અ Gujarati
Nucleic acids Questions in Gujarati
Class 11 Biology · Biomolecules · Nucleic acids
210+
Questions
Gujarati
Language
100%
With Solutions
Showing 50 of 210 questions in Gujarati
51
MediumMCQ
ફ્યુઅલજન (Feulgen) પ્રક્રિયા ........ની હાજરી શોધવા માટે ઉપયોગી છે.
A
$DNA$
B
$RNA$
C
પ્રોટીન
D
લિપિડ
Solution
(A) ફ્યુઅલજન પ્રક્રિયા એ હિસ્ટોલોજીમાં કોષના નમૂનાઓમાં રંગસૂત્રીય દ્રવ્ય અથવા $DNA$ ને ઓળખવા માટે વપરાતી એક અભિરંજક પદ્ધતિ છે.
તે $DNA$ ના એસિડ જળવિભાજન પર આધારિત છે,જે આલ્ડિહાઈડ સમૂહોને મુક્ત કરે છે જે પછી શિફના પ્રક્રિયક (Schiff's reagent) સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને મેજેન્ટા રંગ ઉત્પન્ન કરે છે.
$RNA$ માં ડીઓક્સિરાઈબોઝ શર્કરા હોતી નથી,તેથી તે આ વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા આપતું નથી,જે ફ્યુઅલજન પ્રક્રિયાને $DNA$ માટે વિશિષ્ટ બનાવે છે.
તે $DNA$ ના એસિડ જળવિભાજન પર આધારિત છે,જે આલ્ડિહાઈડ સમૂહોને મુક્ત કરે છે જે પછી શિફના પ્રક્રિયક (Schiff's reagent) સાથે પ્રતિક્રિયા આપીને મેજેન્ટા રંગ ઉત્પન્ન કરે છે.
$RNA$ માં ડીઓક્સિરાઈબોઝ શર્કરા હોતી નથી,તેથી તે આ વિશિષ્ટ પ્રક્રિયા આપતું નથી,જે ફ્યુઅલજન પ્રક્રિયાને $DNA$ માટે વિશિષ્ટ બનાવે છે.
0 likes
View Solution52
EasyMCQ
પ્રાણી કોષમાં ન્યુક્લિક એસિડનું પ્રમાણ આશરે ...... હોય છે. ($\%$ માં)
A
$2$
B
$5$
C
$10$
D
$15$
Solution
(B) એક સામાન્ય પ્રાણી કોષમાં,કુલ કોષીય દળના ટકાવારી મુજબ રાસાયણિક બંધારણ નીચે મુજબ છે:
પાણી: $70-90\%$
પ્રોટીન: $10-15\%$
ન્યુક્લિક એસિડ: $5-7\%$
કાર્બોદિતો: $3\%$
લિપિડ્સ: $2\%$
આયનો: $1\%$
તેથી,પ્રાણી કોષમાં ન્યુક્લિક એસિડનું પ્રમાણ આશરે $5\%$ હોય છે.
પાણી: $70-90\%$
પ્રોટીન: $10-15\%$
ન્યુક્લિક એસિડ: $5-7\%$
કાર્બોદિતો: $3\%$
લિપિડ્સ: $2\%$
આયનો: $1\%$
તેથી,પ્રાણી કોષમાં ન્યુક્લિક એસિડનું પ્રમાણ આશરે $5\%$ હોય છે.
0 likes
View Solution53
MediumMCQ
$DNA$ એ .......... નો પોલીમર છે.
A
ગ્લુકોઝ
B
એમિનો એસિડ
C
ન્યુક્લિઓટાઈડ
D
એકપણ નહિં
Solution
(C) $DNA$ એટલે ડીઓક્સિરાઈબોન્યુક્લિક એસિડ.
તે ન્યુક્લિઓટાઈડ નામના પુનરાવર્તિત એકમોથી બનેલો લાંબી શૃંખલા ધરાવતો અણુ (પોલીમર) છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઈડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (ડીઓક્સિરાઈબોઝ) અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
તેથી,$DNA$ એ ન્યુક્લિઓટાઈડનો પોલીમર છે.
તે ન્યુક્લિઓટાઈડ નામના પુનરાવર્તિત એકમોથી બનેલો લાંબી શૃંખલા ધરાવતો અણુ (પોલીમર) છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઈડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઈટ્રોજનયુક્ત બેઈઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (ડીઓક્સિરાઈબોઝ) અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
તેથી,$DNA$ એ ન્યુક્લિઓટાઈડનો પોલીમર છે.
0 likes
View Solution54
MediumMCQ
ટોલ્યુડિન બ્લ્યુ મુખ્યત્વે ........... ને અભિરંજિત કરે છે.
A
$DNA$
B
$RNA$
C
કાઈટીન
D
લિગ્નીન
Solution
(B) ટોલ્યુડિન બ્લ્યુ એ એક બેઝિક થાયઝિન મેટાક્રોમેટિક અભિરંજક છે. તેનો ઉપયોગ હિસ્ટોલોજી અને સાયટોલોજીમાં કોષના એસિડિક ઘટકોને અભિરંજિત કરવા માટે વ્યાપકપણે થાય છે. તેની ન્યુક્લિક એસિડ્સ,ખાસ કરીને $RNA$ પ્રત્યે ઉચ્ચ આકર્ષણ શક્તિ હોય છે,જેને તે તેના મેટાક્રોમેટિક ગુણધર્મોને કારણે જાંબલી અથવા વાદળી રંગમાં અભિરંજિત કરે છે. જોકે તે $DNA$ સાથે પણ પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે,પરંતુ જૈવિક પેશીઓમાં તેનું મુખ્ય અને સૌથી સ્પષ્ટ અભિરંજક કાર્ય $RNA$ અને એસિડિક પોલીસેકેરાઈડ્સ માટે છે.
0 likes
View Solution55
MediumMCQ
$RNA$ ની રચનાનો અભ્યાસ . . . . . . ની મદદથી કરી શકાય છે.
A
ફ્યુલજન સ્ટેન
B
ટોલ્યુડિન બ્લ્યુ
C
ક્ષ-કિરણ ક્રિસ્ટલોગ્રાફી ($X$-ray crystallography)
D
ક્રોમેટોગ્રાફી
Solution
(C) $RNA$ અને $DNA$ તથા પ્રોટીન જેવા અન્ય મહાઅણુઓની રચનાનો અભ્યાસ $X$-રે ક્રિસ્ટલોગ્રાફી (ક્ષ-કિરણ સ્ફટિકવિજ્ઞાન) દ્વારા કરી શકાય છે. આ પદ્ધતિમાં સ્ફટિકીય નમૂના પર $X$-કિરણોનો મારો ચલાવવામાં આવે છે અને તેના વિવર્તન (diffraction) ભાતનું વિશ્લેષણ કરીને પરમાણ્વીય અને આણ્વીય રચના નક્કી કરવામાં આવે છે. ફ્યુલજન સ્ટેનનો ઉપયોગ $DNA$ ની ઓળખ માટે થાય છે,જ્યારે ટોલ્યુડિન બ્લ્યુ એ સામાન્ય પેશીવિજ્ઞાનમાં વપરાતું અભિરંજક છે. ક્રોમેટોગ્રાફીનો ઉપયોગ મિશ્રણોને અલગ કરવા માટે થાય છે.
0 likes
View Solution56
MediumMCQ
સૌથી મોટો મહાઅણુ.....છે.
A
$RNA$
B
પ્રોટીન
C
$DNA$
D
ચરબી
Solution
(C) જૈવિક પ્રણાલીઓમાં,$DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લીક એસિડ) ના અણુઓને સૌથી મોટા મહાઅણુઓ માનવામાં આવે છે.
જોકે પ્રોટીન ખૂબ મોટા હોઈ શકે છે,પરંતુ એક $DNA$ અણુ,ખાસ કરીને સુકોષકેન્દ્રી રંગસૂત્રોમાં,લાખો બેઝ જોડીઓનો બનેલો હોઈ શકે છે,જેના પરિણામે તેનું આણ્વીય વજન મોટાભાગના પ્રોટીન અથવા $RNA$ અણુઓ કરતા ઘણું વધારે હોય છે.
જોકે પ્રોટીન ખૂબ મોટા હોઈ શકે છે,પરંતુ એક $DNA$ અણુ,ખાસ કરીને સુકોષકેન્દ્રી રંગસૂત્રોમાં,લાખો બેઝ જોડીઓનો બનેલો હોઈ શકે છે,જેના પરિણામે તેનું આણ્વીય વજન મોટાભાગના પ્રોટીન અથવા $RNA$ અણુઓ કરતા ઘણું વધારે હોય છે.
0 likes
View Solution57
EasyMCQ
ફૉસ્ફરસ નીચેનામાંથી કોના બંધારણમાં હોય છે?
