NEET 2026 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(D) . $2,4-D$ એ કૃત્રિમ ઓક્સિન છે જેનો ઉપયોગ નીંદણનાશક $(III)$ તરીકે થાય છે.
$B$. $GA_3$ (જિબરેલિક એસિડ) નો ઉપયોગ બ્રુઇંગ ઉદ્યોગમાં માલ્ટિંગ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા માટે થાય છે $(I)$.
$C$. કાઇનેટિન એ સાયટોકાઇનિન છે જે પોષક તત્વોના વહનને પ્રોત્સાહન આપે છે $(IV)$.
$D$. $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) પાણીના તણાવ દરમિયાન વાયુરંધ્ર બંધ થવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે $(II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(C) અપરિમિત પુષ્પવિન્યાસમાં,મુખ્ય ધરી સતત વૃદ્ધિ પામતી રહે છે અને પુષ્પો અગ્રાભિવર્ધી ક્રમમાં ગોઠવાયેલા હોય છે,જેનો અર્થ છે કે જૂના પુષ્પો આધારના ભાગે અને નવા પુષ્પો ટોચના ભાગે (અગ્રભાગે) હોય છે.

(A) આલ્ફા-હેલિક્સ એ પ્રોટીનના દ્વિતીયક બંધારણમાં જોવા મળતું એક સામાન્ય સ્વરૂપ છે.
તે પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલામાં રહેલા એક એમિનો એસિડના કાર્બોનિલ ઓક્સિજન અને બીજા એમિનો એસિડના એમિનો હાઈડ્રોજન વચ્ચે બનતા હાઈડ્રોજન બંધ દ્વારા સ્થાયી થાય છે.

(B) કેલ્વિન ચક્રમાં,RuBisCO (RuBP કાર્બોક્સિલેઝ-ઓક્સિજનેઝ) ઉત્સેચક કાર્બોક્સિલેશનના તબક્કાને ઉદ્દીપિત કરે છે.
આ ઉત્સેચક વાતાવરણીય $CO_2$ નું રિબ્યુલોઝ $1,5$-બિસફોસ્ફેટ (RuBP) નામના $5$-કાર્બન ધરાવતી શર્કરામાં સ્થાપન કરવામાં મદદ કરે છે.

(D) . $G_1$ તબક્કો $(II)$ - કોષ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય છે અને સતત વૃદ્ધિ પામે છે પરંતુ તેના $DNA$ નું પ્રતિકૃતિ બનાવતું નથી.
$B$. $S$ તબક્કો $(III)$ - $DNA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે અને કોષ દીઠ $DNA$ નું પ્રમાણ બમણું થાય છે.
$C$. $G_2$ તબક્કો $(IV)$ - કોષ વિભાજનની તૈયારી માટે પ્રોટીનનું સંશ્લેષણ થાય છે અને કોષની વૃદ્ધિ ચાલુ રહે છે.
$D$. $M$ તબક્કો $(I)$ - વાસ્તવિક કોષ વિભાજન (સમભાજન અથવા અર્ધસૂત્રીભાજન) થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.

(D) શ્વસન ગુણાંક $(RQ)$ એટલે શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થયેલા $CO_2$ ના કદ અને વપરાયેલા $O_2$ ના કદનો ગુણોત્તર.
$RQ = \frac{\text{મુક્ત થયેલ } CO_2 \text{ નું કદ}}{\text{વપરાયેલ } O_2 \text{ નું કદ}}$
આપેલ સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ પરથી: $2(C_5H_9O_5) + 145O_2 \rightarrow 102CO_2 + 98H_2O + \text{energy}$.
મુક્ત થયેલ $CO_2$ નું કદ $102$ એકમ છે અને વપરાયેલ $O_2$ નું કદ $145$ એકમ છે.
$RQ = \frac{102}{145} \approx 0.703$.
આ કિંમત $0.5$ અને $0.95$ ની વચ્ચે આવે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) વનસ્પતિ વૃદ્ધિના લંબાઈ વધવાના તબક્કા દરમિયાન,કોષોમાં નોંધપાત્ર કદમાં વધારો,રસધાનીનું કદ વધવું અને નવી કોષદીવાલનું નિર્માણ થાય છે. જેમ જેમ રસધાનીનું કદ વધે છે,તેમ કોષરસ પરિઘ તરફ ધકેલાય છે,જેના કારણે કોષકેન્દ્ર પરિઘીય અને ઓછું સ્પષ્ટ બને છે. તેથી,મોટા અને સ્પષ્ટ કોષકેન્દ્રો હોવા એ લંબાઈ વધવાના તબક્કાના કોષોનું લક્ષણ નથી.

(B) . સંયોજક પેશી એ મૂળમાં જલવાહક અને અન્નવાહક પુલની વચ્ચે આવેલી મૃદુતક પેશી છે $(III)$.
$B$. કેસ્પેરિયન પટ્ટીઓ એ અંતઃસ્તરના કોષોમાં જોવા મળતી સુબેરિનની પાણી માટે અપ્રવેશ્ય પટ્ટીઓ છે $(IV)$.
$C$. સહાયક કોષો એ વિશિષ્ટ અધિસ્તરીય કોષો છે જે વાયુરંધ્રના રક્ષક કોષોને ઘેરે છે $(I)$.
$D$. સ્ટાર્ચ આવરણ એ પ્રકાંડના અંતઃસ્તરને દર્શાવે છે,જે સ્ટાર્ચના કણોથી સમૃદ્ધ હોય છે $(II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(C) મૂળ રોમ એ અધિસ્તરીય કોષો (એપિબ્લેમા) ના એકકોષીય પ્રવર્ધો છે જે મૂળના પરિપક્વન પ્રદેશમાં જોવા મળે છે. તેઓ જમીનમાંથી પાણી અને ખનિજોના શોષણ માટે જવાબદાર છે.

(C) સોલેનેસી કુળનું પુષ્પસૂત્ર નિયમિત $(\oplus)$,દ્વિલિંગી,$5$ જોડાયેલા વજ્રપત્રો $(K_{(5)})$,$5$ જોડાયેલા દલપત્રો $(C_{(5)})$,$5$ પુંકેસરો $(A_5)$ અને $2$ જોડાયેલા સ્ત્રીકેસરો $(G_{(2)})$ ધરાવે છે.
આમ,સાચું પુષ્પસૂત્ર $\oplus \text{ K}_{(5)} \text{ C}_{(5)} \text{ A}_5 \text{ G}_{(2)}$ છે.

(D) $R.H. Whittaker$ $(1969)$ એ પાંચ સૃષ્ટિ વર્ગીકરણ માટે નીચેના પાંચ મુખ્ય માપદંડોનો ઉપયોગ કર્યો હતો:
$1$. કોષ રચના (આદિકોષકેન્દ્રી વિરુદ્ધ સુકોષકેન્દ્રી)
$2$. શરીરનું આયોજન (એકકોષી વિરુદ્ધ બહુકોષી)
$3$. પોષણ પદ્ધતિ (સ્વપોષી વિરુદ્ધ પરપોષી)
$4$. પ્રજનન
$5$. જાતિવિકાસીય સંબંધો
કશાની હાજરી એ આ વર્ગીકરણ પદ્ધતિમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલ પ્રાથમિક માપદંડ નહોતો.
તેથી,સાચા માપદંડો $(A)$,$(B)$,$(D)$ અને $(E)$ છે.
આમ,વિકલ્પ $(4)$ સાચો છે.

(D) વનસ્પતિઓ પર્યાવરણ અથવા જીવનના તબક્કાઓના પ્રતિભાવમાં વિવિધ પ્રકારની રચનાઓ બનાવવા માટે અલગ-અલગ માર્ગો અનુસરે છે. આ ક્ષમતાને સુઘટ્યતા (Plasticity) કહેવામાં આવે છે.
વિષમપર્ણીયતા (Heterophylly),જે જલીય અને સ્થળજ વનસ્પતિઓમાં ભેજ અથવા પ્રકાશની તીવ્રતા જેવા પર્યાવરણીય ફેરફારોના પ્રતિભાવમાં વિવિધ પર્ણ સ્વરૂપોનો વિકાસ છે (દા.ત.,બટરકપ),તે વનસ્પતિઓમાં સુઘટ્યતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(4)$ સાચો છે.

(D) વિધાનોનું વિશ્લેષણ:
$(A)$ એમિનો એસિડ એ વિસ્થાપિત મિથેન છે જેમાં ચાર વિસ્થાપિત સમૂહો (એમિનો,કાર્બોક્સિલ,હાઇડ્રોજન અને $R$-સમૂહ) $\alpha$-કાર્બનની ચાર સંયોજકતા જગ્યાઓ રોકે છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(B)$ સેરીન એ ધ્રુવીય,વીજભાર રહિત (તટસ્થ) એમિનો એસિડ છે,એરોમેટિક નથી. આ વિધાન ખોટું છે.
$(C)$ વેલિન પાસે અ-ધ્રુવીય,હાઇડ્રોફોબિક સાઇડ ચેઇન છે અને તે તટસ્થ એમિનો એસિડ છે. આ વિધાન સાચું છે.
$(D)$ લાયસીનમાં તેની સાઇડ ચેઇનમાં એક વધારાનો એમિનો સમૂહ હોય છે,જે તેને બેઝિક બનાવે છે,એસિડિક નહીં. આ વિધાન ખોટું છે.
તેથી,વિધાનો $A$ અને $C$ સાચા છે. સાચો વિકલ્પ $(4)$ છે.

