TS EAMCET 2017 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) $(1 + x)^n$ ના વિસ્તરણમાં $p^{th}$ પદ $T_p = {}^nC_{p-1} x^{p-1}$ છે. તેનો સહગુણક $p = {}^nC_{p-1}$ છે.
$(p + 1)^{th}$ પદ $T_{p+1} = {}^nC_p x^p$ છે. તેનો સહગુણક $q = {}^nC_p$ છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $\frac{q}{p} = \frac{{}^nC_p}{{}^nC_{p-1}} = \frac{n - p + 1}{p}$.
તેથી,$q = \frac{n - p + 1}{p} \cdot p = n - p + 1$.
આમ,$p + q = n + 1$.

(B) આપેલ છે કે $\alpha$ અને $\beta$ એ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ છે.
તેથી,$\alpha+\beta = -\frac{b}{a}$ અને $\alpha\beta = \frac{c}{a}$.
સમીકરણ $px^2+qx+r=0$ ના બીજ $x_1 = \frac{1-\alpha}{\alpha} = \frac{1}{\alpha}-1$ અને $x_2 = \frac{1-\beta}{\beta} = \frac{1}{\beta}-1$ છે.
બીજ $x_1$ અને $x_2$ ધરાવતું દ્વિઘાત સમીકરણ $x^2 - (x_1+x_2)x + x_1x_2 = 0$ છે.
બીજનો સરવાળો: $x_1+x_2 = (\frac{1}{\alpha}-1) + (\frac{1}{\beta}-1) = \frac{\alpha+\beta}{\alpha\beta} - 2 = \frac{-b/a}{c/a} - 2 = -\frac{b}{c} - 2 = -\frac{b+2c}{c}$.
બીજનો ગુણાકાર: $x_1x_2 = (\frac{1}{\alpha}-1)(\frac{1}{\beta}-1) = \frac{1}{\alpha\beta} - (\frac{1}{\alpha}+\frac{1}{\beta}) + 1 = \frac{1}{\alpha\beta} - \frac{\alpha+\beta}{\alpha\beta} + 1 = \frac{a}{c} - (\frac{-b/a}{c/a}) + 1 = \frac{a}{c} + \frac{b}{c} + 1 = \frac{a+b+c}{c}$.
આ કિંમતોને દ્વિઘાત સમીકરણમાં મૂકતા: $x^2 - (-\frac{b+2c}{c})x + \frac{a+b+c}{c} = 0$.
$c$ વડે ગુણતા: $cx^2 + (b+2c)x + (a+b+c) = 0$.
આને $px^2+qx+r=0$ સાથે સરખાવતા,આપણને $r = a+b+c$ મળે છે.

(B) $(1+x)^n$ ના વિસ્તરણમાં $p$ મું પદ $T_p = { }^n C_{p-1} x^{p-1}$ છે,તેથી તેનો સહગુણક $p = { }^n C_{p-1}$ છે.
$(p+1)$ મું પદ $T_{p+1} = { }^n C_p x^p$ છે,તેથી તેનો સહગુણક $q = { }^n C_p$ છે.
આપણે દ્વિપદી સહગુણકોનો ગુણધર્મ જાણીએ છીએ: $\frac{{ }^n C_r}{{ }^n C_{r-1}} = \frac{n-r+1}{r}$.
અહીં,$\frac{q}{p} = \frac{{ }^n C_p}{{ }^n C_{p-1}} = \frac{n-p+1}{p}$.
તેથી,$q = \frac{p(n-p+1)}{p} = n-p+1$.
પદોને ગોઠવતા,આપણને $p+q = n+1$ મળે છે.

(B) એસિડિક $KMnO_4$ જેવા પ્રબળ ઓક્સિડેશનકર્તા સાથે $cyclohexene$ નું ઓક્સિડેશન કરવાથી દ્વિબંધનું વિભાજન થાય છે અને ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ બને છે.
ચોક્કસ રીતે,$cyclohexene$ $(C_6H_{10})$ નું ઓક્સિડેટીવ ક્લીવેજ થઈને $adipic$ $acid$ $(HOOC-(CH_2)_4-COOH)$ બને છે,જે $6$-કાર્બન ધરાવતો ડાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$3C_6H_{10} + 8KMnO_4 + 4H_2O \rightarrow 3HOOC(CH_2)_4COOH + 8KOH + 8MnO_2$
આમ,મળતી નીપજ $adipic$ $acid$ છે.