A
કાર્બોદિત
B
સ્ટાર્ચ
C
પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ
D
મેદ
Solution
(C) ફૉસ્ફરસ જૈવિક તંત્રોમાં એક આવશ્યક તત્વ છે. તે ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અને $RNA$) નો મુખ્ય ઘટક છે,જે ન્યુક્લિઓટાઇડના પોલિમર છે,જેને પોલીન્યુક્લિઓટાઇડ કહેવામાં આવે છે. ફૉસ્ફરસ આ અણુઓના શર્કરા-ફૉસ્ફેટ બેકબોનમાં હાજર હોય છે. કાર્બોદિત,સ્ટાર્ચ અને મેદ (ચરબી) મુખ્યત્વે કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનના બનેલા હોય છે અને તેમાં બંધારણીય ઘટક તરીકે ફૉસ્ફરસ હોતો નથી.
0 likes
View Solution58
MediumMCQ
$P$: નાઇટ્રોજન એ ન્યુક્લિઇક ઍસિડના સંશ્લેષણ માટે અનિવાર્ય છે.
$Q$: ફૉસ્ફરસ એ ન્યુક્લિઇક ઍસિડના બંધારણમાં મહત્વનું છે.
$Q$: ફૉસ્ફરસ એ ન્યુક્લિઇક ઍસિડના બંધારણમાં મહત્વનું છે.
A
વિધાન $P$ સાચું છે,પરંતુ $Q$ ખોટું છે.
B
વિધાન $P$ અને $Q$ બંને સાચાં છે.
C
વિધાન $P$ ખોટું છે અને $Q$ સાચું છે.
D
વિધાન $P$ અને $Q$ બંને ખોટાં છે.
Solution
(B) $1$. ન્યુક્લિઇક ઍસિડ ($DNA$ અને $RNA$) એ ન્યુક્લિઓટાઇડના પોલીમર છે.
$2$. દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફૉસ્ફેટ સમૂહનો બનેલો હોય છે.
$3$. નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (પ્યુરિન અને પિરિમિડિન) માં નાઇટ્રોજન હોય છે,જે તેમના સંશ્લેષણ માટે અનિવાર્ય છે.
$4$. ફૉસ્ફેટ સમૂહ (ફૉસ્ફોરિક ઍસિડમાંથી મેળવેલ) ન્યુક્લિઇક ઍસિડની શૃંખલાના આધારસ્તંભમાં ન્યુક્લિઓટાઇડ્સને જોડે છે.
$5$. તેથી,નાઇટ્રોજન અને ફૉસ્ફરસ બંને ન્યુક્લિઇક ઍસિડના આવશ્યક ઘટકો છે.
$6$. આમ,વિધાન $P$ અને $Q$ બંને સાચાં છે.
$2$. દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફૉસ્ફેટ સમૂહનો બનેલો હોય છે.
$3$. નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (પ્યુરિન અને પિરિમિડિન) માં નાઇટ્રોજન હોય છે,જે તેમના સંશ્લેષણ માટે અનિવાર્ય છે.
$4$. ફૉસ્ફેટ સમૂહ (ફૉસ્ફોરિક ઍસિડમાંથી મેળવેલ) ન્યુક્લિઇક ઍસિડની શૃંખલાના આધારસ્તંભમાં ન્યુક્લિઓટાઇડ્સને જોડે છે.
$5$. તેથી,નાઇટ્રોજન અને ફૉસ્ફરસ બંને ન્યુક્લિઇક ઍસિડના આવશ્યક ઘટકો છે.
$6$. આમ,વિધાન $P$ અને $Q$ બંને સાચાં છે.
0 likes
View Solution59
EasyMCQ
$DNA$ ના બંધારણમાં કયા પ્રકારની શર્કરા હોય છે?
A
આલ્ડોઝ ટ્રાયોઝ
B
કિટોઝ ટ્રાયોઝ
C
આલ્ડોઝ પેન્ટોઝ
D
આલ્ડોઝ હેકસોઝ
Solution
(C) $DNA$ $(Deoxyribonucleic acid)$ માં રહેલી શર્કરા $2-deoxy-D-ribose$ છે.
આ શર્કરામાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે,તેથી તે પેન્ટોઝ શર્કરા છે.
બંધારણીય રીતે,તેમાં $C-1$ સ્થાન પર આલ્ડિહાઈડ સમૂહ હોય છે,જે તેને આલ્ડોઝ શર્કરા તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે.
તેથી,$DNA$ માં રહેલી શર્કરા આલ્ડોઝ પેન્ટોઝ છે.
આ શર્કરામાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે,તેથી તે પેન્ટોઝ શર્કરા છે.
બંધારણીય રીતે,તેમાં $C-1$ સ્થાન પર આલ્ડિહાઈડ સમૂહ હોય છે,જે તેને આલ્ડોઝ શર્કરા તરીકે વર્ગીકૃત કરે છે.
તેથી,$DNA$ માં રહેલી શર્કરા આલ્ડોઝ પેન્ટોઝ છે.
0 likes
View Solution60
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ શર્કરા $RNA$ ના બંધારણમાં જોવા મળે છે?
A
રિબ્યુલોઝ
B
રિબોઝ
C
ડિઓક્સિરિબોઝ
D
ડાયહાઇડ્રોક્સિ એસિટોન
Solution
(B) $RNA$ એટલે રિબોન્યુક્લિક એસિડ.
તે ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો પોલીમર છે.
દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,ફોસ્ફેટ સમૂહ અને પેન્ટોઝ શર્કરાનો બનેલો હોય છે.
$RNA$ માં જોવા મળતી પેન્ટોઝ શર્કરા રિબોઝ શર્કરા છે.
તેની સરખામણીમાં,$DNA$ માં ડિઓક્સિરિબોઝ શર્કરા હોય છે.
તે ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો પોલીમર છે.
દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,ફોસ્ફેટ સમૂહ અને પેન્ટોઝ શર્કરાનો બનેલો હોય છે.
$RNA$ માં જોવા મળતી પેન્ટોઝ શર્કરા રિબોઝ શર્કરા છે.
તેની સરખામણીમાં,$DNA$ માં ડિઓક્સિરિબોઝ શર્કરા હોય છે.
0 likes
View Solution61
EasyMCQ
$RNA$ અને $DNA$ ના બંધારણીય ઘટકો (પેન્ટોઝ શર્કરા) અનુક્રમે કયા છે?
A
રિબોઝ,રિબ્યુલોઝ
B
ડિઓક્સિરિબોઝ,રિબોઝ
C
રિબોઝ,ડિઓક્સિરિબોઝ
D
રિબ્યુલોઝ,ડિઓક્સિરિબોઝ
Solution
(C) ન્યુક્લિક એસિડ એ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સના પોલીમર છે. દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહનો બનેલો હોય છે.
$RNA$ (રિબોન્યુક્લિક એસિડ) માં રહેલી પેન્ટોઝ શર્કરા રિબોઝ છે.
$DNA$ (ડિઓક્સિરિબોન્યુક્લિક એસિડ) માં રહેલી પેન્ટોઝ શર્કરા ડિઓક્સિરિબોઝ છે.
તેથી,$RNA$ અને $DNA$ માટેના બંધારણીય ઘટકો (પેન્ટોઝ શર્કરા) અનુક્રમે રિબોઝ અને ડિઓક્સિરિબોઝ છે.
$RNA$ (રિબોન્યુક્લિક એસિડ) માં રહેલી પેન્ટોઝ શર્કરા રિબોઝ છે.
$DNA$ (ડિઓક્સિરિબોન્યુક્લિક એસિડ) માં રહેલી પેન્ટોઝ શર્કરા ડિઓક્સિરિબોઝ છે.
તેથી,$RNA$ અને $DNA$ માટેના બંધારણીય ઘટકો (પેન્ટોઝ શર્કરા) અનુક્રમે રિબોઝ અને ડિઓક્સિરિબોઝ છે.
0 likes
View Solution62
EasyMCQ
$ATP$ ના બંધારણમાં રહેલી શર્કરામાં કાર્બન પરમાણુની સંખ્યા જણાવો.
A
$2$
B
$3$
C
$5$
D
$6$
Solution
(C) $ATP$ એટલે એડેનોસિન ટ્રાયફોસ્ફેટ.
તે ન્યુક્લિયોટાઈડનું વ્યુત્પન્ન છે જે એડેનાઈન બેઝ,રાઈબોઝ શર્કરા અને ત્રણ ફોસ્ફેટ સમૂહોનું બનેલું છે.
$ATP$ માં રહેલી શર્કરા રાઈબોઝ છે,જે પેન્ટોઝ શર્કરા છે.
પેન્ટોઝ શર્કરાના બંધારણમાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $5$ છે.
તે ન્યુક્લિયોટાઈડનું વ્યુત્પન્ન છે જે એડેનાઈન બેઝ,રાઈબોઝ શર્કરા અને ત્રણ ફોસ્ફેટ સમૂહોનું બનેલું છે.
$ATP$ માં રહેલી શર્કરા રાઈબોઝ છે,જે પેન્ટોઝ શર્કરા છે.
પેન્ટોઝ શર્કરાના બંધારણમાં $5$ કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $5$ છે.
0 likes
View Solution63
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
કોલેસ્ટેરોલ ચામડીના અધોત્વચીય પડમાં જમા થાય છે.
B
મીણ વનસ્પતિકોષનું બાહ્ય આવરણ છે.
C
ડીઑક્સિરિબોઝ શર્કરા માત્ર $DNA$ ના બંધારણીય ઘટક તરીકે હોય છે.