(A) અનાવૃત બીજધારી (Gymnosperms) એવી વનસ્પતિઓ છે જેમાં અંડકો કોઈ પણ અંડાશયની દીવાલ દ્વારા આવરિત હોતા નથી અને ફલન પહેલાં અને પછી બંને સમયે ખુલ્લા રહે છે.
$Pinus$ એ અનાવૃત બીજધારી વનસ્પતિ છે.
$Wolffia$ એ આવૃત બીજધારી (angiosperm) વનસ્પતિ છે,જેમાં અંડકો અંડાશયની અંદર બંધ હોય છે.
$Funaria$ એ દ્વિઅંગી (bryophyte) વનસ્પતિ છે,જે બીજ કે અંડકો ઉત્પન્ન કરતી નથી.
$Selaginella$ એ ત્રિઅંગી (pteridophyte) વનસ્પતિ છે,જે બીજ કે અંડકો ઉત્પન્ન કરતી નથી.
તેથી,વિકલ્પ $(1)$ સાચો છે.

(A-II, B-IV, C-I, D-III) જરાયુવિન્યાસના પ્રકારો માટે સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. સીમાંત જરાયુવિન્યાસ: વટાણામાં જોવા મળે છે $(A-II)$.
$2$. અક્ષવર્તી જરાયુવિન્યાસ: લીંબુમાં જોવા મળે છે $(B-IV)$.
$3$. ચર્મવત જરાયુવિન્યાસ: રાઈમાં જોવા મળે છે $(C-I)$.
$4$. તલીય જરાયુવિન્યાસ: ગલગોટામાં જોવા મળે છે $(D-III)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-II, B-IV, C-I, D-III$ છે.

(A) કોષકેન્દ્રિકા એ કોષકેન્દ્રની અંદર આવેલી પટલવિહીન ઉપ-અંગિકા છે. તે રીબોઝોમલ $RNA$ $(rRNA)$ ના ટ્રાન્સક્રિપ્શન અને પ્રોસેસિંગ તેમજ રીબોઝોમલ સબયુનિટ્સના એસેમ્બલી માટેનું પ્રાથમિક સ્થાન છે.

(B) બુલિફોર્મ કોષો એ ઘણા ઘાસના પર્ણોમાં જોવા મળતા મોટા,પરપોટા આકારના અધિસ્તરીય કોષો છે.
જ્યારે પાણી પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે,ત્યારે તેઓ આસુન (turgid) બને છે,જેના કારણે પર્ણ વિસ્તરે છે.
પાણીની અછત દરમિયાન,તેઓ તેમની આસુનતા ગુમાવે છે,જેના કારણે પર્ણ અંદરની તરફ વળી જાય છે જેથી વાતાવરણના સંપર્કમાં આવતી સપાટીનું ક્ષેત્રફળ ઘટે છે,અને આમ બાષ્પોત્સર્જન અને પાણીનો વ્યય ઘટાડે છે.

(A) દ્વિનામી નામકરણના નિયમો અનુસાર:
$1$. પ્રથમ શબ્દ $Genus$ (પ્રજાતિ) દર્શાવે છે (જે કેપિટલ અક્ષરથી શરૂ થાય છે).
$2$. બીજો શબ્દ જાતિવાચક પદ (specific epithet) દર્શાવે છે (જે નાના અક્ષરથી શરૂ થાય છે).
$3$. જૈવિક નામો સામાન્ય રીતે લેટિન ભાષામાંથી લેવામાં આવે છે અથવા લેટિનમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$4$. જ્યારે હાથથી લખવામાં આવે ત્યારે,બંને શબ્દોને અલગ-અલગ નીચે લીટી કરવામાં આવે છે,અને જ્યારે છાપવામાં આવે ત્યારે તેને ત્રાંસા (italics) અક્ષરોમાં લખવામાં આવે છે.
તેથી,વિધાન $(1)$ ખોટું છે કારણ કે તે ખોટી રીતે જણાવે છે કે પ્રથમ શબ્દ જાતિવાચક પદ છે અને બીજો પ્રજાતિ છે.

(D) વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે પાણીના વિભાજનનું સંકુલ $PS-II$ સાથે સંકળાયેલું છે,$PS-I$ સાથે નહીં.
વિધાન $B$ ખોટું છે કારણ કે $C_4$ વનસ્પતિઓ મુખ્ય જૈવસંશ્લેષણ માર્ગ તરીકે $C_4$ માર્ગ (હેચ-સ્લેક માર્ગ) નો ઉપયોગ કરે છે,જોકે તેમાં $C_3$ ચક્ર પણ હોય છે.
વિધાન $D$ ખોટું છે કારણ કે $C_4$ વનસ્પતિઓ 'ક્રાન્ઝ' અંતઃસ્થ રચના દર્શાવે છે,$C_3$ વનસ્પતિઓ નહીં.
વિધાન $C$ અને $E$ સાચા છે.
આમ,ખોટા વિધાનો $A, B$ અને $D$ છે. જોકે,આપેલા વિકલ્પો મુજબ,ખોટા વિધાનો દર્શાવતો સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ $(4)$ $A$ અને $D$ છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. ટ્રિપ્સિન એ એક પ્રોટીન છે જે ઉત્સેચક તરીકે કાર્ય કરે છે $(A-III)$.
$2$. મોર્ફિન એ દ્વિતીયક ચયાપચય છે જે આલ્કેલોઇડ તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે $(B-IV)$.
$3$. કોન્કેનાવેલિન $A$ એ દ્વિતીયક ચયાપચય છે જે લેક્ટિન તરીકે વર્ગીકૃત થયેલ છે $(C-II)$.
$4$. કોલેજન એ પ્રાણી જગતમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળતું પ્રોટીન છે અને તે આંતરકોષીય આધારક દ્રવ્ય બનાવે છે $(D-I)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-II, D-I$ છે.

(B, C, E) . ખોટું: લિપિડ્સ હાઈડ્રોફોબિક હોય છે અને સામાન્ય રીતે પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે.
$B$. સાચું: પ્રોટીન એ પેપ્ટાઈડ બંધ દ્વારા જોડાયેલા એમિનો એસિડના પોલિમર છે,તેથી તેઓ પોલીપેપ્ટાઈડ્સ છે.
$C$. સાચું: પોલીસેકેરાઈડ્સ એ મોનોસેકેરાઈડ એકમોની લાંબી શૃંખલાઓ દ્વારા બનતા જટિલ કાર્બોદિતો છે.
$D$. ખોટું: એડેનાઈન અને ગ્વાનીન એ પ્યુરિન્સ છે,પિરિમિડિન્સ નથી.
$E$. સાચું: મોટાભાગના ઉત્સેચકો પ્રોટીન સ્વરૂપના હોય છે,સિવાય કે કેટલાક $RNA$ અણુઓ જેમને રાઈબોઝાઈમ્સ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચા વિધાનો $B, C,$ અને $E$ છે.

(B) કેલ્વિન ચક્ર દ્વારા ગ્લુકોઝ $(C_6H_{12}O_6)$ ના એક અણુના સંશ્લેષણ માટે $6$ ચક્રની જરૂર પડે છે.
દરેક ચક્ર એક $CO_2$ અણુનું સ્થાપન કરે છે,જેમાં $3$ $ATP$ અને $2$ $NADPH$ વપરાય છે.
તેથી,$6$ $CO_2$ અણુઓ માટે કુલ જરૂરિયાત નીચે મુજબ છે:
$6 \times 3 = 18$ $ATP$
$6 \times 2 = 12$ $NADPH$
આમ,ગ્લુકોઝનો એક અણુ બનાવવા માટે $18$ $ATP$ અને $12$ $NADPH$ અણુઓની જરૂર પડે છે.

(D) $1$. ગ્લાયકોલિસિસ કોષરસમાં થાય છે $(A-III)$.
$2$. ઇલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ $(ETS)$ કણાભસૂત્રના અંદરના પટલમાં આવેલી હોય છે $(B-I)$.
$3$. ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન દરમિયાન પ્રોટોન કણાભસૂત્રના આંતરપટલીય અવકાશમાં એકઠા થાય છે $(C-IV)$.
$4$. ક્રેબ્સ ચક્ર કણાભસૂત્રના આધારક (Matrix) માં થાય છે $(D-II)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે.

(D) . મૃદુકાય પ્રાણીઓ સામાન્ય રીતે શ્વસન માટે ઝાલર (Branchial) નો ઉપયોગ કરે છે $(A-II)$.
$B$. સરીસૃપ પ્રાણીઓ ફેફસી શ્વસન પર આધાર રાખે છે $(B-I)$.
$C$. પુખ્ત ઉભયજીવીઓ ફેફસાં (ફેફસી) અને ત્વચા (ત્વચીય) બંનેનો ઉપયોગ કરે છે $(C-IV)$.
$D$. અમીબા,જે એકકોષીય છે,તે કોષરસપટલ દ્વારા પ્રસરણ પર આધાર રાખે છે,જે કોષીય શ્વસનનો એક પ્રકાર છે $(D-III)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-I, C-IV, D-III$ છે.

