Cell wall Questions in Gujarati

(C) વનસ્પતિકોષમાં,સૌથી બહારની સીમા $Cell \ wall$ (કોષદીવાલ) છે.
તે એક મજબૂત,નિર્જીવ રચના છે જે કોષને રક્ષણ,બંધારણીય આધાર અને આકાર આપે છે.
જોકે $Plasma \ membrane$ (જેને $Cell \ membrane$ અથવા $Cytoplasmic \ membrane$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) વનસ્પતિ અને પ્રાણી બંને કોષોમાં હાજર હોય છે,પરંતુ વનસ્પતિઓમાં તે $Cell \ wall$ ની અંદરની તરફ આવેલી હોય છે.

(C) $\text{કોષદીવાલ}$ એ એક મજબૂત, નિર્જીવ બાહ્ય આવરણ છે જે વનસ્પતિ કોષો, ફૂગ અને કેટલાક બેક્ટેરિયાના કોષરસ સ્તરને ઘેરી લે છે.
તે કોષને માળખાકીય આધાર, રક્ષણ અને કોષનો આકાર જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
તે એક અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે જે કોષના આંતરિક ઘટકોને તેમની જગ્યાએ જકડી રાખે છે અને કોષને યાંત્રિક દબાણ અને આસૃતિજન્ય તૂટવાથી બચાવે છે.

(D) કોષદીવાલના ઘટકો,જેમ કે વનસ્પતિમાં સેલ્યુલોઝ અથવા બેક્ટેરિયામાં પેપ્ટીડોગ્લાયકેનનું સંશ્લેષણ કોષરસપટલમાં આવેલા ઉત્સેચકોની પ્રવૃત્તિ દ્વારા થાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,સેલ્યુલોઝ સિન્થેઝ સંકુલ કોષરસપટલમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,જે ગ્લુકોઝનું સેલ્યુલોઝ માઇક્રોફિબ્રિલ્સમાં પોલિમરાઇઝેશન કરવા માટે ઉદ્દીપન કરે છે.
તે જ રીતે,બેક્ટેરિયલ કોષોમાં,કોષદીવાલ અને પ્રાવર (Capsule) નું સંશ્લેષણ પટલ સાથે જોડાયેલા ઉત્સેચકો દ્વારા થાય છે જે કોષરસની બહાર પોલીમરના નિર્માણમાં મદદ કરે છે.
તેથી,કોષદીવાલ અને પ્રાવર બંનેમાં પટલ-ઉદ્દીપિત પોલીમર સંશ્લેષણ જોવા મળે છે.

(A) મધ્યપટલ એ એક સ્તર છે જે બે પાસપાસેના વનસ્પતિકોષોની કોષદીવાલને એકબીજા સાથે જોડે છે. તે મુખ્યત્વે કૅલ્શિયમ પૅક્ટેટ અને મૅગ્નેશિયમ પૅક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
લીલમાં,કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ,મેનન્સ અને કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ જેવા ખનિજોની બનેલી હોય છે. તેથી,સાચો ક્રમ મધ્યપટલ માટે કૅલ્શિયમ પૅક્ટેટ અને લીલની કોષદીવાલ માટે કૅલ્શિયમ કાર્બોનેટ છે.

(C) વનસ્પતિ કોષોમાં,બે પાસપાસેના કોષોનો કોષરસ કોષરસતંતુઓ $(Plasmodesmata)$ તરીકે ઓળખાતા કોષરસીય પુલ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલો હોય છે.
આ માર્ગો વનસ્પતિ કોષો અને કેટલાક લીલના કોષોની કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે,જે અણુઓના વહન અને કોષો વચ્ચે સંદેશાવ્યવહાર માટે મદદરૂપ થાય છે.

(A) કોષરસતંતુઓ $(Plasmodesmata)$ એ સૂક્ષ્મ નલિકાઓ છે જે વનસ્પતિ કોષો અને કેટલીક લીલના કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે. તે તેમની વચ્ચે વહન અને સંદેશાવ્યવહારને સક્ષમ બનાવે છે. નજીકના કોષોના કોષરસને જોડીને,તેઓ એક કોષરસ સેતુ બનાવે છે જેને સિમ્પ્લાસ્ટ $(symplast)$ કહેવામાં આવે છે.