D
અમજ્જિત ચેતાતંતુમાં બાહ્ય અવાહક પડ તરીકે મજ્જાપડ હોય છે.
Solution
(C) વિધાન $C$ સાચું છે. $DNA$ (ડીઑક્સિરિબોન્યુક્લિક એસિડ) માં પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે ડીઑક્સિરિબોઝ શર્કરા હોય છે,જે તેને $RNA$ (રિબોન્યુક્લિક એસિડ) થી અલગ પાડે છે,જેમાં રિબોઝ શર્કરા હોય છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે કોલેસ્ટેરોલ એ કોષરસસ્તર અને રુધિરમાં જોવા મળતું લિપિડ છે,તે ખાસ કરીને અધોત્વચીય પડમાં સંગ્રહિત થતું નથી.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે વનસ્પતિકોષનું બાહ્ય આવરણ કોષદીવાલ (સેલ્યુલોઝની બનેલી) છે,જ્યારે મીણ (ક્યુટિન/સ્યુબેરિન) ક્યુટિકલનું પડ બનાવે છે.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે અમજ્જિત ચેતાતંતુઓમાં વ્યાખ્યા મુજબ મજ્જાપડનો અભાવ હોય છે.
વિકલ્પ $A$ ખોટો છે કારણ કે કોલેસ્ટેરોલ એ કોષરસસ્તર અને રુધિરમાં જોવા મળતું લિપિડ છે,તે ખાસ કરીને અધોત્વચીય પડમાં સંગ્રહિત થતું નથી.
વિકલ્પ $B$ ખોટો છે કારણ કે વનસ્પતિકોષનું બાહ્ય આવરણ કોષદીવાલ (સેલ્યુલોઝની બનેલી) છે,જ્યારે મીણ (ક્યુટિન/સ્યુબેરિન) ક્યુટિકલનું પડ બનાવે છે.
વિકલ્પ $D$ ખોટો છે કારણ કે અમજ્જિત ચેતાતંતુઓમાં વ્યાખ્યા મુજબ મજ્જાપડનો અભાવ હોય છે.
0 likes
View Solution64
EasyMCQ
પ્રોટીનના બંધારણની વિસ્તૃત માહિતી કયા અણુમાં સંગ્રહિત હોય છે?
A
કાર્બોદિત
B
ન્યુક્લિઇક ઍસિડ
C
એમિનો ઍસિડ
D
લિપિડ
Solution
(B) પ્રોટીનના પ્રાથમિક બંધારણ (એમિનો ઍસિડનો ક્રમ) નક્કી કરતી આનુવંશિક માહિતી $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિઇક ઍસિડ) માં સંગ્રહિત હોય છે,જે એક પ્રકારનો ન્યુક્લિઇક ઍસિડ છે.
$DNA$ માં પ્રત્યાંકન (transcription) અને ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયાઓ દ્વારા પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેની સૂચનાઓ રહેલી હોય છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડ એ પ્રોટીનના બંધારણ માટે જરૂરી માહિતી સંગ્રહિત કરવા માટે જવાબદાર અણુઓ છે.
$DNA$ માં પ્રત્યાંકન (transcription) અને ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયાઓ દ્વારા પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેની સૂચનાઓ રહેલી હોય છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડ એ પ્રોટીનના બંધારણ માટે જરૂરી માહિતી સંગ્રહિત કરવા માટે જવાબદાર અણુઓ છે.
0 likes
View Solution65
MediumMCQ
કયા મહા અણુના સંશ્લેષણ માટે મોટી સંખ્યામાં વિશિષ્ટ માહિતીની જરૂરિયાત હોય છે,જેથી ભિન્નતા સર્જાય છે?
A
પ્રોટીન
B
કાર્બોદિત
C
લિપિડ
D
ન્યુક્લિઇક ઍસિડ
Solution
(D) ન્યુક્લિઇક ઍસિડ ($DNA$ અને $RNA$) એવા મહા અણુઓ છે જે આનુવંશિક માહિતીનો સંગ્રહ અને વહન કરે છે.
કારણ કે $DNA$ માં ન્યુક્લિઓટાઇડ્સનો ક્રમ પ્રોટીનમાં એમિનો ઍસિડના ચોક્કસ ક્રમને નિર્ધારિત કરે છે,તેથી $DNA$ ના સંશ્લેષણ માટે મોટી માત્રામાં વિશિષ્ટ માહિતીની જરૂર પડે છે.
ન્યુક્લિઓટાઇડ્સની આ ચોક્કસ ગોઠવણી સજીવોમાં જોવા મળતી વિશાળ વિવિધતા માટે જવાબદાર છે.
કારણ કે $DNA$ માં ન્યુક્લિઓટાઇડ્સનો ક્રમ પ્રોટીનમાં એમિનો ઍસિડના ચોક્કસ ક્રમને નિર્ધારિત કરે છે,તેથી $DNA$ ના સંશ્લેષણ માટે મોટી માત્રામાં વિશિષ્ટ માહિતીની જરૂર પડે છે.
ન્યુક્લિઓટાઇડ્સની આ ચોક્કસ ગોઠવણી સજીવોમાં જોવા મળતી વિશાળ વિવિધતા માટે જવાબદાર છે.
0 likes
View Solution66
EasyMCQ
કોષના કયા ઘટક દ્વારા વિવિધ પ્રોટીન-સંશ્લેષણ માટેની માહિતી આપવામાં આવે છે?
A
કાર્બોદિત
B
લિપિડ
C
પ્રોટીન
D
ન્યુક્લિઇક ઍસિડ
Solution
(D) વિવિધ પ્રોટીન-સંશ્લેષણ માટેની માહિતી $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) માં જનીનિક સંકેત સ્વરૂપે સંગ્રહિત હોય છે,જે એક પ્રકારનો ન્યુક્લિઇક ઍસિડ છે. $DNA$ માં કોષના કાર્ય અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જરૂરી સૂચનાઓ હોય છે. ટ્રાન્સક્રિપ્શન (પ્રત્યાંકન) ની પ્રક્રિયા દ્વારા,$DNA$ ની નકલ $mRNA$ માં થાય છે,જે ત્યારબાદ રિબોઝોમ્સ પર પ્રોટીન સંશ્લેષણનું નિર્દેશન કરે છે.
0 likes
View Solution67
MediumMCQ
ન્યૂક્લિઇક ઍસિડમાં કયા તત્વો હાજર હોય છે?
A
$C, H, O, N$ અને $P$
B
$C, H, O, N$ અને $S$
C
$C, H, O$ અને $N$
D
$C, H, N$ અને $P$
Solution
(A) ન્યૂક્લિઇક ઍસિડ,જેમ કે $DNA$ અને $RNA$,ન્યૂક્લિઓટાઇડ્સના પોલિમર છે.
દરેક ન્યૂક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
આ ઘટકોનું રાસાયણિક બંધારણ કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,ઓક્સિજન $(O)$,નાઇટ્રોજન $(N)$ અને ફોસ્ફરસ $(P)$ જેવા તત્વો ધરાવે છે.
તેથી,ન્યૂક્લિઇક ઍસિડમાં હાજર તત્વોનું સાચું સંયોજન $C, H, O, N$ અને $P$ છે.
દરેક ન્યૂક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
આ ઘટકોનું રાસાયણિક બંધારણ કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,ઓક્સિજન $(O)$,નાઇટ્રોજન $(N)$ અને ફોસ્ફરસ $(P)$ જેવા તત્વો ધરાવે છે.
તેથી,ન્યૂક્લિઇક ઍસિડમાં હાજર તત્વોનું સાચું સંયોજન $C, H, O, N$ અને $P$ છે.
0 likes
View Solution68
EasyMCQ
કોષમાં ઊર્જાના ચલણ (energy currency) તરીકે ઉપયોગી $ATP$ એ એક પ્રકારનું ......... છે.
A
ન્યૂક્લિઓસાઇડ
B
પેન્ટોઝ શર્કરા
C
ન્યૂક્લિઓટાઇડ
D
ન્યૂક્લિઇક ઍસિડ
Solution
(C) $ATP$ એટલે એડેનોસિન ટ્રાયફોસ્ફેટ.
તે નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (એડેનાઇન),પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ) અને ત્રણ ફોસ્ફેટ સમૂહોનું બનેલું છે.
નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ઓછામાં ઓછા એક ફોસ્ફેટ સમૂહ ધરાવતા અણુને ન્યૂક્લિઓટાઇડ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,$ATP$ એ એક ન્યૂક્લિઓટાઇડ છે.
તે નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (એડેનાઇન),પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ) અને ત્રણ ફોસ્ફેટ સમૂહોનું બનેલું છે.
નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ઓછામાં ઓછા એક ફોસ્ફેટ સમૂહ ધરાવતા અણુને ન્યૂક્લિઓટાઇડ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,$ATP$ એ એક ન્યૂક્લિઓટાઇડ છે.
0 likes
View Solution69
EasyMCQ
બે ન્યૂક્લિઓટાઈડ વચ્ચે કયો બંધ હોય છે?
