Mix Examples-The Living World Questions in Gujarati

(D) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર:
$1$. વૈજ્ઞાનિક નામ તેની લેટિન ઉત્પત્તિ દર્શાવવા માટે ઈટાલિક્સમાં છાપવામાં આવે છે.
$2$. જ્યારે હાથથી લખવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રજાતિ અને જાતિના નામ નીચે અલગ-અલગ અંડરલાઇન કરવામાં આવે છે,જે તેની લેટિન ઉત્પત્તિ સૂચવે છે.
$3$. પ્રજાતિનું નામ કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે અને જાતિનું નામ નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પો વૈજ્ઞાનિક સાહિત્ય અને હસ્તપ્રતોમાં વપરાતી ફોર્મેટિંગ પદ્ધતિઓનું વર્ણન કરે છે.

(C) $Biological$ $Nomenclature$ (જૈવિક નામકરણ) માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય કોડ સજીવોના નામકરણ માટેના નિયમો પૂરા પાડે છે.
વનસ્પતિઓ માટે $ICBN$ ($International$ $Code$ $of$ $Botanical$ $Nomenclature$) અને પ્રાણીઓ માટે $ICZN$ ($International$ $Code$ $of$ $Zoological$ $Nomenclature$) નો ઉપયોગ થાય છે.
આમ,જૈવિક નામકરણની પદ્ધતિ વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ બંનેને લાગુ પડે છે.

(B) જામ અને અથાણાંને ખાંડ અથવા મીઠાની (અથવા તેલની) ઊંચી સાંદ્રતા ઉમેરીને સાચવવામાં આવે છે.
આ પદાર્થો સૂક્ષ્મજીવોની આસપાસ હાઈપરટોનિક (અતિસાંદ્ર) વાતાવરણ બનાવે છે.
$plasmolysis$ (રસસંકોચન) ની પ્રક્રિયાને કારણે,સૂક્ષ્મજીવોના કોષોમાંથી પાણી બહાર નીકળીને આસપાસના સાંદ્ર માધ્યમમાં જાય છે.
પરિણામે,સૂક્ષ્મજીવોના કોષો પાણી ગુમાવે છે,સંકોચાય છે અને અંતે મૃત્યુ પામે છે,જેનાથી ફૂગ અથવા બેક્ટેરિયા દ્વારા ખોરાક બગડતો અટકે છે.

(D) અધિપાદપ (Epiphytes) એવી વનસ્પતિઓ છે જે અન્ય વનસ્પતિઓ પર માત્ર ભૌતિક આધાર અથવા આશ્રય માટે ઉગે છે. તેઓ યજમાન વનસ્પતિમાંથી પાણી કે પોષક તત્વો મેળવતી નથી; તેના બદલે,તેઓ વાતાવરણ,વરસાદ અને કાટમાળમાંથી ભેજ અને પોષક તત્વો મેળવે છે. કારણ કે તેઓ યજમાનને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના તેના પર જગ્યા રોકે છે,તેથી તેમને ક્યારેક અવકાશી પરોપજીવીઓ (space parasites) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$ પેલીનોલોજી: પરાગરજ અને બીજાણુઓનો અભ્યાસ $(q)$.
$B$ ઓન્કોલોજી: કેન્સર અને ગાંઠોનો અભ્યાસ $(r)$.
$C$ ફાયકોલોજી: લીલનો અભ્યાસ $(s)$.
$D$ સેરીકલ્ચર: રેશમના ઉત્પાદન માટે રેશમના કીડાનો ઉછેર $(p)$.
તેથી,સાચું સંયોજન $A = q, B = r, C = s, D = p$ છે.

$(A)$ "Pedology" (પેડોલોજી) શબ્દ બે ગ્રીક શબ્દો પરથી ઉતરી આવ્યો છે: "pedos" એટલે જમીન અને "logy" એટલે અભ્યાસ.
તેથી, પેડોલોજીને જમીનના વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે, જેમાં જમીનનું નિર્માણ, વર્ગીકરણ અને મેપિંગનો સમાવેશ થાય છે.

(B) ચીકણી માટી ખૂબ જ ઝીણા કણોની બનેલી હોય છે જે પાણીને પકડી રાખવાની ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવે છે. તે સામાન્ય રીતે એવા વિસ્તારોમાં જોવા મળે છે જ્યાં પાણી એકઠું થાય છે અને કાંપ જમા થાય છે,જેમ કે તળાવ,સરોવર અથવા નદીના પટની આસપાસ,જ્યાં સમય જતાં ઝીણા કણો જમા થઈ શકે છે.

(C) જે વનસ્પતિઓ ખડકો અથવા પથ્થરની સપાટી પર ઉગે છે તેને $Lithophytes$ (શિલાવાસી વનસ્પતિ) કહેવામાં આવે છે.
$Psammophytes$ એ એવી વનસ્પતિઓ છે જે રેતાળ જમીનમાં ઉગે છે.
$Oxylophytes$ એ એવી વનસ્પતિઓ છે જે એસિડિક જમીનમાં ઉગે છે.
$Phanerophytes$ એ એવી વનસ્પતિઓ છે જેના કલિકાઓ હવાના સંપર્કમાં ખુલ્લા હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Lithophytes$ છે.

