Percentage composition and Molecular formula Questions in Gujarati

(C) નિશ્ચિત પ્રમાણના નિયમ અનુસાર,રાસાયણિક સંયોજન હંમેશા સમાન તત્વો ધરાવે છે જે દળ દ્વારા સમાન પ્રમાણમાં જોડાયેલા હોય છે,સ્ત્રોત ગમે તે હોય.
આપેલ છે કે $CaCO_3$ માં $40\%$ કેલ્શિયમ દળ દ્વારા છે.
તેથી,$4 \, g$ $CaCO_3$ માં,કેલ્શિયમનું દળ:
$\text{Mass of } Ca = \frac{40}{100} \times 4 \, g$
$\text{Mass of } Ca = 0.4 \times 4 \, g = 1.6 \, g$.

(C) આપેલ સલ્ફેટ $ZnSO_4 \cdot 7H_2O$ સાથે સમરૂપ હોવાથી,તેનું સૂત્ર $MSO_4 \cdot 7H_2O$ થશે.
ધારો કે $M$ નું પરમાણ્વીય દળ $m$ છે.
$MSO_4 \cdot 7H_2O$ નું આણ્વીય દળ $= m + 32 + (4 \times 16) + 7 \times (2 \times 1 + 16) = m + 222$.
$M$ ની ટકાવારી $= \frac{m}{m + 222} \times 100 = 9.87$.
$100m = 9.87(m + 222)$.
$100m = 9.87m + 2191.14$.
$90.13m = 2191.14$.
$m = \frac{2191.14}{90.13} \approx 24.3$.

(A) $1$. $P$ નું દળ = $1.24 \ g$. $S$ નું દળ = $2.2 \ g - 1.24 \ g = 0.96 \ g$.
$2$. $P$ ના મોલ = $\frac{1.24}{31} = 0.04 \ mol$.
$3$. $S$ ના મોલ = $\frac{0.96}{32} = 0.03 \ mol$.
$4$. $P:S$ નો ગુણોત્તર = $0.04:0.03 = 4:3$.
$5$. પ્રમાણ સૂચક સૂત્ર $P_4S_3$ છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) કેફીનનું આણ્વીય દળ $194 \ g/mol$ છે.
કેફીનના $1 \ mole$ માં નાઇટ્રોજનનું દળ: $\frac{28.9}{100} \times 194 = 56.06 \ g$ છે.
નાઇટ્રોજનનું પરમાણ્વીય દળ $14 \ g/mol$ છે.
તેથી,એક અણુમાં નાઇટ્રોજનના પરમાણુઓની સંખ્યા: $\frac{56.06 \ g/mol}{14 \ g/mol} \approx 4.004 \approx 4$ છે.

(D) ફેરસ ફ્યુમરેટનું આણ્વીય સૂત્ર $(C_2H_2O_4)Fe$ છે.
$Fe$ નું પરમાણ્વીય દળ $= 56 \ g/mol$.
$(C_2H_2O_4)Fe$ નું આણ્વીય દળ $= 146 \ g/mol$.
$100 \ mg$ ફેરસ ફ્યુમરેટમાં $Fe$ નું દળ $= \frac{56}{146} \times 100 \ mg \approx 38.36 \ mg$.
$400 \ mg$ કેપ્સ્યુલમાં $Fe$ ની ટકાવારી $= \frac{38.36 \ mg}{400 \ mg} \times 100 \approx 9.59 \%$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,સૌથી નજીકની કિંમત $8 \%$ છે.

(B) $Na_2SO_4 \cdot 10H_2O$ નું આણ્વીય દળ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$M = (2 \times 23) + 32 + (4 \times 16) + 10 \times (2 \times 1 + 16) = 46 + 32 + 64 + 180 = 322\,g/mol$.
$Na_2SO_4 \cdot 10H_2O$ ના એક મોલ $(322\,g)$ માં ઓક્સિજનનું કુલ દળ:
$O = (4 \times 16) + (10 \times 16) = 64 + 160 = 224\,g$.
તેથી,$32.2\,g$ $Na_2SO_4 \cdot 10H_2O$ માં ઓક્સિજનનું દળ:
$\text{ઓક્સિજનનું દળ} = \frac{32.2\,g}{322\,g} \times 224\,g = 0.1 \times 224 = 22.4\,g$.