A
પેપ્ટાઈડ બંધ
B
ફોસ્ફો-ટ્રાય-એસ્ટર બંધ
C
ફોસ્ફો-ડાય-ઈસ્ટર બંધ
D
હાઇડ્રોજન બંધ
Solution
(C) ન્યુક્લિક એસિડમાં,ન્યૂક્લિઓટાઈડ્સ એકબીજા સાથે જોડાઈને પોલીન્યુક્લિઓટાઈડ શૃંખલા બનાવે છે.
આ જોડાણ એક ન્યૂક્લિઓટાઈડના શર્કરાના અણુના $3'$-કાર્બન પરમાણુ અને બાજુના ન્યૂક્લિઓટાઈડના શર્કરાના અણુના $5'$-કાર્બન પરમાણુ વચ્ચે થાય છે.
ફોસ્ફેટ સમૂહ આ બે શર્કરાઓને બે એસ્ટર બંધ દ્વારા જોડે છે,જેમાં દરેક શર્કરા સાથે એક બંધ હોય છે.
આ વિશિષ્ટ જોડાણને $3'-5'$ ફોસ્ફો-ડાય-ઈસ્ટર બંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ જોડાણ એક ન્યૂક્લિઓટાઈડના શર્કરાના અણુના $3'$-કાર્બન પરમાણુ અને બાજુના ન્યૂક્લિઓટાઈડના શર્કરાના અણુના $5'$-કાર્બન પરમાણુ વચ્ચે થાય છે.
ફોસ્ફેટ સમૂહ આ બે શર્કરાઓને બે એસ્ટર બંધ દ્વારા જોડે છે,જેમાં દરેક શર્કરા સાથે એક બંધ હોય છે.
આ વિશિષ્ટ જોડાણને $3'-5'$ ફોસ્ફો-ડાય-ઈસ્ટર બંધ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likes
View Solution70
MediumMCQ
નીચેનામાંથી શું ન્યૂક્લિઓસાઈડમાં હોતું નથી?
A
ફૉસ્ફેટ
B
પેન્ટોઝ શર્કરા
C
નાઈટ્રોજન બેઈઝ
D
આપેલ પૈકી બધા જ
Solution
(A) ન્યૂક્લિઓસાઈડ એ નાઈટ્રોજન બેઈઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાના જોડાણથી બને છે.
જ્યારે ન્યૂક્લિઓસાઈડ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યૂક્લિઓટાઈડ બનાવે છે.
તેથી,ન્યૂક્લિઓસાઈડમાં ફૉસ્ફેટ સમૂહ ગેરહાજર હોય છે.
જ્યારે ન્યૂક્લિઓસાઈડ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યૂક્લિઓટાઈડ બનાવે છે.
તેથી,ન્યૂક્લિઓસાઈડમાં ફૉસ્ફેટ સમૂહ ગેરહાજર હોય છે.
0 likes
View Solution71
MediumMCQ
$RNA$ ના બંધારણમાં કયા પ્રકારની શર્કરા હોય છે?
A
રીબોઝ પ્રકારની ટ્રાયોઝ શર્કરા
B
ડિઓક્સિરિબોઝ પ્રકારની પેન્ટોઝ શર્કરા
C
રીબોઝ પ્રકારની પેન્ટોઝ શર્કરા
D
રીબોઝ પ્રકારની હેક્ઝોઝ શર્કરા
Solution
(C) $RNA$ એટલે કે રીબોન્યુક્લિક એસિડ.
તે ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો પોલીમર છે.
દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,ફોસ્ફેટ ગ્રુપ અને શર્કરાના અણુનો બનેલો હોય છે.
$RNA$ માં રહેલી શર્કરા $5$-કાર્બન ધરાવતી શર્કરા છે જેને રીબોઝ કહેવાય છે,જે એક પેન્ટોઝ શર્કરા છે.
તેથી,$RNA$ માં રીબોઝ પ્રકારની પેન્ટોઝ શર્કરા હોય છે.
તે ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનો પોલીમર છે.
દરેક ન્યુક્લિયોટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,ફોસ્ફેટ ગ્રુપ અને શર્કરાના અણુનો બનેલો હોય છે.
$RNA$ માં રહેલી શર્કરા $5$-કાર્બન ધરાવતી શર્કરા છે જેને રીબોઝ કહેવાય છે,જે એક પેન્ટોઝ શર્કરા છે.
તેથી,$RNA$ માં રીબોઝ પ્રકારની પેન્ટોઝ શર્કરા હોય છે.
0 likes
View Solution72
MediumMCQ
$C, H, N$ અને $O$ ઉપરાંત ન્યુક્લિઇક ઍસિડના બંધારણમાં શું આવેલ છે?
A
$S$
B
$Ca$
C
$P$
D
$Mg$
Solution
(C) ન્યુક્લિઇક ઍસિડ,જેમ કે $DNA$ અને $RNA$,એ ન્યુક્લિઓટાઇડના પોલિમર છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
ન્યુક્લિઇક ઍસિડના રાસાયણિક બંધારણમાં કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,નાઇટ્રોજન $(N)$,ઓક્સિજન $(O)$ અને ફોસ્ફરસ $(P)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$C, H, N$ અને $O$ ઉપરાંત,ન્યુક્લિઇક ઍસિડના બંધારણમાં ફોસ્ફરસ $(P)$ હાજર હોય છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
ન્યુક્લિઇક ઍસિડના રાસાયણિક બંધારણમાં કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,નાઇટ્રોજન $(N)$,ઓક્સિજન $(O)$ અને ફોસ્ફરસ $(P)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,$C, H, N$ અને $O$ ઉપરાંત,ન્યુક્લિઇક ઍસિડના બંધારણમાં ફોસ્ફરસ $(P)$ હાજર હોય છે.
0 likes
View Solution73
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો ન્યુક્લિઇક ઍસિડનો પ્રકાર છે?
A
$DNA$
B
$RNA$
C
$mRNA$
D
આપેલ તમામ વિકલ્પો
Solution
(D) ન્યુક્લિઇક ઍસિડ એ ન્યુક્લિઓટાઇડ્સના લાંબી શૃંખલા ધરાવતા પોલિમર છે. સજીવોમાં જોવા મળતા ન્યુક્લિઇક ઍસિડના બે મુખ્ય પ્રકારો $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિઇક ઍસિડ) અને $RNA$ (રીબોન્યુક્લિઇક ઍસિડ) છે.
$mRNA$ (મેસેન્જર $RNA$) એ $RNA$ નો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જે પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં ભાગ લે છે.
આમ,$DNA$,$RNA$ અને $mRNA$ ત્રણેય ન્યુક્લિઇક ઍસિડના સ્વરૂપો હોવાથી,સાચો જવાબ 'આપેલ તમામ વિકલ્પો' છે.
$mRNA$ (મેસેન્જર $RNA$) એ $RNA$ નો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જે પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં ભાગ લે છે.
આમ,$DNA$,$RNA$ અને $mRNA$ ત્રણેય ન્યુક્લિઇક ઍસિડના સ્વરૂપો હોવાથી,સાચો જવાબ 'આપેલ તમામ વિકલ્પો' છે.
0 likes
View Solution74
MediumMCQ
ન્યુક્લિઇક ઍસિડનો બંધારણીય ઘટક કયો છે?
A
એમિનો ઍસિડ
B
ન્યુક્લિઓટાઇડ
C
ન્યુક્લિઓસાઇડ
D
ફૅટી ઍસિડ
Solution
(B) ન્યુક્લિઇક ઍસિડ,જેમ કે $DNA$ અને $RNA$,એ ન્યુક્લિઓટાઇડના પોલીમર છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ),અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
ન્યુક્લિઓસાઇડમાં માત્ર નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરા હોય છે,તેમાં ફોસ્ફેટ સમૂહનો અભાવ હોય છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડનો પાયાનો બંધારણીય એકમ (મોનોમર) ન્યુક્લિઓટાઇડ છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ),અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
ન્યુક્લિઓસાઇડમાં માત્ર નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરા હોય છે,તેમાં ફોસ્ફેટ સમૂહનો અભાવ હોય છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડનો પાયાનો બંધારણીય એકમ (મોનોમર) ન્યુક્લિઓટાઇડ છે.
0 likes
View Solution75
MediumMCQ
ન્યુક્લિઓટાઇડના બંધારણમાં કઈ શર્કરા આવેલી હોય છે?
A
ટ્રાયોઝ
B
પેન્ટોઝ
C
હેક્સોઝ
D
હેપ્ટોઝ
Solution
(B) ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનું બનેલું છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,ફોસ્ફેટ સમૂહ અને શર્કરાનો અણુ.
$DNA$ અને $RNA$ જેવા ન્યુક્લિક એસિડમાં,શર્કરાનો અણુ $5$-કાર્બન ધરાવતી શર્કરા હોય છે,જેને પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$DNA$ માં $2$-ડીઓક્સિરાઇબોઝ હોય છે,જ્યારે $RNA$ માં રાઇબોઝ હોય છે,જે બંને પેન્ટોઝ શર્કરા છે.
