\sin^2(\frac{\theta}{2})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$L = \lim_{x \rightarrow \alpha} \frac{2\sin^2(\frac{a(x-\alpha)(x-\beta)}{2})}{(x-\alpha)^2}$.
$(\frac{a(x-\beta)}{2})^2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$L = \lim_{x}$ ${\rightarrow \alpha} 2 \left[ \frac{\sin(\frac{a(x-\alpha)(x-\beta)}{2})}{\frac{a(x-\alpha)(x-\beta)}{2}} \right]^2 \cdot \frac{a^2(x-\alpha)^2(x-\beta)^2}{4(x-\alpha)^2}$.
કારણ કે $\lim_{\theta \rightarrow 0} \frac{\sin(\theta)}{\theta} = 1$,તેથી:
$L = 2 \cdot 1^2 \cdot \frac{a^2(\alpha-\beta)^2}{4} = \frac{a^2(\alpha-\beta)^2}{2}$.
67
MediumMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ હોય,તો $\lim_{x \rightarrow \alpha} \frac{1-\cos(ax^2+bx+c)}{(x-\alpha)^2} =$
A
$\frac{a^2(\alpha-\beta)^2}{2}$
B
$a^2(\alpha-\beta)^2$
C
$2a^2(\alpha-\beta)^2$
D
$\frac{a^2(\alpha-\beta)^2}{4}$

Solution

(A) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે,તેથી આપણે $ax^2+bx+c = a(x-\alpha)(x-\beta)$ લખી શકીએ.
ધારો કે $f(x) = ax^2+bx+c$. જેમ $x \rightarrow \alpha$,તેમ $f(x) \rightarrow 0$.
લિમિટના સૂત્ર $\lim_{\theta \rightarrow 0} \frac{1-\cos \theta}{\theta^2} = \frac{1}{2}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\lim_{x \rightarrow \alpha} \frac{1-\cos(a(x-\alpha)(x-\beta))}{(x-\alpha)^2} = \lim_{x \rightarrow \alpha} \frac{1-\cos(a(x-\alpha)(x-\beta))}{(a(x-\alpha)(x-\beta))^2} \times \frac{a^2(x-\alpha)^2(x-\beta)^2}{(x-\alpha)^2}$
$= \frac{1}{2} \times \lim_{x \rightarrow \alpha} a^2(x-\beta)^2$
$= \frac{1}{2} a^2(\alpha-\beta)^2$.
68
EasyMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{e^x-a-\log (1+x)}{\sin x}=0$ હોય,તો $a=$
A
$2$
B
$0$
C
$-1$
D
$1$

Solution

(D) આપેલ છે $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{e^x-a-\log (1+x)}{\sin x}=0$.
લક્ષનું અસ્તિત્વ હોય અને તે શાંત હોય તે માટે,જ્યારે $x \rightarrow 0$ થાય ત્યારે અંશ $0$ થવો જોઈએ કારણ કે છેદ $\sin x \rightarrow 0$ થાય છે.
અંશમાં $x=0$ મૂકતા: $e^0 - a - \log(1+0) = 0$.
$1 - a - 0 = 0$.
તેથી,$a = 1$.
$a=1$ માટે ચકાસણી: $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{e^x-1-\log (1+x)}{\sin x}$.
એલ-હોસ્પિટલના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{e^x - \frac{1}{1+x}}{\cos x} = \frac{1-1}{1} = 0$.
આમ,$a=1$ માટે શરત સંતોષાય છે.
69
MediumMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow 0}\left\{1+x \log \left(1+a^2\right)\right\}^{1 / x}=2 a \sin ^2 \theta$,જ્યાં $a>0$ અને $\theta \in R$,તો:
A
$\theta=n \pi \pm \frac{\pi}{2}, (n \in Z)$
B
$\theta=2 n \pi \pm \frac{\pi}{2}, (n \in Z)$
C
$\theta=n \pi+\frac{\pi}{2}, (n \in Z)$
D
$\theta=n \pi \pm \frac{\pi}{4}, (n \in Z)$