(A) $NaOH$ નું મોલર દળ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે: $23 + 16 + 1 = 40 \ g/mol$.
$NaOH$ ના એક મોલમાં ઓક્સિજનનું દળ $16 \ g$ છે.
ઓક્સિજનની ટકાવારી આ રીતે ગણવામાં આવે છે: $\frac{\text{ઓક્સિજનનું દળ}}{\text{NaOH નું મોલર દળ}} \times 100$.
ઓક્સિજનની ટકાવારી $= \frac{16}{40} \times 100 = 40\%$.

(A) યુરિયાનું રાસાયણિક સૂત્ર $NH_2CONH_2$ છે.
યુરિયાનું આણ્વીય દળ $(2 \times 14) + (4 \times 1) + 12 + 16 = 60 \ g/mol$ છે.
યુરિયાના એક અણુમાં $2$ નાઈટ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે,તેથી નાઈટ્રોજનનું દળ $2 \times 14 = 28 \ g$ થાય.
નાઈટ્રોજનની ટકાવારી $\frac{28}{60} \times 100 = 46.66\%$ ગણવામાં આવે છે.
નજીકના પૂર્ણાંકમાં લેતા,તે આશરે $47\%$ થાય છે.

(D) પ્રમાણ સૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે ઘટક તત્વોના મોલ ગુણોત્તરની ગણતરી કરીએ છીએ:
$1.$ $C$ ના મોલ $= \frac{24 \ g}{12 \ g/mol} = 2 \ mol$
$2.$ $H$ ના મોલ $= \frac{4 \ g}{1 \ g/mol} = 4 \ mol$
$3.$ $O$ ના મોલ $= \frac{32 \ g}{16 \ g/mol} = 2 \ mol$
$C:H:O$ નો ગુણોત્તર $2:4:2$ છે,જેનું સાદું રૂપ $1:2:1$ થાય છે.
તેથી,પ્રમાણ સૂચક સૂત્ર $CH_2O$ છે.

(A) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_{2}O$ છે. ધારો કે આણ્વીય સૂત્ર $(CH_{2}O)_{n}$ છે.
આનો અર્થ એ છે કે સંયોજનના $1 \ mol$ માં $2n \ mol$ હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ હોય છે.
હાઇડ્રોજનનું મોલર દળ $1 \ g/mol$ છે,તેથી સંયોજનના $1 \ mol$ માં $2n \ g$ હાઇડ્રોજન હોય છે.
આપેલ છે કે સંયોજનના $0.0835 \ mol$ માં $1.0 \ g$ હાઇડ્રોજન છે.
તેથી,સંયોજનના $1 \ mol$ માં $\frac{1.0}{0.0835} \approx 11.97 \approx 12 \ g$ હાઇડ્રોજન હોય છે.
બંનેને સરખાવતા: $2n = 12$,જે $n = 6$ આપે છે.
આમ,આણ્વીય સૂત્ર $(CH_{2}O)_{6} = C_{6}H_{12}O_{6}$ છે.

(B) આણ્વીય સૂત્ર નીચેના સૂત્ર દ્વારા મેળવી શકાય છે: $(Molecular \ formula) = n \times (Empirical \ formula)$,જ્યાં $n$ એ ધન પૂર્ણાંક છે $(n = 1, 2, 3, ...)$.
જો $n = 1$ હોય,તો આણ્વીય સૂત્ર $1 \times CH_2O_2 = CH_2O_2$ થાય.
જો $n = 2$ હોય,તો આણ્વીય સૂત્ર $2 \times CH_2O_2 = C_2H_4O_4$ થાય.
આપેલા વિકલ્પોને જોતા,$CH_2O_2$ (ફોર્મિક એસિડ) એ $n = 1$ માટેનું માન્ય આણ્વીય સૂત્ર છે.

(B) ગ્લુકોઝનું આણ્વીય સૂત્ર $C_6H_{12}O_6$ છે. $C:H:O$ નું પ્રમાણ $6:12:6$ છે,જેનું સાદું રૂપ $1:2:1$ થાય છે.
એસિટિક એસિડનું આણ્વીય સૂત્ર $CH_3COOH$ છે,જે $C_2H_4O_2$ છે. $C:H:O$ નું પ્રમાણ $2:4:2$ છે,જેનું સાદું રૂપ $1:2:1$ થાય છે.
બંને સંયોજનોમાં $C$,$H$,અને $O$ નું પ્રમાણ સમાન હોવાથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) $(NH_4)_2HPO_4$ નું આણ્વીય દળ $132 \ g/mol$ છે.
$2$ મોલ $(NH_4)_2HPO_4$ માં $1$ મોલ $P_2O_5$ હોય છે,તેથી $2$ મોલ $(NH_4)_2HPO_4$ નું દળ $264 \ g$ થાય.
$P_2O_5$ નું આણ્વીય દળ $142 \ g/mol$ છે.
$P_2O_5$ ની ટકાવારી $= \frac{142}{264} \times 100 = 53.78\%$.

