Phylum-Platyhelminthes Questions in Gujarati

(B) ત્રિગર્ભસ્તરી પ્રાણીઓ એવા છે જે ગર્ભીય વિકાસ દરમિયાન ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર,મધ્ય ગર્ભસ્તર અને અંતઃ ગર્ભસ્તર.
$1$. સછિદ્ર અને કોષ્ઠાંત્રિ દ્વિગર્ભસ્તરી છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ માત્ર બે ગર્ભસ્તરો (બાહ્ય અને અંતઃ ગર્ભસ્તર) ધરાવે છે.
$2$. ઉત્ક્રાંતિના ક્રમમાં પૃથુકૃમિ (ચપટા કૃમિ) એ પ્રાણીઓનો પ્રથમ સમૂહ છે જે બાહ્ય અને અંતઃ ગર્ભસ્તરની વચ્ચે ત્રીજું ગર્ભસ્તર,એટલે કે મધ્ય ગર્ભસ્તર વિકસાવે છે.
$3$. તેથી,પૃથુકૃમિ એ ત્રિગર્ભસ્તરી આયોજન દર્શાવતો સૌ પ્રથમ સમુદાય છે.

(A) સમૂહ $Platyhelminthes$ ને સામાન્ય રીતે ચપટી કૃમિઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તેમનું શરીર પૃષ્ઠવક્ષ બાજુએથી ચપટું હોય છે. $Planaria$ એ $Platyhelminthes$ સમૂહ (વર્ગ $Turbellaria$) માં આવે છે. $Hydra$ એ $Cnidaria$ સમૂહમાં,$Ascaris$ એ $Aschelminthes$ (ગોળ કૃમિ) સમૂહમાં અને $Earthworm$ એ $Annelida$ સમૂહમાં આવે છે.

(B) અદેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ એવા પ્રાણીઓ છે જેમાં પાચનમાર્ગ અને શરીરની બહારની દીવાલ વચ્ચે દેહકોષ્ઠ (coelom) નો અભાવ હોય છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) અદેહકોષ્ઠી છે.
$Nematoda$ (સૂત્રકૃમિ) કૂટદેહકોષ્ઠી છે,જ્યારે $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રિ) દ્વિગર્ભસ્તરીય છે અને તેમાં સાચો દેહકોષ્ઠ હોતો નથી. $Annelida$ (નુપૂરક) સાચા દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે.

(A) $\text{પટ્ટીકૃમિ}$ (જે સમુદાય $Platyhelminthes$ માં આવે છે) એ અંતઃપરપજીવી છે જે તેના યજમાનના આંતરડામાં રહે છે. તે યજમાનના શરીરમાંથી અગાઉથી પાચિત પોષકતત્વોને સીધા તેની શરીરની સપાટી દ્વારા શોષી લેતું હોવાથી, તેમાં પાચનતંત્રનો અભાવ હોય છે। $\text{કરમિયા}$ (સમુદાય $Aschelminthes$) માં સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર હોય છે। $\text{સમુદ્રફુલ}$ (સમુદાય $Cnidaria$) માં અપૂર્ણ પાચનતંત્ર હોય છે જેમાં એક જ છિદ્ર હોય છે। $\text{રેતીકીડા}$ (સમુદાય $Annelida$) માં સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર હોય છે।

(C) $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયના સજીવો અપૂર્ણ પાચનતંત્ર ધરાવે છે.
અપૂર્ણ પાચનતંત્રનો અર્થ એ છે કે તેમાં માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
વધુમાં,ઘણા પૃથુકૃમિઓમાં પાચનગુહા અત્યંત શાખીત હોય છે,જે શરીરના તમામ ભાગોમાં પોષક તત્વોના વિતરણમાં મદદ કરે છે,કારણ કે તેમાં પરિવહન તંત્રનો અભાવ હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન માટે જવાબદાર વિશિષ્ટ કોષોને $Flame \ cells$ (જ્યોતકોષો) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જેને $Protonephridia$ પણ કહેવાય છે.
આ કોષો શરીરના પ્રવાહીને ગાળીને ચયાપચયની નકામી નીપજોને ઉત્સર્ગ છિદ્ર દ્વારા બહાર કાઢવાનું કાર્ય કરે છે.
$Renal \ corpuscles$ પૃષ્ઠવંશીઓમાં,$Malpighian \ tubules$ કીટકોમાં અને $Nephridia$ નૂપુરક (Annelida) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.