(C) વિશ્વમાં કુલ વરસાદનું પ્રમાણ વાર્ષિક આશરે $4.46 \times 10^{20} \text{ g}$ જેટલું હોવાનું અનુમાન છે.
આ મૂલ્ય વૈશ્વિક જલચક્રમાં વરસાદના સ્વરૂપમાં થતા પાણીના વાર્ષિક ટર્નઓવરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) 'પેટ્રોલિયમ' શબ્દ બે લેટિન શબ્દોમાંથી ઉતરી આવ્યો છે: 'Petra' જેનો અર્થ ખડક અથવા પથ્થર થાય છે,અને 'Oleum' જેનો અર્થ તેલ થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ લેટિન શબ્દો છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ લિનિયસને વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા $(iv)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$(B)$ ઇવાનોવ્સકીએ સૌપ્રથમ વાઇરસની શોધ કરી હતી $(i)$.
$(C)$ એમ.ઓ.પી. આયંગરને ભારતમાં આધુનિક લીલવિદ્યાના પિતા $(v)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$(D)$ તલસાણે સૌપ્રથમ લાઇકેનની સહજીવન પ્રકૃતિનું વર્ણન કર્યું હતું $(ii)$.
$(E)$ શિવરામ કશ્યપને ભારતીય દ્વિઅંગીશાસ્ત્રના પિતા $(iii)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $(A-iv), (B-i), (C-v), (D-ii), (E-iii)$ છે.

(D) દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિના નિયમો અનુસાર:
$1$. વૈજ્ઞાનિક નામ બે ભાગનું બનેલું હોય છે: પ્રજાતિનું નામ અને જાતિનું નામ (specific epithet).
$2$. પ્રજાતિનું નામ હંમેશા કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે અને જાતિનું નામ સ્મોલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$3$. તેથી,$Solanum\, tuberosum$ સાચી રીતે લખાયેલું છે.
$4$. $Solanum\, Tuberosum$ ખોટું છે કારણ કે તેમાં જાતિનું નામ કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે.
$5$. $Solanum\, tuberosum\, Linn.$ પણ સાચું ગણાય છે કારણ કે તેમાં જાતિનું વર્ણન કરનાર વૈજ્ઞાનિક (લિનિયસ) નું નામ ટૂંકાક્ષરમાં જાતિના નામ પછી લખવામાં આવે છે.
$6$. આમ,$A$ અને $C$ બંને નિયમોનું પાલન કરે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(B) વર્ગીકરણ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ વસ્તુને કેટલાક સરળ અવલોકનયુક્ત લક્ષણોને આધારે અનુકૂળ સમૂહોમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
તે સજીવોની વિશાળ સંખ્યાના અભ્યાસને તેમની સમાનતાઓ અને તફાવતોના આધારે જૂથો અને પેટા-જૂથોમાં ગોઠવીને સરળ બનાવે છે.

(B) જાતિ એટલે સજીવોનો એવો સમૂહ જે કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં આંતરપ્રજનન કરીને ફળદ્રુપ સંતતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
એક જ જાતિના સભ્યો સામાન્ય જનીન ભંડોળ (gene pool) ધરાવે છે અને સ્થળાંતર તથા આંતરપ્રજનન દ્વારા એક જ જાતિની વસ્તીઓ વચ્ચે જનીનિક પ્રવાહ (gene flow) જોવા મળે છે.
તેથી,'જાતિની વસ્તીઓ વચ્ચે જનીનિક પ્રવાહ જોવા મળતો નથી' તે વિધાન ખોટું છે,કારણ કે જનીન પ્રવાહ એ એક જ જાતિની વસ્તીઓનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
જાતિના સભ્યોમાં ભિન્નતા સામાન્ય છે અને પ્રજનનક્ષમ અલગીકરણ (reproductive isolation) એ એક જાતિને બીજી જાતિથી અલગ પાડતી પદ્ધતિ છે.

(A) એરિસ્ટોટલને "પ્રાણીશાસ્ત્રના પિતા" તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ પ્રથમ વ્યક્તિ હતા જેમણે પ્રાણીઓને તેમના લક્ષણોના આધારે વર્ગીકૃત કર્યા હતા અને તેમના પુસ્તક "હિસ્ટોરિયા એનિમલિયમ" (Historia Animalium) માં તેમની શરીરરચના અને વર્તણૂક વિશે વિગતવાર અવલોકનો રજૂ કર્યા હતા.