(C) $VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,અણુનો આકાર મધ્યસ્થ પરમાણુની આસપાસના બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $(b.p.)$ અને અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ $(l.p.)$ ની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે.
$1.$ $SO_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ પાસે $3$ $b.p.$ અને $0$ $l.p.$ છે,જે ત્રિકોણીય સમતલીય આકાર આપે છે.
$2.$ $BrF_3$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Br$ પાસે $3$ $b.p.$ અને $2$ $l.p.$ છે,જે $T$-આકારની ભૂમિતિ આપે છે.
$3.$ $SO_3^{2-}$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $S$ પાસે $3$ $b.p.$ અને $1$ $l.p.$ છે,જે તેને પિરામિડલ આકાર આપે છે.
$4.$ $XeF_2$: મધ્યસ્થ પરમાણુ $Xe$ પાસે $2$ $b.p.$ અને $3$ $l.p.$ છે,જે રેખીય આકાર આપે છે.
તેથી,પિરામિડલ આકાર ધરાવતી સાચી સ્પીસીઝ $SO_3^{2-}$ છે.

(A) આપેલ અણુઓ માટે બંધ લંબાઈ નીચે મુજબ છે:
$H_2 = 74 \ pm$
$F_2 = 144 \ pm$
$Cl_2 = 199 \ pm$
$I_2 = 267 \ pm$
તેથી, $F_2, H_2, Cl_2, I_2$ માટેનો ક્રમ $144, 74, 199, 267 \ pm$ છે।
આમ, સાચો વિકલ્પ $A$ છે।

(D) આયનીય ત્રિજ્યા કક્ષાની સંખ્યા અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર પર આધાર રાખે છે.
$Na^{+}$ $(1s^2 2s^2 2p^6)$ માં $3$ કક્ષા છે,જ્યારે $Li^{+}$,$Mg^{2+}$,અને $Be^{2+}$ માં $2$ કક્ષા છે.
$2$ કક્ષા ધરાવતા આયનોમાં ($Li^{+}$,$Mg^{2+}$,$Be^{2+}$),જેમ ધન વીજભાર વધે તેમ આયનીય ત્રિજ્યા ઘટે છે.
$Li^{+}$ $(Z=3)$ નો વીજભાર સૌથી ઓછો છે,ત્યારબાદ $Mg^{2+}$ ($Z=12$,પરંતુ વધુ વીજભારને કારણે નાનું) અને $Be^{2+}$ $(Z=4)$ સૌથી નાનું છે.
આમ,સાચો ક્રમ $Na^{+} > Li^{+} > Mg^{2+} > Be^{2+}$ છે.

(B) સમૂહ $14$ ના તત્વોના ગલનબિંદુનો ક્રમ $C > Si > Ge > Sn > Pb$ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Pb$ $(Lead)$ નું ગલનબિંદુ સૌથી ઓછું છે.

(B) આપેલા તત્વોની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા આશરે નીચે મુજબ છે: $Al = 143 \ pm$, $Si = 117 \ pm$, $N = 74 \ pm$, અને $F = 64 \ pm$.
$Al$ અને $Si$ એ $\text{3rd}$ આવર્તનાં તત્વો છે, જ્યારે $N$ અને $F$ એ $\text{2nd}$ આવર્તનાં તત્વો છે।
આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ઘટે છે।
આમ, પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાનો ક્રમ $Al (143 \ pm) > Si (117 \ pm) > N (74 \ pm) > F (64 \ pm)$ છે।

(B) સાયક્લોપેન્ટાડાયનાઈલ એનાયન એ $6 \pi \ e^-$ (જ્યાં હ્યુકેલના નિયમ $4n+2$ માં $n=1$ છે) ધરાવતી ચક્રીય અને સમતલીય સ્પીસીઝ છે.
તે $6 \pi \ e^-$ ધરાવતું હોવાથી,તે હ્યુકેલના નિયમનું પાલન કરે છે અને એરોમેટિક છે.
તેમાં બેન્ઝીન વલય ન હોવાથી,તેને નોન-બેન્ઝેનોઈડ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,તે નોન-બેન્ઝેનોઈડ અને એરોમેટિક છે.

(C) આપેલ છે કે $\alpha$ અને $\beta$ એ $ax^2+bx+c=0$ ના બીજ છે.
તેથી,$\alpha+\beta = -\frac{b}{a}$ અને $\alpha\beta = \frac{c}{a}$.
નવા સમીકરણના બીજ $\gamma = \frac{1-\alpha}{\alpha} = \frac{1}{\alpha}-1$ અને $\delta = \frac{1-\beta}{\beta} = \frac{1}{\beta}-1$ છે.
નવું સમીકરણ $x^2 - (\gamma+\delta)x + \gamma\delta = 0$ છે.
બીજનો સરવાળો: $\gamma+\delta = (\frac{1}{\alpha}-1) + (\frac{1}{\beta}-1) = \frac{\alpha+\beta}{\alpha\beta} - 2 = -\frac{b+2c}{c}$.
બીજનો ગુણાકાર: $\gamma\delta = (\frac{1}{\alpha}-1)(\frac{1}{\beta}-1) = \frac{a+b+c}{c}$.
સમીકરણ $cx^2 + (b+2c)x + (a+b+c) = 0$ મળે છે.
$px^2+qx+r=0$ સાથે સરખાવતા,$r = a+b+c$ મળે છે.