(D) રીબોઝોમ્સ એ પટલવિહીન કોષીય અંગિકાઓ છે જે આદિકોષકેન્દ્રી અને સુકોષકેન્દ્રી બંને કોષોમાં જોવા મળે છે.
આદિકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,તે $70S$ રીબોઝોમ્સ હોય છે,જ્યારે સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં,તે $80S$ (કોષરસમાં) અથવા $70S$ (કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ જેવી અંગિકાઓમાં) હોઈ શકે છે.
લાયસોઝોમ્સ,સેન્ટ્રોઝોમ્સ અને કણાભસૂત્ર એ પટલમય અંગિકાઓ છે.

(D) રેનિન-એન્જિયોટેન્સિન ક્રિયાવિધિ માટેનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. ગ્લોમેર્યુલર ફિલ્ટરેશન રેટ $(GFR)$ માં ઘટાડો $(C)$.
$2$. રેનિન એન્જિયોટેન્સિનોજનને એન્જિયોટેન્સિન $I$ માં રૂપાંતરિત કરે છે,જે ત્યારબાદ એન્જિયોટેન્સિન $II$ માં રૂપાંતરિત થાય છે $(E)$.
$3$. એન્જિયોટેન્સિન $II$ દ્વારા વાસોકોન્સ્ટ્રિક્શન અને એલ્ડોસ્ટેરોનનો સ્ત્રાવ $(D)$.
$4$. એલ્ડોસ્ટેરોનને કારણે ટ્યુબ્યુલના દૂરના ભાગોમાંથી $Na^+$ અને પાણીનું પુનઃશોષણ $(B)$.
$5$. બ્લડ પ્રેશર અને $GFR$ માં વધારો $(A)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $C, E, D, B, A$ છે.

(C) મનુષ્યોમાં શ્વસનનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. ફુપ્ફુસીય વેન્ટિલેશન $(C)$
$2$. વાયુકોષ્ઠ પટલ દ્વારા પ્રસરણ $(B)$
$3$. રુધિર દ્વારા વાયુઓનું વહન $(E)$
$4$. રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે પ્રસરણ $(A)$
$5$. કોષીય શ્વસન $(D)$
આમ,સાચો ક્રમ $C, B, E, A, D$ છે.

(D) લાયેઝ (Lyases) એવા ઉત્સેચકો છે જે જળવિભાજન સિવાયની પદ્ધતિઓ દ્વારા સબસ્ટ્રેટમાંથી સમૂહોને દૂર કરીને દ્વિબંધ બનાવે છે.
દર્શાવેલ પ્રતિક્રિયા એક સમૂહ $(X-Y)$ ના દૂર થવાથી દ્વિબંધનું નિર્માણ દર્શાવે છે,જે લાયેઝ ઉત્સેચક વર્ગની લાક્ષણિકતા છે.
તેથી,સાચો ઉત્સેચક વર્ગ લાયેઝ (Lyases) છે.

(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(A)$ ટેટેની એ શરીરમાં પ્રવાહીમાં $Ca^{++}$ ના ઓછા સ્તરને કારણે થાય છે,જે સ્નાયુઓમાં અનિયંત્રિત સંકોચન તરફ દોરી જાય છે $(III)$.
$(B)$ આર્થરાઈટિસ એ સાંધાનો સોજો છે $(I)$.
$(C)$ માયસ્થેનિયા ગ્રેવિસ એ ચેતાસ્નાયુ જોડાણને અસર કરતી સ્વયંપ્રતિરક્ષા વિકૃતિ છે $(II)$.
$(D)$ મસ્ક્યુલર ડિસ્ટ્રોફી એ કંકાલ સ્નાયુઓનું ક્રમશઃ અધઃપતન છે $(IV)$.
આમ,સાચી જોડ $A-III, B-I, C-II, D-IV$ છે.

(C) વિધાન $A$ સાચું છે: માનવ $RBCs$ ના પટલમાં આશરે $52\%$ પ્રોટીન અને $40\%$ લિપિડ્સ હોય છે.
વિધાન $B$ સાચું છે: ફોસ્ફોલિપિડ્સ દ્વિસ્તરમાં ગોઠવાયેલા હોય છે જેમાં ધ્રુવીય શીર્ષ બહારની તરફ અને જલવિરાગી પૂંછડીઓ અંદરની તરફ હોય છે.
વિધાન $C$ ખોટું છે: મેસોઝોમ્સ એ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) કોષોમાં જોવા મળતી વિશિષ્ટ રચનાઓ છે,સુકોષકેન્દ્રીમાં નહીં.
વિધાન $D$ સાચું છે: લિપિડ અણુઓની જલવિરાગી પૂંછડીઓ અંદરની તરફ હોય છે,જેથી તે જલીય માધ્યમથી સુરક્ષિત રહે છે.
વિધાન $E$ સાચું છે: ગ્લાયકોકેલિક્સ એ કોષરસસ્તરની બહારની સપાટી પર આવેલું શર્કરાનું આવરણ છે.
આમ,વિધાનો $A, B, D$ અને $E$ સાચા છે. આપેલા વિકલ્પો મુજબ,વિકલ્પ $(3)$ સૌથી યોગ્ય છે કારણ કે તેમાં સાચા વિધાનો $A, B$ અને $D$ નો સમાવેશ થાય છે.

(D) વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે અંતઃપટલમય તંત્રમાં અંતઃકોષરસજાળ,ગોલ્ગી પ્રસાધન,લાયસોઝોમ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે; કણાભસૂત્ર તેનો ભાગ નથી.
વિધાન $B$ સાચું છે કારણ કે કણિકામય અંતઃકોષરસજાળ $(RER)$ ની સપાટી પર રીબોઝોમ્સ જોડાયેલા હોય છે.
વિધાન $C$ સાચું છે કારણ કે કણાભસૂત્ર અને રંજકકણ બંને અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ છે જે વર્તુળાકાર $DNA$ ધરાવે છે.
વિધાન $D$ સાચું છે કારણ કે કોષપિંજર એ પ્રોટીનયુક્ત તંતુઓનું જટિલ જાળું છે જે સૂક્ષ્મનલિકાઓ,સૂક્ષ્મતંતુઓ અને મધ્યવર્તી તંતુઓનું બનેલું હોય છે.
વિધાન $E$ ખોટું છે કારણ કે કણાભસૂત્ર બેવડા પટલમય બંધારણ ધરાવે છે.
આમ,વિધાન $B, C$ અને $D$ સાચા છે.

(C) જક્સ્ટા ગ્લોમેર્યુલર એપરેટસ $(JGA)$ એ મૂત્રપિંડમાં જોવા મળતી એક જટિલ નિયમનકારી રચના છે.
તે દૂરસ્થ ગૂંચળાદાર નલિકા $(DCT)$ અને અંતર્વાહી રુધિરવાહિનીના સંપર્ક બિંદુ પર કોષીય ફેરફારો દ્વારા રચાય છે.
આ રચના ગ્લોમેર્યુલર ફિલ્ટરેશન રેટ $(GFR)$ અને બ્લડ પ્રેશરના નિયમનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

(D) વિધાન $A$ સાચું છે: યકૃત-નિવાહિકા તંત્ર એ આંતરડા અને યકૃત વચ્ચેનું વિશિષ્ટ શિરાયુક્ત જોડાણ છે.
વિધાન $B$ ખોટું છે: દેડકામાં $10$ જોડી મસ્તિષ્ક ચેતાઓ હોય છે,$12$ નહીં.
વિધાન $C$ સાચું છે: માદા દેડકામાં,મૂત્રવાહિનીઓ અને અંડવાહિનીઓ અવસારણીમાં અલગ-અલગ ખુલે છે.
વિધાન $D$ ખોટું છે: પશ્ચમગજ અનુમસ્તિષ્ક અને લંબમજ્જાનું બનેલું છે; દ્રષ્ટિપિંડો મધ્યમગજનો ભાગ છે.
વિધાન $E$ સાચું છે: સાઇનસ વેનોસસ એ ત્રિકોણાકાર કોટર છે જે હૃદયના જમણા કર્ણક સાથે જોડાય છે.
તેથી,વિધાનો $A, C$ અને $E$ સાચા છે.

(A) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. કોર્ટિસોલ: તે એક ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ છે જે બળતરા વિરોધી પ્રતિક્રિયાઓ ઉત્પન્ન કરે છે અને રોગપ્રતિકારક પ્રતિભાવને દબાવે છે $(II)$.
$B$. એલ્ડોસ્ટેરોન: તે એક મિનરલોકોર્ટિકોઇડ છે જે મુખ્યત્વે મૂત્રપિંડ નલિકાઓ પર કાર્ય કરે છે અને $Na^+$ અને પાણીના પુનઃશોષણને તેમજ $K^+$ અને ફોસ્ફેટ આયનોના ઉત્સર્જનને ઉત્તેજિત કરે છે $(III)$.
$C$. કોલેસીસ્ટોકાઈનિન $(CCK)$: તે સ્વાદુપિંડ અને પિત્તાશય બંને પર કાર્ય કરે છે અને સ્વાદુપિંડના ઉત્સેચકો અને પિત્તરસના સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે $(IV)$.
$D$. પ્રોજેસ્ટેરોન: તે ગર્ભાવસ્થાને ટેકો આપે છે અને સ્તન ગ્રંથિઓમાં વાયુકોષ્ઠો (દૂધનો સંગ્રહ કરતી કોથળી જેવી રચનાઓ) ના નિર્માણને પણ ઉત્તેજિત કરે છે $(I)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.