(A) સાચા જોડકા નીચે મુજબ છે:
$1$. એન્ડ્રીઅસ વેસાલિયસ $(a)$ એ 'દ્દ હ્યૂમન કોર્પોરિસ ફેબ્રિકા' $(q)$ લખ્યું હતું.
$2$. ડબ્લ્યુ હાર્વે $(c)$ એ 'હૃદય અને રુધિરના વહન પર શરીરરચનાની કસરતો' $(t)$ લખ્યું હતું.
$3$. સી. લિનિયસ $(d)$ એ 'સિપશિસ પ્લાન્ટારમ' $(r)$ લખ્યું હતું.
$4$. રોબર્ટ હુક $(e)$ એ 'માઈક્રોગ્રાફિઆ' $(p)$ લખ્યું હતું.
$5$. લેમાર્ક $(f)$ એ 'ફિલોસ્ફીક ઝુલોજિકી' $(s)$ લખ્યું હતું.
આમ, સાચી જોડી $a-q, c-t, d-r, e-p, f-s$ છે. તેથી વિકલ્પ $A$ સાચો છે.

(B) પૂર્વગ '$des-$' ફ્રેંચ ભાષામાંથી ઉતરી આવ્યો છે.
ફ્રેંચ ભાષામાં,'$des-$' નો ઉપયોગ 'દૂર','અલગ' અથવા કોઈ ક્રિયાની 'વિપરીત' સ્થિતિ દર્શાવવા માટે થાય છે.
આ પૂર્વગનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે જૈવિક અને તબીબી પરિભાષામાં કોઈ વસ્તુને દૂર કરવા અથવા અલગ કરવા માટે થાય છે (દા.ત.,'$desensitization$' - સંવેદનશીલતા દૂર કરવી).

(D) થિઓફેસ્ટસને 'વનસ્પતિશાસ્ત્રના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમણે વનસ્પતિ વિજ્ઞાન પર બે મુખ્ય પુસ્તકો લખ્યા છે:
$1$. 'Enquiry into Plants' (Historia Plantarum),જે વનસ્પતિઓના વર્ગીકરણ અને બાહ્યાકાર વિદ્યાનું વર્ણન કરે છે.
$2$. 'Causes of Plants',જે વનસ્પતિઓની દેહધર્મવિદ્યા અને વૃદ્ધિ સાથે સંબંધિત છે.
આમ,'Enquiry into Plants' ને 'Historia Plantarum' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેથી આપેલા તમામ વિકલ્પો થિઓફેસ્ટસ દ્વારા લખાયેલા કાર્યો છે.

(C) સિસ્ટેમેટીક્સ એ જીવવિજ્ઞાનની એક શાખા છે જે સજીવોની વિવિધતા અને તેમના તુલનાત્મક અને ઉત્ક્રાંતિ સંબંધો સાથે સંબંધિત છે.
તેમાં સજીવોની ઓળખવિધી,નામાધિકરણ અને વર્ગીકરણનો અભ્યાસ સામેલ છે.
તેથી,આ તમામ પ્રક્રિયાઓ સિસ્ટેમેટીક્સના અભિન્ન ભાગો છે.

(D) આધુનિક વર્ગીકરણ વિદ્યાના અભ્યાસ માટે સજીવોનું વર્ગીકરણ કરવા માટે એક વ્યાપક અભિગમની જરૂર હોય છે.
$1$. બાહ્ય અને આંતરિક રચના (બાહ્યાકાર વિદ્યા અને અંતઃસ્થ રચના) ઓળખ માટે પાયાની માહિતી પૂરી પાડે છે.
$2$. કોષીય રચના (કોષવિદ્યા) સજીવોના સંગઠન અને ઉત્ક્રાંતિ સંબંધોને સમજવામાં મદદ કરે છે.
$3$. વિકાસ પ્રક્રિયા (ભ્રૂણવિદ્યા) અને નિવસનતંત્રીય માહિતી (પરિસ્થિતિવિદ્યા) સજીવોના જીવનચક્ર અને તેમના નિવાસસ્થાન સાથેના અનુકૂલનોને સમજવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
આથી,આધુનિક વર્ગીકરણ માટે આ તમામ પરિબળો આવશ્યક છે.

(A) થીઓફ્રેસ્ટસ $(370-285 \text{ BC})$ એક ગ્રીક ફિલસૂફ અને એરિસ્ટોટલના શિષ્ય હતા. તેમને 'વનસ્પતિશાસ્ત્રના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે તેમના પુસ્તક 'હિસ્ટોરિયા પ્લાન્ટેરમ' $(Historia \text{ } Plantarum)$ માં વનસ્પતિઓનું વ્યવસ્થિત વર્ગીકરણ કરનાર તેઓ પ્રથમ વ્યક્તિ હતા. તેમણે વનસ્પતિઓને તેમના સ્વરૂપ (habit) ના આધારે ચાર જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરી: વૃક્ષો,ક્ષુપ,ઉપ-ક્ષુપ અને છોડ. તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચાં છે,અને કારણ એ વિધાન માટેની યોગ્ય ઐતિહાસિક સમજૂતી આપે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. પાણીનો જે ગુણધર્મ યાંત્રિક આંચકાઓને રોકે છે તે તેની ઉચ્ચ વિશિષ્ટ ઉષ્મા ધારણશક્તિ અને ગાદી તરીકે કામ કરવાની ક્ષમતા છે,મુખ્યત્વે સંલગ્નબળ (Cohesive force) નથી. સંલગ્નબળ પૃષ્ઠતાણ અને ટીપાં બનવા માટે જવાબદાર છે. તેથી,'પાણીમાં યાંત્રિક આંચકા લાગતા નથી - સંલગ્નબળ' એ અસંગત યુગ્મ છે.