(B) ધારો કે $z = x + iy$. તેથી $\frac{2z+1}{iz+1} = \frac{(2x+1) + 2yi}{(1-y) + xi}$.
છેદના અનુબદ્ધ વડે ગુણતા:
કાલ્પનિક ભાગ $= \frac{2y(1-y) - x(2x+1)}{(1-y)^2 + x^2} = -2$.
સાદુરૂપ આપતા:
$2y - 2y^2 - 2x^2 - x = -2(1 - 2y + y^2 + x^2) = -2 + 4y - 2y^2 - 2x^2$.
આમ,$-x - 2y + 2 = 0$ અથવા $x + 2y - 2 = 0$ મળે છે,જે એક સીધી રેખા છે.

(D) $(1+x)^n$ ના વિસ્તરણમાં,સામાન્ય પદ એટલે કે $(r+1)$-મું પદ $T_{r+1} = { }^n C_r x^r$ છે.
$p$-માં પદનો સહગુણક ${ }^n C_{p-1}$ છે. આપેલ છે કે આ સહગુણક $p$ છે,તેથી $p = { }^n C_{p-1}$.
$(p+1)$-માં પદનો સહગુણક ${ }^n C_p$ છે. આપેલ છે કે આ સહગુણક $q$ છે,તેથી $q = { }^n C_p$.
હવે,ગુણોત્તર $\frac{q}{p} = \frac{{ }^n C_p}{{ }^n C_{p-1}}$ લો.
સૂત્ર $\frac{{ }^n C_r}{{ }^n C_{r-1}} = \frac{n-r+1}{r}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{q}{p} = \frac{n-p+1}{p}$.
આથી $q = n-p+1$,જેનું સાદું રૂપ આપતા $p+q = n+1$ મળે છે.

(A) કેલ્ગોન એ સોડિયમ હેક્ઝામેટાફોસ્ફેટ,$\left(NaPO_3\right)_6$ નું વ્યાપારી નામ છે.
તે પાણીમાં આયનીકરણ પામીને સંકીર્ણ ઋણાયન આપે છે:
$Na_2\left(Na_4P_6O_{18}\right) \longrightarrow 2Na^{+} + \left[Na_4P_6O_{18}\right]^{2-}$
જ્યારે તેને કઠિન પાણીમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે $Ca^{2+}$ આયનો સંકીર્ણ ઋણાયનમાંથી $Na^{+}$ આયનોને વિસ્થાપિત કરીને દ્રાવ્ય સંકીર્ણ બનાવે છે:
$Ca^{2+} + \left[Na_4P_6O_{18}\right]^{2-} \longrightarrow \left[CaNa_2P_6O_{18}\right]^{2-} + 2Na^{+}$

(D) આપેલ છે કે,$|a|=3, |b|=4$ અને $|a+b|=5$.
$|a+b|=5$ હોવાથી,બંને બાજુ વર્ગ કરતા $|a+b|^2=25$ મળે.
આનું વિસ્તરણ કરતા,$(a+b) \cdot (a+b) = 25$,જે $|a|^2 + 2(a \cdot b) + |b|^2 = 25$ માં પરિણમે છે.
આપેલ કિંમતો મૂકતા,$3^2 + 2(a \cdot b) + 4^2 = 25$,તેથી $9 + 2(a \cdot b) + 16 = 25$,જેનો અર્થ છે કે $2(a \cdot b) = 0$,એટલે કે $a \cdot b = 0$.
હવે,આપણે $|a-b|$ શોધવાનું છે.
આપણે જાણીએ છીએ કે $|a-b|^2 = (a-b) \cdot (a-b) = |a|^2 - 2(a \cdot b) + |b|^2$.
કિંમતો મૂકતા,$|a-b|^2 = 3^2 - 2(0) + 4^2 = 9 + 16 = 25$.
તેથી,$|a-b| = \sqrt{25} = 5$.

(A) ડાયબોરેનનું આણ્વીય સૂત્ર $B_2H_6$ છે.
ડાયબોરેનના બંધારણમાં $4$ ટર્મિનલ $B-H$ બંધ છે જે $2$-કેન્દ્ર-$2$-ઇલેક્ટ્રોન $(2C-2e^-)$ બંધ છે.
વધુમાં,તેમાં $2$ બ્રિજિંગ $B-H-B$ બંધ છે,જે $3$-કેન્દ્ર-$2$-ઇલેક્ટ્રોન $(3C-2e^-)$ બંધ છે.
તેથી,બંધારણમાં $4$ બે-કેન્દ્ર-બે-ઇલેક્ટ્રોન બંધ અને $2$ ત્રણ-કેન્દ્ર-બે-ઇલેક્ટ્રોન બંધ હોય છે.

(D) હાઇડ્રોજન હેલાઇડ્સમાં સૌથી પ્રબળ એસિડ $HI$ છે.
જેમ હેલોજનનું કદ વધે છે,તેમ બંધ લંબાઈ વધે છે અને પરિણામે બંધ ઉર્જા ઘટે છે.
તેથી,$HI$ સરળતાથી $H^{\oplus}$ આયનો મુક્ત કરે છે અને ઉચ્ચ એસિડિક ગુણધર્મ દર્શાવે છે.

