Phylum-Platyhelminthes Questions in Gujarati

(A) ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જેમના ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન ત્રણ ગર્ભસ્તરો જોવા મળે છે: બાહ્યસ્તર (ectoderm),મધ્યસ્તર (mesoderm) અને અંતઃસ્તર (endoderm).
$1$. વાદળીઓ (સછિદ્ર સમુદાય) દ્વિગર્ભસ્તરીય છે અથવા તેમાં સાચું પેશી આયોજન હોતું નથી.
$2$. ટીનોફોર્સ અને પ્રવાળ (કોષ્ઠાંત્રિ સમુદાય) દ્વિગર્ભસ્તરીય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે માત્ર બે જ ગર્ભસ્તરો (બાહ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) હોય છે.
$3$. ચપટા કૃમિ (પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ) પ્રાણીસૃષ્ટિમાં પ્રથમ સમૂહ છે જે ત્રિગર્ભસ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,કારણ કે તેમની પાસે મધ્યસ્તર તરીકે ઓળખાતું ત્રીજું સ્તર હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(D) જે સજીવોમાં અંતઃગ્રહણ અને બહિઃક્ષેપણ માટે માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે,તેઓ અપૂર્ણ પાચનતંત્ર (અંધ કોથળી દેહરચના) ધરાવે છે.
યકૃતકૃમિ ($Fasciola$ $hepatica$),જે પૃથુકૃમિ $(Platyhelminthes)$ સમુદાયમાં આવે છે,તે આ પ્રકારનું પાચનતંત્ર ધરાવે છે.
તેની સામે,ઓક્ટોપસ (મૃદુકાય),એસ્ટેરીઅસ (શૂળત્વચી) અને એસિડીયા (મેરુદંડી/પૃષ્ઠવંશી) માં સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર હોય છે જેમાં બે અલગ છિદ્રો (મુખદ્વાર અને મળદ્વાર) આવેલા હોય છે.

(B) પ્લેનેરિયા એ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયનું પ્રાણી છે. તેમાં પુનઃસર્જન (Regeneration) કરવાની ઉચ્ચ ક્ષમતા હોય છે. જ્યારે પ્લેનેરિયાના શરીરના ટુકડા કરવામાં આવે છે,ત્યારે દરેક ટુકડો સંપૂર્ણ સજીવ તરીકે વિકસી શકે છે. આ પ્રક્રિયાને સાચું પુનઃસર્જન કહેવામાં આવે છે.

(N/A) પરપજીવી પૃથુકૃમિઓ,જેમ કે $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) અને $Fasciola$ (યકૃતકૃમિ),તેમના પરપજીવી જીવન માટે ચોક્કસ અનુકૂલનો ધરાવે છે:
$1$. શરીરની રચના: તેઓ પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું શરીર ધરાવે છે.
$2$. જોડાણ અંગો: તેઓ અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers) ધરાવે છે,જે તેમને યજમાનના શરીરની અંદરના પેશીઓ સાથે મજબૂતીથી ચોંટવામાં મદદ કરે છે.
$3$. રક્ષણાત્મક આવરણ: તેમનું શરીર જાડા અધિચ્છદ (tegument) થી ઢંકાયેલું હોય છે,જે તેમને યજમાનના પાચક ઉત્સેચકો અને એસિડિક વાતાવરણની અસરથી બચાવે છે.
$4$. પોષક તત્વોનું શોષણ: આ અધિચ્છદ યજમાનના શરીરના પ્રવાહીમાંથી સીધા પોષક તત્વોનું શોષણ કરવામાં મદદ કરે છે.

(N/A) સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) નીચે મુજબના લક્ષણો ધરાવે છે:
$1$. શરીરનું આયોજન: તેઓ $\text{દ્વિપાર્શ્વસ્થ}$ સંમિતિ ધરાવે છે.
$2$. ગર્ભસ્તર: તેઓ $\text{ત્રિગર્ભસ્તરી}$ (ત્રણ ગર્ભસ્તરો: બાહ્યસ્તર, મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) છે.
$3$. દેહકોષ્ઠ: તેઓ $\text{અદેહકોષ્ઠી}$ (સાચો દેહકોષ્ઠ ગેરહાજર) છે.
$4$. આયોજનનું સ્તર: તેઓ $\text{અંગ}-\text{તંત્ર}$ સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$5$. પાચનતંત્ર: પાચનતંત્ર અપૂર્ણ હોય છે (એક જ છિદ્ર મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે).
$6$. ઉત્સર્જન: $\text{જ્યોત}$ કોષો (protonephridia) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જનમાં મદદ કરે છે.
$7$. પ્રજનન: તેઓ મોટે ભાગે $\text{ઉભયલિંગી}$ (દ્વિલિંગી) હોય છે. ફલન અંતઃસ્થ હોય છે અને વિકાસમાં ઘણી ડિંભ અવસ્થાઓ જોવા મળે છે.
$8$. જીવનશૈલી: ઘણા સભ્યો મનુષ્યો સહિત પ્રાણીઓમાં અંતઃપરજીવી તરીકે રહે છે. તેઓ જોડાણ માટે અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers) ધરાવે છે.