(C) જૈવિક સંગઠનનું સ્તર સામાન્ય રીતે નાના અને સરળ એકમોથી મોટા અને જટિલ તંત્રો તરફ આગળ વધે છે. આપેલ ક્રમમાં: ભૌતિકશાસ્ત્ર -> જીવરસાયણ -> "$P$" -> જીવવિજ્ઞાન -> પરિસ્થિતિવિદ્યા. આ સંદર્ભમાં જીવરસાયણ (આણ્વિક સ્તર) અને જીવવિજ્ઞાન (સજીવ સ્તર) વચ્ચેનું સ્તર કોષવિદ્યા (Cytology) દર્શાવે છે,કારણ કે કોષો એ જીવનના પાયાના બંધારણીય અને કાર્યાત્મક એકમો છે જે આણ્વિક ઘટકો અને સંપૂર્ણ સજીવોને જોડે છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(a)$ વૃદ્ધિ: $(iii)$ સજીવો જન્મ પછી તેમના દેહના કદમાં વધારો કરે છે.
$(b)$ વિકાસ: $(v)$ ફલિતાંડના કોષો તેમના વિશિષ્ટ કાર્યોને અનુરૂપ પરિવર્તનો પામે છે.
$(c)$ મૃત્યુ: $(i)$ દરેક જાતિના સજીવોની સંખ્યા મર્યાદિત રહે છે.
$(d)$ અનુકૂલન: $(iv)$ સજીવો તેમની શરીરરચના,કાર્યપદ્ધતિ કે વર્તનમાં ફેરફાર કરીને પર્યાવરણ સાથે તાદામ્ય સાધે છે.
$(e)$ ભિન્નતા: $(ii)$ નવો સજીવ પિતૃઓથી અલગ હોય છે અને નવી જાતિ સર્જી શકે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(a)-(iii), (b)-(v), (c)-(i), (d)-(iv), (e)-(ii)$ છે.

(D) વર્ગીકરણ એ પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ વસ્તુને કેટલાક સરળતાથી જોઈ શકાય તેવા લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ શ્રેણીઓમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
તેમાં સજીવોની સમાનતા અને તફાવતોના આધારે તેમને જૂથો અથવા શ્રેણીઓમાં વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવવાનો સમાવેશ થાય છે.
આ પ્રક્રિયા વિવિધ સજીવોના અભ્યાસને સરળ અને વ્યવસ્થિત બનાવે છે.
આપેલા તમામ વિકલ્પો વર્ગીકરણના વિવિધ પાસાઓ અથવા વ્યાખ્યાઓનું વર્ણન કરતા હોવાથી,સાચો જવાબ $D$ છે.

(A) સજીવોનું વર્ગીકરણ $Sushruta Samhita$ (સુશ્રુતસંહિતા) માં દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ પ્રાચીન ભારતીય તબીબી ગ્રંથ સજીવોની પ્રારંભિક સમજ અને તેમના વિવિધ લક્ષણોના આધારે કરવામાં આવેલા વર્ગીકરણ વિશે માહિતી આપે છે.

(B) વર્ગીકરણની ચોકસાઈ સુધારવા માટે વિવિધ વૈજ્ઞાનિક વિદ્યાશાખાઓના ડેટાને સંકલિત કરીને વર્ગીકરણવિદ્યાનો વિકાસ થયો છે.
$1$. રસાયણ વર્ગીકરણવિદ્યા (Chemotaxonomy) વનસ્પતિના રાસાયણિક ઘટકોનો ઉપયોગ કરીને વર્ગીકરણની મૂંઝવણ ઉકેલે છે.
$2$. કોષીય વર્ગીકરણવિદ્યા (Cytotaxonomy) રંગસૂત્રોની સંખ્યા,બંધારણ અને વર્તણૂક જેવી કોષીય માહિતી પર આધારિત છે.
$3$. આંકડાકીય વર્ગીકરણવિદ્યા (Numerical taxonomy) કમ્પ્યુટરનો ઉપયોગ કરીને કરવામાં આવે છે અને તે તમામ અવલોકનક્ષમ લાક્ષણિકતાઓ પર આધારિત છે.
$4$. પ્રાણી વર્ગીકરણવિદ્યા (Animal taxonomy) એ જીવવિજ્ઞાનનું એક વ્યાપક અને પરંપરાગત ક્ષેત્ર છે,જે પ્રાણીઓની ઓળખ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે,તે અન્ય સૂચિબદ્ધ પદ્ધતિઓની જેમ અન્ય વિદ્યાશાખાઓને સંકલિત કરીને વિકસાવવામાં આવેલી કોઈ વિશિષ્ટ આધુનિક પદ્ધતિ નથી.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. કેરોલસ લિનિયસ વર્ગીકરણના પિતા તરીકે ઓળખાય છે અને તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ આપી હતી $(a-iv)$.
$2$. જુલિયન હકસલીએ 'નૂતન વર્ગીકરણ' (New Systematics) શબ્દ આપ્યો હતો $(b-i)$.
$3$. આર. એચ. વ્હીટેકરે પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ પ્રસ્તાવિત કરી હતી $(c-ii)$.
$4$. બેન્થામ અને હૂકર તેમના વનસ્પતિ વર્ગીકરણના કુદરતી વર્ગીકરણ માટે પ્રખ્યાત છે, જે 'જેનેરા પ્લાન્ટેરમ' માં પ્રકાશિત થયું હતું $(d-iii)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $a-iv, b-i, c-ii, d-iii$ છે.