(C) જૂલ-થોમસન વિસ્તરણ દરમિયાન હાઇડ્રોજન અને હિલિયમ તેમના ખૂબ નીચા વ્યુત્ક્રમણ તાપમાનને કારણે ગરમ થવાની અસર દર્શાવે છે.

(B) સમીકરણ $x KNO_3 + y C_{12}H_{22}O_{11} \longrightarrow p N_2 + q CO_2 + r H_2O + s K_2CO_3$ ને સંતુલિત કરવા માટે:
વિકલ્પ $(b)$ માંથી કિંમતો મૂકતા: $x=48, y=5, p=24, q=36, r=55, s=24$.
$48 KNO_3 + 5 C_{12}H_{22}O_{11} \longrightarrow 24 N_2 + 36 CO_2 + 55 H_2O + 24 K_2CO_3$
પરમાણુઓની ચકાસણી કરતા,બધા તત્વો સંતુલિત થાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $(b)$ સાચો છે.

(B) વાયુના ગતિવાદ મુજબ,વાયુના અણુઓની સરેરાશ ઝડપ $\sqrt{T}$ ના પ્રમાણમાં હોય છે. અથડામણની આવૃત્તિ અણુઓની સરેરાશ ઝડપના સીધા પ્રમાણમાં હોવાથી,તે સાબિત થાય છે કે અથડામણની આવૃત્તિ તાપમાનના વર્ગમૂળ $(\sqrt{T})$ ના પ્રમાણમાં વધે છે.

(C) હાઇડ્રોજન પરમાણુના ઉર્જા સ્તરો નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે: $E_n = -13.6 / n^2 \ eV$
ગ્રાઉન્ડ સ્ટેટ માટે,$n = 1$,તેથી $E_1 = -13.6 \ eV$
જ્યારે $n > 1$ હોય ત્યારે ઉત્તેજિત અવસ્થા પ્રાપ્ત થાય છે.
પ્રથમ ઉત્તેજિત અવસ્થા માટે,$n = 2$
સૂત્રમાં $n = 2$ મૂકતા: $E_2 = -13.6 / 2^2 = -13.6 / 4 = -3.4 \ eV$.

(C) જ્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન $n$મી ઉર્જા સપાટી પર ઉત્તેજિત થાય છે,ત્યારે તે ફોટોન ઉત્સર્જિત કરીને નીચલી ઉર્જા સપાટીઓ પર પાછો ફરી શકે છે.
શક્ય વર્ણપટ રેખાઓની કુલ સંખ્યા નીચેના સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે:
$\text{વર્ણપટ રેખાઓની સંખ્યા} = \frac{n(n-1)}{2}$
જ્યાં $n$ એ ઉત્તેજિત અવસ્થાનો મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક દર્શાવે છે.

(C) પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી $(\Delta H_f^{\circ})$ એટલે જ્યારે $1 \ mol$ પદાર્થ તેના તત્વોમાંથી પ્રમાણિત અવસ્થામાં બને ત્યારે થતો એન્થાલ્પી ફેરફાર.
પ્રવાહી પાણીના સર્જન માટે: $H_{2(g)} + \frac{1}{2} O_{2(g)} \longrightarrow H_2O_{(l)}$.
$298 \ K$ $(25^{\circ} C)$ તાપમાને પ્રવાહી પાણી માટે પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી $-286 \ kJ/mol$ છે.

(D) પ્રક્રિયા: $CO_{2(g)} + H_{2(g)} \longrightarrow CO_{(g)} + H_2 O_{(g)}$
$\Delta H_r^{\circ} = \sum \Delta H_{f, \text{products}}^{\circ} - \sum \Delta H_{f, \text{reactants}}^{\circ}$
$\Delta H_r^{\circ} = [\Delta H_{f, CO}^{\circ} + \Delta H_{f, H_2 O}^{\circ}] - [\Delta H_{f, CO_2}^{\circ} + \Delta H_{f, H_2}^{\circ}]$
તત્વ માટે પ્રમાણિત સર્જન એન્થાલ્પી શૂન્ય હોવાથી,$\Delta H_{f, H_2}^{\circ} = 0$.
$\Delta H_r^{\circ} = [-110.5 + (-241.8)] - [-393.5 + 0]$
$\Delta H_r^{\circ} = -352.3 + 393.5 = 41.2 \ kJ \ mol^{-1}$

(D) લ્યુકાસ પ્રક્રિયક એ સાંદ્ર $HCl$ અને નિર્જળ $ZnCl_2$ નું મિશ્રણ છે. આલ્કોહોલની લ્યુકાસ પ્રક્રિયક સાથેની પ્રક્રિયા $S_N1$ ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે,જેમાં કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બને છે. લ્યુકાસ પ્રક્રિયક પ્રત્યે આલ્કોહોલની પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ: $3^{\circ} > 2^{\circ} > 1^{\circ}$ છે.
$(A)$ $CH_3-CH_2-CH_2-CH_2-OH$ એ $1^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
$(B)$ $CH_3-CH_2-CH(OH)-CH_3$ એ $2^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
$(C)$ $(CH_3)_2CH-CH_2-OH$ એ $1^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
$(D)$ $(CH_3)_3C-OH$ એ $3^{\circ}$ આલ્કોહોલ છે.
$3^{\circ}$ આલ્કોહોલ સૌથી વધુ સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવે છે,તેથી તેઓ લ્યુકાસ પ્રક્રિયક સાથે સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા કરે છે.