(A) એન્ઝાઇમનો ન્યૂનતમ આણ્વીય ભાર એ ધારણા પર ગણવામાં આવે છે કે એન્ઝાઇમના એક અણુમાં તત્વ $(Se)$ નો ઓછામાં ઓછો એક પરમાણુ હાજર છે.
આપેલ છે કે $100 \ g$ એન્ઝાઇમમાં $0.5 \ g$ $Se$ હાજર છે.
તેથી,$78.4 \ g$ ($Se$ નો પરમાણુ ભાર) $Se$ એ $\frac{100 \times 78.4}{0.5} \ g$ એન્ઝાઇમમાં હાજર હશે.
ગણતરી: $\frac{7840}{0.5} = 15680 = 1.568 \times 10^4 \ g/mol$.
આમ,ન્યૂનતમ આણ્વીય ભાર $1.568 \times 10^4$ છે.

(C) $Fe(CNS)_3 \cdot 3H_2O$ નું મોલર દળ નીચે મુજબ ગણવામાં આવે છે:
$Fe = 56$,$C = 12$,$N = 14$,$S = 32$,$H = 1$,$O = 16$.
$\text{મોલર }\ \text{દળ }= 56 + 3 \times (12 + 14 + 32) + 3 \times (2 \times 1 + 16) = 56 + 174 + 54 = 284 \ g/mol$.
$3H_2O$ નું દળ $3 \times 18 = 54 \ g/mol$ છે.
$H_2O$ ની ટકાવારી આ રીતે ગણવામાં આવે છે:
$\frac{3H_2O \ \text{નું }\ \text{દળ}}{\text{કુલ }\ \text{મોલર }\ \text{દળ}} \times 100 = \frac{54}{284} \times 100 \approx 19.01\%$.
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) સલ્ફરનું પરમાણ્વીય દળ $32 \ g/mol$ છે.
આપેલ છે કે સંયોજન દળથી $8\%$ સલ્ફર ધરાવે છે,જેનો અર્થ છે કે $100 \ g$ સંયોજનમાં $8 \ g$ સલ્ફર હાજર છે.
ન્યૂનતમ આણ્વીય દળ શોધવા માટે,આપણે ધારીએ છીએ કે અણુમાં ઓછામાં ઓછો એક સલ્ફરનો પરમાણુ છે.
તેથી,$1 \ g$ સલ્ફર $\frac{100}{8} \ g$ સંયોજનમાં હાજર હોય.
$32 \ g$ સલ્ફર (એક મોલ પરમાણુ) માટે,સંયોજનનું દળ $\frac{100}{8} \times 32 = 400 \ g/mol$ થશે.

(A) નું દળ $= \frac{12}{44} \times 2.63 = 0.717 \ g$.
$H$ નું દળ $= \frac{2}{18} \times 1.28 = 0.142 \ g$.
$C + H$ નું કુલ દળ $= 0.717 + 0.142 = 0.859 \ g$,જે સંયોજન $X$ ના દળ $(0.858 \ g)$ ની લગભગ સમાન છે. તેથી,સંયોજનમાં ફક્ત $C$ અને $H$ છે.
$C$ ના મોલ $= \frac{0.717}{12} = 0.05975$.
$H$ ના મોલ $= \frac{0.142}{1} = 0.142$.
ગુણોત્તર $C:H = 0.05975 : 0.142 \approx 1 : 2.37$.
સાદા પૂર્ણાંક ગુણોત્તરમાં ફેરવતા: $1 : 2.37 \approx 3 : 7$.
પ્રાથમિક સૂત્ર $C_3H_7$ છે.
પ્રાથમિક સૂત્ર દળ $(3 \times 12) + (7 \times 1) = 43 \ g/mol$ છે.
સૌથી ઓછું શક્ય આણ્વીય દળ $43 \ g/mol$ છે.