(B) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે મધ્યપટલ એ મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ પેક્ટેટનું બનેલું સ્તર છે જે બે નજીકના વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલોને એકબીજા સાથે જોડે છે.
કારણ $R$ પણ સાચું છે કારણ કે કોષરસતંતુઓ એ એવા માર્ગો છે જે વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલોમાંથી પસાર થાય છે,જે તેમની વચ્ચે વહન અને સંદેશાવ્યવહારની મંજૂરી આપે છે.
જો કે,કોષરસતંતુઓની હાજરી એ મધ્યપટલ પ્રાથમિક દીવાલો વચ્ચે શા માટે અસ્તિત્વ ધરાવે છે તેનું કારણ નથી. તેથી,$R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.

(D) વનસ્પતિ કોષદિવાલ એ વિવિધ પોલીસેકેરાઈડ્સની બનેલી એક જટિલ રચના છે.
તે મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,હેમીસેલ્યુલોઝ,પેક્ટિન અને પ્રોટીન ધરાવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,હેમીસેલ્યુલોઝ એ વનસ્પતિ કોષદિવાલનો એક મુખ્ય બંધારણીય ઘટક છે,જે કોષને મજબૂતી અને લવચીકતા પ્રદાન કરે છે.
કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ સામાન્ય રીતે કેટલીક લીલ (જેમ કે $Chara$) માં જોવા મળે છે,પરંતુ તે વનસ્પતિ કોષદિવાલનો સાર્વત્રિક ઘટક નથી.
મેનોસ અને ગેલેક્ટન્સ પણ કેટલીક કોષદિવાલોમાં હાજર હોય છે,પરંતુ સામાન્ય વનસ્પતિ કોષદિવાલના બંધારણના સંદર્ભમાં હેમીસેલ્યુલોઝ એ વધુ પાયાનો અને વ્યાપકપણે સ્વીકૃત ઘટક છે.

(D) દ્વિતીય કોષદિવાલનું નિર્માણ કોષ પરિપક્વ થાય ત્યારે પ્રાથમિક કોષદિવાલની અંદરની તરફ થાય છે.
તે મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને લિગ્નીનથી બનેલી હોય છે.
લિગ્નીનનું જમાવટ એ એક લાક્ષણિકતા છે જે દ્વિતીય કોષદિવાલને યાંત્રિક મજબૂતી અને સખતપણું પ્રદાન કરે છે,જે તેને પ્રાથમિક કોષદિવાલથી અલગ પાડે છે.
તેથી,આ પદાર્થો,ખાસ કરીને લિગ્નીનનું જમાવટ દ્વિતીય કોષદિવાલના નિર્માણમાં ફાળો આપે છે.

(A) કોષદીવાલ એ ફૂગ અને વનસ્પતિઓમાં કોષરસસ્તરના બહારના આવરણ તરીકે કાર્ય કરતી એક મજબૂત અને નિર્જીવ રચના છે.
વનસ્પતિઓમાં તે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનની બનેલી હોય છે.
કોષદીવાલ છિદ્રાળુ હોવાથી તે પાણી,દ્રાવ્ય પદાર્થો અને વિવિધ અણુઓને મુક્તપણે પસાર થવા દે છે,તેથી તેને પૂર્ણ પ્રવેશશીલ માનવામાં આવે છે.
તેની સરખામણીમાં,કોષરસસ્તર એ પસંદગીમાન અથવા અર્ધપ્રવેશશીલ હોય છે.