(N/A) સમૂહ-પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ (પૃથુકૃમિ) ના લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. શરીરનો આકાર: તેમનું શરીર પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું હોય છે,તેથી તેમને પૃથુકૃમિ (Flatworms) કહેવામાં આવે છે.
$2$. સંમિતિ અને ગર્ભસ્તર: તેઓ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતા,ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠહીન પ્રાણીઓ છે.
$3$. આયોજન: તેઓ અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$4$. અંકુશ અને ચૂષકો: પરોપજીવી સ્વરૂપોમાં યજમાન સાથે ચોંટવા માટે અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers) જોવા મળે છે.
$5$. ઉત્સર્જન: જ્યોત કોષો (flame cells) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જનમાં મદદ કરે છે.
$6$. પ્રજનન: તેઓ ઉભયલિંગી (hermaphrodite) છે. ફલન અંતઃસ્થ હોય છે અને વિકાસ ઘણી ડિંભ અવસ્થાઓમાંથી પસાર થાય છે.
$7$. પુનઃસર્જન: પ્લેનેરિયા જેવા કેટલાક સભ્યો ઉચ્ચ પુનઃસર્જન ક્ષમતા ધરાવે છે.

(N/A) અંતઃપરજીવીઓ પોષકતત્વોથી ભરપૂર વાતાવરણમાં રહે છે,તેથી તેમના મોટાભાગના અનુકૂલનો તેમને શોષણ મહત્તમ કરવામાં મદદ કરે છે.
અંતઃપરજીવીઓ જેવા કે $Taenia$ $solium$ (પટ્ટીકૃમિ) અને $Fasciola$ $hepatica$ (યકૃતકૃમિ) યજમાનના શરીરની અંદર જોવા મળે છે અને અમુક ચોક્કસ લક્ષણોને કારણે જીવંત રહે છે:
$(1)$ તેઓ અજારક શ્વસન કરે છે અને વાયુઓનું વિનિમય સામાન્ય શરીરની સપાટી દ્વારા થાય છે.
$(2)$ આ સજીવો પાસે યજમાન સાથે જોડાવા માટે વધારાના અંગો હોય છે. $Fasciola$ $hepatica$ માં જોડાણ માટે એસેટાબ્યુલમ અથવા પશ્ચ ચૂષક હોય છે. $Taenia$ $solium$ માં યજમાન સાથે જોડાવા માટે અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers) હોય છે.
$(3)$ તેઓ સામાન્ય રીતે ઉભયલિંગી હોય છે અને તેમાં સ્વ-ફલન સામાન્ય છે.
$(4)$ તેમનામાં જાડું અધિચ્છદ (tegument) હોય છે,જે યજમાનના પાચક ઉત્સેચકો અને એન્ટિટોક્સિન સામે રક્ષણ આપે છે.
$(5)$ પ્રચલન અંગોનો અભાવ.
$(6)$ પટ્ટીકૃમિમાં પાચન અંગોનો અભાવ હોય છે કારણ કે યજમાનનો પાચિત અથવા અર્ધ-પાચિત ખોરાક સીધો શરીરની સપાટી દ્વારા શોષાય છે.

(N/A) $\rightarrow$ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસનું શરીર પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું હોય છે,તેથી તેમને ચપટા કૃમિ (flatworms) કહેવામાં આવે છે.
$\rightarrow$ આ મોટાભાગે મનુષ્યો સહિતના પ્રાણીઓમાં અંતઃપરજીવી તરીકે જોવા મળે છે.
$\rightarrow$ ચપટા કૃમિ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતા,ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠરહિત (acoelomate) પ્રાણીઓ છે,જે અંગસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$\rightarrow$ પરજીવી સ્વરૂપોમાં અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers) હાજર હોય છે.
$\rightarrow$ તેમનામાંથી કેટલાક પોષકતત્વોનું શોષણ યજમાનના શરીરમાંથી સીધું તેમની શરીરની સપાટી દ્વારા કરે છે.
$\rightarrow$ જ્યોત કોષો (flame cells) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જનમાં મદદ કરે છે.
$\rightarrow$ લિંગ અલગ હોતા નથી (ઉભયલિંગી).
$\rightarrow$ ફલન અંતઃસ્થ હોય છે અને વિકાસ ઘણી ડિંભ અવસ્થાઓમાંથી પસાર થાય છે.
$\rightarrow$ પ્લેનેરિયા જેવા કેટલાક સભ્યો ઉચ્ચ પુનઃસર્જન ક્ષમતા ધરાવે છે.
$\rightarrow$ ઉદાહરણો: ટીનિયા (પટ્ટીકૃમિ),ફેસિઓલા (લીવર ફ્લુક).