(B) ક્લોરાઈડનું આણ્વીય સૂત્ર $MCl_3$ છે.
$Cl$ ની સંયોજકતા $-1$ હોવાથી,ધાતુ $M$ ની સંયોજકતા $+3$ થશે.
કાર્બોનેટ આયન $CO_3^{2-}$ છે,જેની સંયોજકતા $-2$ છે.
તટસ્થ સંયોજન બનાવવા માટે,વીજભાર સંતુલિત કરતા: $2 \times (+3) + 3 \times (-2) = 0$.
તેથી,કાર્બોનેટનું સૂત્ર $M_2(CO_3)_3$ થશે.

(D) પગલું $1$: દરેક તત્વના મોલની સંખ્યાની ગણતરી કરો.
$I$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{254}{127} = 2 \ \text{mol}$.
$O$ ના મોલની સંખ્યા $= \frac{80}{16} = 5 \ \text{mol}$.
પગલું $2$: પ્રમાણ સૂચક સૂત્ર નક્કી કરો.
$I : O$ ના મોલનો ગુણોત્તર $2 : 5$ છે.
તેથી,સંયોજનનું સૂત્ર $I_2O_5$ છે.

(C) વાયુનું આણ્વીય દળ નીચેના સંબંધ દ્વારા મળે છે: $M = 2 \times \text{બાષ્પ ઘનતા}$.
આપેલ છે,$\text{બાષ્પ ઘનતા} = 70$.
તેથી,$M = 2 \times 70 = 140 \ g/mol$.
એકમ $[CO]$ નું આણ્વીય દળ $12 + 16 = 28 \ g/mol$ છે.
સૂત્ર $[CO]_x$ હોવાથી,$x \times 28 = 140$ થાય.
આમ,$x = \frac{140}{28} = 5$.

(D) કેલ્શિયમ ક્લોરાઈટનું રાસાયણિક સૂત્ર કેલ્શિયમ આયન $(Ca^{2+})$ અને ક્લોરાઈટ આયન $(ClO_2^-)$ પરથી મેળવવામાં આવે છે.
વીજભારને સંતુલિત કરવા માટે,દરેક એક કેલ્શિયમ આયન માટે બે ક્લોરાઈટ આયનોની જરૂર પડે છે,જેના પરિણામે $Ca(ClO_2)_2$ સૂત્ર મળે છે.
કેલ્શિયમ ક્લોરાઈટ સફેદ દાણાદાર ઘન પદાર્થ છે.

(A) ફેલ્ડસ્પાર એ એક સામાન્ય ખનિજ જૂથ છે. પોટેશિયમ ફેલ્ડસ્પાર (ઓર્થોક્લેઝ) નું આણ્વિય સૂત્ર $K_2O \cdot Al_2O_3 \cdot 6SiO_2$ છે.

(A) નાઈટ્રોજનની ટકાવારી શોધવા માટે,આપણે દરેક સંયોજન માટે દળ ટકાવારીની ગણતરી કરીએ છીએ:
$1$. યુરિયા $(NH_2CONH_2)$: મોલર દળ = $60 \ g/mol$. નાઈટ્રોજનનું દળ = $28 \ g$. ટકાવારી = $(28/60) \times 100 = 46.66 \%$.
$2$. એમોનિયમ સલ્ફેટ $(NH_4)_2SO_4$: મોલર દળ = $132 \ g/mol$. નાઈટ્રોજનનું દળ = $28 \ g$. ટકાવારી = $(28/132) \times 100 = 21.21 \%$.
$3$. એમોનિયમ નાઈટ્રેટ $(NH_4NO_3)$: મોલર દળ = $80 \ g/mol$. નાઈટ્રોજનનું દળ = $28 \ g$. ટકાવારી = $(28/80) \times 100 = 35 \%$.
$4$. કેલ્શિયમ નાઈટ્રેટ $Ca(NO_3)_2$: મોલર દળ = $164 \ g/mol$. નાઈટ્રોજનનું દળ = $28 \ g$. ટકાવારી = $(28/164) \times 100 = 17.07 \%$.
આમ,યુરિયામાં નાઈટ્રોજનની ટકાવારી સૌથી વધુ છે.

(D) યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ નું મોલર દળ $60 \ g/mol$ છે. તેમાં $2$ નાઈટ્રોજન પરમાણુઓ છે,તેથી નાઈટ્રોજનની ટકાવારી $(28/60) \times 100 \approx 46.67\%$ છે.
એમોનિયમ સલ્ફેટ $(NH_4)_2SO_4$ નું મોલર દળ $132 \ g/mol$ છે. તેમાં $2$ નાઈટ્રોજન પરમાણુઓ છે,તેથી નાઈટ્રોજનની ટકાવારી $(28/132) \times 100 \approx 21.21\%$ છે.
બંનેની સરખામણી કરતા,$46.67\% / 21.21\% \approx 2.2$.
તેથી,યુરિયામાં એમોનિયમ સલ્ફેટમાં હાજર નાઈટ્રોજન કરતા બમણાથી વધુ નાઈટ્રોજન હોય છે.