(B) $1$. કેરોલસ લિનીયસને 'વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેઓ સુશ્રુત સંહિતાના લેખક નથી.
$2$. જુલિયન હકસલીએ $1940$ માં 'નૂતન વર્ગીકરણ પધ્ધતિ' (New Systematics) શબ્દ આપ્યો હતો,જે ઉત્ક્રાંતિના સંબંધો અને વસ્તી જનીનશાસ્ત્રના આધારે જાતિઓના અભ્યાસ પર ભાર મૂકે છે.
$3$. આર.એચ. વ્હીટેકરે $1969$ માં 'પાંચ સૃષ્ટિય વર્ગીકરણ પદ્ધતિ' રજૂ કરી હતી.
$4$. બેન્થામ અને હૂકર તેમના બીજધારી વનસ્પતિઓના 'વર્ગીકરણની નૈસર્ગિક પદ્ધતિ' માટે પ્રખ્યાત છે.
તેથી,સાચી જોડ જુલિયન હકસલી - નૂતન વર્ગીકરણ પધ્ધતિ છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. કેરોલસ લિનિયસને વર્ગીકરણના પિતા માનવામાં આવે છે અને તેમણે દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ આપી હતી $(a-iv)$.
$2$. જુલિયન હકસલીએ 'નૂતન વર્ગીકરણ' (New Systematics) શબ્દ આપ્યો હતો $(b-i)$.
$3$. આર. એચ. વ્હીટેકરે $1969$ માં પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ રજૂ કરી હતી $(c-ii)$.
$4$. જ્યોર્જ બેન્થામ અને જોસેફ ડાલ્ટન હૂકરે બીજધારી વનસ્પતિઓ માટે કુદરતી વર્ગીકરણ પદ્ધતિ આપી હતી $(d-iii)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-iv, b-i, c-ii, d-iii$ છે.

(B) વર્ગીકરણવિદ્યા એ જીવવિજ્ઞાનની એક શાખા છે જેમાં સજીવોની ઓળખ,નામકરણ અને વર્ગીકરણનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. વર્ગીકરણશાસ્ત્રી પાસે સજીવોના લક્ષણો અને વર્ગીકરણના ક્રમનું ઊંડું જ્ઞાન હોવું આવશ્યક છે (વિકલ્પ $A$).
$2$. વર્ગીકરણવિદ્યા અવલોકન પર આધારિત છે,જેના માટે ધીરજ,કુતૂહલ અને એકાગ્રતા જરૂરી છે (વિકલ્પ $C$).
$3$. ક્ષેત્ર-અભ્યાસ એ વર્ગીકરણવિદ્યાનો પાયાનો ભાગ છે,કારણ કે તે સજીવો વિશે તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનમાં પ્રાથમિક માહિતી પૂરી પાડે છે. તેથી,ક્ષેત્ર-અભ્યાસની તાલીમ લેવી અનિવાર્ય છે,તે વૈકલ્પિક નથી (વિકલ્પ $B$ અયોગ્ય છે).
$4$. ક્ષેત્ર-કાર્ય દરમિયાન વૈજ્ઞાનિક નિયમોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે જેથી સચોટ માહિતી એકત્રિત કરી શકાય (વિકલ્પ $D$).

(D) વર્ગીકરણવિદ્યા (Taxonomy) એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના લક્ષણીકરણ,ઓળખવિધિ,નામકરણ અને વર્ગીકરણ સાથે સંબંધિત છે. આ કાર્યોને અસરકારક રીતે કરવા માટે,વિદ્યાર્થી પાસે નીચેની બાબતોનું જ્ઞાન હોવું આવશ્યક છે:
$1$. સજીવોને ઓળખવા માટે તેમના લક્ષણોનું જ્ઞાન.
$2$. સજીવોને યોગ્ય શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવા માટે જૂથો (વર્ગકો) ના વિશિષ્ટ લક્ષણોનું જ્ઞાન.
$3$. એક વર્ગકને બીજાથી અલગ પાડવા માટે તેના વિશિષ્ટ લક્ષણોનું જ્ઞાન.
તેથી,વર્ગીકરણવિદ્યાના વિદ્યાર્થી માટે આ તમામ શરતો અનિવાર્ય છે.