(N/A) $\rightarrow$ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) નું શરીર પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું હોય છે,તેથી તેમને ચપટા કૃમિ કહેવામાં આવે છે.
$\rightarrow$ આ મોટાભાગે મનુષ્યો સહિતના પ્રાણીઓમાં અંતઃપરજીવી તરીકે જોવા મળે છે.
$\rightarrow$ ચપટા કૃમિ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતા,ત્રિગર્ભસ્તરીય અને અદેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે,જે અંગસ્તરીય આયોજન ધરાવે છે.
$\rightarrow$ પરજીવી સ્વરૂપોમાં અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers) હાજર હોય છે.
$\rightarrow$ તેમનામાંથી કેટલાક પોષકતત્વોને યજમાનના શરીરમાંથી સીધા તેમની શરીરની સપાટી દ્વારા શોષે છે.
$\rightarrow$ જ્યોત કોષો (flame cells) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જનમાં મદદ કરે છે.
$\rightarrow$ લિંગ અલગ હોતા નથી (ઉભયલિંગી).
$\rightarrow$ ફલન અંતઃસ્થ હોય છે અને વિકાસ પરોક્ષ રીતે ઘણી ડિંભ અવસ્થાઓ દ્વારા થાય છે.
$\rightarrow$ $Planaria$ જેવા કેટલાક સભ્યો ઉચ્ચ પુનઃસર્જન ક્ષમતા ધરાવે છે.
$\rightarrow$ ઉદાહરણો: $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ),$Fasciola$ (યકૃત કૃમિ).

(C) $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયના પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ દર્શાવે છે,જેમાં શરીરને માત્ર એક જ સમતલમાં બે સમાન ડાબા અને જમણા ભાગમાં વિભાજિત કરી શકાય છે.
તેઓ દેહકોષ્ઠરહિત (acoelomate) પણ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની શરીરની દીવાલ અને પાચન માર્ગ વચ્ચે કોઈ દેહકોષ્ઠ (શરીરની ગુહા) હોતી નથી.
$Annelida$ એ દેહકોષ્ઠધારી છે,$Ctenophora$ અરિય સંમિતિ દર્શાવે છે,અને $Aschelminthes$ કૂટદેહકોષ્ઠી (pseudocoelomate) છે.

(B) $1$. દ્વિપાર્શ્વીય સમમિતિ એટલે કે શરીરને માત્ર એક જ સમતલમાં સમાન ડાબા અને જમણા ભાગમાં વિભાજિત કરી શકાય છે.
$2$. અદેહકોષ્ઠી એટલે કે પ્રાણીના શરીરની દીવાલ અને પાચનમાર્ગ વચ્ચે દેહકોષ્ઠ (શરીરગુહા) નો અભાવ હોય છે.
$3$. સમુદાય $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) એ પ્રાણીઓનો પ્રથમ સમૂહ છે જે દ્વિપાર્શ્વીય સમમિતિ દર્શાવે છે અને તે અદેહકોષ્ઠી છે.
$4$. $Ctenophora$ અરિય સમમિતિ ધરાવે છે,$Aschelminthes$ કૂટદેહકોષ્ઠી છે,અને $Annelida$ દેહકોષ્ઠી છે.

(B) ટ્રીમેટોડ પરોપજીવીઓ (ચપટા કૃમિ) જટિલ સજીવો છે જેમને તેમનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે સામાન્ય રીતે એક કરતા વધુ યજમાનની જરૂર પડે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,મનુષ્યનો યકૃત કૃમિ,$Fasciola \ hepatica$,બે યજમાન પર આધાર રાખે છે: એક પ્રાથમિક યજમાન (મનુષ્ય અથવા અન્ય સસ્તન પ્રાણીઓ) અને એક મધ્યસ્થ યજમાન (ગોકળગાય).
તે જ રીતે,રક્ત કૃમિ,$Schistosoma$,પણ તેના જીવનચક્રને પૂર્ણ કરવા માટે બે યજમાનનો ઉપયોગ કરે છે.
તેથી,તેઓ સામાન્ય રીતે તેમનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે $2$ યજમાન પર આધાર રાખે છે.

(C) યકૃતક્રમિ ($Fasciola$ $hepatica$) એ દ્વિ-યજમાન ધરાવતું ટ્રેમેટોડ છે,જેનો અર્થ છે કે તેને તેનું જીવનચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે બે યજમાનની જરૂર પડે છે.
$1$. પ્રાથમિક યજમાન સસ્તન પ્રાણી છે,જેમ કે માનવ અથવા ઘેટાં,જ્યાં પુખ્ત કૃમિ રહે છે અને લિંગી પ્રજનન કરે છે.
$2$. મધ્યવર્તી યજમાન મીઠા પાણીની ગોકળગાય (જેમ કે $Lymnaea$) છે,જ્યાં પરોપજીવીના ડિંભ અવસ્થાઓ વિકાસ પામે છે અને અલિંગી પ્રજનન દ્વારા સંખ્યામાં વધારો કરે છે.
તેથી,સાચો જવાબ માનવ અને ગોકળગાય છે.