(D) સલ્ફર તત્વનું સૌથી સામાન્ય અને સ્થાયી સ્વરૂપ આઠ સલ્ફર પરમાણુઓ ધરાવતા અણુઓનું બનેલું છે.
તેથી,તેનું આણ્વીય સૂત્ર $S_8$ છે.

(C) નાઇટ્રોજનની ટકાવારી શોધવા માટેનું સૂત્ર: $\text{Percentage of } N = \frac{\text{Total mass of } N}{\text{Molar mass of compound}} \times 100$.
$1$. યુરિયા $(NH_2CONH_2)$: મોલર દળ $= 60 \ g/mol$. $N$ નું દળ $= 28 \ g$. $\% N = (28/60) \times 100 \approx 46.67\%$.
$2$. એમોનિયમ નાઇટ્રાઇટ $(NH_4NO_2)$: મોલર દળ $= 64 \ g/mol$. $N$ નું દળ $= 28 \ g$. $\% N = (28/64) \times 100 = 43.75\%$.
$3$. એમોનિયમ નાઇટ્રેટ $(NH_4NO_3)$: મોલર દળ $= 80 \ g/mol$. $N$ નું દળ $= 28 \ g$. $\% N = (28/80) \times 100 = 35.00\%$.
$4$. એમોનિયમ ક્લોરાઇડ $(NH_4Cl)$: મોલર દળ $= 53.5 \ g/mol$. $N$ નું દળ $= 14 \ g$. $\% N = (14/53.5) \times 100 \approx 26.17\%$.
આમ,સાચો ઘટતો ક્રમ $Urea > NH_4NO_2 > NH_4NO_3 > NH_4Cl$ છે.

(C) સૌથી સરળ સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે તત્વોના મોલનો ગુણોત્તર ગણીએ છીએ:
$X$ ના મોલ $= \frac{50}{10} = 5 \text{ mol}$
$Y$ ના મોલ $= \frac{50}{20} = 2.5 \text{ mol}$
હવે,સૌથી સરળ ગુણોત્તર મેળવવા માટે સૌથી નાની સંખ્યા વડે ભાગાકાર કરો:
$X : Y$ નો ગુણોત્તર $= \frac{5}{2.5} : \frac{2.5}{2.5} = 2 : 1$
તેથી,સૌથી સરળ સૂત્ર $X_2Y$ છે.

(B) $Empirical \ formula$ (પ્રમાણસૂચક સૂત્ર) એ રાસાયણિક સૂત્ર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે જે સંયોજનમાં હાજર દરેક તત્વના પરમાણુઓનો સૌથી સાદો પૂર્ણાંક ગુણોત્તર દર્શાવે છે.
તે નક્કી કરવાના પગલાં:
$1$. દરેક તત્વનું દળ ગ્રામમાં મેળવો.
$2$. દરેક પ્રકારના પરમાણુના મોલની સંખ્યા નક્કી કરો.
$3$. દરેક તત્વના મોલની સંખ્યાને સૌથી નાની મોલ સંખ્યા વડે ભાગો.
$4$. આ મૂલ્યોને સૌથી સાદા પૂર્ણાંક ગુણોત્તરમાં ફેરવો.

(A) જે રાસાયણિક સૂત્ર અણુમાં હાજર દરેક તત્વના પરમાણુઓની વાસ્તવિક સંખ્યા દર્શાવે છે તેને આણ્વીય સૂત્ર કહેવામાં આવે છે.

(D) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે તત્વોના મોલર ગુણોત્તરની ગણતરી કરીએ છીએ:

તત્વ	મોલ (ટકાવારી / પરમાણ્વીય દળ)	સાદો મોલર ગુણોત્તર
$C$	$90 / 12 = 7.5$	$7.5 / 7.5 = 1$
$H$	$10 / 1 = 10$	$10 / 7.5 = 1.33$

ગુણોત્તર $1 : 1.33$ ને પૂર્ણાંક સંખ્યામાં ફેરવવા માટે,$3$ વડે ગુણો:
$C = 1 \times 3 = 3$
$H = 1.33 \times 3 = 4$
તેથી,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $C_3H_4$ છે.