(A) $3-$મિથાઈલપેન્ટ$-1-$ઈન$-3-$ઓલ એક એલાઈલિક આલ્કોહોલ છે. એસિડની હાજરીમાં,તે $-OH$ ગ્રુપના પ્રોટોનેશન અને ત્યારબાદ પાણીના અણુના દૂર થવાથી રેઝોનન્સ-સ્થાયી કાર્બોકેટાયન બનાવે છે: $CH_3-CH_2-C^+(CH_3)-CH=CH_2 \leftrightarrow CH_3-CH_2-C(CH_3)=CH-CH_2^+$.
આ કાર્બોકેટાયન પ્રોટોન ગુમાવીને વધુ સ્થાયી આલ્કીન બનાવે છે. પ્રકાશીય સક્રિયતા ગુમાવવાનું મુખ્ય કારણ એ છે કે કાર્બોકેટાયન મધ્યવર્તી બનતી વખતે $C-3$ પરનું કાયરલ કેન્દ્ર નાશ પામે છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પુનઃરચના દ્વારા બનતો સૌથી સ્થાયી આલ્કીન $3-$મિથાઈલપેન્ટ$-2-$ઈન $(CH_3-CH_2-C(CH_3)=CH-CH_3)$ છે.

(D) $DIBAL-H$ (ડાયઆઇસોબ્યુટાઇલ એલ્યુમિનિયમ હાઇડ્રાઇડ) એક પસંદગીયુક્ત રિડક્શનકર્તા છે.
તેનો ઉપયોગ ખાસ કરીને નીચા તાપમાને (સામાન્ય રીતે $195 \ K$ થી $203 \ K$) એસ્ટરનું આલ્ડિહાઇડમાં આંશિક રિડક્શન કરવા માટે થાય છે,જે તેને પ્રાથમિક આલ્કોહોલમાં વધુ રિડક્શન થતું અટકાવે છે.

(D) એનિલિન એ એરોમેટિક પ્રાથમિક એમાઈન છે,જ્યારે સાયક્લોહેક્સાઈલએમાઈન એ એલિફેટિક પ્રાથમિક એમાઈન છે.
એઝો ડાય કસોટી ફક્ત એરોમેટિક પ્રાથમિક એમાઈન દ્વારા જ આપવામાં આવે છે.
જ્યારે એનિલિન $0-5 \ ^{\circ}C$ તાપમાને નાઈટ્રસ એસિડ $(HNO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે અને ત્યારબાદ $\beta$-નેપ્થોલ સાથે કપલિંગ કરે છે,ત્યારે તે તેજસ્વી નારંગી અથવા લાલ રંગની એઝો ડાય બનાવે છે.
સાયક્લોહેક્સાઈલએમાઈન,એલિફેટિક હોવાથી,નીચા તાપમાને સ્થાયી ડાયઝોનિયમ ક્ષાર બનાવતું નથી અને પરિણામે એઝો ડાય કસોટી આપતું નથી.
તેથી,તેમની વચ્ચે તફાવત પારખવા માટે એઝો ડાય કસોટીનો ઉપયોગ થાય છે.

(D) $DNA$ માં,એડેનાઇન $(A)$ એ થાઇમિન $(T)$ સાથે $2$ હાઇડ્રોજન બંધ $(A=T)$ દ્વારા જોડાય છે.
તેનાથી વિપરીત,ગ્વાનિન $(G)$ એ સાયટોસિન $(C)$ સાથે $3$ હાઇડ્રોજન બંધ $(G \equiv C)$ દ્વારા જોડાય છે.

(B) શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા માટે:
$1$. સંકલિત વેગ સમીકરણ $[A] = [A]_0 - kt$ છે. તેથી,$[A]$ વિરુદ્ધ $t$ નો આલેખ ઋણ ઢાળ $(-k)$ ધરાવતી સીધી રેખા મળે છે,જે આલેખ $(i)$ સાથે સુસંગત છે.
$2$. અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2} = \frac{[A]_0}{2k}$ છે. તેથી,$t_{1/2}$ વિરુદ્ધ $[A]_0$ નો આલેખ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી સીધી રેખા મળે છે જેનો ઢાળ $\frac{1}{2k}$ છે,જે આલેખ $(ii)$ સાથે સુસંગત છે.
$3$. વેગ નિયમ $\text{Rate} = k[A]^0 = k$ છે. વેગ પ્રક્રિયકની સાંદ્રતાથી સ્વતંત્ર છે. તેથી,$\text{Rate}$ વિરુદ્ધ $[A]$ નો આલેખ આડી રેખા મળે છે,જે આલેખ $(iv)$ સાથે સુસંગત છે.
આલેખ $(iii)$ માં $\text{Rate} \propto [A]$ દર્શાવેલ છે,જે પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે છે.
તેથી,સાચી રજૂઆતો $(i), (ii)$ અને $(iv)$ છે.