$DNA$ અને $RNA$ જેવા ન્યુક્લિક એસિડમાં,શર્કરાનો અણુ $5$-કાર્બન ધરાવતી શર્કરા હોય છે,જેને પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,$DNA$ માં $2$-ડીઓક્સિરાઇબોઝ હોય છે,જ્યારે $RNA$ માં રાઇબોઝ હોય છે,જે બંને પેન્ટોઝ શર્કરા છે.
0 likes
View Solution76
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો ન્યુક્લિઓટાઇડનો પેટા એકમ નથી?
A
રિબોઝ
B
ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ
C
ફ્રુક્ટોઝ
D
પિરિમિડીન
Solution
(C) ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ મુખ્ય ઘટકોનો બનેલો છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ (પ્યુરિન અથવા પિરિમિડીન),પેન્ટોઝ શર્કરા (રિબોઝ અથવા ડીઓક્સિરીબોઝ) અને ફૉસ્ફેટ સમૂહ (ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ).
ફ્રુક્ટોઝ એ હેક્ઝોઝ શર્કરા $(C_6H_{12}O_6)$ છે અને તે ન્યુક્લિઓટાઇડનો ઘટક નથી.
તેથી,ફ્રુક્ટોઝ એ ન્યુક્લિઓટાઇડનો પેટા એકમ નથી.
ફ્રુક્ટોઝ એ હેક્ઝોઝ શર્કરા $(C_6H_{12}O_6)$ છે અને તે ન્યુક્લિઓટાઇડનો ઘટક નથી.
તેથી,ફ્રુક્ટોઝ એ ન્યુક્લિઓટાઇડનો પેટા એકમ નથી.
0 likes
View Solution77
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું નાઇટ્રોજન બેઇઝનું ઉદાહરણ છે?
A
પ્યુરિન
B
સુક્રોઝ
C
$RNA$
D
ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ
Solution
(A) ન્યુક્લિક ઍસિડ એ ન્યુક્લિઓટાઇડના પોલિમર છે. ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજન બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફૉસ્ફેટ સમૂહ.
નાઇટ્રોજન બેઇઝને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરિન (એડેનાઇન અને ગ્વાનિન) અને પિરિમિડિન (સાયટોસિન,થાઇમિન અને યુરેસિલ).
સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ (કાર્બોદિત) છે,$RNA$ એ ન્યુક્લિક ઍસિડ છે,અને ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ એ ન્યુક્લિઓટાઇડનો ફૉસ્ફેટ ઘટક છે.
તેથી,પ્યુરિન એ નાઇટ્રોજન બેઇઝનું સાચું ઉદાહરણ છે.
નાઇટ્રોજન બેઇઝને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરિન (એડેનાઇન અને ગ્વાનિન) અને પિરિમિડિન (સાયટોસિન,થાઇમિન અને યુરેસિલ).
સુક્રોઝ એ ડાયસેકેરાઇડ (કાર્બોદિત) છે,$RNA$ એ ન્યુક્લિક ઍસિડ છે,અને ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ એ ન્યુક્લિઓટાઇડનો ફૉસ્ફેટ ઘટક છે.
તેથી,પ્યુરિન એ નાઇટ્રોજન બેઇઝનું સાચું ઉદાહરણ છે.
0 likes
View Solution78
EasyMCQ
$RNA$ ના બંધારણમાં કઈ શર્કરા આવેલી હોય છે?
A
ગ્લુકોઝ
B
ગેલેક્ટોઝ
C
રિબોઝ
D
ડિઑક્સિરિબોઝ
Solution
(C) $RNA$ એટલે કે રિબોન્યુક્લિક એસિડ.
તે ન્યુક્લિઓટાઇડ્સનો બનેલો પોલિમર છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,ફોસ્ફેટ ગ્રુપ અને પેન્ટોઝ શર્કરાનો બનેલો હોય છે.
$RNA$ માં આવેલી પેન્ટોઝ શર્કરા રિબોઝ શર્કરા છે,જેમાં $2'$ કાર્બન સ્થાન પર હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ આવેલું હોય છે.
તેની સરખામણીમાં,$DNA$ માં ડિઑક્સિરિબોઝ શર્કરા હોય છે,જેમાં $2'$ સ્થાન પર ઓક્સિજન પરમાણુનો અભાવ હોય છે.
તે ન્યુક્લિઓટાઇડ્સનો બનેલો પોલિમર છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,ફોસ્ફેટ ગ્રુપ અને પેન્ટોઝ શર્કરાનો બનેલો હોય છે.
$RNA$ માં આવેલી પેન્ટોઝ શર્કરા રિબોઝ શર્કરા છે,જેમાં $2'$ કાર્બન સ્થાન પર હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ આવેલું હોય છે.
તેની સરખામણીમાં,$DNA$ માં ડિઑક્સિરિબોઝ શર્કરા હોય છે,જેમાં $2'$ સ્થાન પર ઓક્સિજન પરમાણુનો અભાવ હોય છે.
0 likes
View Solution79
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું પ્યુરિન નાઇટ્રોજન બેઇઝનું ઉદાહરણ છે?
A
સાઇટોસિન
B
યુરેસિલ
C
થાયમિન
D
એડીનાઇન
Solution
(D) ન્યુક્લિક એસિડમાં રહેલા નાઇટ્રોજન બેઇઝને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરિન અને પિરિમિડિન.
પ્યુરિન એ બે વલય ધરાવતી રચનાઓ છે,જેમાં એડીનાઇન $(A)$ અને ગ્વાનિન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
પિરિમિડિન એ એક વલય ધરાવતી રચનાઓ છે,જેમાં સાઇટોસિન $(C)$,થાયમિન $(T)$ અને યુરેસિલ $(U)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,એડીનાઇન એ પ્યુરિન છે.
પ્યુરિન એ બે વલય ધરાવતી રચનાઓ છે,જેમાં એડીનાઇન $(A)$ અને ગ્વાનિન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
પિરિમિડિન એ એક વલય ધરાવતી રચનાઓ છે,જેમાં સાઇટોસિન $(C)$,થાયમિન $(T)$ અને યુરેસિલ $(U)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,એડીનાઇન એ પ્યુરિન છે.
0 likes
View Solution80
EasyMCQ
પ્યુરિન નાઇટ્રોજન બેઇઝમાં કેટલી રિંગ આવેલી હોય છે?
A
એક
B
બે
C
ત્રણ
D
ચાર
Solution
(B) નાઇટ્રોજન બેઇઝને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરિન અને પિરિમિડિન.
પ્યુરિન એ બે રિંગ ધરાવતી રચના છે,જેમાં છ-સભ્યોની પિરિમિડિન રિંગ અને પાંચ-સભ્યોની ઇમિડાઝોલ રિંગ જોડાયેલી હોય છે.
પ્યુરિનના ઉદાહરણોમાં એડેનાઇન $(A)$ અને ગ્વાનિન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેની સામે,પિરિમિડિન એ એક રિંગ ધરાવતી રચના છે.
તેથી,પ્યુરિન નાઇટ્રોજન બેઇઝમાં બે રિંગ આવેલી હોય છે.
પ્યુરિન એ બે રિંગ ધરાવતી રચના છે,જેમાં છ-સભ્યોની પિરિમિડિન રિંગ અને પાંચ-સભ્યોની ઇમિડાઝોલ રિંગ જોડાયેલી હોય છે.
પ્યુરિનના ઉદાહરણોમાં એડેનાઇન $(A)$ અને ગ્વાનિન $(G)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેની સામે,પિરિમિડિન એ એક રિંગ ધરાવતી રચના છે.
તેથી,પ્યુરિન નાઇટ્રોજન બેઇઝમાં બે રિંગ આવેલી હોય છે.
0 likes
View Solution81
EasyMCQ
પિરિમિડીન નાઇટ્રોજન બેઇઝમાં કેટલી રિંગ આવેલી હોય છે?
A
એક
B
બે
C
ત્રણ
D
ચાર
Solution
(A) નાઇટ્રોજન બેઇઝને બે પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: પ્યુરીન્સ અને પિરિમિડીન્સ.
પ્યુરીન્સ (એડેનાઇન અને ગ્વાનિન) એ બે રિંગ ધરાવતી રચનાઓ છે.
પિરિમિડીન્સ (સાયટોસિન,થાઇમિન અને યુરેસિલ) એ એક રિંગ ધરાવતી રચનાઓ છે.
તેથી,પિરિમિડીન નાઇટ્રોજન બેઇઝમાં માત્ર એક જ રિંગ આવેલી હોય છે.
પ્યુરીન્સ (એડેનાઇન અને ગ્વાનિન) એ બે રિંગ ધરાવતી રચનાઓ છે.
પિરિમિડીન્સ (સાયટોસિન,થાઇમિન અને યુરેસિલ) એ એક રિંગ ધરાવતી રચનાઓ છે.
તેથી,પિરિમિડીન નાઇટ્રોજન બેઇઝમાં માત્ર એક જ રિંગ આવેલી હોય છે.
0 likes
View Solution82
MediumMCQ
ન્યુક્લિઓસાઇડના બંધારણમાં શું હોય છે?