(A) $1$. ઓક્સિજનની ટકાવારીની ગણતરી: $\% O = 100 - (36 + 6) = 58\%$.
$2$. દરેક તત્વ માટે મોલની સંખ્યા નક્કી કરો ($100 \ g$ સંયોજન ધારીને):
$C = 36/12 = 3.0$
$H = 6/1 = 6.0$
$O = 58/16 = 3.625$
$3$. સૌથી નાની કિંમત $(3.0)$ વડે ભાગીને સરળ મોલર ગુણોત્તર નક્કી કરો:
$C = 3.0/3.0 = 1$
$H = 6.0/3.0 = 2$
$O = 3.625/3.0 \approx 1.2$
$4$. પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $C_5H_{10}O_6$ મળે છે. જો ઓક્સિજનની ટકાવારી $53.33\%$ હોત,તો જવાબ $CH_2O$ આવત.

(B) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_2O$ છે.
પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ: $12 + (2 \times 1) + 16 = 30 \ g/mol$.
આણ્વીય દળ = $2 \times \text{બાષ્પ ઘનતા} = 2 \times 30 = 60 \ g/mol$.
$n$ ની કિંમત: $n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ}} = \frac{60}{30} = 2$.
આણ્વીય સૂત્ર = $(CH_2O)_2 = C_2H_4O_2$.

(A) પગલું $1$: પ્રમાણસૂચક સૂત્ર નક્કી કરો.

તત્વ	દળ $(g)$	મોલ	સરળ ગુણોત્તર
$C$	$48$	$48/12 = 4$	$1$
$H$	$8$	$8/1 = 8$	$2$
$N$	$56$	$56/14 = 4$	$1$

પ્રમાણસૂચક સૂત્ર = $CH_2N$.
પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ = $12 + 2(1) + 14 = 28 \,g/mol$.
પગલું $2$: આણ્વીય દળ નક્કી કરો.
$NTP$ પર, $22400 \,mL$ વાયુ $1 \,મોલ$ ને અનુરૂપ છે.
આપેલ છે કે $200 \,mL$ સંયોજનનું વજન $1 \,g$ છે.
તેથી, $22400 \,mL$ નું વજન $\frac{1}{200} \times 22400 = 112 \,g$ થાય.
આણ્વીય દળ = $112 \,g/mol$.
પગલું $3$: આણ્વીય સૂત્રની ગણતરી કરો.
$n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ}} = \frac{112}{28} = 4$.
આણ્વીય સૂત્ર = $n \times (CH_2N) = 4 \times (CH_2N) = C_4H_8N_4$.

(D) સંયોજનનું ન્યૂનતમ આણ્વીય દળ એ ધારણા પરથી ગણવામાં આવે છે કે તેમાં સંબંધિત તત્વનો ઓછામાં ઓછો એક પરમાણુ હાજર હોય.
સલ્ફર $(S)$ નું પરમાણ્વીય દળ $32 \ u$ છે.
ઇન્સ્યુલિનમાં $3.4\%$ સલ્ફર હોવાથી,$100 \ g$ ઇન્સ્યુલિનમાં $3.4 \ g$ સલ્ફર હોય છે.
ન્યૂનતમ આણ્વીય દળ શોધવા માટે,આપણે ધારીએ છીએ કે અણુમાં $32 \ g$ સલ્ફર હાજર છે:
$\text{ન્યૂનતમ આણ્વીય દળ} = \frac{100 \times 32}{3.4} \approx 941.17 \ g/mol$.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,નજીકની કિંમત $940$ છે.

(B) હાઇડ્રોકાર્બન $C_xH_y$ ની દહન પ્રક્રિયા: $C_xH_y + (x + y/4)O_2 \rightarrow xCO_2 + (y/2)H_2O$.
ઉત્પન્ન થયેલ $H_2O$ નું દળ = $1.8 \, g$.
$H_2O$ ના મોલ = $\frac{1.8 \, g}{18 \, g/mol} = 0.1 \, mol$.
$H$ પરમાણુઓના મોલ = $2 \times H_2O$ ના મોલ = $2 \times 0.1 = 0.2 \, mol$.
$H$ નું દળ = $0.2 \, mol \times 1 \, g/mol = 0.2 \, g$.
હાઇડ્રોકાર્બનમાં $C$ નું દળ = કુલ દળ - $H$ નું દળ = $1.4 \, g - 0.2 \, g = 1.2 \, g$.
$C$ ના મોલ = $\frac{1.2 \, g}{12 \, g/mol} = 0.1 \, mol$.
$C:H$ નો ગુણોત્તર = $0.1 : 0.2 = 1 : 2$.
તેથી,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_2$ છે.