(A) સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) ના સજીવો મુખ્યત્વે અંતઃપરજીવીઓ છે જે મનુષ્યો સહિત અન્ય પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે. આ સજીવોમાં યજમાનના શરીર સાથે ચોંટી રહેવા માટે અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers) જેવી વિશિષ્ટ રચનાઓ હોય છે.

(A) પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ એ અદેહકોષ્ઠી (acoelomate) પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે દેહકોષ્ઠનો અભાવ હોય છે.
તેઓ જ્યોત કોષો (flame cells) તરીકે ઓળખાતા વિશિષ્ટ કોષો ધરાવે છે,જે મુખ્યત્વે આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.
આ સજીવો ઘણીવાર ચૂષકો (suckers) અને અંકુશ (hooks) ધરાવે છે અને અન્ય પ્રાણીઓમાં અંતઃપરજીવી તરીકે જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) $Fasciola$ (યકૃત કૃમિ),$Planaria$ અને $Taenia$ (પટ્ટી કૃમિ) એ સમુદાય-$Platyhelminthes$ માં આવતા પ્રાણીઓના ઉદાહરણો છે.
$Wuchereria$ (ફાઈલેરિયલ કૃમિ) એ સમુદાય-$Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) નું ઉદાહરણ છે.

(C) અંધ કોથળી (blind sac) પ્રકારનું શરીર આયોજન કેટલાક યુમેટાઝોઅન્સ જેવા કે કોષ્ઠાંત્રીઓ (દા.ત.,$Hydra$) અને પૃથુકૃમિઓ (દા.ત.,$Fasciola$) માં જોવા મળે છે.
આ સજીવોમાં,શરીરનું એક જ છિદ્ર મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં સંપૂર્ણ પાચનમાર્ગનો અભાવ હોય છે.

(B) Platyhelminthes ને સામાન્ય રીતે ચપટા કૃમિ (Flatworms) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ નામ ગ્રીક શબ્દો 'platys' એટલે કે ચપટું અને 'helmins' એટલે કે કૃમિ પરથી ઉતરી આવ્યું છે. તેમનું શરીર પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટું હોવાથી તેમને ચપટા કૃમિ કહેવામાં આવે છે.

(C) $Taenia$ $solium$ એ અંતઃપરપજીવી ચપટા કૃમિ છે જે તેના યજમાનના આંતરડામાં રહે છે.
તેમાં જટિલ પાચનતંત્રનો અભાવ હોય છે અને તે યજમાનના વાતાવરણમાંથી સીધા પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે.
તે મુખ્યત્વે તેના પેશીઓમાં ગ્લાયકોજનના સ્વરૂપમાં ઉર્જાનો સંગ્રહ કરે છે.
જ્યારે ઉર્જાની જરૂર હોય છે,ત્યારે તે તેની ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે ઉર્જા ઉત્પન્ન કરવા માટે અજારક શ્વસન દ્વારા આ સંગ્રહિત ગ્લાયકોજનનું વિઘટન કરે છે.
$T. solium$ માં ચોખ્ખા વજનના આધારે ગ્લાયકોજનનું પ્રમાણ આશરે $2.17$ ટકા હોય છે.

(D) સમૂહ-$Platyhelminthes$ ના મોટાભાગના સભ્યો અંતઃપરોપજીવીઓ છે.
તેઓ યજમાનના શરીરમાં જોડાવા માટે અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers) જેવી વિશિષ્ટ રચનાઓની હાજરી દ્વારા લાક્ષણિકતા ધરાવે છે.

(B) ચપટા કૃમિઓ $(Platyhelminthes)$ અને ગોળ કૃમિઓ $(Aschelminthes)$ બંને ત્રિગર્ભસ્તરીય શરીર,દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ અને જીવનચક્રમાં કાયાંતરણ ધરાવે છે.
જોકે,ચપટા કૃમિઓ બધા જ ગોળ કૃમિઓથી ઘન મધ્યગર્ભસ્તર ધરાવવાને કારણે અલગ પડે છે.
મધ્યગર્ભસ્તરમાંથી ઉદ્ભવેલી પેશીઓમાં 'પેરેન્કાઇમા' નામની શિથિલ પેશીનો સમાવેશ થાય છે,જે શરીરની જગ્યા (શરીરની દીવાલ અને આંતરિક અંગો વચ્ચેની જગ્યા) ને ભરે છે,કારણ કે ચપટા કૃમિઓ દેહકોષ્ઠરહિત $(acoelomate)$ હોય છે.