(A) $\text{કોષદીવાલ}$ એ વનસ્પતિ, ફૂગ અને કેટલાક પ્રોટિસ્ટમાં કોષરસપટલની બહાર આવેલી નિર્જીવ, કઠિન અને રક્ષણાત્મક રચના છે. તે કોષને બંધારણીય આધાર, આકાર અને રક્ષણ આપે છે. કોષરસપટલ એ જીવંત અને અર્ધપ્રવેશશીલ પટલ છે. કોષ આવરણ એ બેક્ટેરિયામાં કોષરસની ફરતે આવેલા સ્તરો માટેનો સામૂહિક શબ્દ છે. રસધાની પટલ $(Tonoplast)$ એ રસધાનીની ફરતે આવેલું પટલ છે.

(C) કોષદીવાલ એ ફૂગ અને વનસ્પતિના કોષરસપટલની બહારનું એક મજબૂત અને નિર્જીવ આવરણ છે.
તેના મુખ્ય કાર્યો નીચે મુજબ છે:
$1$. તે કોષને ચોક્કસ આકાર આપે છે.
$2$. તે કોષને યાંત્રિક નુકસાન અને ચેપ સામે રક્ષણ આપે છે.
$3$. તે કોષ-કોષ વચ્ચેના આંતર-સંબંધોમાં મદદ કરે છે અને અનિચ્છનીય મહાઅણુઓ માટે અવરોધ તરીકે કાર્ય કરે છે.
જોકે,કોષદીવાલ પોતે અણુઓના વહન માટે જવાબદાર નથી; આ કાર્ય મુખ્યત્વે કોષરસપટલ દ્વારા વિવિધ વહન પદ્ધતિઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે. તેથી,અણુઓનું તેની આરપાર વહન એ કોષદીવાલનું સીધું કાર્ય નથી.

(D) તરૂણ વનસ્પતિકોષની પ્રાથમિક કોષદીવાલ વૃદ્ધિ પામવાની ક્ષમતા ધરાવે છે,જે કોષ પરિપક્વ થાય તેમ ધીમે ધીમે ઘટતી જાય છે અને દ્વિતીયક કોષદીવાલનું નિર્માણ થાય છે. તે મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને પેક્ટિનની બનેલી હોય છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,સેલ્યુલોઝ એ મુખ્ય બંધારણીય ઘટક છે જે કોષદીવાલને મજબૂતી અને આકાર પ્રદાન કરે છે.

(B) દ્વિતીય કોષદીવાલનું નિર્માણ કોષની વૃદ્ધિ અટકી ગયા પછી પ્રાથમિક કોષદીવાલની અંદરની તરફ થાય છે.
તેમાં એવા દ્રવ્યો જમા થાય છે જે કોષને યાંત્રિક મજબૂતી અને સખતપણું આપે છે.
દ્વિતીય કોષદીવાલમાં સામાન્ય રીતે $Lignin$ (લિગ્નીન),$Suberin$ (સુબેરિન) અને $Hemicellulose$ (હેમીસેલ્યુલોઝ) જેવા દ્રવ્યો જમા થાય છે.
$Pectin$ (પેક્ટિન) એ મધ્યપટલ (middle lamella) અને પ્રાથમિક કોષદીવાલનો મુખ્ય ઘટક છે,પરંતુ તે દ્વિતીય કોષદીવાલનો લાક્ષણિક ઘટક નથી.

(C) બે નજીકનાં વનસ્પતિ કોષોનો જીવરસ $Plasmodesmata$ (કોષરસતંતુ) તરીકે ઓળખાતા કોષરસના સેતુઓ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાયેલો હોય છે.
આ નલિકાઓ કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે,જે પાડોશી કોષો વચ્ચે અણુઓના વહન અને સંદેશાવ્યવહાર માટે માર્ગ પૂરો પાડે છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. લીલ $(a)$ ની કોષદિવાલ સેલ્યુલોઝ, ગેલેક્ટન્સ અને મેનોસ $(ii)$ ની બનેલી હોય છે.
$2$. ફૂગ $(b)$ ની કોષદિવાલ કાઈટીન $(i)$ ની બનેલી હોય છે.
$3$. અન્ય વનસ્પતિઓ $(c)$ ની કોષદિવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ $(iv)$ ની બનેલી હોય છે.
$4$. મધ્ય પટલ $(d)$ મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે, જે પેક્ટિન $(iii)$ નું એક સ્વરૂપ છે.
તેથી, સાચો ક્રમ $a-ii, b-i, c-iv, d-iii$ છે.