(A) પગલું $1$: કાર્બન $(C)$ ની ટકાવારીની ગણતરી:
$\% \text{ of } C = \frac{12}{44} \times \frac{\text{Mass of } CO_2}{\text{Mass of compound}} \times 100$
$\% \text{ of } C = \frac{12}{44} \times \frac{0.22}{0.24} \times 100 = 25 \%$
પગલું $2$: આપેલ હાઇડ્રોજન $(H)$ ની ટકાવારી = $1.66 \%$.
પગલું $3$: ઓક્સિજન $(O)$ ની ટકાવારીની ગણતરી:
$\% \text{ of } O = 100 - (\% \text{ of } C + \% \text{ of } H)$
$\% \text{ of } O = 100 - (25 + 1.66) = 100 - 26.66 = 73.34 \%$.

(C) પ્રમાણ સૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે દરેક તત્વના મોલર ગુણોત્તરની ગણતરી કરીએ છીએ:

તત્વ	ટકાવારી	પરમાણ્વીય દળ	મોલ (ટકાવારી/પરમાણ્વીય દળ)	સરળ ગુણોત્તર
$C$	$74.0$	$12$	$74.0/12 = 6.16$	$6.16/1.23 = 5$
$H$	$8.65$	$1$	$8.65/1 = 8.65$	$8.65/1.23 = 7$
$N$	$17.3$	$14$	$17.3/14 = 1.23$	$1.23/1.23 = 1$

ગણતરી કરેલ ગુણોત્તરના આધારે,પ્રમાણ સૂચક સૂત્ર $C_5H_7N$ છે.

(B) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર સંયોજનમાં પરમાણુઓનો સૌથી સરળ પૂર્ણાંક ગુણોત્તર દર્શાવે છે.
જો બે સંયોજનોનું પ્રમાણસૂચક સૂત્ર સમાન હોય પરંતુ આણ્વીય સૂત્રો અલગ હોય,તો તેમના આણ્વીય દળ અલગ હોવા જોઈએ કારણ કે આણ્વીય સૂત્ર એ પ્રમાણસૂચક સૂત્રનો પૂર્ણાંક ગુણાંક છે $(Molecular \ Formula = n \times Empirical \ Formula)$.
આણ્વીય દળ આણ્વીય સૂત્રના પ્રમાણમાં હોવાથી,તે મુજબ તે અલગ પડશે.

(C) $C_2H_5O$ નું પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ: $(2 \times 12) + (5 \times 1) + 16 = 24 + 5 + 16 = 45 \ g/mol$.
$n$ ની કિંમત: $n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દળ}} = \frac{90}{45} = 2$.
આણ્વીય સૂત્ર: $n \times (\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્ર}) = 2 \times (C_2H_5O) = C_4H_{10}O_2$.

(D) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે દરેક તત્વના મોલનો ગુણોત્તર ગણીએ છીએ:
$1$. $C$ ના મોલ = $\frac{24 \ g}{12 \ g/mol} = 2 \ mol$
$2$. $H$ ના મોલ = $\frac{4 \ g}{1 \ g/mol} = 4 \ mol$
$3$. $O$ ના મોલ = $\frac{32 \ g}{16 \ g/mol} = 2 \ mol$
દરેકને સૌથી નાની સંખ્યા $(2)$ વડે ભાગતા:
$C = \frac{2}{2} = 1$
$H = \frac{4}{2} = 2$
$O = \frac{2}{2} = 1$
આમ,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_2O$ છે.

(A) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે દરેક તત્વના મોલનો ગુણોત્તર ગણીએ:
$1$. $C$ માટે: $\frac{38.8}{12} = 3.23$
$2$. $H$ માટે: $\frac{16}{1} = 16$
$3$. $N$ માટે: $\frac{45.2}{14} = 3.23$
સૌથી નાની કિંમત $(3.23)$ વડે ભાગતા:
$C: \frac{3.23}{3.23} = 1$
$H: \frac{16}{3.23} \approx 5$
$N: \frac{3.23}{3.23} = 1$
તેથી,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_5N$ છે,જેને $CH_3NH_2$ તરીકે લખી શકાય છે.