(A) $Taenia$ $saginata$ માં, સ્કોલેક્સ નાનું અને ગોળાકાર હોય છે, જે ટાંકણીના માથા જેવું દેખાય છે. તેમાં રોસ્ટેલમ અને હૂક્સ હોતા નથી.
તેનાથી વિપરીત, $Taenia$ $solium$ ના સ્કોલેક્સમાં રોસ્ટેલમ હોય છે અને તે હૂક્સથી સજ્જ હોય છે.
$Fasciola$ $hepatica$ (લીવર ફ્લુક) માં સ્કોલેક્સ હોતું નથી કારણ કે તે ટ્રેમેટોડા વર્ગનું પ્રાણી છે, જ્યારે અન્ય સેસ્ટોડા વર્ગના છે.

(D) $Fasciola \ hepatica$ (યકૃત કૃમિ) માં,જે ઉભયલિંગી છે,આનુવંશિક વિવિધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પર-ફલન એ પ્રજનનની સામાન્ય પદ્ધતિ છે. આ સજીવમાં સ્વ-ફલન ભાગ્યે જ જોવા મળે છે. ફલન અંતઃસ્થ હોય છે.

(B) $Taenia \ solium$ ના છ-આંકડાવાળા ભ્રૂણને હેક્ઝાકેન્થ કહેવામાં આવે છે.
હેક્ઝાકેન્થ તેની તમામ પટલ સાથે મળીને ઓન્કોસ્ફિયર તરીકે ઓળખાય છે.
આ ઓન્કોસ્ફિયર માનવ મળ સાથે બહાર નીકળે છે,જે ડુક્કર (ગૌણ અથવા મધ્યવર્તી યજમાન) દ્વારા ખાવામાં આવે છે.
આમ,ઓન્કોસ્ફિયર ડુક્કરના આંતરડામાં પહોંચે છે અને તેમને સંક્રમિત કરે છે.

(D) સમુદાય-$Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) ત્રિગર્ભસ્તરીય, અખંડિત અને દેહકોષ્ઠરહિત હોય છે અને દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ ધરાવે છે.
તેઓ લિંગી અને અલિંગી બંને રીતે પ્રજનન કરે છે.
આ સમુદાયના ઘણા સભ્યો પરોપજીવી હોય છે, જેમ કે $Fasciola$ (યકૃત કૃમિ) અને $Taenia$ (પટ્ટી કૃમિ).

(C) $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) માં જ્યોત કોષો $(Flame cells)$ વિશિષ્ટ કોષો છે જે ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન $(osmoregulation)$ માં મદદ કરે છે.
આ કોષોને 'જ્યોત કોષો' નામ આપવામાં આવ્યું છે કારણ કે તેમનો દેખાવ ઝબકતી જ્યોત જેવો હોય છે.
જ્યોત કોષોને $Protonephridia$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

(D) પુનઃજનન એ સજીવની તેના ખોવાયેલા અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત ભાગોને બદલવાની ક્ષમતા અથવા શરીરના કોઈ ભાગમાંથી સંપૂર્ણ અને સામાન્ય સજીવ વિકસાવવાની ક્ષમતા છે.
પ્લેનેરિયા $(Dugesia)$ ખૂબ જ ઉચ્ચ પુનઃજનન શક્તિ ધરાવે છે,જેમાં શરીરનો નાનો ટુકડો પણ સંપૂર્ણ સજીવમાં વિકસી શકે છે.

(D) $Taenia$ $solium$ એ દ્વિ-યજમાન (digenetic) પરોપજીવી છે. તેનો પ્રાથમિક યજમાન મનુષ્ય છે અને ગૌણ (મધ્યવર્તી) યજમાન ડુક્કર છે. $Cysticercus$ ડિંભ (જેને બ્લેડર વોર્મ પણ કહેવાય છે) ડુક્કરના સ્નાયુઓમાં વિકસે છે. જ્યારે મનુષ્ય આ $Cysticercus$ ડિંભ ધરાવતું અધકચરું અથવા કાચું ડુક્કરનું માંસ ખાય છે,ત્યારે તે મનુષ્યના આંતરડામાં પુખ્ત પટ્ટીકૃમિ (tapeworm) માં વિકસે છે.

(B) $Miracidium$ (મિરાસીડિયમ) ડિંભ એ $Fasciola$ (લીવર ફ્લુક) નું મુક્ત રીતે તરતું ડિંભ છે અને તે પક્ષ્મલ અધિસ્તર ધરાવે છે.
$Fasciola$ ના જીવનચક્ર દરમિયાન,આ ડિંભ તેના દ્વિતીય યજમાન એટલે કે ગોકળગાય માટે ચેપી અવસ્થા છે.

(A) જે પ્રાણીઓમાં બહારની તરફ એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે,તેઓ અપૂર્ણ પાચનતંત્ર ધરાવે છે.
પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ (ચપટા કૃમિ),જેમ કે $Fasciola$,અપૂર્ણ પાચનતંત્ર ધરાવે છે.
તેની સામે,$Ancylostoma$ (એસ્કેલ્મિન્થેસ),$Asterias$ (શૂળત્વચી) અને $Ascidia$ (યુરોકોર્ડેટા) સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર ધરાવે છે જેમાં બે અલગ-અલગ છિદ્રો હોય છે: મુખ અને મળદ્વાર.