(C) પ્રાથમિક કોષદીવાલ પાતળી અને સ્થિતિસ્થાપક હોય છે,જે કોષની વૃદ્ધિ દરમિયાન બને છે. જ્યારે કોષ પરિપક્વ થાય છે અને તેની વૃદ્ધિ અટકે છે,ત્યારે પ્રાથમિક કોષદીવાલ અને કોષરસસ્તરની વચ્ચે દ્વિતીય કોષદીવાલનું નિર્માણ થાય છે. આ દ્વિતીય દીવાલ $Lignin$ (લિગ્નિન),$Suberin$ (સુબેરિન) અને વધારાના $Cellulose$ (સેલ્યુલોઝ) તથા $Hemicellulose$ (હેમીસેલ્યુલોઝ) જેવા દ્રવ્યોના જમાવટને કારણે વધુ જાડી અને સખત બને છે. જોકે,દ્વિતીય દીવાલના નિર્માણના સંદર્ભમાં,$Lignin$ અને $Suberin$ ની જમાવટને મુખ્ય પરિબળ તરીકે ગણવામાં આવે છે જે તેને મજબૂતી આપે છે.

(B) મધ્યપટલ એ એક પાતળું,અસ્ફટિકમય સ્તર છે જે પાસપાસેના વનસ્પતિકોષોની કોષદીવાલ વચ્ચે સિમેન્ટિંગ દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કૅલ્શિયમ અને મૅગ્નેશિયમ પૅક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કૅલ્શિયમ પૅક્ટેટ એ સાચો ઘટક છે.

(C) ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે. સેલ્યુલોઝ એ એક જટિલ પોલીસેકેરાઈડ છે જે સેંકડોથી હજારો $\beta(1\rightarrow4)$ લિંક્ડ $D$-ગ્લુકોઝ એકમોની રેખીય શૃંખલા ધરાવે છે. તે વનસ્પતિ કોષને બંધારણીય આધાર અને મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.

(B) મધ્યપટલ એ એક પાતળું,સિમેન્ટ જેવું સ્તર છે જે પાસપાસેના વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલ વચ્ચે સીમા તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કૅલ્શિયમ અને મૅગ્નેશિયમ પૅક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કૅલ્શિયમ પૅક્ટેટ એ સાચો ઘટક છે.

(C) કોષરસતંતુઓ એ સૂક્ષ્મ નલિકાઓ છે જે વનસ્પતિ કોષો અને કેટલીક લીલના કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે.
તેઓ તેમની વચ્ચે વહન અને સંદેશાવ્યવહારને સક્ષમ બનાવે છે.
આ નલિકાઓ બે પાસપાસેના કોષોના કોષરસને જોડે છે,જેનાથી તેમની વચ્ચે અણુઓ,આયનો અને પોષક તત્વોનું વહન શક્ય બને છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) વનસ્પતિઓની કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
$Parthenium$ (પાર્થેનિયમ) એ $Asteraceae$ કુળની સપુષ્પી વનસ્પતિ છે.
પાર્થેનિયમ વનસ્પતિ હોવાથી તેની કોષદીવાલમાં સેલ્યુલોઝ હોય છે.
$Xanthomonas$ અને $Pseudomonas$ બેક્ટેરિયા છે,જેની કોષદીવાલ પેપ્ટીડોગ્લાયકેનથી બનેલી હોય છે.
$Saccharomyces$ એ ઈસ્ટ (ફૂગ) છે,જેની કોષદીવાલ કાઈટીનથી બનેલી હોય છે.

(B) મધ્યપટલ એ એક પાતળું,અસ્ફટિકમય,સિમેન્ટિંગ સ્તર છે જે પાસપાસેના વનસ્પતિ કોષોને એકબીજા સાથે જોડી રાખવા માટે ગુંદર તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કૅલ્શિયમ અને મૅગ્નેશિયમ પૅક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કૅલ્શિયમ પૅક્ટેટ એ સાચો ઘટક છે.