(C) $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાય અંગસ્તરીય આયોજન,ત્રિગર્ભસ્તરીય શરીર અને દ્વિપાર્શ્વ સમમિતિ ધરાવે છે.
તેઓ મુખ્યત્વે મનુષ્યો સહિતના પ્રાણીઓમાં અંત:પરોપજીવી તરીકે જોવા મળે છે.
તેમાં લિંગભેદ જોવા મળતો નથી (ઉભયલિંગી),અંત:ફલન થાય છે અને વિકાસ ઘણી ડિંભ અવસ્થાઓ દ્વારા પરોક્ષ રીતે થાય છે.
જોકે,તેઓ 'એકાંતરજનન' (metagenesis) દર્શાવતા નથી. એકાંતરજનન એ $Cnidaria$ (કોષ્ઠાંત્રી) સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે (દા.ત.,$Obelia$),જેમાં પૉલિપ સ્વરૂપ મેડ્યુસા સ્વરૂપ સાથે એકાંતરે જોવા મળે છે. તેથી,વિકલ્પ $C$ ખોટો છે.

(B) પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં ચપટા કૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે.
$A$. ફાયલેરિયા કૃમિ $(Wuchereria)$ એ સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$B$. યકૃત કૃમિ ($Fasciola$ $hepatica$) એ પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$C$. પરવાળા એ કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria) સમુદાયના સભ્યો છે.
$D$. અળસિયું $(Pheretima)$ એ નૂપુરક (Annelida) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) $Planaria$, યકૃતકૃમિ અને પટ્ટીકૃમિનું જૂથ સુસંગત છે કારણ કે આ ત્રણેય સજીવો પૃથુકૃમિ $(Platyhelminthes)$ સમુદાયમાં આવે છે.
$Planaria$ એ $Turbellaria$ વર્ગમાં આવે છે.
યકૃતકૃમિ $(Fasciola)$ એ $Trematoda$ વર્ગમાં આવે છે.
પટ્ટીકૃમિ $(Taenia)$ એ $Cestoda$ વર્ગમાં આવે છે.
આ તમામ સજીવો પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએ ચપટા, દેહકોષ્ઠવિહીન અને ત્રિગર્ભસ્તરીય હોવાના સામાન્ય લક્ષણો ધરાવે છે.

(B) $1$. ગરોળી (સરીસૃપ) માં ત્રણ ખંડોવાળું હૃદય હોય છે (મગર સિવાય). તેથી,$A$ ખોટું છે.
$2$. યકૃતકૃમિ (Fasciola hepatica) એ પૃથુકૃમિ સમુદાયનું પ્રાણી છે,અને તેમાં ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન માટે જ્યોતકોષો આવેલા હોય છે. તેથી,$B$ સાચું છે.
$3$. પ્લેટીપસ (સસ્તન) માં ડાબી બાજુની મહાધમની કમાન હોય છે,જમણી નહીં. તેથી,$C$ ખોટું છે.
$4$. દેડકો (ઉભયજીવી) ની ત્વચા ભીની હોય છે અને તેના પર વાળ હોતા નથી; વાળ એ સસ્તન પ્રાણીઓનું લક્ષણ છે. તેથી,$D$ ખોટું છે.

(C) $\text{પટ્ટીકૃમિ}$ (વર્ગ $Cestoda$, સમુદાય $Platyhelminthes$) માં પાચનતંત્રનો અભાવ હોય છે.
$\text{પટ્ટીકૃમિ}$ એ અંતઃપરજીવી છે જે યજમાનના આંતરડામાં રહે છે.
તેઓ યજમાનના આંતરડામાંથી પાચિત પોષકતત્વોને સીધા જ તેમની શરીરની સપાટી દ્વારા શોષી લે છે.
તેથી, તેમને કોઈ વિશિષ્ટ પાચનતંત્રની જરૂર હોતી નથી.

(A) અપૂર્ણ પાચનતંત્રમાં એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ પ્રકારનું પાચનતંત્ર સમુદાય $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) નું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Fasciola$ (યકૃતકૃમિ) એ $Platyhelminthes$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$Ascaris$ (સૂત્રકૃમિ),$Pheretima$ (નૂપુરક) અને $Periplaneta$ (સંધિપાદ) બધામાં મુખ અને મળદ્વાર ધરાવતું સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર જોવા મળે છે.

(C) લિંગભેદ એટલે એક જ જાતિના નર અને માદા વચ્ચે જોવા મળતા સ્પષ્ટ બાહ્યાકાર તફાવતો.
$Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયના મોટાભાગના સજીવો ઉભયલિંગી (hermaphrodites) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો એક જ સજીવમાં હાજર હોય છે.
તેઓ ઉભયલિંગી હોવાથી,તેમાં લિંગભેદ જોવા મળતો નથી.
તેની સરખામણીમાં,$Annelida$,$Amphibia$ અને $Mollusca$ સમુદાયોમાં સામાન્ય રીતે એકલિંગી (dioecious) સજીવો હોય છે,જેમાં નર અને માદાને બાહ્યાકાર રીતે અલગ ઓળખી શકાય છે.