Solution

(A) આપેલ છે $\lim _{x \rightarrow 0}\left\{1+x \log \left(1+a^2\right)\right\}^{1 / x} = 2 a \sin ^2 \theta$.
પ્રમાણિત લક્ષ $\lim _{x \rightarrow 0} (1+f(x))^{1/x} = e^{\lim _{x \rightarrow 0} \frac{f(x)}{x}}$ નો ઉપયોગ કરતા,આપણને મળે છે:
$e^{\lim _{x \rightarrow 0} \frac{x \log(1+a^2)}{x}} = e^{\log(1+a^2)} = 1+a^2$.
આને આપેલ પદ સાથે સરખાવતા:
$1+a^2 = 2a \sin^2 \theta$.
$a$ માં દ્વિઘાત સમીકરણ તરીકે ગોઠવતા:
$a^2 - (2 \sin^2 \theta)a + 1 = 0$.
$a$ વાસ્તવિક સંખ્યા હોવા માટે,વિવેચક $D \ge 0$:
$D = (2 \sin^2 \theta)^2 - 4(1)(1) \ge 0$
$\Rightarrow 4 \sin^4 \theta - 4 \ge 0$
$\Rightarrow \sin^4 \theta \ge 1$.
બધી $\theta$ માટે $\sin^4 \theta \le 1$ હોવાથી,માત્ર શક્યતા $\sin^4 \theta = 1$ છે.
$\Rightarrow \sin^2 \theta = 1 = \sin^2 \frac{\pi}{2}$.
$\Rightarrow \theta = n\pi \pm \frac{\pi}{2}, (n \in Z)$.
70
EasyMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow 2} \frac{3 x^2-a x+5 b}{x-2}=17$ હોય,તો $a b=$
A
$-34$
B
$-25$
C
$-22$
D
$22$

Solution

(D) આપેલ છે $\lim _{x \rightarrow 2} \frac{3 x^2-a x+5 b}{x-2}=17$.
સીમા અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને છેદ $x \rightarrow 2$ તરીકે $0$ થાય છે,તેથી અંશ પણ $x=2$ આગળ $0$ થવો જોઈએ.
$3(2)^2 - a(2) + 5b = 0$ $\Rightarrow 12 - 2a + 5b = 0$ $\Rightarrow 2a - 5b = 12$.
એલ-હોસ્પિટલના નિયમનો ઉપયોગ કરતા:
$\lim _{x \rightarrow 2} \frac{d}{dx}(3x^2 - ax + 5b) / \frac{d}{dx}(x-2) = 17$.
$\lim _{x}$ ${\rightarrow 2} (6x - a) = 17$ $\Rightarrow 6(2) - a = 17$ $\Rightarrow 12 - a = 17$ $\Rightarrow a = -5$.
$a = -5$ ને $2a - 5b = 12$ માં મૂકતા:
$2(-5) - 5b = 12$ $\Rightarrow -10 - 5b = 12$ $\Rightarrow -5b = 22$ $\Rightarrow b = -\frac{22}{5}$.
તેથી,$ab = (-5) \times (-\frac{22}{5}) = 22$.
71
EasyMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow 4} \frac{2 x^2+(3+2 a) x+3 a}{x^3-2 x^2-23 x+60}=\frac{11}{9}$ હોય,તો $\lim _{x \rightarrow a} \frac{x^2+9 x+20}{x^2-x-20}=$
A
$-9$
B
$-4$
C
$-\frac{1}{4}$
D
$-\frac{1}{9}$

Solution

(D) આપેલ છે કે $\lim _{x \rightarrow 4} \frac{2 x^2+(3+2 a) x+3 a}{x^3-2 x^2-23 x+60} = \frac{11}{9}$.
સીમા અસ્તિત્વ ધરાવે છે,તેથી $x=4$ આગળ અંશ $0$ હોવો જોઈએ: $2(16) + (3+2a)(4) + 3a = 0$.
$32 + 12 + 8a + 3a = 0 \Rightarrow 11a = -44 \Rightarrow a = -4$.
વૈકલ્પિક રીતે,$L$'Hospital ના નિયમનો ઉપયોગ કરતા: $\lim _{x \rightarrow 4} \frac{4x + 3 + 2a}{3x^2 - 4x - 23} = \frac{16 + 3 + 2a}{48 - 16 - 23} = \frac{19 + 2a}{9} = \frac{11}{9}$.
$19 + 2a = 11 \Rightarrow 2a = -8 \Rightarrow a = -4$.
હવે,$\lim _{x \rightarrow -4} \frac{x^2+9x+20}{x^2-x-20} = \lim _{x \rightarrow -4} \frac{(x+4)(x+5)}{(x+4)(x-5)} = \lim _{x \rightarrow -4} \frac{x+5}{x-5}$ ની કિંમત શોધો.
$x = -4$ મૂકતા: $\frac{-4+5}{-4-5} = \frac{1}{-9} = -\frac{1}{9}$.
72
MediumMCQ
જો $a$ અને $b$ એ સમીકરણ $px^2 + qx + r = 0$ ના બીજ હોય,તો $\lim_{x \rightarrow b} \frac{1 - \cos 2(px^2 + qx + r)}{2(px - pb)^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$\frac{1}{2}(b - a)^2$
B
$(a + b)^2$
C
$\frac{1}{2}$
D
$a^2 - 2ab + b^2$