(B) $Taenia \ saginata$ સામાન્ય રીતે બીફ ટેપવોર્મ તરીકે ઓળખાય છે.
તેનો પ્રાથમિક યજમાન મનુષ્ય છે અને મધ્યવર્તી (ગૌણ) યજમાન ઢોર (ગાય,ભેંસ અથવા ઘેટાં) છે.
$Taenia \ saginata$ માં સ્કોલેક્સ મોટું અને ચતુષ્કોણીય હોય છે,અને તેમાં રોસ્ટેલમ અને હૂકનો અભાવ હોય છે.
તે સૌથી લાંબો પટ્ટીકૃમિ છે,જે સામાન્ય રીતે $5$ થી $10$ મીટરની લંબાઈ પ્રાપ્ત કરે છે,અને તે મનુષ્યોમાં જોવા મળતો સૌથી સામાન્ય પટ્ટીકૃમિ છે.

(C) વિધાન સાચું છે: સિસ્ટિસેર્કોસિસ એ એક પરોપજીવી ચેપ છે જે પોર્ક ટેપવોર્મ,$Taenia \ solium$ ના ઈંડા અથવા ઓન્કોસ્ફિયર લાર્વાના આકસ્મિક સેવનથી થાય છે.
કારણ ખોટું છે: $Taenia \ solium$ એ ડાયજેનેટિક (દ્વિ-યજમાન) પરોપજીવી છે,જેનો અર્થ છે કે તેને તેના જીવનચક્રને પૂર્ણ કરવા માટે બે યજમાનની જરૂર હોય છે. મનુષ્યો પ્રાથમિક (અંતિમ) યજમાન તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યારે ડુક્કર ગૌણ (મધ્યવર્તી) યજમાન તરીકે કાર્ય કરે છે.

(D) સોલેનોસાઇટ્સ, જેને જ્યોત કોષો $(flame cells)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે $Platyhelminthes$ સમુદાયમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન અંગો છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે શરીરના પ્રવાહીમાંથી ચયાપચયના નકામા પદાર્થોને ફિલ્ટર કરીને આશૃતિનિયમન અને ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.

(C) માછલીઓ એકલિંગી (dioecious) હોય છે,તેથી તેમાં સ્વ-ફલન જોવા મળતું નથી.
અળસિયા ઉભયલિંગી (hermaphrodite) હોય છે,પરંતુ તેઓ સામાન્ય રીતે પર-ફલન (cross-fertilization) કરે છે.
વંદા એકલિંગી હોય છે,તેથી તેઓ પર-ફલન દ્વારા પ્રજનન કરે છે.
પટ્ટીકૃમિ (દા.ત.,$Taenia$ $solium$) ઉભયલિંગી છે અને તે સ્વ-ફલન કરવા માટે સક્ષમ છે,જેમાં એક જ સજીવના શુક્રકોષો તે જ સજીવના અંડકોષોનું ફલન કરે છે.

(N/A) $\rightarrow$ ચપટા કૃમિઓમાં વિશિષ્ટ રુધિરાભિસરણ અને શ્વસનતંત્રનો અભાવ હોય છે.
ચપટું શરીર એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે દરેક કોષ બાહ્ય વાતાવરણની નજીક રહે,જેથી શ્વસન વાયુઓનું પ્રસરણ સરળતાથી થઈ શકે.
વધુમાં,પાચનમાર્ગની નજીક હોવાને કારણે પોષક તત્વોનું વિતરણ કાર્યક્ષમ રીતે થાય છે.
પટ્ટીકૃમિ (tapeworms) ના કિસ્સામાં,પાચનતંત્ર સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે,અને પોષક તત્વો સીધા શરીરની સપાટી દ્વારા શોષાય છે,જે તેમના ચપટા શરીરના આકારને કારણે શક્ય બને છે.

(A) અંગતંત્રસ્તરીય આયોજન સૌપ્રથમ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં જોવા મળે છે.
આ સમુદાયમાં પેશીઓ ભેગી મળીને અંગો બનાવે છે,જે ચોક્કસ કાર્યો કરવા માટે વિશિષ્ટ બને છે,જે પ્રાણીસૃષ્ટિમાં અંગતંત્રસ્તરીય જટિલતાની શરૂઆત દર્શાવે છે.