(A) દેહકોષ્ઠ વગરના (acoelomate) પ્રાણીઓ એવા છે કે જેમના શરીરની દીવાલ અને પાચનમાર્ગ વચ્ચે કોઈ દેહકોષ્ઠ (body cavity) હોતું નથી.
$1$. પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) એ દેહકોષ્ઠ વગરના પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે પ્રવાહીથી ભરેલી દેહકોષ્ઠ હોતી નથી.
$2$. નુપૂરક (Annelida),સંધિપાદ (Arthropoda) અને શૂળત્વચી (Echinodermata) એ બધા દેહકોષ્ઠધારી પ્રાણીઓ છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે મધ્યગર્ભસ્તર (mesoderm) દ્વારા આવરિત સાચી દેહકોષ્ઠ હોય છે.

(C) જ્યારે શરીરમાં માત્ર એક જ છિદ્ર હોય જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે, ત્યારે તેને અપૂર્ણ પાચનતંત્ર કહેવામાં આવે છે.
$Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયના સજીવોમાં, જેમ કે $\text{પટ્ટીકૃમિ}$ $(Taenia)$, પાચનતંત્ર અપૂર્ણ હોય છે અથવા ગેરહાજર હોય છે (કારણ કે $\text{પટ્ટીકૃમિ}$ પોષકતત્વોનું શોષણ સીધું તેમની શરીરની સપાટી દ્વારા કરે છે).
$\text{અળસિયાં}$ $(Annelida)$, $\text{વંદા}$ $(Arthropoda)$ અને $\text{કરમિયાં}$ $(Aschelminthes)$ માં સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર હોય છે જેમાં બે અલગ છિદ્રો (મુખ અને મળદ્વાર) આવેલા હોય છે.

(C) $1$. વિકલ્પ $A$ માં, $Hyalonema$ એ $Porifera$ સમુદાયનું પ્રાણી છે, $Mollusca$ નું નહીં。
$2$. વિકલ્પ $B$ માં, $Spongilla$ એ $Porifera$ અને $Plasmodium$ એ $Protozoa$ (Protista) સમુદાયના છે, $Arthropoda$ ના નહીં。
$3$. વિકલ્પ $C$ માં, પ્લેનેરિયા, યકૃતકૃમિ $(Fasciola)$ અને પટ્ટીકૃમિ $(Taenia)$ ત્રણેય $Platyhelminthes$ સમુદાયના સભ્યો છે. આ સાચી જોડી છે。
$4$. વિકલ્પ $D$ માં, કરચલો એ $Arthropoda$ સમુદાયનું પ્રાણી છે, $Protozoa$ નું નહીં。

(C) $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) સમુદાયના સજીવો પૃષ્ઠ-વક્ષ બાજુએથી ચપટાં હોય છે,તેથી તેમને સામાન્ય રીતે 'ચપટા કૃમિ' (flatworms) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ પ્રાણીઓ ત્રિગર્ભસ્તરીય,દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતા અને અદેહકોષ્ઠી (દેહકોષ્ઠનો અભાવ) હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(A) જ્યોતકોષો (જેને પ્રોટોનેફ્રીડિયા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ પૃષ્ઠવંશી ન હોય તેવા સરળ મીઠા પાણીના અપૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓ,જેમ કે પૃથુકૃમિ (સમૂહ $Platyhelminthes$) માં જોવા મળતા વિશિષ્ટ ઉત્સર્જન કોષો છે.
તેમનું મુખ્ય કાર્ય આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને શરીરમાંથી નાઈટ્રોજનયુક્ત ઉત્સર્ગ દ્રવ્યોનો નિકાલ કરવાનું છે.
તેથી,તેઓ સીધી રીતે ઉત્સર્જનતંત્ર સાથે સંકળાયેલા છે.

(C) $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) માં પાચનતંત્રનો અભાવ હોય છે,જે $Platyhelminthes$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
આ સજીવો અંતઃપરપજીવી છે જે યજમાનના આંતરડામાં રહે છે.
તેઓ એવા વાતાવરણમાં રહે છે જ્યાં ખોરાક યજમાન દ્વારા પહેલેથી જ પાચિત હોય છે,તેથી તેઓ તેમના શરીરની સપાટી દ્વારા સીધા જ પોષક તત્વોનું શોષણ કરે છે.
આથી,તેમને વિશિષ્ટ પાચનતંત્રની જરૂર હોતી નથી.

(A) યકૃતિકૃમિ (Liver fluke),જેમ કે $Fasciola$ $hepatica$,એ $Platyhelminthes$ સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
આ સજીવો મુખ્યત્વે અંતઃપરોપજીવી (endoparasites) હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ તેમના યજમાનના શરીરની અંદર (સામાન્ય રીતે સસ્તન પ્રાણીઓની પિત્ત નળીઓમાં) રહે છે.
તેઓ પરોપજીવી જીવનશૈલી માટે વિશિષ્ટ અનુકૂલનો ધરાવે છે,જેમ કે જોડાવા માટે અંકુશ (hooks) અને ચૂષકો (suckers),અને યજમાનના પાચક ઉત્સેચકોથી બચવા માટે જાડું આવરણ (tegument).
તેથી,તેઓ અંતઃપરોપજીવી જીવન ગુજારે છે.