(B) વર્ગીકરણ વિદ્યા એ વિજ્ઞાનની એવી શાખા છે જે સજીવોના વર્ગીકરણ,નામકરણ અને ઓળખ સાથે સંબંધિત છે. આ માટે ઉચ્ચ સ્તરની ચોકસાઈ,અવલોકન અને ઊંડા જ્ઞાનની જરૂર હોય છે.
$1$. એકાગ્રતા $(A)$ વિગતવાર અભ્યાસ માટે આવશ્યક છે.
$2$. ચપળતા $(C)$ ક્ષેત્ર કાર્ય (field work) અને ઝડપી ઓળખમાં મદદ કરે છે.
$3$. ધીરજ $(D)$ લાંબા ગાળાના સંશોધન અને અવલોકન માટે જરૂરી છે.
$4$. વિષયવસ્તુની અજ્ઞાનતા $(B)$ એ એક નકારાત્મક લક્ષણ છે જે વૈજ્ઞાનિક પ્રક્રિયામાં અવરોધ ઊભો કરે છે,તેથી વર્ગીકરણ વિદ્યાના વિદ્યાર્થીમાં આ ન હોવું જોઈએ.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$i$. $Zea$ (મકાઈ) એ $Poaceae$ કુળમાં આવે છે.
$ii$. $Helianthus$ (સૂર્યમુખી) એ $Asteraceae$ કુળમાં આવે છે.
$iii$. $Pheretima$ (અળસિયું) એ $Megascolecidae$ કુળમાં આવે છે.
$iv$. $Periplaneta$ (વંદો) એ $Blattidae$ કુળમાં આવે છે.
તેથી, સાચી જોડ $i-b, ii-c, iii-d, iv-a$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $(a)$ Rana tigrina (ભારતીય દેડકો) એ Ranidae કુળમાં આવે છે.
$2$. $(b)$ Helianthus annuus (સૂર્યમુખી) એ Asteraceae કુળમાં આવે છે.
$3$. $(c)$ Zea mays (મકાઈ) એ Poaceae કુળમાં આવે છે.
$4$. $(d)$ Pheretima posthuma (અળસિયું) એ Megascolecidae કુળમાં આવે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $a-iii, b-iv, c-ii, d-i$ છે.

(D) મકાઈનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Zea \ mays$ છે.
તે $Poaceae$ (જેને $Gramineae$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) કુળ અને $Poales$ શ્રેણી (order) માં આવે છે.
તેથી,વિધાન $S$ ખોટું છે કારણ કે $Asterales$ એ પુષ્પધારી વનસ્પતિઓ (જેમ કે સૂર્યમુખી) ની શ્રેણી છે,મકાઈની નહીં.
વિધાન $R$ પણ ખોટું છે કારણ કે $Megascolecidae$ એ અળસિયાનું કુળ છે,મકાઈનું નહીં.
આમ,$S$ અને $R$ બંને ખોટા છે.

$(C)$ સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ વૃદ્ધિ: $(iii)$ સજીવો તેમના જન્મ પછી દેહના કદમાં વધારો કરે છે.
$(B)$ વિકાસ: $(v)$ ફલિતાંડના કોષો તેમના વિશિષ્ટ કાર્યોને અનુલક્ષીને પરિવર્તનો પામે છે.
$(C)$ મૃત્યુ: $(i)$ દરેક જાતિના સજીવોની સંખ્યા મર્યાદિત રહે છે (વસ્તી નિયંત્રણ).
$(D)$ અનુકૂલન: $(iv)$ સજીવો પર્યાવરણ સાથે તાદામ્ય સાધવા માટે તેમની શરીરરચના,કાર્યપદ્ધતિ કે વર્તનમાં ફેરફાર કરે છે.
$(E)$ ભિન્નતા: $(ii)$ નવો સજીવ મૂળ પિતૃઓના લક્ષણોથી અલગ થાય છે અને નવી જાતિ સર્જે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-iii, B-v, C-i, D-iv, E-ii$ છે.