(A) પ્લાસ્મોડેસ્માટા એ સૂક્ષ્મ નલિકાઓ છે જે વનસ્પતિ કોષો અને કેટલાક લીલના કોષોની કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે,જે તેમની વચ્ચે વહન અને સંદેશાવ્યવહાર શક્ય બનાવે છે.
તેઓ નજીકના કોષોના કોષરસને જોડે છે,જેનાથી પ્રોટીન,$RNA$ અને પોષકતત્વો જેવા અણુઓ સીધા એક કોષમાંથી બીજા કોષમાં જઈ શકે છે.
તેથી,પ્લાસ્મોડેસ્માટા બે નજીકના કોષો વચ્ચે અસરકારક વહન માર્ગ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે વનસ્પતિ,ફૂગ અને બેક્ટેરિયામાં કોષરસસ્તરની બહાર કોષદીવાલ એક મજબૂત રક્ષણાત્મક આવરણ તરીકે કાર્ય કરે છે.
કારણ $R$ ખોટું છે કારણ કે કોષદીવાલ એ એક મજબૂત,નિર્જીવ અને પ્રવેશશીલ રચના છે,તે અર્ધતરલ કે ગતિશીલ નથી. 'અર્ધતરલ અને ક્રિયાત્મક રીતે ગતિશીલ' હોવાનો ગુણધર્મ કોષરસસ્તરના 'ફ્લુઇડ મોઝેક મોડેલ' (Fluid Mosaic Model) ને લાગુ પડે છે,કોષદીવાલને નહીં.

(D) વનસ્પતિ કોષો મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી મજબૂત કોષદીવાલની હાજરી દ્વારા પ્રાણીકોષોથી અલગ પડે છે.
પ્રાણીકોષોમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે,જ્યારે વનસ્પતિ કોષોમાં કોષરસસ્તરની બહાર એક વિશિષ્ટ કોષદીવાલ જોવા મળે છે.
જોકે હરિતદ્રવ્ય પણ વનસ્પતિ કોષોનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે,પરંતુ કોષદીવાલની હાજરી એ પ્રાણીકોષોથી તેમને અલગ પાડવા માટેનો સૌથી પાયાનો રચનાત્મક તફાવત છે.

(C) વનસ્પતિ કોષની કોષદીવાલ એ કોષનું સખત અને નિર્જીવ બાહ્ય આવરણ છે.
તે મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝ,હેમીસેલ્યુલોઝ,પેક્ટિન અને પ્રોટીનનું બનેલું હોય છે.
કેટલીક વનસ્પતિઓમાં ગેલેક્ટન્સ અને મેનોસ જેવા અન્ય પોલીસેકેરાઈડ્સ પણ જોવા મળે છે.
'સ્ટેરોન્સ' (અથવા સ્ટેરોઈડ્સ) એ કોષરસપટલના ઘટકો છે (દા.ત.,ફાઈટોસ્ટેરોલ્સ),કોષદીવાલના નહીં.
તેથી,વનસ્પતિ કોષની કોષદીવાલના બંધારણમાં સ્ટેરોન્સ જોવા મળતા નથી.

(C) વિધાન $(A)$ સાચું છે કારણ કે કોષદીવાલ એ વનસ્પતિ કોષો,ફૂગ અને બેક્ટેરિયામાં કોષરસસ્તરની ફરતે આવેલું એક મજબૂત અને નિર્જીવ બાહ્ય આવરણ છે.
કારણ $(R)$ ખોટું છે કારણ કે કોષદીવાલ મજબૂત હોય છે અને તે કોષને આધાર અને રક્ષણ આપે છે. તે અર્ધતરલ કે ગતિશીલ હોતી નથી; ફ્લુઇડ મોઝેક મોડેલ મુજબ કોષરસસ્તર (કોષીય પટલ) અર્ધતરલ અને ગતિશીલ હોય છે.