(C) પટ્ટીકૃમિ $(Platyhelminthes)$ માં ઉત્સર્જન તંત્ર વિશિષ્ટ કોષોનું બનેલું હોય છે જેને જ્યોતકોષો (Flame cells) કહેવામાં આવે છે.
આ કોષો મુખ્યત્વે આશૃતિનિયમન (osmoregulation) અને ઉત્સર્જન માટે જવાબદાર છે.
જ્યોતકોષો શરીરના પ્રવાહીમાંથી ચયાપચયના નકામા પદાર્થોને ગાળીને ઉત્સર્ગ નલિકાઓના તંત્ર દ્વારા શરીરની બહાર કાઢવાનું કાર્ય કરે છે.
દંશકોષો એ $Cnidaria$ સમુદાયના સજીવોનું લક્ષણ છે,અને માલ્પિધિયન નલિકાઓ એ કીટકો $(Arthropoda)$ માં જોવા મળતા ઉત્સર્જન અંગો છે.

(B) પૃથુકુમિ $(Platyhelminthes)$ સમુદાયમાં ઘણા પરોપજીવી સજીવોનો સમાવેશ થાય છે,જેમ કે પટ્ટીકૃમિ ($Taenia$ - ટેનિયા).
આ પરોપજીવી પૃથુકુમિઓમાં તેમના અગ્ર ભાગે (સ્કૉલેક્સ) અંકુશ $(Hooks)$ અને ચૂષકો જેવી વિશિષ્ટ રચનાઓ હોય છે,જે તેમને યજમાનના શરીર સાથે મજબૂતીથી ચોંટવામાં મદદ કરે છે.
વજ્રકેશ અને અભિચરણો સામાન્ય રીતે નૂપુરક $(Annelida)$ સમુદાયમાં જોવા મળે છે,અને મુખાંગો એ પરોપજીવી પૃથુકુમિઓની ચોંટવાની ક્રિયા માટે વિશિષ્ટ રચનાઓ નથી.

(D) યકૃતકૃમિ ($Fasciola$ $hepatica$) એ પૃથુકૃમિ $(Platyhelminthes)$ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
$1$. ઉત્સર્જન જ્યોતકોષો (flame cells) દ્વારા થાય છે,જે આ સમુદાયનું લાક્ષણિક લક્ષણ છે.
$2$. તેઓ યજમાન સાથે ચોંટવા માટે હૂક અને ચૂષકો ધરાવે છે.
$3$. તેઓ ઉભયલિંગી છે,એટલે કે નર અને માદા પ્રજનન અંગો એક જ સજીવમાં જોવા મળે છે.
$4$. તેઓ અપૂર્ણ પાચનતંત્ર ધરાવે છે (એક જ છિદ્ર મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે),અથવા કેટલાક પરોપજીવી સ્વરૂપોમાં તે ગેરહાજર હોય છે. તેથી,'સંપૂર્ણ પાચનતંત્ર' તેમને લાગુ પડતું નથી.

(B) સમુદાય $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) ના પ્રાણીઓમાં અપૂર્ણ પાચનમાર્ગ જોવા મળે છે.
આનો અર્થ એ છે કે તેમની પાસે શરીરની બહાર એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેની સામે,$Porifera$ માં સાચો પાચનમાર્ગ હોતો નથી,જ્યારે $Aschelminthes$ અને $Annelida$ માં બે અલગ છિદ્રો (મુખ અને મળદ્વાર) ધરાવતો પૂર્ણ પાચનમાર્ગ હોય છે.

(D) અપૂર્ણ પાચનતંત્ર એટલે એવું પાચનતંત્ર જેમાં શરીરની બહાર ખુલતું માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે,જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
પ્લેનેરિયા (પૃથુકૃમિ સમુદાયનું પ્રાણી) અત્યંત શાખીત જઠર-વાહિની ગુહા (gastrovascular cavity) ધરાવે છે,જે અપૂર્ણ પાચનતંત્ર તરીકે કાર્ય કરે છે.
સમુદ્રફૂલ (Cnidaria) પણ અંધકોષ્ઠ (blind-sac) પ્રકારનું શરીર આયોજન ધરાવે છે,પરંતુ પ્લેનેરિયા એ શાખીત અને અપૂર્ણ પાચનતંત્ર માટેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

(C) પૃથુકૃમિ $(Platyhelminthes)$ સમુદાયના પ્રાણીઓમાં અપૂર્ણ પાચનતંત્ર જોવા મળે છે.
આ પાચનતંત્રમાં અન્નમાર્ગમાં માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે,એટલે કે તેમાં અલગ મળદ્વારનો અભાવ હોય છે.
કેટલીક પરોપજીવી જાતિઓ,જેમ કે $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ),માં પાચનતંત્ર સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે કારણ કે તેઓ યજમાનના શરીરમાંથી સીધા પોષકતત્વોનું શોષણ કરે છે.
તેથી,એ વિધાન કે 'અન્નમાર્ગ મળદ્વાર ધરાવે છે' તે ખોટું છે.