(B) આપેલા વિધાનો માટે સાચી ઓળખ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ 'વર્ગક' (Taxon) એ જૈવિક વર્ગીકરણમાં વિવિધ કક્ષાએ જૂથનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
$(ii)$ 'પ્રજનન' એ સજીવો માટે એક અર્થપૂર્ણ ઘટના છે કારણ કે તે જાતિનું સાતત્ય જાળવી રાખે છે.
$(iii)$ 'અનુકૂલનો' (Adaptations) એવા લક્ષણો છે જે સજીવો પ્રકૃતિના મહત્તમ ઉપયોગ અને તેમના પર્યાવરણમાં ટકી રહેવા માટે પ્રાપ્ત કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે.
$(iv)$ 'વિકાસ' (Development) એ પ્રક્રિયા છે જે દરમિયાન આકારજનન (Morphogenesis - જે જૈવિક પ્રક્રિયા સજીવને તેનો આકાર પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરે છે) થાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(i)$ વર્ગક,$(ii)$ પ્રજનન,$(iii)$ અનુકૂલનો,$(iv)$ વિકાસ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ દ્વિનામી નામકરણ કેરોલસ લિનિયસ $(Z)$ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું.
$(2)$ નૂતન વર્ગીકરણ (New Systematics) સર જુલિયન હક્સલી $(Y)$ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
$(3)$ વનસ્પતિ વર્ગીકરણ (કુદરતી પદ્ધતિ) બેન્થમ અને હૂકર $(W)$ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું.
$(4)$ સજીવોનું વર્ગીકરણ (સૌથી પહેલો પ્રયાસ) એરિસ્ટોટલ $(X)$ દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1-Z), (2-Y), (3-W), (4-X)$ છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
$1$. વર્ગીકરણવિદ્યાના પિતા કેરોલસ લિનિયસ છે.
$2$. વનસ્પતિશાસ્ત્રના પિતા થીઓફ્રેસ્ટસ છે.
$3$. દ્વિનામી નામકરણ પદ્ધતિ કેરોલસ લિનિયસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી.
$4$. સજીવોનું વર્ગીકરણ એરિસ્ટોટલ,લિનિયસ,વ્હિટેકર વગેરે જેવા વિવિધ વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા સૂચવવામાં આવ્યું હતું. બૅન્થમ અને હૂકર તેમના બીજધારી વનસ્પતિઓના વર્ગીકરણ માટે જાણીતા છે,પરંતુ અન્ય વિકલ્પોની સરખામણીમાં તેમને સજીવોના વર્ગીકરણના પ્રસ્તાવક તત્ત્વચિંતક તરીકે ઓળખવામાં આવતા નથી.

(D) વર્ગીકરણ એ એક એવી પ્રક્રિયા છે જેના દ્વારા કોઈપણ વસ્તુને કેટલાક સરળતાથી જોઈ શકાય તેવા લક્ષણોના આધારે અનુકૂળ શ્રેણીઓમાં જૂથબદ્ધ કરવામાં આવે છે.
વિકલ્પ $A$ સજીવોને શ્રેણીઓમાં જૂથબદ્ધ કરવાનું વર્ણન કરે છે.
વિકલ્પ $B$ વર્ગીકરણની પ્રક્રિયાને વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
વિકલ્પ $C$ સજીવોની વ્યવસ્થિત ગોઠવણીનું વર્ણન કરે છે.
આ તમામ વિધાનો વર્ગીકરણના ખ્યાલને યોગ્ય રીતે સમજાવે છે,તેથી સાચો જવાબ $D$ છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ આધુનિક માનવનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo\,sapiens\,sapiens\,L.$ $(Y)$ છે.
$(2)$ લુપ્ત માનવ (જેમ કે $Homo\,erectus$) નું વૈજ્ઞાનિક નામ $Homo\,erectus\,L.$ $(Z)$ છે.
$(3)$ મકાઈનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Zea\,mays\,L.$ $(X)$ છે.
$(4)$ અળસિયાનું વૈજ્ઞાનિક નામ $Pheretima\,posthuma$ $(W)$ છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1-Y), (2-Z), (3-X), (4-W)$ છે.

(A) વર્ગીકરણની શ્રેણીમાં,જેમ આપણે ઉચ્ચ કક્ષાઓ (જેમ કે સૃષ્ટિ) થી નીચલી કક્ષાઓ (જેમ કે જાતિ) તરફ જઈએ છીએ,તેમ સમાન લક્ષણોની સંખ્યા વધે છે,પરંતુ સજીવોની સંખ્યા ઘટે છે.
પ્રમાણિત શ્રેણી આ મુજબ છે: સૃષ્ટિ > સમુદાય > વર્ગ > ગોત્ર > કુળ > પ્રજાતિ > જાતિ.
આપેલ આકૃતિમાં,તીર $W$ થી $Z$ તરફ સજીવોની સંખ્યામાં ઘટાડો સૂચવે છે. તેથી,$W$ એ $X$ કરતા ઉચ્ચ કક્ષા હોવી જોઈએ,$X$ એ $Y$ કરતા ઉચ્ચ હોવી જોઈએ,અને $Y$ એ $Z$ કરતા ઉચ્ચ હોવી જોઈએ.
વિકલ્પો તપાસતા,વિકલ્પ $A$ ($W =$ વર્ગ,$X =$ ગોત્ર,$Y =$ કુળ,$Z =$ પ્રજાતિ) આ ઉતરતા ક્રમને યોગ્ય રીતે અનુસરે છે.

(B) આ આકૃતિ જૈવિક તંત્રોના શ્રેણીબદ્ધ સંગઠનને દર્શાવે છે. દર્શાવેલ સ્તરો આ મુજબ છે: અંગિકાઓ $\rightarrow$ કોષો $\rightarrow$ પેશીઓ $\rightarrow$ અંગો $\rightarrow$ અંગતંત્રો. '$X$' સ્તર એ 'અંગિકાઓ' અને 'પેશીઓ' ની વચ્ચે મૂકવામાં આવ્યું છે,જે 'કોષ' સ્તરને અનુરૂપ છે. તેથી,કોષોના અભ્યાસને 'કોષવિજ્ઞાન' (Cell Biology) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(D) આ આકૃતિ જૈવિક સંગઠનના સ્તરોને નાનામાં નાના એકમથી લઈને મોટામાં મોટા એકમ સુધી દર્શાવે છે.
નીચેથી ઉપરના ક્રમ મુજબ:
$1$. ઉપપરમાણ્વીય કણો
$2$. પરમાણુઓ
$3$. અણુઓ
$4$. અંગિકાઓ
$5$. કોષો
$6$. પેશી
$7$. અંગો
$8$. અંગતંત્રો
$9$. સજીવો
$10$. જાતિ
$11$. વસતિ
$12$. સમાજ
$13$. નિવસનતંત્ર
$14$. દ્રશ્યભૂમિઓ
$15$. જીવાવરણ.
વિકલ્પ $D$ આ સંગઠનનો એક ભાગ યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે: અંગિકાઓ,કોષો,પેશી,અંગો અને અંગતંત્રો.