(A) હિસ્ટામાઈન એ એક શક્તિશાળી વાસોડિલેટર છે. તે રક્તવાહિનીઓને પહોળી કરે છે,જેનાથી બ્લડ પ્રેશરમાં ઘટાડો થાય છે.

(C) સમૂહ $16$ માં,$O$ થી $Po$ તરફ નીચે તરફ જતાં ધાત્વીય ગુણધર્મ વધે છે.
ધાતુના ઓક્સાઇડ સામાન્ય રીતે બેઝિક હોય છે,જ્યારે અધાતુના ઓક્સાઇડ એસિડિક હોય છે.
$Po$ એ ધાતુ હોવાથી,તેનો ઓક્સાઇડ $PoO$ આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ બેઝિક છે.
જેમ આપણે સમૂહમાં નીચે જઈએ છીએ,તેમ તત્વની વિદ્યુતઋણતા ઘટે છે,જેના પરિણામે ઓક્સાઇડનો બેઝિક ગુણધર્મ વધે છે.

(A) સ્ફટિક ક્ષેત્ર સિદ્ધાંતમાં,$d$-કક્ષકોમાં ઈલેક્ટ્રોનની ગોઠવણી સ્ફટિક ક્ષેત્ર વિભાજન ઉર્જા $(\Delta_0)$ અને યુગ્મન ઉર્જા $(P)$ ના સાપેક્ષ મૂલ્ય પર આધાર રાખે છે.
જ્યારે $\Delta_0 > P$ હોય,ત્યારે ઈલેક્ટ્રોનને યુગ્મિત કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા એ ઈલેક્ટ્રોનને ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતી $e_g$ કક્ષકમાં મોકલવા માટે જરૂરી ઉર્જા કરતા ઓછી હોય છે.
તેથી,ઈલેક્ટ્રોન $t_{2g}$ કક્ષકોમાં યુગ્મિત થવાનું પસંદ કરે છે,જેના પરિણામે લો-સ્પિન સંકીર્ણ બને છે.
તેનાથી વિપરીત,જ્યારે $\Delta_0 < P$ હોય,ત્યારે ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મિત થવાને બદલે ઉચ્ચ ઉર્જા ધરાવતી $e_g$ કક્ષકોમાં જાય છે,જેના પરિણામે હાઈ-સ્પિન સંકીર્ણ બને છે.

(C) હાફ-સેલ પ્રક્રિયા $2H^{+} + 2e^{-} \rightleftharpoons H_2$ છે.
નેર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા: $E = E^{\circ} - \frac{0.059}{n} \log \frac{P_{H_2}}{[H^{+}]^2}$.
આપેલ છે કે $E = -0.059 \ V$,$E^{\circ} = 0 \ V$ ($SHE$ માટે),$n = 2$,અને $P_{H_2} = 1 \ bar$.
કિંમતો મૂકતા: $-0.059 = 0 - \frac{0.059}{2} \log \frac{1}{[H^{+}]^2}$.
$-0.059 = -\frac{0.059}{2} \times (-2 \log [H^{+}])$.
$-0.059 = 0.059 \log [H^{+}]$.
$\log [H^{+}] = -1$.
$[H^{+}] = 10^{-1} = 0.1 \ M$.

(A) કોષની પ્રક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
એનોડ (ઓક્સિડેશન): $Cl^{-} \rightarrow \frac{1}{2} Cl_2 + e^{-}$
કેથોડ (રિડક્શન): $MCl + e^{-} \rightarrow M + Cl^{-}$
કુલ કોષ પ્રક્રિયા: $MCl \rightarrow M + \frac{1}{2} Cl_2$
નર્ન્સ્ટ સમીકરણનો ઉપયોગ કરતા:
$E_{cell} = E^{\circ}_{cell} - \frac{0.0591}{n} \log K_c$
$-1.140 = -0.55 - 0.0591 \log K_c$
$-0.59 = -0.0591 \log K_c$
$\log K_c = \frac{0.59}{0.0591} \approx 10$
$K_c = 10^{10}$
પ્રક્રિયા $MCl \rightarrow M + \frac{1}{2} Cl_2$ એ દ્રાવ્યતા ગુણાકારની પ્રક્રિયા $M^{+} + Cl^{-} \rightarrow MCl$ થી ઉલટી છે,તેથી સંતુલન અચળાંક $K_c$ એ $K_{sp}$ નો વ્યસ્ત છે.
$K_{sp} = \frac{1}{K_c} = \frac{1}{10^{10}} = 10^{-10}$