(A) પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયના પ્રાણીઓમાં પાચનતંત્ર અપૂર્ણ હોય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં શરીરની બહાર ખુલતું માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ એક જ છિદ્રનો ઉપયોગ ખોરાક ગ્રહણ કરવા અને નકામા પદાર્થોનો ત્યાગ કરવા માટે થાય છે.
તેથી,વિધાન $A$ સાચું છે કારણ કે પાચનમાર્ગ અપૂર્ણ છે.
કારણ $R$ પણ સાચું છે અને તે વિધાન $A$ ની સાચી સમજૂતી આપે છે.

(A) પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) અને સૂત્રકૃમિ (Nematoda) સમુદાયના પરોપજીવી પ્રાણીઓ યજમાનના શરીરની અંદર રહે છે,જ્યાં તેઓ પાચક ઉત્સેચકો અને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓના સંપર્કમાં આવે છે.
આ ઉત્સેચકો અને યજમાનની રોગપ્રતિકારક શક્તિથી પોતાનું રક્ષણ કરવા માટે,તેમના શરીરની ફરતે એક જાડું,પ્રતિરોધક અને નિર્જીવ આવરણ આવેલું હોય છે જેને $Cuticle$ (ક્યુટિકલ) કહેવામાં આવે છે.
$Cuticle$ તેમને બંધારણીય આધાર પૂરો પાડે છે અને યજમાનના પાચક રસો સામે રક્ષણાત્મક કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે.

(A) ત્રિગર્ભસ્તરી પ્રાણીઓ તે છે જે ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) ત્રિગર્ભસ્તરી છે પરંતુ તે અદેહકોષ્ઠી છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં દેહકોષ્ઠ (શરીરની ગુહા) નો અભાવ હોય છે.
$Aschelminthes$ (સૂત્રકૃમિ) કૂટદેહકોષ્ઠી છે,જ્યારે $Annelida$ (નુપૂરક) અને $Arthropoda$ (સંધિપાદ) સાચા દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે.

(D) નુપૂરક સમુદાયના પ્રાણીઓ ($Phylum$ $Annelida$) સાચા દેહકોષ્ઠની હાજરી ધરાવે છે,એટલે કે તેઓ દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે. તેની સરખામણીમાં,પૃથુકૃમિ સમુદાયના પ્રાણીઓ ($Phylum$ $Platyhelminthes$) અદેહકોષ્ઠી છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની શરીરની દીવાલ અને પાચનમાર્ગ વચ્ચે કોઈ દેહકોષ્ઠ (શરીરગુહા) હોતી નથી. તેથી,દેહકોષ્ઠનો અભાવ એ પૃથુકૃમિમાં જોવા મળતું મુખ્ય લક્ષણ છે જે નુપૂરક સમુદાયના દેહકોષ્ઠી લક્ષણથી વિપરીત છે.

(A) ત્રિગર્ભસ્તરીય પ્રાણીઓ એવા છે જે ત્રણ ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) ત્રિગર્ભસ્તરીય છે પરંતુ તે અદેહકોષ્ઠી છે,જેનો અર્થ છે કે તેમાં દેહકોષ્ઠ (શરીરની ગુહા) ગેરહાજર હોય છે.
$Annelida$ (નુપૂરક) અને $Arthropoda$ (સંધિપાદ) દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે.
$Aves$ (વિહગ) પણ દેહકોષ્ઠી પ્રાણીઓ છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Platyhelminthes$ (પૃથુકૃમિ) છે.

(C) ત્રિગર્ભસ્તરીય રચના એટલે ભ્રૂણીય વિકાસ દરમિયાન ત્રણ ગર્ભસ્તરોની હાજરી: બાહ્યસ્તર (ectoderm),મધ્યસ્તર (mesoderm) અને અંતઃસ્તર (endoderm).
સછિદ્ર અને કોષ્ઠાંત્રી સમુદાયના પ્રાણીઓ દ્વિગર્ભસ્તરીય છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે માત્ર બે જ ગર્ભસ્તરો હોય છે.
ઉત્ક્રાંતિના ક્રમમાં પૃથુકૃમિ (ચપટા કૃમિ) એ સૌ પ્રથમ સમુદાય છે જે ત્રિગર્ભસ્તરીય શરીર રચના દર્શાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) પ્રાણીઓના આયોજનને કોષીય,પેશીય,અંગ અને અંગતંત્ર સ્તરે વર્ગીકૃત કરી શકાય છે.
$1$. સછિદ્ર (Porifera) કોષીય સ્તરનું આયોજન દર્શાવે છે.
$2$. કોષ્ઠાંત્રી (Cnidaria) અને કંકધરા (Ctenophora) પેશીય સ્તરનું આયોજન દર્શાવે છે.
$3$. પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) એ પ્રથમ સમુદાય છે જે અંગ સ્તરનું આયોજન દર્શાવે છે,પરંતુ તેમાં સંપૂર્ણ અંગતંત્રનો અભાવ હોય છે (દા.ત.,તેમાં સંપૂર્ણ પાચનમાર્ગ હોતો નથી).
$4$. સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes) થી મેરુદંડી (Chordata) સુધીના સમુદાયો અંગતંત્ર સ્તરનું આયોજન દર્શાવે છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી પૃથુકૃમિ એવો સમુદાય છે જેમાં સંપૂર્ણ અંગતંત્રનો અભાવ હોય છે.