(C) નર દેડકાને માદા દેડકાથી ચોક્કસ ગૌણ જાતીય લક્ષણોની હાજરી દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે.
$1$. સ્વર કોથળીઓ $(B)$: આ નર દેડકામાં હાજર હોય છે અને માદાને આકર્ષવા માટે મોટો અવાજ (ડ્રાઉં-ડ્રાઉં) કરવામાં મદદ કરે છે.
$2$. પ્રજનન ગાદી (Copulatory pads) $(D)$: આ નર દેડકાના અગ્ર ઉપાંગોની પ્રથમ આંગળી પર હાજર હોય છે અને તેનો ઉપયોગ પ્રજનન (amplexus) દરમિયાન માદાને પકડવા માટે થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ અને $D$ છે.

(D) $WBC$ ની વિભેદક ગણતરીની ટકાવારી નીચે મુજબ છે:
ઇઓસિનોફિલ્સ: $8000$ ના $2-3\% = 160-240/cu.mm$.
લિમ્ફોસાઇટ્સ: $8000$ ના $20-25\% = 1600-2000/cu.mm$.
તેથી,વિકલ્પ $D$ આ ગણતરી કરેલ મૂલ્યો સાથે મેળ ખાય છે.

(B) વર્ણવેલ પક્ષી પેંગ્વિન છે.
*Aptenodytes* એ પેંગ્વિનનું પ્રજાતિ નામ (genus) છે.
પેંગ્વિન એ ઉડી ન શકતા પક્ષીઓ છે,જેના અગ્ર ઉપાંગો હલેસા જેવા માળખામાં રૂપાંતરિત થયેલા હોય છે જેને ફ્લિપર્સ (flippers) કહેવામાં આવે છે,જે જલીય વાતાવરણમાં તરવા માટે અત્યંત અનુકૂળ હોય છે.

(B) વિધાન $A$ સાચું છે: પ્લેટીહેલ્મિન્થેસમાં પાચનતંત્ર અપૂર્ણ હોય છે.
વિધાન $B$ ખોટું છે: પુખ્ત શૂળત્વચી (Echinoderms) અરીય સંમિતિ ધરાવે છે,જ્યારે તેમની ડિંભ અવસ્થા દ્વિપાર્શ્વ સંમિતિ ધરાવે છે.
વિધાન $C$ સાચું છે: એસ્કેલ્મિન્થેસ કૂટદેહકોષ્ઠી છે.
વિધાન $D$ સાચું છે: કોન્ડ્રિક્થિસ વર્ગમાં મેરુદંડ જીવનપર્યંત જોવા મળે છે.
વિધાન $E$ ખોટું છે: સરીસૃપો અસમતાપી (poikilothermic) પ્રાણીઓ છે અને તેઓ શરીરનું તાપમાન અચળ જાળવી શકતા નથી.
તેથી,ખોટા વિધાનો $B$ અને $E$ છે.

(C) વર્ણવેલ લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. અંતઃકંકાલ કાસ્થિમય છે.
$2$. ગોળાકાર,ચૂષક મુખ સાથે બાહ્ય પરોપજીવી સ્વભાવ.
$3$. યુગ્મિત મીનપક્ષો અને ભીંગડાનો અભાવ.
$4$. શ્વસન માટે ઝાલર ફાટોની $6-15$ જોડની હાજરી.
આ લક્ષણો વર્ગ $Cyclostomata$ (ચક્રમુખા) ના નિદાન માટેના છે. આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$Petromyzon$ (લેમ્પ્રે) આ વર્ગમાં આવે છે. $Scoliodon$ એ કાસ્થિમય માછલી (Chondrichthyes) છે,$Exocoetus$ એ અસ્થિમય માછલી (Osteichthyes) છે,અને $Branchiostoma$ એ શીર્ષમેરુદંડી (Cephalochordata) છે.

(D) સાચા વિધાનો $A, B, D,$ અને $E$ છે.
વિધાન $A$ સાચું છે: મોટર ન્યુરોન $CNS$ થી સાર્કોલેમા સુધી સંકેત પહોંચાડે છે.
વિધાન $B$ સાચું છે: ચેતા સંકેત એક્શન પોટેન્શિયલ ઉત્પન્ન કરે છે,જેનાથી સાર્કોપ્લાઝમમાં $Ca^{++}$ આયનો મુક્ત થાય છે.
વિધાન $C$ ખોટું છે: $Ca^{++}$ એક્ટિન ફિલામેન્ટ પરના ટ્રોપોનિન સાથે જોડાય છે,જે એક્ટિન પરના સક્રિય સ્થાનોને ખુલ્લા કરે છે,આમ તે ક્રોસ-બ્રિજ બનાવવા માટે સક્રિય કરે છે (નિષ્ક્રિય કરતું નથી).
વિધાન $D$ સાચું છે: એક્ટિન પરના ખુલ્લા સક્રિય સ્થાનો ક્રોસ-બ્રિજ બનાવવા માટે માયોસિન હેડ સાથે જોડાય છે.
વિધાન $E$ સાચું છે: માયોસિન હેડ એક્ટિન ફિલામેન્ટ્સને '$A$' બેન્ડના કેન્દ્ર તરફ ખેંચે છે,જેના કારણે સાર્કોમિયર ટૂંકું થાય છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A, B, D,$ અને $E$ છે.

(B) વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે માનવ ખોપરી ડાયકોન્ડિલિક છે,મોનોકોન્ડિલિક નથી.
વિધાન $B$ સાચું છે કારણ કે નજીકના કરોડરજ્જુના મણકા વચ્ચેના સાંધા કાસ્થિમય સાંધા (સિંફિસિસ સાંધા) હોય છે.
વિધાન $C$ સાચું છે કારણ કે મનુષ્યો સહિત તમામ સસ્તન પ્રાણીઓમાં ગ્રીવા મણકાની સંખ્યા નિશ્ચિત $7$ હોય છે.
વિધાન $D$ ખોટું છે કારણ કે તમામ પાંસળીઓ બાયસેફાલિક હોય છે,એટલે કે તેમની પાસે કરોડરજ્જુ સાથે જોડાણ માટે બે સપાટીઓ (શીર્ષ અને ટ્યુબરકલ) હોય છે.
વિધાન $E$ સાચું છે કારણ કે ખોપરીના ઓક્સિપિટલ કોન્ડાઇલ્સ એટલાસ $(C1)$ મણકા સાથે જોડાઈને એટલાન્ટો-ઓક્સિપિટલ સાંધો બનાવે છે.
તેથી,સાચા વિધાનો $B, C$ અને $E$ છે.

(C) વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે એરિથ્રોબ્લાસ્ટોસિસ ફીટાલિસ ત્યારે થાય છે જ્યારે માતા $Rh^{-ve}$ હોય અને ગર્ભ $Rh^{+ve}$ હોય.
વિધાન $E$ ખોટું છે કારણ કે અનુગામી ગર્ભાવસ્થામાં સંવેદનશીલતા અટકાવવા માટે પ્રથમ $Rh^{+ve}$ બાળકના જન્મ પછી તરત જ માતાને એન્ટિ-$Rh$ એન્ટિબોડીઝ (એન્ટિ-$D$) આપવામાં આવે છે.

(D) $Osteichthyes$ વર્ગમાં અસ્થિમત્સ્યનો સમાવેશ થાય છે.
ઉદાહરણોમાં $Exocoetus$ (ફ્લાઇંગ ફિશ),$Pterophyllum$ (એન્જલ ફિશ),અને $Betta$ (ફાઇટિંગ ફિશ) નો સમાવેશ થાય છે.
સોફિશ $(Pristis)$ અને ડોગ ફિશ $(Scoliodon)$ એ $Chondrichthyes$ (કાસ્થિમત્સ્ય) વર્ગમાં આવે છે.
ડેવિલ ફિશ,કટલફિશ અને સ્ટારફિશ એ સાચી માછલીઓ નથી; તેઓ અનુક્રમે $Mollusca$ અને $Echinodermata$ સમુદાયના પ્રાણીઓ છે.
હેગફિશ $(Myxine)$ એ $Cyclostomata$ વર્ગમાં આવે છે.