(A) બે પાસપાસેના વનસ્પતિકોષો વચ્ચેના સેતુને મધ્યપટલ (middle lamella) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે એક સિમેન્ટિંગ સ્તર તરીકે કાર્ય કરે છે જે પાડોશી કોષોની કોષદીવાલને એકબીજા સાથે જોડી રાખે છે.
મધ્યપટલ મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે,જે પૅક્ટિનના વ્યુત્પન્ન છે.
તેથી,પૅક્ટિન આ આંતરકોષીય સેતુનો મુખ્ય ઘટક છે.

(C) કોષરસતંતુઓ એ સૂક્ષ્મ નલિકાઓ છે જે વનસ્પતિ કોષો અને કેટલીક લીલના કોષોની કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે. તે તેમની વચ્ચે વહન અને સંદેશાવ્યવહારને સક્ષમ બનાવે છે. કારણ કે તેઓ પાસપાસેના કોષોના કોષરસને જોડવા માટે કોષદીવાલ અને મધ્યપટલને ભૌતિક રીતે ભેદે છે,તેથી તેઓ આ રચનાઓની અંદર આવેલા હોય છે.

(C) $NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,વનસ્પતિ કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,હેમીસેલ્યુલોઝ,પેક્ટિન અને પ્રોટીનની બનેલી હોય છે.
સેલ્યુલોઝ $(1)$,પ્રોટીન $(2)$,પેક્ટિન $(6)$ અને હેમીસેલ્યુલોઝ $(7)$ એ વનસ્પતિ કોષદીવાલના મુખ્ય ઘટકો છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(1, 2, 6, 7)$ છે.

(C) મધ્યપટલ એ એક પાતળું,જોડાણ કરતું સ્તર છે જે પાસપાસેના વનસ્પતિકોષોને એકબીજા સાથે જકડી રાખવા માટે ગુંદર તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પેક્ટિન એ સાચો ઘટક છે.

(B) વિધાન $P$ ખોટું છે કારણ કે મધ્યપટલ મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે,સેલ્યુલોઝનું નહીં.
વિધાન $Q$ ખોટું છે કારણ કે પ્રજનનકોષોનું નિર્માણ અર્ધીકરણ (meiosis) દ્વારા થાય છે,સમભાજન (mitosis) દ્વારા નહીં.
તેથી,બંને વિધાનો ખોટાં છે.

(D) યુકેરિયા (Eukarya) ડોમેઇનમાં પ્રોટિસ્ટા,ફૂગ,વનસ્પતિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિ જેવા વિવિધ સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$1$. પ્રાણીસૃષ્ટિમાં કોષદીવાલનો અભાવ હોય છે.
$2$. વનસ્પતિસૃષ્ટિમાં કોષદીવાલ મુખ્યત્વે સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
$3$. ફૂગસૃષ્ટિમાં કોષદીવાલ કાઇટિનની બનેલી હોય છે.
આમ,યુકેરિયા ડોમેઇનના સભ્યોમાં આ તમામ લાક્ષણિકતાઓ જોવા મળે છે,તેથી વિકલ્પ $(D)$ સાચો જવાબ છે.

(B) મધ્યપટલ એ એક પાતળું સ્તર છે જે પાસપાસેના વનસ્પતિકોષોની કોષદીવાલ વચ્ચે સિમેન્ટિંગ દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Calcium \text{ } pectate$ (કેલ્શિયમ પેક્ટેટ) એ સાચો ઘટક છે.

(B) વનસ્પતિ કોષોમાં,મધ્યપટલ એ એક સ્તર છે જે બે નજીકના કોષોની કોષદીવાલને એકબીજા સાથે જોડે છે. તે મુખ્યત્વે કૅલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પૅક્ટેટનું બનેલું હોય છે. તેથી,કૅલ્શિયમ પૅક્ટેટ એ મધ્યપટલનો મુખ્ય ઘટક છે.

(C) મધ્યપટલ એ એક પાતળું,સિમેન્ટ જેવું સ્તર છે જે પાસપાસેના વનસ્પતિ કોષોને એકબીજા સાથે જોડી રાખવા માટે ગુંદર તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કૅલ્શિયમ અને મૅગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,કૅલ્શિયમ પેક્ટેટ એ મધ્યપટલનો સાચો ઘટક છે.