(C) આકૃતિમાં $Planaria$ (પ્લેનેરિયા) દર્શાવેલ છે,જે પૃષ્ઠવંશી સમુદાય પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ (ચપટા કૃમિ) માં આવે છે.
$Planaria$ એ મુક્તજીવી ચપટા કૃમિનું જાણીતું ઉદાહરણ છે.
યકૃતકૃમિ $(Fasciola)$ અથવા પટ્ટીકૃમિ $(Taenia)$ જેવા અન્ય ચપટા કૃમિઓથી વિપરીત,જે પરોપજીવી છે,$Planaria$ મીઠા પાણીના પર્યાવરણમાં રહે છે અને તેમાં પુનઃસર્જનની ઉચ્ચ ક્ષમતા જોવા મળે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $Planaria$ છે અને તેનો વસવાટ મુક્તજીવી છે.

(B) $Planaria$ (પ્લેનેરિયા) માં પુનઃસર્જનની ક્ષમતા ખૂબ જ વધારે હોય છે. તેમાં એપિમોર્ફોસિસ (epimorphosis),જેમાં ગુમ થયેલા ભાગોનું નિર્માણ થાય છે,અને મોર્ફેલેક્સિસ (morphallaxis),જેમાં શરીરના એક ટુકડામાંથી આખું શરીર ફરીથી ઉત્પન્ન થઈ શકે છે,બંને પ્રક્રિયાઓ જોવા મળે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે. $Fasciola$ (પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ સમુદાયના સભ્ય) માં શરીરનું આયોજન 'બ્લાઈન્ડ સેક' (અંધ કોથળી) પ્રકારનું હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે પાચનતંત્રમાં માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ (ખોરાક લેવા માટે) અને મળદ્વાર (અપાચિત કચરો બહાર કાઢવા માટે) બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેની સરખામણીમાં,$Octopus$,$Asterias$ અને $Ascidia$ જેવા સજીવોમાં સંપૂર્ણ પાચનમાર્ગ હોય છે જેમાં બે અલગ-અલગ છિદ્રો (મુખ અને મળદ્વાર) આવેલા હોય છે.

(A) ત્રિગર્ભસ્તરીય $(Triploblastic)$ એ એવી સ્થિતિ છે જે એવા પ્રાણીનું વર્ણન કરે છે જેનું શરીર ત્રણ ગર્ભસ્તરોનું બનેલું હોય છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર $(ectoderm)$,મધ્ય ગર્ભસ્તર $(mesoderm)$ અને અંતઃ ગર્ભસ્તર $(endoderm)$.
$Platyhelminthes$ સમુદાયથી લઈને $Chordata$ સમુદાય સુધીના મોટાભાગના બહુકોષીય પ્રાણીઓ ત્રિગર્ભસ્તરીય હોય છે.
ચપટા કૃમિ ($Platyhelminthes$ સમુદાય) એ ત્રિગર્ભસ્તરીય આયોજન દર્શાવતા પ્રાણીઓનો પ્રથમ સમૂહ છે.
$Ctenophores$,વાદળી ($Porifera$ સમુદાય) અને પરવાળા ($Cnidaria$ સમુદાય) દ્વિગર્ભસ્તરીય $(diploblastic)$ છે,જેનો અર્થ છે કે તેઓ માત્ર બે ગર્ભસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્ય ગર્ભસ્તર અને અંતઃ ગર્ભસ્તર.

(A) માનવ લીવર ફ્લુક,$Fasciola \ hepatica$,તેના જીવનચક્રને પૂર્ણ કરવા માટે બે મધ્યવર્તી યજમાનની જરૂર પડે છે.
$1$. પ્રાથમિક યજમાન મનુષ્ય અથવા અન્ય સસ્તન પ્રાણી છે (અંતિમ યજમાન).
$2$. પ્રથમ મધ્યવર્તી યજમાન મીઠા પાણીની ગોકળગાય છે (દા.ત.,$Lymnaea$ પ્રજાતિ).
$3$. બીજો મધ્યવર્તી યજમાન જલીય વનસ્પતિ છે (દા.ત.,વોટરક્રેસ),જે મેટાકર્સેરિયા અવસ્થા માટે વાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) સાચું પુનઃસર્જન (True regeneration) એ સજીવની ગુમાવેલા અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત શરીરના ભાગોને બાકી રહેલા પેશીઓમાંથી ફરીથી ઉગાડવાની ક્ષમતા છે.
$Planaria$ (એક ચપટા કૃમિ) માં આ પ્રક્રિયા ખૂબ જ વિકસિત છે. જો $Planaria$ ના શરીરને ઘણા ટુકડાઓમાં કાપવામાં આવે,તો દરેક ટુકડો સંપૂર્ણ અને કાર્યક્ષમ સજીવ તરીકે પુનઃસર્જિત થઈ શકે છે.
જ્યારે ગરોળી જેવા અન્ય સજીવો પૂંછડી ફરીથી ઉગાડી શકે છે,પરંતુ આ ક્ષમતા મર્યાદિત છે અને તેને $Planaria$ માં જોવા મળતી વ્યાપક પુનઃસર્જન ક્ષમતાની તુલનામાં જૈવિક દ્રષ્ટિએ 'સાચું' પુનઃસર્જન ગણવામાં આવતું નથી.