(B) રાસાયણિક ચેતાસંધિમાં,ન્યુરોટ્રાન્સમીટર્સ પૂર્વ-ચેતાસંધિ ચેતાકોષની ચેતાસંધિ પુટિકાઓમાંથી ચેતાસંધિ ફાટ (synaptic cleft) માં મુક્ત થાય છે.
ત્યારબાદ આ ન્યુરોટ્રાન્સમીટર્સ પશ્ચ-ચેતાસંધિ ચેતાકોષના પટલ (પશ્ચ-ચેતાસંધિ પટલ) પર આવેલા વિશિષ્ટ ગ્રાહક પ્રોટીન સાથે જોડાય છે,જેનાથી ક્રિયાત્મક પોટેન્શિયલ (action potential) ઉત્પન્ન થાય છે.

(A) પ્રમાણિત શ્વસન કદ નીચે મુજબ છે:
$A$. $ERV$ (ઉચ્છવાસ અનામત કદ) એ વધારાનું હવાનું કદ છે જે બળપૂર્વક ઉચ્છવાસ દ્વારા બહાર કાઢી શકાય છે,જે $1000-1100 \text{ mL}$ $(III)$ છે.
$B$. $RV$ (અવશિષ્ટ કદ) એ બળપૂર્વક ઉચ્છવાસ કર્યા પછી પણ ફેફસામાં બાકી રહેતી હવાનું કદ છે,જે $1100-1200 \text{ mL}$ $(IV)$ છે.
$C$. $IRV$ (અંતઃશ્વાસ અનામત કદ) એ વધારાનું હવાનું કદ છે જે બળપૂર્વક અંતઃશ્વાસ દ્વારા અંદર લઈ શકાય છે,જે $2500-3000 \text{ mL}$ $(I)$ છે.
$D$. $TV$ (ટાઈડલ વોલ્યુમ) એ સામાન્ય શ્વસન દરમિયાન અંદર લેવાયેલ અથવા બહાર કાઢેલ હવાનું કદ છે,જે $500 \text{ mL}$ $(II)$ છે.
આમ,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(A) . જનીનિક રૂપાંતરિત સજીવ: Bt કપાસ $(II)$
$B$. $DNA$ પોલિમરેઝ: Thermus aquaticus $(III)$
$C$. Ti પ્લાઝમિડ: Agrobacterium tumefaciens $(I)$
$D$. pBR322: Escherichia coli $(IV)$
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-III, C-I, D-IV$ છે.

(A) બાયોપ્રોસ્પેક્ટિંગ એ જૈવિક સંસાધનોમાં આર્થિક મૂલ્ય ધરાવતા જનીનો,સંયોજનો અને અન્ય ઉત્પાદનોની વ્યવસ્થિત શોધ છે.
તેમાં વ્યાપારી,ફાર્માસ્યુટિકલ અથવા ઔદ્યોગિક હેતુઓ માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવા નવા સંસાધનો શોધવા માટે આણ્વિય,આનુવંશિક અને જાતિ-સ્તરે જૈવવિવિધતાની શોધખોળનો સમાવેશ થાય છે.

(A) મધમાખીઓમાં લિંગ-નિશ્ચયન પદ્ધતિને હેપ્લોડિપ્લોઇડી કહેવામાં આવે છે.
માદાઓ દ્વિતીય (diploid,$2n$) હોય છે,જે શુક્રકોષ અને અંડકોષના મિલન (ફલિત અંડકોષ) થી ઉત્પન્ન થાય છે.
નર એકકીય (haploid,$n$) હોય છે,જે અફલિત અંડકોષમાંથી અસંયોગીજનન (parthenogenesis) પ્રક્રિયા દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે.
નર એકકીય હોવાથી,તેઓ જનનકોષો ઉત્પન્ન કરવા માટે અર્ધીકરણ કરી શકતા નથી; તેના બદલે,તેઓ સમભાજન (mitosis) દ્વારા શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે.
તેથી,વિધાનો $A, B, C$ અને $E$ સાચા છે,જ્યારે વિધાન $D$ ખોટું છે.

(B) છઠ્ઠું સામૂહિક વિલુપ્તીકરણ મુખ્યત્વે માનવીય પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા સંચાલિત છે.
તેનો દર માનવ-પૂર્વ સમયમાં જોવા મળતા કુદરતી પૃષ્ઠભૂમિ દર કરતા $100$ થી $1000$ ગણો ઝડપી હોવાનો અંદાજ છે.
તેથી,વિકલ્પ $(2)$ સાચો જવાબ છે.

(D) લઘુબીજાણુજનનની પ્રક્રિયા નીચે મુજબના ક્રમમાં થાય છે:
$1$. પ્રાથમિક બીજાણુજનક પેશી $(B)$ સમવિભાજન પામીને પરાગ માતૃકોષો $(D)$ બનાવે છે.
$2$. દરેક પરાગ માતૃકોષ $(D)$ અર્ધીકરણ પામીને ચાર એકકીય કોષોનો સમૂહ બનાવે છે જેને લઘુબીજાણુ ચતુષ્ક $(A)$ કહેવાય છે.
$3$. આ લઘુબીજાણુઓ છૂટા પડે છે અને પરિપક્વ થઈને પરાગરજ $(C)$ માં ફેરવાય છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $B \rightarrow D \rightarrow A \rightarrow C$ છે.

(A) વિધાન $A$ સાચું છે: રેસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝને આણ્વિય કાતર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
વિધાન $B$ સાચું છે: તેઓ $E. coli$ માં બેક્ટેરિયોફેજની વૃદ્ધિને અટકાવવાની પદ્ધતિ તરીકે શોધાયા હતા.
વિધાન $C$ ખોટું છે: રેસ્ટ્રિક્શન ઉત્સેચકો હંમેશા પેલિન્ડ્રોમિક સાઇટ્સના ચોક્કસ કેન્દ્રમાં કાપતા નથી; તેઓ ઘણીવાર અસમાન (staggered) કાપ મૂકે છે.
વિધાન $D$ ખોટું છે: રેસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ $DNA$ ને ચોક્કસ આંતરિક સ્થાનો પર કાપે છે,જ્યારે એક્સોન્યુક્લિએઝ છેડાઓ પરથી ન્યુક્લિઓટાઇડ્સ દૂર કરે છે.
વિધાન $E$ સાચું છે: તેઓ ચોક્કસ પેલિન્ડ્રોમિક ક્રમ ઓળખે છે.
તેથી,વિધાન $C$ અને $D$ સાચા નથી.

(D) lac operon ત્રણ બંધારણીય જનીનો ધરાવે છે: $z$,$y$,અને $a$.
$z$ જનીન $\beta$-ગેલેક્ટોસિડેઝ ઉત્સેચક માટે કોડ કરે છે,જે લેક્ટોઝનું ગ્લુકોઝ અને ગેલેક્ટોઝમાં જળવિભાજન કરવા માટે જવાબદાર છે.
$y$ જનીન પરમીએઝ માટે અને $a$ જનીન ટ્રાન્સએસીટાઈલેઝ માટે કોડ કરે છે.

(D) દૈહિક સંકરણની પ્રક્રિયા નીચે મુજબના સોપાનો ધરાવે છે:
$1$. વનસ્પતિની બે અલગ-અલગ જાતોમાંથી એકલ કોષોનું અલગીકરણ $(D)$.
$2$. સેલ્યુલેઝ અને પેક્ટિનેઝ જેવા ઉત્સેચકોનો ઉપયોગ કરીને કોષદીવાલનું પાચન $(A)$.
$3$. ખુલ્લા પ્રોટોપ્લાસ્ટનું અલગીકરણ $(B)$.
$4$. સંકર પ્રોટોપ્લાસ્ટ મેળવવા માટે પ્રોટોપ્લાસ્ટનું સંલયન $(C)$.
$5$. નવા છોડના પુનઃસર્જન માટે સંકર પ્રોટોપ્લાસ્ટનો ઉછેર $(E)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $D, A, B, C, E$ છે.

(B) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર $(PEN)$ બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો (દરેક $n$) અને એક નર જન્યુ $(n)$ ના જોડાણથી બને છે,જેના પરિણામે $3n$ (ત્રિકીય) રચના બને છે.
તેથી,પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષ ત્રિકીય હોય છે.

(D) . વિઘટન એ જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોનું સરળ અકાર્બનિક પદાર્થોમાં વિભાજન કરવાની પ્રક્રિયા છે $(III)$.
$B$. મૃતક અવશેષો (Detritus) એટલે વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓના મૃત અવશેષો,જેમાં મળનો પણ સમાવેશ થાય છે $(IV)$.
$C$. ખનીજીકરણ એ જમીનમાં સૂક્ષ્મજીવોની પ્રવૃત્તિ દ્વારા અકાર્બનિક પોષકતત્વો મુક્ત કરવાની પ્રક્રિયા છે $(II)$.
$D$. હ્યુમિફિકેશન એ ઘેરા રંગના અસ્ફટિકમય કલીલ પદાર્થો,જેને હ્યુમસ કહેવાય છે,તેના સંચયની પ્રક્રિયા છે $(I)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-III, B-IV, C-II, D-I$ છે.