(A) આ આકૃતિ જૈવિક સંગઠનનું સ્તર દર્શાવે છે.
આ સંગઠનમાં,પરમાણુઓ જોડાઈને અણુઓ બનાવે છે,અને અણુઓ જોડાઈને અંગિકાઓ (જે '$X$' દ્વારા દર્શાવેલ છે) બનાવે છે.
ત્યારબાદ અંગિકાઓ કોષ,પેશી,અંગ,અંગતંત્ર અને સજીવ બનાવે છે.
એક જ જાતિના સજીવો વસતિ (જે '$Y$' દ્વારા દર્શાવેલ છે) બનાવે છે.
તેથી,'$X$' એ અંગિકા છે અને '$Y$' એ વસતિ છે.

(D) જીવવિજ્ઞાનના અભ્યાસમાં,સજીવો વૃદ્ધિ,પ્રજનન અને મૃત્યુ જેવા અનેક લક્ષણો દર્શાવે છે.
જોકે,વૃદ્ધિ અને પ્રજનનને 'વ્યાખ્યાયિત' ગુણધર્મો માનવામાં આવતા નથી કારણ કે નિર્જીવ વસ્તુઓ પણ વૃદ્ધિ દર્શાવી શકે છે (દા.ત.,સપાટી પર પદાર્થોનો જમાવડો) અને બધા જ સજીવો પ્રજનન કરી શકતા નથી (દા.ત.,વંધ્ય કામદાર મધમાખીઓ,વંધ્ય માનવ યુગલો).
મૃત્યુ એ તમામ સજીવો માટે એક કુદરતી પ્રક્રિયા છે.
પ્રશ્નમાં સજીવોમાં જોવા મળતા લક્ષણો વિશે પૂછવામાં આવ્યું હોવાથી,ત્રણેય વિકલ્પો $(A), (B)$ અને $(C)$ સજીવોના જીવનચક્ર સાથે સંકળાયેલા લક્ષણો છે.

(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ લિનિયસને વર્ગીકરણ વિદ્યાના પિતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે $(R)$.
$(2)$ જુલિયન હક્સલી નૂતન વર્ગીકરણ પદ્ધતિના વિકાસ સાથે સંકળાયેલા છે $(P)$.
$(3)$ ચાર્લ્સ ડાર્વિન નૈસર્ગિક પસંદગીના સિદ્ધાંતના પ્રણેતા છે $(Q)$.
$(4)$ આર. એચ. વ્હીટેકરે પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ પદ્ધતિ આપી હતી $(S)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(1-R), (2-P), (3-Q), (4-S)$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ મૃત્યુ: તે વસ્તીની સંખ્યા જાળવી રાખતી પ્રક્રિયા છે $(1-T)$.
$(2)$ અળસિયું: તે નૂપુરક (Annelida) સમુદાયનું પ્રાણી છે $(2-S)$.
$(3)$ એન્ટ્રોપી: તે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો શબ્દ છે જે અવ્યવસ્થાનું માપદંડ દર્શાવે છે $(3-P)$.
$(4)$ હક્સલી: જુલિયન હક્સલી નૂતન વર્ગીકરણ પદ્ધતિ (New Systematics) ના પ્રણેતા છે $(4-Q)$.
$(5)$ પ્રજનન: તે જીવસાતત્ય જાળવતી ક્રિયા છે જે પેઢી દર પેઢી જીવનને આગળ વધારે છે $(5-R)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1-T), (2-S), (3-P), (4-Q), (5-R)$ છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(1)$ વસતી: વ્યક્તિગત સજીવો મળીને રચાય છે $(S)$.
$(2)$ વિભેદન: ગર્ભીય કોષોમાં તેમના વિશિષ્ટ કાર્યોને અનુલક્ષીને થતું પરિવર્તન $(T)$.
$(3)$ કુળ: ગાઢ સંબંધ ધરાવતી પ્રજાતિઓનો સમૂહ $(P)$.
$(4)$ વૃદ્ધિ: ચયાપચયની ફલશ્રુતિ $(Q)$.
$(5)$ સ્થિતિશક્તિ: કોઈ પણ તંત્રના કાર્ય માટે પ્રાપ્ત ઉર્જા $(R)$.
તેથી, સાચો ક્રમ $(1-S), (2-T), (3-P), (4-Q), (5-R)$ છે.