(D) આ એક ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા છે.
ફિનાઈલ બેન્ઝોએટ $(Ph-COO-Ph)$ માં,એસ્ટર સમૂહ બે ફિનાઈલ વલયો સાથે જોડાયેલ છે.
કાર્બોનિલ કાર્બન એક ફિનાઈલ વલય સાથે જોડાયેલ છે,જે તેને ઇલેક્ટ્રોન-ન્યૂન (નિષ્ક્રિય) બનાવે છે,જ્યારે ઓક્સિજન પરમાણુ બીજા ફિનાઈલ વલય સાથે જોડાયેલ છે,જે સંસ્પંદન દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન-દાતા સમૂહ તરીકે કાર્ય કરે છે.
તેથી,ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી નાઈટ્રેશન ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા ફિનાઈલ વલય પર થાય છે.
મોટા $-COOPh$ સમૂહને કારણે અવકાશી અવરોધને લીધે,ઓર્થો-વિસ્થાપન કરતા પેરા-વિસ્થાપનને વધુ પ્રાધાન્ય મળે છે.
આમ,મુખ્ય નીપજ $4$-નાઈટ્રોફિનાઈલ બેન્ઝોએટ છે.

(B) બાષ્પ અવસ્થા શુદ્ધિકરણ એ ધાતુઓને શુદ્ધ કરવા માટેની એક તકનીક છે જેમાં તેમને બાષ્પશીલ સંયોજનમાં ફેરવીને ત્યારબાદ તેનું વિઘટન કરીને શુદ્ધ ધાતુ મેળવવામાં આવે છે.
$1$. વાન આર્કેલ પદ્ધતિ $Zr$ અને $Ti$ ના શુદ્ધિકરણ માટે વપરાય છે.
$2$. મોન્ડ પ્રક્રિયા $Ni$ ના શુદ્ધિકરણ માટે વપરાય છે.
તેથી,$Zr$ નું શુદ્ધિકરણ બાષ્પ અવસ્થા શુદ્ધિકરણ દ્વારા થાય છે.

(C) $Cu_2O$ અને $Cu_2S$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા એ તાંબાના નિષ્કર્ષણમાં વપરાતી સ્વ-રિડક્શન પ્રક્રિયા છે.
રાસાયણિક સમીકરણ છે: $2Cu_2O + Cu_2S \longrightarrow 6Cu + SO_2$.
આ પ્રક્રિયામાં,ક્યુપ્રસ સલ્ફાઇડ $(Cu_2S)$ એ ક્યુપ્રસ ઓક્સાઇડ $(Cu_2O)$ માટે રિડક્શન કર્તા તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ પ્રક્રિયા તાંબાની ધાતુશાસ્ત્ર દરમિયાન $Bessemer$ કન્વર્ટરમાં થાય છે.

(A) સૂકા એસિટોનમાં,આયોડાઈડ આયન સાથેની પ્રક્રિયા $S_N2$ ક્રિયાવિધિને અનુસરે છે.
$S_N2$ પ્રક્રિયામાં,પ્રક્રિયાનો દર ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બન પરમાણુની આસપાસના અવકાશીય અવરોધ (steric hindrance) ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે.
અવકાશીય અવરોધનો ક્રમ છે: $Methyl < Primary < Secondary < Tertiary$.
તેથી,પ્રતિક્રિયાત્મકતાનો ક્રમ છે: $CH_3Br (IV) > CH_3CH_2Br (I) > (CH_3)_2CHBr (II) > (CH_3)_3CBr (III)$.
આમ,સાચો ક્રમ $IV > I > II > III$ છે.

(D) સમૂહ $13$ માં નિષ્ક્રિય યુગ્મ અસર (inert pair effect) ને કારણે સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં નીચી ઓક્સિડેશન અવસ્થાની સ્થિરતા વધે છે.
$Tl$ (થેલિયમ) સમૂહ $13$ નું તત્વ છે અને તે $+1$ ઓક્સિડેશન અવસ્થા દર્શાવે છે,જે તેની સમૂહ ઓક્સિડેશન અવસ્થા $+3$ કરતા ઓછી છે.
તેથી,$Tl$ નીચી ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં સ્થાયી સંયોજનો બનાવે છે.

(C) buna-$S$ એ બે મોનોમર્સના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું સિન્થેટિક કોપોલિમર છે:
$(I)$ $1,3-$બ્યુટાડાઈન $(CH_2=CH-CH=CH_2)$
$(II)$ સ્ટાયરીન $(C_6H_5-CH=CH_2)$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) ક્લોઝ-પેક્ડ રચના ($CCP$ અથવા $HCP$) માં,જો પેકિંગમાં $n$ ગોળાઓ (પરમાણુઓ અથવા આયનો) હોય,તો:
અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= n$
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 2n$
$CCP$ એકમ કોષમાં,એકમ કોષ દીઠ પરમાણુઓની સંખ્યા $4$ છે.
તેથી,અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 4$.
ચતુષ્ફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા $= 2 \times 4 = 8$.
આમ,ચતુષ્ફલકીય અને અષ્ટફલકીય છિદ્રોની સંખ્યા અનુક્રમે $8$ અને $4$ છે.