(C) "ધ ઇવિલ ક્વાર્ટેટ" શબ્દનો ઉપયોગ જૈવવિવિધતાના નુકસાનના ચાર મુખ્ય કારણોનું વર્ણન કરવા માટે થાય છે:
$1$. નિવાસસ્થાનનો નાશ અને વિખંડન: આ પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓના વિલોપન માટેનું સૌથી મહત્વનું કારણ છે.
$2$. અતિ-શોષણ: મનુષ્યોએ ઘણી પ્રજાતિઓનું અતિ-શોષણ કર્યું છે (દા.ત.,સ્ટેલરની સી કાઉ,પેસેન્જર કબૂતર).
$3$. વિદેશી પ્રજાતિઓનું આક્રમણ: જ્યારે વિદેશી પ્રજાતિઓ અજાણતા અથવા જાણીજોઈને દાખલ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ ઘણીવાર આક્રમક બની જાય છે અને સ્થાનિક પ્રજાતિઓના ઘટાડા અથવા વિલોપનનું કારણ બને છે.
$4$. સહ-વિલોપન: જ્યારે કોઈ પ્રજાતિ લુપ્ત થાય છે,ત્યારે તેની સાથે અનિવાર્ય રીતે જોડાયેલી વનસ્પતિ અને પ્રાણી પ્રજાતિઓ પણ લુપ્ત થઈ જાય છે.
તેથી,વિકલ્પ $(3)$ ચારેય ઘટકોને યોગ્ય રીતે સૂચિબદ્ધ કરે છે.

(D) $DNA$ ફિંગરપ્રિન્ટિંગ માટેનો સાચો ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$1$. રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ દ્વારા $DNA$ નું અલગીકરણ અને પાચન $(A)$.
$2$. જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ દ્વારા $DNA$ ટુકડાઓનું અલગીકરણ $(E)$.
$3$. અલગ થયેલા $DNA$ ટુકડાઓનું સિન્થેટિક મેમ્બ્રેન (જેમ કે નાઈટ્રોસેલ્યુલોઝ અથવા નાયલોન) પર સ્થાનાંતરણ (બ્લોટિંગ) $(C)$.
$4$. લેબલ કરેલ $VNTR$ પ્રોબનો ઉપયોગ કરીને હાઇબ્રિડાઇઝેશન $(B)$.
$5$. ઓટોરેડિયોગ્રાફી દ્વારા હાઇબ્રિડાઇઝ્ડ $DNA$ ટુકડાઓની શોધ $(D)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A \to E \to C \to B \to D$ છે. આમ,વિકલ્પ $(4)$ સાચો છે.

(B) આપેલા તમામ વિધાનો મોલેક્યુલર બાયોલોજીમાં ટ્રાન્સક્રિપ્શન યુનિટ સંબંધિત પ્રમાણભૂત વ્યાખ્યાઓ છે.
$A$. $DNA$ માં ટ્રાન્સક્રિપ્શન યુનિટ પ્રમોટર,સ્ટ્રક્ચરલ જનીન અને ટર્મિનેટર દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
$B$. પ્રમોટર સ્ટ્રક્ચરલ જનીનના $5'$-છેડા (અપસ્ટ્રીમ) પર સ્થિત હોય છે.
$C$. તે ટ્રાન્સક્રિપ્શન શરૂ કરવા માટે $RNA$ પોલિમરેઝ માટે બાઈન્ડિંગ સાઈટ પૂરી પાડે છે.
$D$. તેની સ્થિતિ દ્વારા,પ્રમોટર નક્કી કરે છે કે $DNA$ ની કઈ શૃંખલા ટેમ્પલેટ સ્ટ્રેન્ડ તરીકે અને કઈ કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડ તરીકે કાર્ય કરશે.
$E$. ટર્મિનેટર કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડના $3'$-છેડા પર સ્થિત હોય છે અને તે ટ્રાન્સક્રિપ્શન પ્રક્રિયાના અંતનો સંકેત આપે છે.
આમ,તમામ વિધાનો $A, B, C, D$ અને $E$ સાચા છે,તેથી વિકલ્પ $(2)$ સાચો જવાબ છે.

(B) પરાગનયન મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. સ્વ-પરાગનયન (Autogamy): આ એક જ પુષ્પની અંદર થતું પરાગનયન છે.
$2$. સ્વ-ફલન (Geitonogamy): આ એક જ વનસ્પતિના બે અલગ-અલગ પુષ્પો વચ્ચે થતું પરાગનયન છે. આનુવંશિક રીતે,તે સ્વ-પરાગનયન જેવું જ છે કારણ કે પરાગરજ એક જ વનસ્પતિમાંથી આવે છે.
$3$. પર-પરાગનયન (Xenogamy): આ એક જ જાતિની બે અલગ-અલગ વનસ્પતિઓ વચ્ચે થતું પરાગનયન છે. આ પ્રક્રિયા પરાગાસન પર આનુવંશિક રીતે અલગ પ્રકારની પરાગરજ લાવે છે.
તેથી,વિકલ્પ $(2)$ સાચો જવાબ છે.

(B) ઇન-સિટુ (in situ) સંરક્ષણ એટલે સજીવોને તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનમાં જ સુરક્ષિત રાખવા.
તેના ઉદાહરણોમાં રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનો,અભયારણ્યો,જૈવવિવિધતા આરક્ષિત વિસ્તારો અને પવિત્ર ઉપવનોનો સમાવેશ થાય છે.
એક્સ-સિટુ (ex situ) સંરક્ષણ એટલે સજીવોને તેમના કુદરતી નિવાસસ્થાનની બહાર સુરક્ષિત રાખવા,જેમ કે સીડ બેંક્સ,વનસ્પતિ ઉદ્યાનો અને વાઇલ્ડલાઇફ સફારી પાર્ક્સ.
તેથી,પવિત્ર ઉપવનો એ ઇન-સિટુ સંરક્ષણની પદ્ધતિ છે.
આમ,વિકલ્પ $(2)$ સાચો છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. ઉત્પાદકતા એટલે જૈવભાર ઉત્પાદનનો દર $(A-III)$.
$B$. ચોખ્ખી પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(NPP)$ એટલે કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા $(GPP)$ માંથી શ્વસન વ્યય $(R)$ બાદ કરતાં મળતું મૂલ્ય,એટલે કે $NPP = GPP - R$ $(B-I)$.
$C$. કુલ પ્રાથમિક ઉત્પાદકતા એટલે પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન કાર્બનિક દ્રવ્યોના ઉત્પાદનનો દર $(C-IV)$.
$D$. દ્વિતીયક ઉત્પાદકતા એટલે ઉપભોગીઓ દ્વારા નવા કાર્બનિક દ્રવ્યોના નિર્માણનો દર $(D-II)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-I, C-IV, D-II$ છે. આમ,વિકલ્પ $(3)$ સાચો છે.

(A, C, D, E) યુકેરિયોટિક કોષોમાં,$DNA$ ન્યુક્લિયોસોમ બનાવવા માટે હિસ્ટોન ઓક્ટામર ($H2A$,$H2B$,$H3$,અને $H4$ ના દરેકના બે અણુઓથી બનેલું) ની આસપાસ વીંટળાયેલું હોય છે.
હિસ્ટોન્સ ધન વીજભારિત બેઝિક પ્રોટીન છે,કારણ કે તેમાં લાયસિન અને આર્જિનિન જેવા બેઝિક એમિનો એસિડ પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે.
તેથી,વિધાનો $A$,$C$,$D$,અને $E$ સાચા છે.
વિધાન $B$ ખોટું છે કારણ કે હિસ્ટોન્સ ધન વીજભારિત હોય છે,ઋણ વીજભારિત નહીં.

(A, B, D) વિધાન $A$ સાચું છે: નિવાસસ્થાનનો નાશ અને વિખંડન એ પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓના લુપ્ત થવાના સૌથી મહત્વના કારણો છે. એમેઝોન રેઈનફોરેસ્ટને સોયાબીનની ખેતી માટે અથવા પશુપાલન માટે ઘાસના મેદાનોમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે કાપવામાં આવે છે.
વિધાન $B$ સાચું છે: મનુષ્યો દ્વારા અતિશય શોષણને કારણે સ્ટેલરની સી કાઉ અને પેસેન્જર કબૂતર જેવી પ્રજાતિઓ લુપ્ત થઈ ગઈ છે.
વિધાન $C$ ખોટું છે: પૂર્વ આફ્રિકાના લેક વિક્ટોરિયામાં નાઈલ પર્ચ દાખલ કરવાને કારણે તળાવમાં રહેલી $200$ થી વધુ સિચલિડ માછલીઓની પ્રજાતિઓ લુપ્ત થઈ ગઈ હતી.
વિધાન $D$ સાચું છે: જળકુંભી $(Eichhornia \text{ } crassipes)$ એક વિદેશી પ્રજાતિ છે જે આક્રમક બની ગઈ છે અને પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડે છે.
વિધાન $E$ ખોટું છે: જ્યારે કોઈ પ્રજાતિ લુપ્ત થાય છે,ત્યારે તેની સાથે ફરજિયાત રીતે સંકળાયેલી વનસ્પતિ અને પ્રાણી પ્રજાતિઓ પણ લુપ્ત થઈ જાય છે,જેને સહ-વિલુપ્તિ (co-extinction) કહેવામાં આવે છે.
તેથી,વિધાનો $A, B,$ અને $D$ સાચા છે.