A
પ્યુરિન નાઇટ્રોજન બેઇઝ + શર્કરા
B
પ્યુરિન અથવા પિરિમિડીન નાઇટ્રોજન બેઇઝ + પેન્ટોઝ શર્કરા
C
પિરિમિડીન નાઇટ્રોજન બેઇઝ + પેન્ટોઝ શર્કરા
D
નાઇટ્રોજન બેઇઝ + હેક્સોઝ શર્કરા
Solution
(B) ન્યુક્લિઓસાઇડ એ એક જૈવરાસાયણિક સંયોજન છે જે નાઇટ્રોજન બેઇઝ (પ્યુરિન અથવા પિરિમિડીન) અને પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ) ના સહસંયોજક બંધથી બનેલું છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફોસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
તેથી,ન્યુક્લિઓસાઇડનું સાચું બંધારણ નાઇટ્રોજન બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાનું બનેલું છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફોસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
તેથી,ન્યુક્લિઓસાઇડનું સાચું બંધારણ નાઇટ્રોજન બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાનું બનેલું છે.
0 likes
View Solution83
MediumMCQ
નાઇટ્રોજન બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાના સંયોજનથી બનતા સંયોજનને શું કહે છે?
A
ન્યુક્લિક ઍસિડ
B
ન્યુક્લિઓટાઇડ
C
ન્યુક્લિઓસાઇડ
D
ફૉસ્ફો-ન્યુક્લિઓસાઇડ
Solution
(C) જ્યારે નાઇટ્રોજન બેઇઝ (પ્યુરિન અથવા પિરિમિડિન) એ $N-glycosidic$ બંધ દ્વારા પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ) સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેને $Nucleoside$ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે $Nucleotide$ બનાવે છે.
ન્યુક્લિક ઍસિડ એ ન્યુક્લિઓટાઇડના પોલિમર છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે $Nucleotide$ બનાવે છે.
ન્યુક્લિક ઍસિડ એ ન્યુક્લિઓટાઇડના પોલિમર છે.
0 likes
View Solution84
EasyMCQ
રિબોઝ શર્કરા સાથે નાઇટ્રોજન બેઇઝના સંયોજનથી શું બને છે?
A
રિબોન્યુક્લિઓસાઇડ
B
ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ
C
ડિઑક્સિરિબોસાઇડ
D
રિબોન્યુક્લિઓટાઇડ
Solution
(A) જ્યારે નાઇટ્રોજન બેઇઝ પેન્ટોઝ શર્કરા સાથે $N$-ગ્લાયકોસિડિક બંધ દ્વારા જોડાય છે,ત્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ બને છે.
જ્યારે પેન્ટોઝ શર્કરા રિબોઝ હોય,ત્યારે બનતા અણુને રિબોન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવામાં આવે છે.
જો શર્કરા ડિઑક્સિરિબોઝ હોય,તો તેને ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવાય છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફોસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે ન્યુક્લિઓટાઇડ બને છે.
જ્યારે પેન્ટોઝ શર્કરા રિબોઝ હોય,ત્યારે બનતા અણુને રિબોન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવામાં આવે છે.
જો શર્કરા ડિઑક્સિરિબોઝ હોય,તો તેને ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવાય છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફોસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે ન્યુક્લિઓટાઇડ બને છે.
0 likes
View Solution85
MediumMCQ
નાઇટ્રોજન બેઇઝ અને ડિઑક્સિરિબોઝ શર્કરાના જોડાણથી શું બને છે?
A
રિબોન્યુક્લિઓસાઇડ
B
ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ
C
રિબોસાઇડ
D
ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓટાઇડ
Solution
(B) જ્યારે નાઇટ્રોજન બેઇઝ પેન્ટોઝ શર્કરા સાથે જોડાય છે,ત્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ બને છે.
જ્યારે પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે ડિઑક્સિરિબોઝ હોય,ત્યારે બનતા અણુને ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવામાં આવે છે.
જો આ ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફોસ્ફેટ સમૂહ જોડાય,તો તે ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓટાઇડ બને છે.
જ્યારે પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે ડિઑક્સિરિબોઝ હોય,ત્યારે બનતા અણુને ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવામાં આવે છે.
જો આ ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફોસ્ફેટ સમૂહ જોડાય,તો તે ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓટાઇડ બને છે.
0 likes
View Solution86
EasyMCQ
ન્યુક્લિઓસાઇડનું ફૉસ્ફેટ સમૂહ સાથેનું સંયોજન શું કહેવાય છે?
A
ન્યુક્લિઓસાઇડ
B
ન્યુક્લિઓટાઇડ
C
ન્યુક્લિક ઍસિડ
D
ફૉસ્ફોન્યુક્લિક ઍસિડ
Solution
(B) ન્યુક્લિઓસાઇડ એ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાના જોડાણથી બને છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડના $5'$-$OH$ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
તેથી,ન્યુક્લિઓસાઇડ અને ફૉસ્ફેટ સમૂહના સંયોજનને ન્યુક્લિઓટાઇડ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડના $5'$-$OH$ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
તેથી,ન્યુક્લિઓસાઇડ અને ફૉસ્ફેટ સમૂહના સંયોજનને ન્યુક્લિઓટાઇડ કહેવામાં આવે છે.
0 likes
View Solution87
EasyMCQ
ન્યુક્લિઓટાઇડ ......... નો બનેલો હોય છે.
A
નાઇટ્રોજન બેઇઝ + શર્કરા
B
નાઇટ્રોજન બેઇઝ + ફૉસ્ફેટ
C
શર્કરા + ફૉસ્ફેટ
D
નાઇટ્રોજન બેઇઝ + શર્કરા + ફૉસ્ફેટ
Solution
(D) ન્યુક્લિઓટાઇડ એ ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અને $RNA$) નો પાયાનો બંધારણીય એકમ છે.
તે ત્રણ ઘટકોનો બનેલો છે:
$1$. નાઇટ્રોજન બેઇઝ (પ્યુરિન અથવા પિરિમિડિન).
$2$. પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ).
$3$. ફૉસ્ફેટ સમૂહ.
જ્યારે નાઇટ્રોજન બેઇઝ શર્કરા સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેને ન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડમાં ફૉસ્ફેટ સમૂહ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બને છે.
તે ત્રણ ઘટકોનો બનેલો છે:
$1$. નાઇટ્રોજન બેઇઝ (પ્યુરિન અથવા પિરિમિડિન).
$2$. પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ).
$3$. ફૉસ્ફેટ સમૂહ.
જ્યારે નાઇટ્રોજન બેઇઝ શર્કરા સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેને ન્યુક્લિઓસાઇડ કહેવામાં આવે છે. જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડમાં ફૉસ્ફેટ સમૂહ ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બને છે.
0 likes
View Solution88
EasyMCQ
રિબોન્યુક્લિઓસાઇડનાં ફૉસ્ફેટ સમૂહ સાથેનાં સંયોજનથી શું બને છે?
A
ન્યુક્લિઓટાઇડ
B
રિબોન્યુક્લિઓટાઇડ
C
ડિઑક્સિરિબોન્યુક્લિઓટાઇડ
D
ડિઑક્સિન્યુક્લિઓસાઇડ
Solution
(B) ન્યુક્લિઓસાઇડ એ નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાનું બનેલું હોય છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,જ્યારે રિબોન્યુક્લિઓસાઇડ (જેમાં રિબોઝ શર્કરા હોય છે) ફૉસ્ફેટ સમૂહ સાથે જોડાય છે,ત્યારે તે રિબોન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
જ્યારે ન્યુક્લિઓસાઇડ સાથે ફૉસ્ફેટ સમૂહ જોડાય છે,ત્યારે તે ન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,જ્યારે રિબોન્યુક્લિઓસાઇડ (જેમાં રિબોઝ શર્કરા હોય છે) ફૉસ્ફેટ સમૂહ સાથે જોડાય છે,ત્યારે તે રિબોન્યુક્લિઓટાઇડ બનાવે છે.
0 likes
View Solution89
EasyMCQ
કોષમાં શક્તિના ચલણ (energy currency) તરીકે કયો ન્યુક્લિઓટાઇડ જાણીતો છે?
A
$DNA$
B
$RNA$
C
$ATP$
D
$CTP$
Solution
(C) $ATP$ એટલે એડેનોસિન ટ્રાયફોસ્ફેટ.
તે એક જટિલ કાર્બનિક રસાયણ છે જે જીવંત કોષોમાં ઘણી પ્રક્રિયાઓ જેવી કે સ્નાયુઓનું સંકોચન,ચેતા આવેગનું વહન અને રાસાયણિક સંશ્લેષણ માટે ઊર્જા પૂરી પાડે છે.
તે જરૂરિયાત મુજબ ઊર્જાનો સંગ્રહ અને મુક્તિ કરતું હોવાથી,તેને કોષના 'શક્તિના ચલણ' (energy currency) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે એક જટિલ કાર્બનિક રસાયણ છે જે જીવંત કોષોમાં ઘણી પ્રક્રિયાઓ જેવી કે સ્નાયુઓનું સંકોચન,ચેતા આવેગનું વહન અને રાસાયણિક સંશ્લેષણ માટે ઊર્જા પૂરી પાડે છે.