(A) પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ સમુદાયના પ્રાણીઓ દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતા,ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠરહિત (શરીરમાં દેહકોષ્ઠનો અભાવ) હોય છે.
લીવર ફ્લુક (Fasciola hepatica) એ પ્લેટીહેલ્મિન્થેસ સમુદાયનું પ્રાણી છે.
ઓરેલિયા અને એડમ્સિયા એ નિડેરિયા (Cnidaria) સમુદાયના પ્રાણીઓ છે,જે અરીય સંમિતિ ધરાવતા અને દ્વિગર્ભસ્તરીય હોય છે.
લોકસ્ટા એ આર્થ્રોપોડા સમુદાયનું પ્રાણી છે,જે દ્વિપાર્શ્વસ્થ સંમિતિ ધરાવતું,ત્રિગર્ભસ્તરીય અને દેહકોષ્ઠી (coelomate) હોય છે.

(C) $Taenia$ અને $Fasciola$ એ $Platyhelminthes$ સમુદાયના સજીવો છે.
આ સજીવો ચપટા કૃમિ છે જે પોષણ મેળવવા માટે તેમના યજમાનના શરીરની અંદર રહે છે.
તેઓ યજમાનના શરીરની અંદર રહેતા હોવાથી,તેમને અંતઃપરોપજીવી તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેઓ સ્વયંપોષી નથી કારણ કે તેઓ પોતાનો ખોરાક જાતે બનાવી શકતા નથી,અને તેઓ બાહ્ય પરોપજીવી નથી કારણ કે તેઓ યજમાનની બાહ્ય સપાટી પર રહેતા નથી.

(B) $Fasciola$ (લીવર ફ્લુક) એ $Platyhelminthes$ (ચપટા કૃમિ) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
આ સજીવોમાં અપૂર્ણ પાચનતંત્ર જોવા મળે છે,જેનો અર્થ છે કે તેમની પાસે માત્ર એક જ છિદ્ર હોય છે જે મુખ અને મળદ્વાર બંને તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેમની પાસે ખોરાક ગ્રહણ કરવા અને ઉત્સર્જન કરવા માટે અલગ-અલગ છિદ્રો ધરાવતું સંપૂર્ણ પાચનમાર્ગ હોતું નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) $Taenia$ $solium$ (પોર્ક ટેપવોર્મ) ના જીવનચક્રમાં બે યજમાન હોય છે. પ્રાથમિક યજમાન મનુષ્ય છે અને દ્વિતીય (મધ્યવર્તી) યજમાન ડુક્કર છે.
મનુષ્યના આંતરડામાં,ઈંડા મુક્ત થાય છે અને મળ દ્વારા બહાર નીકળે છે. જ્યારે ડુક્કર (દ્વિતીય યજમાન) આ ઈંડાનું સેવન કરે છે,ત્યારે ભ્રૂણ (ઓન્કોસ્ફીયર) બહાર આવે છે અને સ્નાયુઓમાં સ્થળાંતર કરે છે.
ડુક્કરના સ્નાયુઓમાં,ઓન્કોસ્ફીયર એક મૂત્રાશય જેવી લાર્વા અવસ્થામાં વિકસે છે જેને $Cysticercus$ $cellulosae$ (બ્લેડર વોર્મ) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,દ્વિતીય યજમાનમાં ટેનીયાનું વહન ઓન્કોસ્ફીયર સ્વરૂપે થાય છે,જે પછી $Cysticercus$ અવસ્થામાં વિકસે છે.

(A) $Cysticercus$ (બ્લેડર વોર્મ) એ પટ્ટીકૃમિ (મુખ્યત્વે $Taenia$ $solium$) ના જીવનચક્રની એક ડિંભીય અવસ્થા છે.
તે મધ્યસ્થ યજમાન (ડુક્કર) દ્વારા અંતઃગ્રહણ કર્યા પછી $Oncosphere$ ડિંભમાંથી વિકસે છે.
આ ડિંભ યજમાનના સ્નાયુઓમાં કોથળી જેવી રચના બનાવે છે જે પ્રવાહીથી ભરેલી હોય છે,તેથી તેને 'બ્લેડર વોર્મ' કહેવામાં આવે છે.