Solution

(D) ધારો કે $f(x) = px^2 + qx + r$. $a$ અને $b$ એ બીજ હોવાથી,$f(x) = p(x - a)(x - b)$ થાય.
આપણે $L = \lim_{x \rightarrow b} \frac{1 - \cos 2(f(x))}{2(px - pb)^2}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
નિત્યસમ $1 - \cos \theta = 2 \sin^2(\theta/2)$ નો ઉપયોગ કરતા,$1 - \cos 2(f(x)) = 2 \sin^2(f(x))$ મળે.
તેથી,$L = \lim_{x \rightarrow b} \frac{2 \sin^2(f(x))}{2 p^2(x - b)^2} = \frac{1}{p^2} \lim_{x \rightarrow b} \left( \frac{\sin(f(x))}{x - b} \right)^2$.
$f(x) = p(x - a)(x - b)$ હોવાથી,$\frac{f(x)}{x - b} = p(x - a)$ થાય.
જ્યારે $x \rightarrow b$,ત્યારે $p(x - a) \rightarrow p(b - a)$ થાય.
આમ,$L = \frac{1}{p^2} \lim_{x \rightarrow b} \left( \frac{\sin(p(x - a)(x - b))}{p(x - a)(x - b)} \cdot p(x - a) \right)^2$.
$\lim_{\theta \rightarrow 0} \frac{\sin \theta}{\theta} = 1$ હોવાથી,$L = \frac{1}{p^2} \cdot (p(b - a))^2 = \frac{p^2(b - a)^2}{p^2} = (b - a)^2$ મળે.
નોંધ: આપેલા વિકલ્પોમાં ભૂલ જણાય છે. $(b - a)^2$ એ $a^2 - 2ab + b^2$ ની બરાબર છે,જે વિકલ્પ $D$ છે.
73
EasyMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow 0}\left(\frac{\cos 4 x+a \cos 2 x+b}{x^4}\right)$ સીમિત હોય,તો $a, b$ ની કિંમતો અનુક્રમે શું થાય?
A
$5, -4$
B
$-5, -4$
C
$-4, 3$
D
$4, 5$

Solution

(C) ધારો કે $f(x) = \cos 4x + a \cos 2x + b$. લક્ષ સીમિત હોવા માટે,અંશ $x \rightarrow 0$ થાય ત્યારે $0$ થવો જોઈએ.
ટેલર શ્રેણીનો ઉપયોગ કરતા: $\cos \theta = 1 - \frac{\theta^2}{2!} + \frac{\theta^4}{4!} - \dots$
$\cos 4x = 1 - 8x^2 + \frac{32}{3}x^4 - \dots$
$a \cos 2x = a - 2ax^2 + \frac{2a}{3}x^4 - \dots$
$f(x) = (1 + a + b) - (8 + 2a)x^2 + (\frac{32}{3} + \frac{2a}{3})x^4 + \dots$
લક્ષ સીમિત રહેવા માટે,$x^0$ અને $x^2$ ના સહગુણકો શૂન્ય હોવા જોઈએ.
$1 + a + b = 0$ અને $8 + 2a = 0$.
$8 + 2a = 0$ પરથી $a = -4$.
$1 - 4 + b = 0$ પરથી $b = 3$.
આમ,$a = -4$ અને $b = 3$.
74
DifficultMCQ
જો $\alpha, \beta$ એ સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બીજ હોય,તો $\lim_{x \rightarrow \beta} \frac{1 - \cos(ax^2 + bx + c)}{(x - \beta)^2}$ ની કિંમત શોધો.
A
$(\alpha - \beta)^2$
B
$\frac{1}{2}(\alpha - \beta)^2$
C
$\frac{a^2}{4}(\alpha - \beta)^2$
D
$\frac{a^2}{2}(\alpha - \beta)^2$