(B) ત્રિગર્ભસ્તરીય આયોજન એટલે ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન ત્રણ ગર્ભસ્તરોની હાજરી: બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર.
સમુદાય $Ctenophora$ અને $Cnidaria$ દ્વિગર્ભસ્તરીય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે માત્ર બે જ ગર્ભસ્તરો હોય છે.
સમુદાય $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) એ પ્રાણીસૃષ્ટિનો પ્રથમ સમૂહ છે જે ત્રિગર્ભસ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,જેમાં બાહ્યસ્તર અને અંતઃસ્તરની વચ્ચે ત્રીજું સ્તર,મધ્યસ્તર હાજર હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) આકૃતિમાં પૃથુકૃમિ સમુદાયના બે સજીવો દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
$1$. ડાબી બાજુનું સજીવ પટ્ટીકૃમિ (Taenia) છે,જે લાંબા,ખંડિત અને પટ્ટી જેવા શરીર દ્વારા ઓળખાય છે.
$2$. જમણી બાજુનું સજીવ યકૃતકૃમિ (Fasciola) છે,જે પર્ણ જેવું અને અખંડિત શરીર ધરાવે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ પટ્ટીકૃમિ અને યકૃતકૃમિ છે.

(C) સમુદાય $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) ના સજીવો મુખ્યત્વે પ્રાણીઓમાં અંતઃપરજીવી તરીકે જોવા મળે છે.
યજમાનના શરીરમાં ટકી રહેવા માટે,આ પરજીવીઓમાં યજમાનના પેશીઓ સાથે ચોંટી રહેવા માટે અંકુશો અને ચુષકો જેવી વિશિષ્ટ રચનાઓ વિકસિત થયેલી હોય છે.
તેથી,અંકુશો અને ચુષકોની હાજરી એ સમુદાય $Platyhelminthes$ નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.

(C) જ્યોતકોષો એ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન કોષો છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.
તેઓ શરીરના પ્રવાહીને ગાળીને ચયાપચયની નકામી નીપજોને દૂર કરવાનું કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) આપેલા લક્ષણો પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયના લાક્ષણિક ગુણધર્મો છે:
$1.$ તેઓ દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ ધરાવે છે.
$2.$ તેઓ દેહકોષ્ઠી નથી (Acoelomate).
$3.$ તેઓ અપૂર્ણ પાચનતંત્ર ધરાવે છે (એક જ છિદ્ર મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે).
$4.$ મોટાભાગના સભ્યો અંતઃપરપજીવી છે જે પ્રાણીઓ અને મનુષ્યોમાં જોવા મળે છે.
$Fasciola hepatica$ (લીવર ફ્લુક) એ પૃથુકૃમિ સમુદાયનું પ્રાણી છે,તેથી વિકલ્પ $D$ સાચો જવાબ છે.
$Taenia solium$ પણ પૃથુકૃમિ છે,પરંતુ વિકલ્પ $C$ માં તેને ખોટી રીતે સૂત્રકૃમિ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

(D) $1$. વાદળી (સછિદ્ર સમુદાય) દ્વિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠહીન છે.
$2$. હાઈડ્રા (કોષ્ઠાંત્રિ સમુદાય) દ્વિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠહીન છે.
$3$. ટીનોપ્લાના (કંકતધરા સમુદાય) દ્વિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠહીન છે.
$4$. પ્લેનેરિયા (પૃથુકૃમિ સમુદાય) ત્રિગર્ભસ્તરીય (ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) છે પરંતુ તે દેહકોષ્ઠહીન છે. તેથી,સાચો જવાબ પ્લેનેરિયા છે.

(A) પ્રાણીઓનું વર્ગીકરણ ગર્ભસ્તરોની સંખ્યા અને દેહકોષ્ઠની હાજરી કે ગેરહાજરીના આધારે કરવામાં આવે છે.
$1$. ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓમાં ત્રણ ગર્ભસ્તરો હોય છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર,મધ્ય ગર્ભસ્તર અને અંતઃ ગર્ભસ્તર.
$2$. દેહકોષ્ઠહીન પ્રાણીઓ એવા છે કે જેમાં શરીરની દીવાલ અને પાચનમાર્ગ વચ્ચે કોઈ દેહકોષ્ઠ (શરીરની ગુહા) હોતી નથી.
$3$. સમુદાય $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) એ પ્રાણીઓનો પ્રથમ સમૂહ છે જે ત્રિગર્ભસ્તરીય આયોજન દર્શાવે છે,પરંતુ તેમની પાસે સાચો દેહકોષ્ઠ હોતો નથી (દેહકોષ્ઠહીન).
$4$. $Ctenophora$ અને $Porifera$ દ્વિગર્ભસ્તરીય છે,અને $Annelida$ ત્રિગર્ભસ્તરીય છે પરંતુ દેહકોષ્ઠધારી છે.

(C) જ્યોત કોષો (flame cells) એ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળતા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન કોષો છે,જેમ કે $Planaria$ (પ્લેનેરિયા).
આ કોષો મુખ્યત્વે આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને ઉત્સર્જનનું કાર્ય કરે છે.
ગોળ કૃમિ (Aschelminthes) માં રેનેટ કોષો અથવા ઉત્સર્જન નલિકાઓ જોવા મળે છે.
કીડી (Arthropoda) માં માલ્પિઘિયન નલિકાઓ હોય છે.
અળસિયું (Annelida) માં ઉત્સર્ગિકાઓ (nephridia) દ્વારા ઉત્સર્જન થાય છે.