(A) આપેલ આલેખ $x = 0.5$ પર બાષ્પ દબાણના વક્રમાં ન્યૂનતમ દર્શાવે છે.
આ સૂચવે છે કે દ્રાવણ રાઉલ્ટના નિયમથી મોટું ધન વિચલન દર્શાવે છે.
રાઉલ્ટના નિયમથી મોટું ધન વિચલન દર્શાવતા દ્રાવણો માટે,મિશ્રણનું ઉત્કલન બિંદુ વ્યક્તિગત ઘટકોના ઉત્કલન બિંદુ કરતા ઓછું હોય છે,જેના પરિણામે ન્યૂનતમ ઉત્કલન એઝિયોટ્રોપ બને છે.
તેથી,ઉત્કલન બિંદુ $(B.P.)$ વિરુદ્ધ મોલ અંશ $(x)$ ના આલેખમાં સમાન સંઘટન $(x = 0.5)$ પર ન્યૂનતમ મૂલ્ય હોવું જોઈએ.
આપેલ વિકલ્પોમાંથી,વિકલ્પ $A$ ન્યૂનતમ ઉત્કલન એઝિયોટ્રોપ વક્ર દર્શાવે છે.

(D) રાઉલ્ટના નિયમથી ઋણ વિચલન દર્શાવતા વાસ્તવિક દ્રાવણો માટે,દ્રાવ્ય-દ્રાવક આંતરક્રિયાઓ એ દ્રાવ્ય-દ્રાવ્ય અથવા દ્રાવક-દ્રાવક આંતરક્રિયાઓ કરતા વધુ મજબૂત હોય છે.
આના પરિણામે દ્રાવણના કુલ કદમાં ઘટાડો થાય છે,એટલે કે $\Delta V_{\text{mix}} < 0$.
વધુમાં,મજબૂત બંધોનું નિર્માણ ઉર્જા મુક્ત કરે છે,જે પ્રક્રિયાને ઉષ્માક્ષેપક બનાવે છે,જેનો અર્થ છે કે $\Delta H_{\text{mix}} < 0$.

(A) આપેલ છે: $H_2SO_4$ નું વજન $= 98 \ g$,$H_2SO_4$ નું આણ્વીય દળ $= 98 \ g \ mol^{-1}$,દ્રાવક (પાણી) નું વજન $= 2 \ g$
મોલાલિટી $(m)$ એ દ્રાવકના પ્રતિ કિલોગ્રામ દીઠ દ્રાવ્યના મોલની સંખ્યા તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
$H_2SO_4$ ના મોલ $= \frac{\text{આપેલ દળ}}{\text{આણ્વીય દળ}} = \frac{98 \ g}{98 \ g \ mol^{-1}} = 1 \ mol$
દ્રાવકનું વજન $kg$ માં $= \frac{2 \ g}{1000} = 0.002 \ kg$
મોલાલિટી $(m) = \frac{\text{દ્રાવ્યના મોલ}}{\text{દ્રાવકનું દળ } kg \text{ માં}} = \frac{1 \ mol}{0.002 \ kg} = 500 \ m$.

(C) $Praseodymium$ $(Pr)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $59$ છે.
$Aufbau$ ના સિદ્ધાંત મુજબ,$Xenon$ ($Xe$,પરમાણુ ક્રમાંક $54$) ના કોર પછી ઇલેક્ટ્રોન ગોઠવતા,બાકીના $5$ ઇલેક્ટ્રોન $4f$ અને $6s$ કક્ષકોમાં ભરાય છે.
તેથી,સાચી ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Xe] 4f^3 6s^2$ છે.

(A) અધિશોષણ એ એક સ્વયંભૂ પ્રક્રિયા છે જેમાં વાયુના અણુઓ ઘન સપાટી પર જકડાય છે,જેનાથી તંત્રની અસ્તવ્યસ્તતામાં ઘટાડો થાય છે. તેથી,$\Delta S < 0$.
પ્રક્રિયા સ્વયંભૂ હોવાથી,ગિબ્સ મુક્ત ઉર્જાનો ફેરફાર ઋણ હોવો જોઈએ $(\Delta G < 0)$.
$\Delta G = \Delta H - T\Delta S$ સમીકરણ મુજબ,જ્યારે $\Delta S$ ઋણ હોય ત્યારે $\Delta G$ ને ઋણ બનાવવા માટે $\Delta H$ ઋણ હોવું જોઈએ.
તેથી,પ્રક્રિયા ઉષ્માક્ષેપક છે $(\Delta H < 0)$.