(B) મધ્યપટલ એ એક પાતળું, સિમેન્ટ જેવું સ્તર છે જે પાસપાસેના વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલ વચ્ચે સીમા તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કૅલ્શિયમ અને મૅગ્નેશિયમ પૅક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Calcium$ પૅક્ટેટ (કૅલ્શિયમ પૅક્ટેટ) એ સાચો પદાર્થ છે જે મધ્યપટલ બનાવે છે અને કોષોને એકબીજા સાથે જકડી રાખવામાં મદદ કરે છે.

(A) વનસ્પતિ કોષદીવાલ મુખ્યત્વે $Cellulose$ (સેલ્યુલોઝ) ની બનેલી હોય છે,જે એક પોલીસેકેરાઈડ છે અને તે સેંકડોથી હજારો $\beta(1 \rightarrow 4)$ લિંક્ડ $D-glucose$ એકમોની રેખીય શૃંખલા ધરાવે છે.
$Cellulose$ વનસ્પતિ કોષને બંધારણીય આધાર અને મજબૂતી આપે છે.
$Maltose$ એ ડાયસેકેરાઈડ છે,જ્યારે $Glycogen$ અને $Starch$ અનુક્રમે પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓમાં સંગ્રહિત પોલીસેકેરાઈડ છે.

(B) મધ્યપટલ એ એક સ્તર છે જે બે પાસપાસેના વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલને એકબીજા સાથે જોડી રાખે છે.
તે મુખ્યત્વે કૅલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
તેથી,કૅલ્શિયમ પેક્ટેટ એ મધ્યપટલનો મુખ્ય ઘટક છે.

(A) : કોષરસતંતુ (Plasmodesmata) એ સૂક્ષ્મ કોષરસીય તંતુઓ છે જે વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલમાંથી પસાર થઈને પાસપાસેના કોષોના જીવરસ (protoplasts) ને જોડે છે.
કોષરસતંતુઓ નળાકાર આકારના (આશરે $20-40 \ nm$ વ્યાસ ધરાવતા) હોય છે અને તે બે નજીકના કોષોના કોષરસસ્તર દ્વારા આવરિત હોય છે.
તેઓ આયનો,શર્કરા,એમિનો એસિડ અને મેક્રોમોલેક્યુલ્સ સહિતના પદાર્થોને કોષો વચ્ચે પસાર થવા દે છે.

(B) : કોષદીવાલનું મધ્યપટલ મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
તે પાસપાસેના કોષોને એકબીજા સાથે જોડી રાખે છે અને આમ તે સિમેન્ટિંગ સ્તર તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) : પ્લાઝ્મોડેસ્માટા એ સૂક્ષ્મ કોષરસના તંતુઓ છે જે વનસ્પતિ કોષોની કોષદીવાલમાંથી પસાર થઈને પાસપાસેના કોષોના પ્રોટોપ્લાસ્ટને જોડે છે.
પ્લાઝ્મોડેસ્માટા નળાકાર આકારના (આશરે $20-40 \ nm$ વ્યાસ ધરાવતા) હોય છે અને તે બે પાસપાસેના કોષોના કોષરસસ્તર દ્વારા આવરિત હોય છે.
તેઓ આયનો,શર્કરા,એમિનો એસિડ અને મેક્રોમોલેક્યુલ્સ સહિતના પદાર્થોને કોષો વચ્ચે પસાર થવા દે છે.

(B) : પ્રોટોપ્લાસ્ટ એટલે એવો વનસ્પતિ,બેક્ટેરિયલ અથવા ફૂગનો કોષ કે જેની કોષદીવાલ યાંત્રિક અથવા ઉત્સેચકીય પદ્ધતિઓ દ્વારા સંપૂર્ણપણે દૂર કરવામાં આવી હોય,જેથી માત્ર કોષરસસ્તર અને તેની અંદરના ઘટકો જ બાકી રહે છે.