(A) પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) અને રોટિફર્સમાં વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન રચનાઓને જ્યોત કોષો (flame cells) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જેને પ્રોટોનેફ્રીડિયા પણ કહેવાય છે.
જ્યોત કોષો મુખ્યત્વે આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.
લીલી ગ્રંથિઓ ઝીંગા જેવા ક્રસ્ટેશિયન્સમાં જોવા મળે છે.
નેફ્રીડિયા એ અળસિયા અને અન્ય નૂપુરક (annelids) પ્રાણીઓના નલિકાકાર ઉત્સર્જન અંગો છે.
મેલ્પિઘિયન નલિકાઓ મોટાભાગના કીટકોના ઉત્સર્જન અંગો છે.

(B) પેરેન્કાઈમલ પરિભ્રમણ એ પેરેન્કાઈમા દ્વારા પ્રવાહીના વહનને સંદર્ભિત કરે છે,જે અદેહકોષ્ઠી (acoelomate) પ્રાણીઓના શરીરની ગુહામાં ભરાયેલું શિથિલ સંયોજક પેશી છે.
ચપટા કૃમિ (સમુદાય $Platyhelminthes$) એ અદેહકોષ્ઠી સજીવો છે જેમાં સાચી દેહકોષ્ઠ $(coelom)$ ગેરહાજર હોય છે.
આ સજીવોમાં,શરીરની દીવાલ અને પાચન માર્ગ વચ્ચેની જગ્યા પેરેન્કાઈમા કોષોથી ભરેલી હોય છે.
પોષક તત્વો અને ચયાપચયના નકામા પદાર્થો આ પેરેન્કાઈમલ પેશી દ્વારા વહન પામે છે,જેને પેરેન્કાઈમલ પરિભ્રમણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) વિધાન $I$ ખોટું છે કારણ કે $Hydra$ માં ચેતાજાળ (પ્રસરિત ચેતાતંત્ર) હોય છે અને તેમાં સેફાલિક ગેંગ્લિયનનો અભાવ હોય છે.
વિધાન $II$ સાચું છે કારણ કે $Planaria$ (ચપટા કૃમિ) માં આદિમ મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર જોવા મળે છે,જેમાં સેફાલિક ગેંગ્લિયન (મગજ) અને બે આયામ વેન્ટ્રલ નર્વ કોર્ડ્સ હોય છે જે ટ્રાન્સવર્સ કમિશર દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,જે સીડી જેવું ચેતાતંત્ર બનાવે છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. માનવ યકૃત કૃમિ (જેમ કે $Fasciola \ hepatica$ અથવા $Clonorchis \ sinensis$) એ પૃથુકૃમિ (phylum $Platyhelminthes$) સમુદાયના $Trematoda$ વર્ગમાં આવે છે. $Plasmodium$ એ પ્રજીવ (protozoan) છે,$Nematode$ એ અલગ સમુદાય (ગોળ કૃમિ) છે,અને $Wuchereria$ એ નેમેટોડ પરોપજીવી છે.

(C) આપેલ ફ્લો ચાર્ટ નીચેના લક્ષણો દર્શાવે છે:
$1$. સૃષ્ટિ: $Animalia$
$2$. આયોજનનું સ્તર: પેશી સ્તરીય આયોજન
$3$. સંમિતિ: દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ
$4$. દેહકોષ્ઠ: દેહકોષ્ઠરહિત (Acoelomate)
વિકલ્પોનું વિશ્લેષણ:
- $Hemichordata$: અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન,દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ,દેહકોષ્ઠી.
- $Aschelminthes$: અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન,દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ,કૂટદેહકોષ્ઠી.
- $Platyhelminthes$: અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન,દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ,દેહકોષ્ઠરહિત.
- $Ctenophora$: પેશી સ્તરીય આયોજન,અરિય સંમિતિ,દેહકોષ્ઠરહિત.
નોંધ: જોકે $Platyhelminthes$ માં અંગતંત્ર સ્તરીય આયોજન જોવા મળે છે,પરંતુ આપેલા વિકલ્પોમાંથી 'દેહકોષ્ઠરહિત' અને 'દ્વિપાર્શ્વસ્થ' લક્ષણો ધરાવતો એકમાત્ર સમુદાય $Platyhelminthes$ છે. તેથી,$Platyhelminthes$ એ સૌથી યોગ્ય ઉત્તર છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
જ્યોત કોષો (જેને પ્રોટોનેફ્રીડિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયના સભ્યોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન રચનાઓ છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે આસૃતિનિયમન (પાણી અને ક્ષારનું સંતુલન જાળવવું) અને શરીરમાંથી નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોના નિકાલ માટે જવાબદાર છે.