(C) સિકલ-સેલ એનિમિયા એ એક ઓટોસોમલ લિંક્ડ રિસેસિવ (દૈહિક પ્રચ્છન્ન) લક્ષણ છે,જે જ્યારે માતા-પિતા બંને આ જનીન માટે વાહક હોય ત્યારે સંતાનોમાં ફેલાઈ શકે છે.
આ આનુવંશિક વિકૃતિ હિમોગ્લોબિનની બીટા-ગ્લોબિન શૃંખલા માટેના જનીનમાં પોઈન્ટ મ્યુટેશન (બિંદુ ઉત્પરિવર્તન) ને કારણે થાય છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,બીટા-ગ્લોબિન શૃંખલાના છઠ્ઠા સ્થાને,એમિનો એસિડ ગ્લુટામિક એસિડ (Glu) નું સ્થાન વેલિન (Val) દ્વારા લેવામાં આવે છે.
આ વિસ્થાપનને કારણે અસામાન્ય હિમોગ્લોબિન અણુઓ બને છે,જે ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઓછું હોય ત્યારે રક્તકણોનો આકાર દાતરડા જેવો (sickle-like) કરી નાખે છે.

(C) $1$. એન્ટિરાઇનમ ($Antirrhinum$ $sp.$) માં અપૂર્ણ પ્રભુતા મધ્યવર્તી સ્વરૂપ પ્રકાર આપે છે,જે $A-II$ સાથે સુસંગત છે.
$2$. સહપ્રભાવિતાનું ઉદાહરણ $ABO$ રુધિરજૂથ છે,જેમાં $A$ અને $B$ બંને જનીન પ્રકારો પોતાની અભિવ્યક્તિ દર્શાવે છે,જે $B-IV$ સાથે સુસંગત છે.
$3$. પ્લિયોટ્રોપી ત્યારે જોવા મળે છે જ્યારે એક જ જનીન અનેક લક્ષણોને અસર કરે છે,જેમ કે ફિનાઇલકીટોન્યુરિયામાં,જે $C-III$ સાથે સુસંગત છે.
$4$. બહુજનીનિક આનુવંશિકતા મનુષ્યની ત્વચાના રંગ જેવા સતત લક્ષણોને સમજાવે છે,જે $D-I$ સાથે સુસંગત છે.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-IV, C-III, D-I$ છે.

(B) પોલિમરેઝ ચેઈન રિએક્શન $(PCR)$ એક ચક્રમાં કરવામાં આવતા ત્રણ મુખ્ય પગલાંઓ ધરાવે છે:
$1$. ડિનેચરશન: $DNA$ ના બેવડા કુંતલને છૂટા પાડવા માટે મિશ્રણને $94-98^\circ C$ તાપમાને ગરમ કરવામાં આવે છે.
$2$. એનિલિંગ: મિશ્રણને $50-65^\circ C$ તાપમાને ઠંડું પાડવામાં આવે છે,જેથી પ્રાઈમર્સ $DNA$ ટેમ્પલેટ પર તેમની પૂરક શૃંખલાઓ સાથે જોડાઈ શકે.
$3$. એક્સટેન્શન: તાપમાન આશરે $72^\circ C$ સુધી વધારવામાં આવે છે,જ્યાં $Taq$ $DNA$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક પ્રાઈમર્સમાં ન્યુક્લિયોટાઈડ ઉમેરીને $DNA$ ની નવી શૃંખલાઓનું સંશ્લેષણ કરે છે.
આમ,સાચો ક્રમ ડિનેચરશન $\rightarrow$ એનિલિંગ $\rightarrow$ એક્સટેન્શન છે.

(A) સાચું છે: રિસ્ટ્રિક્શન એન્ડોન્યુક્લીઝને મોલેક્યુલર કાતર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે જે $DNA$ ને ચોક્કસ સ્થાનો પર કાપે છે.
$B$ સાચું છે: જેલ ઇલેક્ટ્રોફોરેસિસ દરમિયાન,$DNA$ ટુકડાઓ એગરોઝ જેલ મેટ્રિક્સમાંથી પસાર થાય છે અને તેમના કદ (આણ્વીય વજન) ના આધારે અલગ પડે છે.
$C$ ખોટું છે: $DNA$ ટુકડાઓ રંગહીન હોય છે અને સ્ટેનિંગ વગર જોઈ શકાતા નથી.
$D$ ખોટું છે: ઇથિડિયમ બ્રોમાઇડ $(EtBr)$ થી સ્ટેન કરેલા $DNA$ ટુકડાઓને જોવા માટે $UV$ પ્રકાશની જરૂર પડે છે જેથી તે ફ્લોરોસન્સ આપે; તે સામાન્ય દ્રશ્યમાન પ્રકાશમાં જોઈ શકાતા નથી.

(C) માતા '$A$' રુધિરજૂથ માટે વિષમયુગ્મી છે,જેનું જનીન પ્રકાર $I^A i$ છે.
પિતા '$B$' રુધિરજૂથ માટે વિષમયુગ્મી છે,જેનું જનીન પ્રકાર $I^B i$ છે.
આનુવંશિક સંકરણ કરતા: $(I^A i) \times (I^B i)$.
સંતતિના સંભવિત જનીન પ્રકારો નીચે મુજબ છે:
$1$. $I^A I^B$ (રુધિરજૂથ $AB$)
$2$. $I^A i$ (રુધિરજૂથ $A$)
$3$. $I^B i$ (રુધિરજૂથ $B$)
$4$. $ii$ (રુધિરજૂથ $O$)
ચાર સંભવિત પરિણામોમાંથી,માત્ર એક જ પરિણામ '$O$' રુધિરજૂથ આપે છે.
તેથી,'$O$' રુધિરજૂથ ધરાવતા બાળક થવાની સંભાવના $\frac{1}{4} = 25\%$ છે.

(C) ક્લોનિંગ વેક્ટર $pBR322$ માં બે એન્ટિબાયોટિક પ્રતિરોધક જનીનો હોય છે: એક એમ્પિસિલિન $(amp^R)$ માટે અને બીજું ટેટ્રાસાયક્લિન $(tet^R)$ માટે.
$pBR322$ માં,$BamHI$ રિસ્ટ્રિક્શન સાઇટ ખાસ કરીને ટેટ્રાસાયક્લિન પ્રતિરોધક $(tet^R)$ જનીનની અંદર આવેલી છે.
જ્યારે વિદેશી $DNA$ નો ટુકડો $BamHI$ સાઇટ પર દાખલ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે $tet^R$ જનીનના કોડિંગ સિક્વન્સને વિક્ષેપિત કરે છે.
પરિણામે,આ રીકોમ્બિનન્ટ પ્લાઝમિડ ધરાવતા બેક્ટેરિયા ટેટ્રાસાયક્લિનની હાજરીમાં જીવવાની ક્ષમતા ગુમાવે છે,જેને ઇન્સર્શનલ ઇનએક્ટિવેશન (insertional inactivation) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) સ્વિસ ચીઝને $Propionibacterium \text{ } sharmanii$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા પકવવામાં (ripening) આવે છે.
આથવણની પ્રક્રિયા દરમિયાન,આ બેક્ટેરિયા મોટા પ્રમાણમાં $CO_2$ વાયુ ઉત્પન્ન કરે છે.
ચીઝના દહીંમાં ફસાયેલા આ $CO_2$ વાયુના મુક્ત થવાને કારણે સ્વિસ ચીઝમાં લાક્ષણિક મોટા છિદ્રો જોવા મળે છે.

(A) અભિસારી ઉત્ક્રાંતિને કારણે સમાન કાર્ય કરતા પરંતુ અલગ મૂળ ધરાવતા અંગો વિકસે છે,જેને કાર્યસદ્રશ અંગો કહેવાય છે.
$(1)$ વ્હેલ અને ચામાચીડિયાના અગ્ર ઉપાંગો સમમૂલક અંગો છે કારણ કે તેઓ સમાન પૂર્વજ રચના ધરાવે છે પરંતુ અલગ કાર્યો માટે અનુકૂલિત થયા છે (તરવું વિરુદ્ધ ઉડવું). આ અપસારી ઉત્ક્રાંતિનું ઉદાહરણ છે.
$(2)$ પેંગ્વિન અને ડોલ્ફિનના ફ્લિપર્સ કાર્યસદ્રશ અંગો છે કારણ કે તેઓ તરવા માટે સ્વતંત્ર રીતે વિકસ્યા છે.
$(3)$ ઓક્ટોપસ અને સસ્તન પ્રાણીઓની આંખો કાર્યસદ્રશ અંગો છે જે દ્રષ્ટિના કાર્ય માટે સ્વતંત્ર રીતે વિકસ્યા છે.
$(4)$ પતંગિયા અને પક્ષીઓની પાંખો કાર્યસદ્રશ અંગો છે જે ઉડવા માટે સ્વતંત્ર રીતે વિકસ્યા છે.
તેથી,વ્હેલ અને ચામાચીડિયાના અગ્ર ઉપાંગો અપસારી ઉત્ક્રાંતિ દર્શાવે છે,અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ નહીં.