(A) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે દરેક તત્વના મોલ ગુણોત્તરની ગણતરી કરીએ છીએ:

તત્વ	ટકાવારી / પરમાણ્વીય દળ	મોલ	સરળ ગુણોત્તર
$C$	$54.5 / 12$	$4.54$	$4.54 / 2.27 = 2$
$H$	$9.1 / 1$	$9.1$	$9.1 / 2.27 = 4$
$O$	$36.4 / 16$	$2.27$	$2.27 / 2.27 = 1$

$C:H:O$ નો ગુણોત્તર $2:4:1$ છે. તેથી,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $C_2H_4O$ છે.

(A)

તત્વ	ગણતરી
$C$	$92.31 / 12 = 7.69$ મોલ; ગુણોત્તર $= 7.69 / 7.69 = 1$
$H$	$7.69 / 1 = 7.69$ મોલ; ગુણોત્તર $= 7.69 / 7.69 = 1$

પ્રાથમિક સૂત્ર $CH$ છે.
પ્રાથમિક સૂત્રનું દળ $= 12 + 1 = 13$.
$n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{પ્રાથમિક સૂત્રનું દળ}} = \frac{78}{13} = 6$.
આણ્વીય સૂત્ર $= (CH)_6 = C_6H_6$.

(C) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે દરેક તત્વના ટકાવારીને તેના પરમાણ્વીય દળ વડે ભાગીને મોલની સંખ્યા શોધીએ છીએ:
$C: 53.3 / 12 = 4.44$
$H: 15.6 / 1 = 15.6$
$N: 31.1 / 14 = 2.22$
સૌથી નાની કિંમત $(2.22)$ વડે ભાગતા:
$C: 4.44 / 2.22 = 2$
$H: 15.6 / 2.22 \approx 7$
$N: 2.22 / 2.22 = 1$
પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $C_2H_7N$ છે.
પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ $(2 \times 12) + (7 \times 1) + 14 = 24 + 7 + 14 = 45$ છે.
આણ્વીય દળ $45$ હોવાથી,આણ્વીય સૂત્ર $C_2H_7N$ થશે.

(C) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર નક્કી કરવા માટે,આપણે સંયોજનમાં રહેલા તત્વોના મોલ ગુણોત્તરની ગણતરી કરીએ છીએ:

$Element$	$Moles \ (\% / \text{Atomic Mass})$
$C$	$80 / 12 = 6.67$
$H$	$20 / 1 = 20$

સૌથી નાની કિંમત $(6.67)$ વડે ભાગતા:
$C = 6.67 / 6.67 = 1$
$H = 20 / 6.67 \approx 3$
પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $CH_3$ છે. આણ્વીય સૂત્ર $CH_3$ નો ગુણક હોવો જોઈએ,જેમ કે $C_2H_6$ (ઈથેન). તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(C) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર દરેક તત્વના મોલના ગુણોત્તર દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે:

તત્વ	મોલ ગુણોત્તર
$C = 50/12 = 4.16$	$4.16/3.125 \approx 1.33$
$O = 50/16 = 3.125$	$3.125/3.125 = 1$

પૂર્ણાંક સંખ્યા મેળવવા માટે $3$ વડે ગુણતા: $C = 4, O = 3$.
પ્રમાણસૂચક સૂત્ર = $C_4O_3$.
પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ = $(4 \times 12) + (3 \times 16) = 48 + 48 = 96$.
$n = \frac{\text{આણ્વીય દળ}}{\text{પ્રમાણસૂચક સૂત્રનું દળ}} = \frac{290}{96} \approx 3$.
આણ્વીય સૂત્ર = $(C_4O_3)_3 = C_{12}O_9$.

(C) પ્રમાણસૂચક સૂત્ર શોધવા માટે,આપણે હાજર તત્વોના મોલ ગુણોત્તરની ગણતરી કરીએ છીએ:

તત્વ	મોલ $(\text{દળ}/\text{પરમાણ્વીય ભાર})$	સરળ ગુણોત્તર
$C = 83.70\%$	$83.70 / 12 = 6.975$	$6.975 / 6.975 = 1$
$H = 16.30\%$	$16.30 / 1 = 16.30$	$16.30 / 6.975 \approx 2.33$

ગુણોત્તરને પૂર્ણાંક સંખ્યામાં ફેરવવા માટે,$3$ વડે ગુણો:
$C: 1 \times 3 = 3$
$H: 2.33 \times 3 \approx 7$
આમ,પ્રમાણસૂચક સૂત્ર $C_3H_7$ છે.