તે જરૂરિયાત મુજબ ઊર્જાનો સંગ્રહ અને મુક્તિ કરતું હોવાથી,તેને કોષના 'શક્તિના ચલણ' (energy currency) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likes
View Solution90
EasyMCQ
ઘણા ન્યુક્લિઓટાઇડ એકમો એકબીજા સાથે જોડાઈને શું બનાવે છે?
A
ન્યુક્લિઇક ઍસિડ
B
પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ
C
ડાયન્યુક્લિઇક ઍસિડ
D
ડાયન્યુક્લિઓસાઇડ
Solution
(B) ન્યુક્લિઓટાઇડ એ ન્યુક્લિઇક ઍસિડનો પાયાનો એકમ છે,જે નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહનો બનેલો હોય છે.
જ્યારે ઘણા ન્યુક્લિઓટાઇડ એકમો ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેઓ એક લાંબી શૃંખલા બનાવે છે જેને $Polynucleotide$ (પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ) કહેવામાં આવે છે.
$DNA$ અને $RNA$ જેવા ન્યુક્લિઇક ઍસિડ મૂળભૂત રીતે ન્યુક્લિઓટાઇડના લાંબા પોલિમર છે,એટલે કે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ છે.
જ્યારે ઘણા ન્યુક્લિઓટાઇડ એકમો ફોસ્ફોડાયએસ્ટર બંધ દ્વારા એકબીજા સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેઓ એક લાંબી શૃંખલા બનાવે છે જેને $Polynucleotide$ (પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ) કહેવામાં આવે છે.
$DNA$ અને $RNA$ જેવા ન્યુક્લિઇક ઍસિડ મૂળભૂત રીતે ન્યુક્લિઓટાઇડના લાંબા પોલિમર છે,એટલે કે પોલિન્યુક્લિઓટાઇડ છે.
0 likes
View Solution91
MediumMCQ
$S$ - વિધાન : $RNA$ ના બંધારણમાં રિબોઝ પ્રકારની પેન્ટોઝ શર્કરા હોય છે.
$R$ - કારણ : $DNA$ ના બંધારણમાં રિબ્યુલોઝ પ્રકારની પેન્ટોઝ શર્કરા હોય છે.
$R$ - કારણ : $DNA$ ના બંધારણમાં રિબ્યુલોઝ પ્રકારની પેન્ટોઝ શર્કરા હોય છે.
A
$S$ અને $R$ બંને સાચા છે,$R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી છે.
B
$S$ અને $R$ બંને સાચા છે,પરંતુ $R$ એ $S$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$S$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.
Solution
(C) $S$ - વિધાન: $RNA$ (રિબોન્યુક્લિક એસિડ) માં રિબોઝ શર્કરા હોય છે,જે $5$-કાર્બન (પેન્ટોઝ) શર્કરા છે. આ વિધાન સાચું છે.
$R$ - કારણ: $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) માં $2$-ડીઓક્સિરીબોઝ શર્કરા હોય છે,રિબ્યુલોઝ નહીં. રિબ્યુલોઝ એ કેટોપેન્ટોઝ શર્કરા છે જે કેલ્વિન ચક્રમાં ભાગ લે છે,$DNA$ ના બંધારણમાં નહીં. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
નિષ્કર્ષ: $S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
$R$ - કારણ: $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) માં $2$-ડીઓક્સિરીબોઝ શર્કરા હોય છે,રિબ્યુલોઝ નહીં. રિબ્યુલોઝ એ કેટોપેન્ટોઝ શર્કરા છે જે કેલ્વિન ચક્રમાં ભાગ લે છે,$DNA$ ના બંધારણમાં નહીં. તેથી,આ વિધાન ખોટું છે.
નિષ્કર્ષ: $S$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likes
View Solution92
EasyMCQ
ન્યુક્લિક ઍસિડ એ નીચેનામાંથી શેનો મહાઅણુ (macromolecule) છે?
A
ગ્લોબ્યુલિન્સ
B
ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ
C
ન્યુક્લિઓસાઇડ્સ
D
આપેલ પૈકી એકપણ નહીં
Solution
(B) ન્યુક્લિક ઍસિડ ($DNA$ અને $RNA$) એ ન્યુક્લિઓટાઇડ્સના પોલીમર છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ),અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
તેથી,ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ એ ન્યુક્લિક ઍસિડના એકલકીય એકમો (monomeric units) અથવા બંધારણીય ઘટકો છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ),અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
તેથી,ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ એ ન્યુક્લિક ઍસિડના એકલકીય એકમો (monomeric units) અથવા બંધારણીય ઘટકો છે.
0 likes
View Solution93
EasyMCQ
ન્યુક્લિઇક ઍસિડ નીચેનામાંથી કોની સાથે સંકળાયેલ છે?
A
શ્વસન
B
પ્રકાશસંશ્લેષણ
C
આનુવંશિકતા
D
પ્રજનન
Solution
(C) ન્યુક્લિઇક ઍસિડ,ખાસ કરીને $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિઇક ઍસિડ) અને $RNA$ (રીબોન્યુક્લિઇક ઍસિડ),આનુવંશિક માહિતીના સંગ્રહ અને વહન માટે જવાબદાર પાયાના અણુઓ છે.
મોટાભાગના સજીવોમાં $DNA$ પ્રાથમિક આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરે છે,જે વિકાસ,કાર્ય અને વૃદ્ધિ માટેની સૂચનાઓ ધરાવે છે,જે પિતૃઓમાંથી સંતતિમાં વહન પામે છે.
આનુવંશિક માહિતીને આગામી પેઢીમાં પહોંચાડવાની આ પ્રક્રિયાને આનુવંશિકતા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડ મૂળભૂત રીતે આનુવંશિકતા સાથે સંકળાયેલા છે.
મોટાભાગના સજીવોમાં $DNA$ પ્રાથમિક આનુવંશિક દ્રવ્ય તરીકે કાર્ય કરે છે,જે વિકાસ,કાર્ય અને વૃદ્ધિ માટેની સૂચનાઓ ધરાવે છે,જે પિતૃઓમાંથી સંતતિમાં વહન પામે છે.
આનુવંશિક માહિતીને આગામી પેઢીમાં પહોંચાડવાની આ પ્રક્રિયાને આનુવંશિકતા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડ મૂળભૂત રીતે આનુવંશિકતા સાથે સંકળાયેલા છે.
0 likes
View Solution94
EasyMCQ
નીચેનામાંથી શું નાઇટ્રોજન બેઇઝના બંધારણમાં હાજર હોતું નથી?
A
કાર્બન
B
ફૉસ્ફરસ
C
હાઇડ્રોજન
D
નાઇટ્રોજન
Solution
(B) નાઇટ્રોજન બેઇઝ એ કાર્બનિક અણુઓ છે જેમાં નાઇટ્રોજન,કાર્બન અને હાઇડ્રોજનના પરમાણુઓ વિષમચક્રીય વલયોમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
તેમને પ્યુરીન્સ (એડેનાઇન અને ગ્વાનીન) અને પિરિમિડિન્સ (સાયટોસિન,થાઇમિન અને યુરેસિલ) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ફૉસ્ફરસ એ ન્યુક્લિઓટાઇડ્સમાં રહેલા ફૉસ્ફેટ સમૂહનો એક ઘટક છે,પરંતુ તે નાઇટ્રોજન બેઇઝના બંધારણનો ઘટક નથી.
તેથી,નાઇટ્રોજન બેઇઝના બંધારણમાં ફૉસ્ફરસ હાજર હોતું નથી.
તેમને પ્યુરીન્સ (એડેનાઇન અને ગ્વાનીન) અને પિરિમિડિન્સ (સાયટોસિન,થાઇમિન અને યુરેસિલ) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ફૉસ્ફરસ એ ન્યુક્લિઓટાઇડ્સમાં રહેલા ફૉસ્ફેટ સમૂહનો એક ઘટક છે,પરંતુ તે નાઇટ્રોજન બેઇઝના બંધારણનો ઘટક નથી.
તેથી,નાઇટ્રોજન બેઇઝના બંધારણમાં ફૉસ્ફરસ હાજર હોતું નથી.
0 likes
View Solution95
MediumMCQ
રંગસૂત્રના મુખ્ય બંધારણીય ઘટક તરીકે કયો મહા અણુ હોય છે?
A
ન્યુક્લિઇક ઍસિડ
B
પ્રોટીન
C
બેઝિક પ્રોટીન
D
ઍસિડિક પ્રોટીન
Solution
(A) રંગસૂત્રો ક્રોમેટિનના બનેલા હોય છે,જે $DNA$ અને પ્રોટીનનું બનેલું છે.
$DNA$ એ એક ન્યુક્લિઇક ઍસિડ છે જે આનુવંશિક માહિતીનું વહન કરે છે.
સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,$DNA$ એ હિસ્ટોન નામના બેઝિક પ્રોટીન સાથે વીંટળાઈને ન્યુક્લિયોસોમ બનાવે છે,જે આગળ જતાં રંગસૂત્રોમાં સંઘનિત થાય છે.
જોકે $DNA$ અને પ્રોટીન બંને આવશ્યક છે,પરંતુ $DNA$ એ પ્રાથમિક આનુવંશિક દ્રવ્ય છે અને તે રંગસૂત્રના બંધારણનો મુખ્ય ઘટક છે.