(C) પ્રોટોપ્લાસ્ટ એટલે એવી વનસ્પતિ,બેક્ટેરિયલ અથવા ફૂગનો કોષ કે જેમાંથી તેની કોષદીવાલ સંપૂર્ણપણે દૂર કરવામાં આવી હોય.
તેથી,પ્રોટોપ્લાસ્ટમાં કોષદીવાલ ગેરહાજર હોય છે,જ્યારે કોષરસ પટલ,કોષકેન્દ્ર અને કોષકેન્દ્ર પટલ અકબંધ રહે છે.

(C) પ્લાઝ્મોડેસ્માટા એ સૂક્ષ્મ નલિકાઓ છે જે વનસ્પતિ કોષો અને કેટલાક લીલના કોષોની કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે.
તેઓ વ્યક્તિગત કોષો વચ્ચે વહન અને સંદેશાવ્યવહારને સક્ષમ બનાવે છે.
આ નલિકાઓ પાણી,પોષક તત્વો,આયનો અને સિગ્નલિંગ અણુઓ સહિત વિવિધ પદાર્થોને એક કોષના કોષરસમાંથી સીધા જ બાજુના કોષના કોષરસમાં જવા દે છે.
તેથી,તેનું મુખ્ય કાર્ય આંતરકોષીય વહનને સરળ બનાવવાનું છે.

(D) કોષરસતંતુઓ (Plasmodesmata) એ સૂક્ષ્મ નલિકાઓ છે જે વનસ્પતિ કોષો અને કેટલાક લીલના કોષોની કોષદીવાલમાંથી પસાર થાય છે.
આ નલિકાઓ વ્યક્તિગત કોષો વચ્ચે વહન અને સંદેશાવ્યવહારને સક્ષમ બનાવે છે.
તેઓ અસરકારક રીતે પાસપાસેના કોષોના કોષરસને જોડે છે,જેનાથી તેમની વચ્ચે અણુઓ,આયનો અને પોષક તત્વોનું વહન શક્ય બને છે.

(D) મધ્યપટલ એ ચીકણા પદાર્થનું એક પાતળું સ્તર છે જે પાડોશી વનસ્પતિ કોષોને એકબીજા સાથે જોડી રાખવા માટે સિમેન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી, $Calcium \text{ } pectate$ એ આ જોડાણ કાર્ય માટે જવાબદાર સાચો પદાર્થ છે.

(C) સાચી જોડી $C$ છે.
$1$. પ્લાઝ્મોડેસ્માટા એ પાસપાસેના વનસ્પતિ કોષોને જોડતા કોષરસના પુલ છે,કોષકેન્દ્ર પટલ નથી.
$2$. ગ્લાયકોપ્રોટીન સામાન્ય રીતે ગોલ્ગી પ્રસાધન અને $ER$ માં સંશ્લેષિત અને રૂપાંતરિત થાય છે,પરંતુ આ સંદર્ભમાં તે વ્યાખ્યાયિત જોડી નથી.
$3$. સ્યુબેરિન એ એક હાઇડ્રોફોબિક પદાર્થ છે જે કોર્ક કોષો અને અંતઃસ્તર (કેસ્પેરિયન પટ્ટીઓ) ની દ્વિતીયક કોષદીવાલોમાં જમા થાય છે,તેથી આ સાચી જોડી છે.
$4$. લીલની કોષદીવાલ સેલ્યુલોઝ,ગેલેક્ટન્સ અને મેનન્સની બનેલી હોય છે,કેલ્શિયમ ફોસ્ફેટની નહીં.

(D) વનસ્પતિ કોષોમાં,મધ્યપટલ (Middle lamella) એક એવું સ્તર છે જે પાસપાસેના કોષોને એકબીજા સાથે જોડી રાખવા માટે સિમેન્ટિંગ દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે મુખ્યત્વે કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમ પેક્ટેટનું બનેલું હોય છે,જે પેક્ટિનના સ્વરૂપો છે.
તેથી,મધ્યપટલ પેક્ટિનનું બનેલું હોય છે.