Solution

(D) આપેલ દ્વિઘાત સમીકરણ $ax^2 + bx + c = 0$ ના બીજ $\alpha$ અને $\beta$ છે,તેથી $ax^2 + bx + c = a(x - \alpha)(x - \beta)$ લખી શકાય.
આપણે લક્ષ $L = \lim_{x \rightarrow \beta} \frac{1 - \cos(a(x - \alpha)(x - \beta))}{(x - \beta)^2}$ ની કિંમત શોધવાની છે.
નિત્યસમ $1 - \cos(\theta) = 2 \sin^2(\frac{\theta}{2})$ નો ઉપયોગ કરતા:
$L = \lim_{x \rightarrow \beta} \frac{2 \sin^2(\frac{a(x - \alpha)(x - \beta)}{2})}{(x - \beta)^2}$.
$(\frac{a(x - \alpha)}{2})^2$ વડે ગુણતા અને ભાગતા:
$L = \lim_{x}$ ${\rightarrow \beta} 2 \left[ \frac{\sin(\frac{a(x - \alpha)(x - \beta)}{2})}{\frac{a(x - \alpha)(x - \beta)}{2}} \right]^2 \times \frac{a^2(x - \alpha)^2}{4}$.
જેમ $x \rightarrow \beta$,તેમ કૌંસમાં રહેલું પદ $1$ ને અનુલક્ષે છે.
તેથી,$L = 2 \times 1^2 \times \frac{a^2(\beta - \alpha)^2}{4} = \frac{a^2(\alpha - \beta)^2}{2}$.
75
MediumMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow \infty}\left(\frac{x^2+1}{x+1}-a x-b\right)=0$,જ્યાં $a, b \in R$,તો:
A
$a=0, b=1$
B
$a=1, b=-1$
C
$a=-1, b=1$
D
$a=0, b=0$

Solution

(B) આપેલ છે $\lim _{x \rightarrow \infty} \left(\frac{x^2+1}{x+1}-ax-b\right) = 0$.
સામાન્ય છેદ લેતા:
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{x^2+1-ax(x+1)-b(x+1)}{x+1} = 0$
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{x^2+1-ax^2-ax-bx-b}{x+1} = 0$
$\lim _{x \rightarrow \infty} \frac{(1-a)x^2 - (a+b)x + (1-b)}{x+1} = 0$
લક્ષનું મૂલ્ય $0$ થવા માટે,અંશમાં $x$ ની મહત્તમ ઘાતનો સહગુણક $0$ હોવો જોઈએ.
તેથી,$1-a = 0 \implies a = 1$.
$a=1$ મૂકતા: $-(a+b) = 0 \implies -(1+b) = 0 \implies b = -1$.
તેથી,$a=1$ અને $b=-1$.
76
EasyMCQ
જો $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{2 a \sin x-\sin 2 x}{\tan ^{3} x}$ નું અસ્તિત્વ હોય અને તે $1$ ની બરાબર હોય,તો $a$ ની કિંમત શોધો.
A
$2$
B
$1$
C
$0$
D
-$1$

Solution

(B) આપેલ લક્ષ: $\lim _{x \rightarrow 0} \frac{2 a \sin x-\sin 2 x}{\tan ^{3} x} = 1$.
$\sin x$ અને $\sin 2x$ ના ટેલર શ્રેણી વિસ્તરણનો ઉપયોગ કરતા:
$\lim _{x \rightarrow 0} \frac{2 a(x - \frac{x^3}{6}) - (2x - \frac{8x^3}{6})}{x^3} = 1$.
$\lim _{x \rightarrow 0} \frac{(2a - 2)x + (\frac{8}{6} - \frac{2a}{6})x^3}{x^3} = 1$.
લક્ષનું અસ્તિત્વ હોવા માટે,$x$ નો સહગુણક $0$ હોવો જોઈએ,તેથી $2a - 2 = 0$,જે $a = 1$ આપે છે.
આમ,$a$ ની કિંમત $1$ છે.
77
DifficultMCQ
જો $\lim_{x \rightarrow 0} \frac{e^{(a-1)x} + 2 \cos(bx) + (c-2)e^{-x}}{x \cos x - \log_{e}(1+x)} = 2$ હોય,તો $a^{2} + b^{2} + c^{2}$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$
B
$3$
C
$7$
D
$9$