$DNA$ એ એક ન્યુક્લિઇક ઍસિડ છે જે આનુવંશિક માહિતીનું વહન કરે છે.
સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,$DNA$ એ હિસ્ટોન નામના બેઝિક પ્રોટીન સાથે વીંટળાઈને ન્યુક્લિયોસોમ બનાવે છે,જે આગળ જતાં રંગસૂત્રોમાં સંઘનિત થાય છે.
જોકે $DNA$ અને પ્રોટીન બંને આવશ્યક છે,પરંતુ $DNA$ એ પ્રાથમિક આનુવંશિક દ્રવ્ય છે અને તે રંગસૂત્રના બંધારણનો મુખ્ય ઘટક છે.
0 likes
View Solution96
EasyMCQ
બધા સજીવોમાં વારસાગમન માટે કયો ઘટક જવાબદાર છે?
A
પ્રોટીન
B
કાર્બોદિત
C
લિપિડ
D
ન્યુક્લિઇક ઍસિડ
Solution
(D) વારસાગમન એટલે પિતૃઓમાંથી સંતતિમાં આનુવંશિક માહિતીનું વહન.
બધા જ સજીવોમાં,આ માહિતીનો સંગ્રહ અને વહન કરવા માટે જવાબદાર આનુવંશિક દ્રવ્ય $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) છે,જે એક પ્રકારનો ન્યુક્લિઇક ઍસિડ છે.
જોકે પ્રોટીન,કાર્બોદિત અને લિપિડ એ બંધારણ અને ચયાપચય માટે આવશ્યક જૈવ-અણુઓ છે,પરંતુ ન્યુક્લિઇક ઍસિડ એ મુખ્ય અણુઓ છે જે આનુવંશિક સંકેત ધરાવે છે.
બધા જ સજીવોમાં,આ માહિતીનો સંગ્રહ અને વહન કરવા માટે જવાબદાર આનુવંશિક દ્રવ્ય $DNA$ (ડીઓક્સિરીબોન્યુક્લિક એસિડ) છે,જે એક પ્રકારનો ન્યુક્લિઇક ઍસિડ છે.
જોકે પ્રોટીન,કાર્બોદિત અને લિપિડ એ બંધારણ અને ચયાપચય માટે આવશ્યક જૈવ-અણુઓ છે,પરંતુ ન્યુક્લિઇક ઍસિડ એ મુખ્ય અણુઓ છે જે આનુવંશિક સંકેત ધરાવે છે.
0 likes
View Solution97
EasyMCQ
ન્યુક્લિઇક ઍસિડના તત્વીય વિશ્લેષણ દ્વારા કયાં તત્વો પ્રાપ્ત થાય છે?
A
$C, H, O$
B
$C, H, O, N$
C
$C, H, O, S, N$
D
$C, H, O, N, P$
Solution
(D) ન્યુક્લિઇક ઍસિડ,જેમ કે $DNA$ અને $RNA$,ન્યુક્લિઓટાઇડ્સના પોલિમર છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
આ ઘટકોના તત્વીય બંધારણમાં કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,ઓક્સિજન $(O)$,નાઇટ્રોજન $(N)$ અને ફોસ્ફરસ $(P)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડના તત્વીય વિશ્લેષણ દ્વારા $C, H, O, N$ અને $P$ ની હાજરી જોવા મળે છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
આ ઘટકોના તત્વીય બંધારણમાં કાર્બન $(C)$,હાઇડ્રોજન $(H)$,ઓક્સિજન $(O)$,નાઇટ્રોજન $(N)$ અને ફોસ્ફરસ $(P)$ નો સમાવેશ થાય છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડના તત્વીય વિશ્લેષણ દ્વારા $C, H, O, N$ અને $P$ ની હાજરી જોવા મળે છે.
0 likes
View Solution98
MediumMCQ
ન્યુક્લિઇક ઍસિડનો પાયાનો એકમ કયો છે?
A
ન્યુક્લિઓસાઇડ્સ
B
ન્યુક્લિઓટાઇડ
C
પેન્ટોઝ
D
$N_2$ બેઇઝ
Solution
(B) ન્યુક્લિઇક ઍસિડ,જેમ કે $DNA$ અને $RNA$,એ ન્યુક્લિઓટાઇડના પોલિમર છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ),અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
ન્યુક્લિઓસાઇડ્સ માત્ર નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાના બનેલા હોય છે,તેમાં ફોસ્ફેટ સમૂહનો અભાવ હોય છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડનો પાયાનો એકમ અથવા મોનોમર ન્યુક્લિઓટાઇડ છે.
દરેક ન્યુક્લિઓટાઇડ ત્રણ ઘટકોનો બનેલો હોય છે: નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ,પેન્ટોઝ શર્કરા (રાઇબોઝ અથવા ડીઓક્સિરાઇબોઝ),અને ફોસ્ફેટ સમૂહ.
ન્યુક્લિઓસાઇડ્સ માત્ર નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ અને પેન્ટોઝ શર્કરાના બનેલા હોય છે,તેમાં ફોસ્ફેટ સમૂહનો અભાવ હોય છે.
તેથી,ન્યુક્લિઇક ઍસિડનો પાયાનો એકમ અથવા મોનોમર ન્યુક્લિઓટાઇડ છે.
0 likes
View Solution99
EasyMCQ
ન્યુક્લિઓટાઇડમાં કયા એકમો આવેલા હોય છે?
A
પેન્ટોઝ,$N_2$ બેઇઝ
B
પેન્ટોઝ,$N_2$ બેઇઝ,ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ
C
પેન્ટોઝ,$N_2$ બેઇઝ,નાઇટ્રિક ઍસિડ
D
હેક્સોઝ,$N_2$ બેઇઝ,ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ
Solution
(B) ન્યુક્લિઓટાઇડ એ ન્યુક્લિક ઍસિડ ($DNA$ અને $RNA$) નો પાયાનો બંધારણીય એકમ છે.
તે ત્રણ આવશ્યક ઘટકોનો બનેલો છે:
$1$. પેન્ટોઝ શર્કરા ($RNA$ માં રાઇબોઝ અથવા $DNA$ માં ડીઓક્સિરાઇબોઝ).
$2$. નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ ($N_2$ બેઇઝ),જે પ્યુરિન અથવા પિરિમિડિન હોઈ શકે છે.
$3$. ફૉસ્ફોરિક ઍસિડનો સમૂહ (ફૉસ્ફેટ સમૂહ).
તેથી,સાચો વિકલ્પ પેન્ટોઝ,$N_2$ બેઇઝ અને ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ છે.
તે ત્રણ આવશ્યક ઘટકોનો બનેલો છે:
$1$. પેન્ટોઝ શર્કરા ($RNA$ માં રાઇબોઝ અથવા $DNA$ માં ડીઓક્સિરાઇબોઝ).
$2$. નાઇટ્રોજનયુક્ત બેઇઝ ($N_2$ બેઇઝ),જે પ્યુરિન અથવા પિરિમિડિન હોઈ શકે છે.
$3$. ફૉસ્ફોરિક ઍસિડનો સમૂહ (ફૉસ્ફેટ સમૂહ).
તેથી,સાચો વિકલ્પ પેન્ટોઝ,$N_2$ બેઇઝ અને ફૉસ્ફોરિક ઍસિડ છે.
0 likes
View Solution100
EasyMCQ
$RNA$ અને $DNA$ માં અનુક્રમે કઈ શર્કરાઓ આવેલી હોય છે?
A
રિબોઝ,ડીઑક્સિરિબોઝ
B
રિબ્યુલોઝ,ડીઑક્સિરિબોઝ
C
ગ્લુકોઝ,ડીઑક્સિરિબોઝ
D
ફ્રુક્ટોઝ,ડીઑક્સિરિબોઝ
Solution
(A) $RNA$ એટલે કે રિબોન્યુક્લિક એસિડ,જેમાં પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે રિબોઝ આવેલી હોય છે.
$DNA$ એટલે કે ડીઑક્સિરિબોન્યુક્લિક એસિડ,જેમાં પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે ડીઑક્સિરિબોઝ આવેલી હોય છે.
તેથી,$RNA$ અને $DNA$ માં અનુક્રમે રિબોઝ અને ડીઑક્સિરિબોઝ શર્કરાઓ આવેલી હોય છે.
$DNA$ એટલે કે ડીઑક્સિરિબોન્યુક્લિક એસિડ,જેમાં પેન્ટોઝ શર્કરા તરીકે ડીઑક્સિરિબોઝ આવેલી હોય છે.
તેથી,$RNA$ અને $DNA$ માં અનુક્રમે રિબોઝ અને ડીઑક્સિરિબોઝ શર્કરાઓ આવેલી હોય છે.
0 likes
View SolutionBiomolecules — Nucleic acids · Frequently Asked Questions
1Are these Biomolecules questions useful for JEE and NEET?
Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.
2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?
Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.
3How do I generate a question paper from this subtopic?
Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFor Teachers & Institutes
Generate a Biomolecules Exam Paper in 2 Minutes
Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.
First 3 chapters of every subject are free — no payment required.