(A) ચપટાં કૃમિ (સમુદાય પ્લેટીહેલ્મિન્થિસ),જેમ કે $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) માં,ઉત્સર્જન અને આશૃતિનિયમન માટે વપરાતા વિશિષ્ટ કોષોને જ્યોત કોષો (Flame cells) અથવા આદિ ઉત્સર્ગિકાઓ (Protonephridia) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જ્યોત કોષો શરીરના પ્રવાહીમાંથી ચયાપચયના નકામા પદાર્થોને ગાળીને ઉત્સર્ગ નલિકા તંત્ર દ્વારા શરીરની બહાર કાઢવાનું કાર્ય કરે છે.
માલ્પિધિયન નલિકાઓ કીટકોમાં જોવા મળે છે,અને હરિત ગ્રંથિઓ (એન્ટેનરી ગ્રંથિઓ) સ્તરકવચી (Crustaceans) પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે.

(D) $Taenia$ (પટ્ટીકૃમિ) એ ઉભયલિંગી સજીવ છે.
તેના જીવનચક્રમાં,પ્રોગ્લોટીડ્સ એવા ખંડો છે જે સ્કોલેક્સ (અગ્ર ભાગ) થી દૂર જતાં પરિપક્વ થાય છે.
અગ્ર પ્રોગ્લોટીડ્સ અપરિપક્વ હોય છે.
મધ્ય પ્રોગ્લોટીડ્સ પરિપક્વ હોય છે અને તેમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો આવેલા હોય છે (ઉભયલિંગી).
પશ્ચ પ્રોગ્લોટીડ્સ ગર્ભિત હોય છે,જેમાં ફલિત ઈંડા હોય છે.
તેથી,પરિપક્વ પ્રોગ્લોટીડ્સમાં નર અને માદા બંને પ્રજનન અંગો જોવા મળે છે.

(C) $Taenia$ $saginata$,જેને સામાન્ય રીતે બીફ ટેપવોર્મ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તે મનુષ્યોને ચેપ લગાડતો પરોપજીવી છે.
તેના જીવનચક્રમાં પ્રાથમિક મધ્યસ્થ યજમાન ગાય-બળદ ($Bos$ $taurus$) છે,ભૂંડ નહીં.
$Taenia$ $saginata$ ના સ્કોલેક્ષ પર ચાર ચૂષકો હોય છે,પરંતુ તેમાં રોસ્ટેલમ અને રોસ્ટેલર હુક્સનો અભાવ હોય છે.
તેથી,રોસ્ટેલર હુક્સ ગેરહાજર છે તે વિધાન સાચું છે.

(A) પૃથુકૃમિ (Platyhelminthes) સમુદાયમાં ચપટા કૃમિઓનો સમાવેશ થાય છે.
સીસ્ટોસોમા (Schistosoma) એ પૃથુકૃમિ સમુદાયના ટ્રેમેટોડા (Trematoda) વર્ગનું પ્રાણી છે.
ટ્રાયપેનાસોમા (Trypanosoma) એ પ્રજીવ (Protozoa) સમુદાયનું સજીવ છે.
પ્લાઝમોડિયમ (Plasmodium) પણ પ્રજીવ (Protozoa) સમુદાયનું સજીવ છે.
વુકેરેરિયા (Wuchereria) એ સૂત્રકૃમિ (Aschelminthes અથવા Nematoda) સમુદાયનું પ્રાણી છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) યકૃતકૃમિ ($Fasciola$ $hepatica$) ના જીવનચક્રમાં બે યજમાન હોય છે.
$1$. પ્રાથમિક યજમાન ઘેટું અથવા મનુષ્ય (પૃષ્ઠવંશી) છે,અને મધ્યવર્તી યજમાન ગોકળગાય (મૃદુકાય) છે.
$2$. $Miracidium$ (મિરાસીડીયમ) ડિંભ મધ્યવર્તી યજમાન (ગોકળગાય) ને ચેપ લગાડે છે જેથી તેનો વિકાસ આગળ વધી શકે.
$3$. ગોકળગાયની અંદર વિવિધ તબક્કાઓ ($Sporocyst$,$Redia$,$Cercaria$) માંથી પસાર થયા પછી,$Cercaria$ (સરકારિયા) ડિંભ બહાર આવે છે અને જલીય વનસ્પતિઓ પર કોથળી બનાવીને $Metacercaria$ (મેટાસરકારિયા) તબક્કો બનાવે છે.
$4$. જ્યારે પ્રાથમિક યજમાન (ઘેટું/મનુષ્ય) વનસ્પતિ સાથે તેનું સેવન કરે છે ત્યારે $Metacercaria$ એ પ્રાથમિક યજમાન માટે ચેપી તબક્કો છે.
તેથી,યકૃતકૃમિ મધ્યવર્તી યજમાનને $Miracidium$ તરીકે અને પ્રાથમિક યજમાનને $Metacercaria$ તરીકે ચેપ લગાડે છે.