Solution

(C) $x \rightarrow 0$ માટે ટેલર શ્રેણીનો ઉપયોગ કરતા:
અંશમાં $x^0$ અને $x^1$ ના સહગુણકો $0$ હોવા જોઈએ.
અચળ પદ: $1 + 2 + c - 2 = c + 1 = 0 \Rightarrow c = -1$
$x$ નો સહગુણક: $(a-1) - (c-2) = a - c + 1 = 0 \Rightarrow a = -2$
$x^2$ નો સહગુણક: $\frac{(a-1)^2}{2} - b^2 + \frac{c-2}{2} = 1$
$\frac{9}{2} - b^2 - \frac{3}{2} = 1 \Rightarrow b^2 = 2$
તેથી,$a^2 + b^2 + c^2 = (-2)^2 + 2 + (-1)^2 = 7$.
78
DifficultMCQ
$\alpha$ ના તમામ શક્ય મૂલ્યોનો ગુણાકાર,જેના માટે $\lim_{x \to 0} \left( \frac{1 - \cos(\alpha x) \cos((\alpha + 1)x) \cos((\alpha + 2)x)}{\sin^2((\alpha + 1)x)} \right) = 2$ થાય,તે છે:
A
$-2$
B
$1$
C
$-1$
D
$\frac{5}{4}$

Solution

(C) ધારો કે $L = \lim_{x \to 0} \frac{1 - \cos(\alpha x) \cos((\alpha+1)x) \cos((\alpha+2)x)}{\sin^2((\alpha+1)x)}$.
જ્યારે $x \to 0$ હોય ત્યારે $\cos \theta \approx 1 - \frac{\theta^2}{2}$ અને $\sin \theta \approx \theta$ ના અંદાજનો ઉપયોગ કરતા:
$L = \lim_{x \to 0} \frac{1 - (1 - \frac{\alpha^2 x^2}{2})(1 - \frac{(\alpha+1)^2 x^2}{2})(1 - \frac{(\alpha+2)^2 x^2}{2})}{((\alpha+1)x)^2}$.
$x^4$ અને તેનાથી ઉપરના પદોને અવગણતા,અંશ નીચે મુજબ મળે છે:
$1 - (1 - \frac{x^2}{2}(\alpha^2 + (\alpha+1)^2 + (\alpha+2)^2)) = \frac{x^2}{2}(3\alpha^2 + 6\alpha + 5)$.
આમ,$L = \frac{3\alpha^2 + 6\alpha + 5}{2(\alpha+1)^2} = 2$.
$3\alpha^2 + 6\alpha + 5 = 4(\alpha^2 + 2\alpha + 1) = 4\alpha^2 + 8\alpha + 4$.
સાદુરૂપ આપતા $\alpha^2 + 2\alpha - 1 = 0$ મળે છે.
આ દ્વિઘાત સમીકરણના બીજનો ગુણાકાર $\frac{c}{a} = \frac{-1}{1} = -1$ થાય છે.
79
DifficultMCQ
જો $\lim_{x \to 2} \frac{\sin(x^3 - 5x^2 + ax + b)}{(\sqrt{x-1} - 1)\log_e(x-1)} = m$ હોય,તો $a+b+m$ ની કિંમત શોધો:
A
$5$
B
$6$
C
$8$
D
$10$

Solution

(B) લક્ષનું અસ્તિત્વ હોવા માટે,જ્યારે $x \to 2$ થાય ત્યારે અંશ $0$ ને અનુલક્ષવો જોઈએ. તેથી,$8 - 20 + 2a + b = 0 \Rightarrow 2a + b = 12$.
ધારો કે $t = x-2$,તેથી $x = t+2$. જેમ $x \to 2$ તેમ $t \to 0$.
છેદ $(\sqrt{t+1}-1)\log_e(t+1) \approx (t/2)(t) = t^2/2$ થાય છે.
અંશ $\sin((t+2)^3 - 5(t+2)^2 + a(t+2) + b) = \sin(t^3 + 6t^2 + 12t + 8 - 5t^2 - 20t - 20 + at + 2a + b) = \sin(t^3 + t^2 + (a-8)t + (2a+b-12))$ થાય છે.
$2a+b=12$ હોવાથી,પદાવલિ $\sin(t^3 + t^2 + (a-8)t)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે.
લક્ષનું અસ્તિત્વ અને તે શાંત હોવા માટે,$t$ નો સહગુણક $0$ હોવો જોઈએ,તેથી $a-8=0 \Rightarrow a=8$.
$a=8$ ને $2a+b=12$ માં મૂકતા,$16+b=12 \Rightarrow b=-4$ મળે છે.
હવે અંશ $\sin(t^3+t^2) \approx t^2$ થાય છે જ્યારે $t \to 0$.
લક્ષ $\lim_{t \to 0} \frac{t^2}{t^2/2} = 2$ છે,તેથી $m=2$.
અંતે,$a+b+m = 8 - 4 + 2 = 6$.

Limits — Finding unknown using limit · Frequently Asked Questions

1Are these Limits questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Limits Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.