(D) સમુદ્રી નિવસનતંત્રમાં જૈવભારનો પિરામિડ સામાન્ય રીતે ઉલટો હોય છે.
આનું કારણ એ છે કે કોઈપણ સમયે ફાઈટોપ્લાન્કટોન (ઉત્પાદકો) નો જૈવભાર ઝૂપ્લાન્કટોન અને નાની માછલીઓ (પ્રાથમિક ઉપભોક્તાઓ) તથા મોટી માછલીઓ (દ્વિતીય/ઉચ્ચ ઉપભોક્તાઓ) ના જૈવભાર કરતા ઘણો ઓછો હોય છે.
આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે ઉત્પાદકોનો ટર્નઓવર દર ખૂબ ઊંચો હોય છે,એટલે કે તેઓ ખૂબ ઝડપથી પ્રજનન કરે છે અને વપરાઈ જાય છે,જેના પરિણામે ઉચ્ચ પોષક સ્તરોની તુલનામાં તેમની સ્થાયી જૈવભાર ઓછી રહે છે.

(C) સાચા વિધાનો $B, D$ અને $E$ છે.
- $B$: સહજીવન $(+,+)$: બંને જાતિઓને લાભ થાય છે.
- $D$: પરોપજીવન $(+,-)$: એક જાતિને લાભ થાય છે અને બીજી જાતિને નુકસાન થાય છે.
- $E$: પ્રતિજીવન $(-,0)$: એક જાતિને નુકસાન થાય છે અને બીજી જાતિ અપ્રભાવિત રહે છે.
વિધાન $A$ ખોટું છે કારણ કે સહભોજિતા $(+,0)$ માં,એક જાતિને લાભ થાય છે અને બીજી જાતિ અપ્રભાવિત રહે છે.

(A) નર મધમાખીઓમાં (ડ્રોન),કોષો પહેલેથી જ એકકીય $(n)$ હોય છે.
તેઓ જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે અર્ધીકરણ (meiosis) કરી શકતા નથી (કારણ કે અર્ધીકરણ માટે રંગસૂત્રોની જોડી બનાવવા માટે દ્વિકીય સેટની જરૂર હોય છે),તેથી તેઓ સમભાજન (mitosis) દ્વારા જન્યુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
આમ,નર મધમાખીઓ સમભાજન દ્વારા શુક્રકોષો ઉત્પન્ન કરે છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$A$. સ્ટ્રેપ્ટોકાઈનેઝ: રુધિરવાહિનીઓમાંથી ગંઠાઈ ગયેલા લોહીને દૂર કરવા માટે વપરાય છે $(II)$.
$B$. સ્ટેટિન્સ: રુધિરમાં કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડનાર ઘટક તરીકે કાર્ય કરે છે $(III)$.
$C$. લાઈપેઝ: ડિટર્જન્ટ ફોર્મ્યુલેશનમાં વપરાય છે $(IV)$.
$D$. સાયક્લોસ્પોરિન $A$: રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટાડનાર ઘટક (immunosuppressive agent) તરીકે વપરાય છે $(I)$.
આમ,સાચો ક્રમ $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.

(A) વર્હલ્સ્ટ-પર્લ લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિ સમીકરણ પર્યાવરણીય સંસાધનો દ્વારા મર્યાદિત વસ્તી વૃદ્ધિનું વર્ણન કરે છે,જેને વહન ક્ષમતા $(K)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
આ સમીકરણ $\frac{dN}{dt} = rN \left( \frac{K-N}{K} \right)$ છે.
અહીં,$N$ એ સમય $t$ પર વસ્તીનું કદ દર્શાવે છે,$r$ એ કુદરતી વધારાનો આંતરિક દર છે અને $K$ એ પર્યાવરણની વહન ક્ષમતા છે.

(D) અંડકોષની આસપાસ બહારથી અંદરની તરફની રચનાઓ નીચે મુજબ છે:
$1$. કોરોના રેડિએટા (સૌથી બહારનું સ્તર જે ફોલિક્યુલર કોષોનું બનેલું છે).
$2$. ઝોના પેલ્યુસિડા (ગ્લાયકોપ્રોટીનનું સ્તર).
$3$. પેરીવિટેલાઇન અવકાશ (ઝોના પેલ્યુસિડા અને કોષરસ પટલ વચ્ચેની જગ્યા).
$4$. અંડકોષનું કોષરસ પટલ (સૌથી અંદરની સીમા).
તેથી,બહારથી અંદરનો સાચો ક્રમ $C, A, B, D$ છે.

(B) જાતીય છેતરપિંડી એ પરાગનયનની એક વ્યૂહરચના છે જેમાં વનસ્પતિ પરાગનયન માટે ચોક્કસ કીટકની માદા જેવું અનુકરણ કરે છે જેથી તે પ્રજાતિના નરને આકર્ષી શકાય. 'ઓફ્રિસ' (Ophrys) ઓર્કિડ આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે,જેમાં તે માદા ભમરાના આકાર અને ગંધનું અનુકરણ કરે છે,જેનાથી નર ભમરો સમાગમના પ્રયાસ દરમિયાન છેતરાઈ જાય છે.

(C) $Bacillus$ $thuringiensis$ $(Bt)$ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ઝેરી પ્રોટીન ચોક્કસ $cry$ જનીનો દ્વારા કોડ કરવામાં આવે છે.
ચોક્કસ રીતે,$cryIAc$ જનીનનો ઉપયોગ કોટન બોલવર્મ્સને નિયંત્રિત કરવા માટે થાય છે.
$cryIAb$ જનીનનો ઉપયોગ કોર્ન બોરરને નિયંત્રિત કરવા માટે થાય છે.
તેથી,સાચી જોડી $cryIAc$ અને $cryIAb$ છે.

(C) સિકલ-સેલ એનિમિયામાં,બીટા ગ્લોબિન જનીનમાં એક બિંદુ ઉત્પરિવર્તન (point mutation) છઠ્ઠા કોડોનને $GAG$ (ગ્લુટામિક એસિડ માટે કોડિંગ) થી બદલીને $GUG$ (વેલિન માટે કોડિંગ) કરે છે.
આ ફેરફારને કારણે ઓછી ઓક્સિજનની સ્થિતિમાં હિમોગ્લોબિનનું પોલિમરાઈઝેશન થાય છે,જે $RBC$ ના લાક્ષણિક દાતરડા જેવા આકાર (sickling) માટે જવાબદાર છે.

(C) $\alpha-1$-એન્ટિટ્રિપ્સિન એ એમ્ફિસેમાની સારવાર માટે વપરાતું પ્રોટીન છે.
તે ટ્રાન્સજેનિક પ્રાણીઓ (દા.ત.,ટ્રાન્સજેનિક ઘેટાં) દ્વારા ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે,જે દવામાં બાયોટેકનોલોજીકલ એપ્લિકેશનનું એક ઉદાહરણ છે.

(D) $1$. નિકોટિન એક ઉત્તેજક તરીકે કાર્ય કરે છે જે એડ્રિનલ ગ્રંથિને રુધિરાભિસરણમાં કેટેકોલામાઈન્સ (જેમ કે એડ્રિનલિન) મુક્ત કરવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે $(A-II)$.
$2$. મોર્ફિન એક શક્તિશાળી ઓપિયોઇડ છે જે અસરકારક શામક અને પીડાનાશક તરીકે કાર્ય કરે છે $(B-III)$.
$3$. હેરોઈન એક ડિપ્રેસન્ટ છે જે શરીરના કાર્યોને ધીમું કરે છે $(C-IV)$.
$4$. કોકેઈન એક ઉત્તેજક છે જે ડોપામાઈન ટ્રાન્સપોર્ટમાં દખલ કરે છે,જેનાથી ઉત્સાહની લાગણી અને વધેલી ઉર્જા અનુભવાય છે $(D-I)$.
તેથી,સાચી જોડી $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.

(C) જીવન સ્વરૂપોના ઉત્ક્રાંતિનો સમયક્રમ નીચે મુજબ છે:
$A$. આશરે $65 \text{ mya}$: ડાયનાસોર પૃથ્વી પરથી અચાનક અદ્રશ્ય થઈ ગયા $(II)$.
$B$. આશરે $500 \text{ mya}$: જડબા વગરની માછલીઓનો ઉદ્ભવ થયો $(I)$.
$C$. આશરે $350 \text{ mya}$: દરિયાઈ ઘાસ અને થોડા છોડ અસ્તિત્વમાં હતા $(III)$.
$D$. આશરે $320 \text{ mya}$: અપૃષ્ઠવંશીઓનું નિર્માણ થયું અને સક્રિય બન્યા $(IV)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-I, C-III, D-IV$ છે.

(C) પ્રોજેસ્ટાસર્ટ એ અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરતું $IUD$ છે $(A-III)$.
મલ્ટીલોડ $375$ એ કોપર મુક્ત કરતું $IUD$ છે $(B-IV)$.
ડાયાફ્રામ એ સ્ત્રીઓ દ્વારા વપરાતું રબરનું અવરોધક સાધન છે $(C-I)$.
સહેલી એ મુખ દ્વારા લેવાતી ગર્ભનિરોધક ગોળી છે $(D-II)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $A-III, B-IV, C-I, D-II$ છે.

(B) $Plasmodium$ નું જીવનચક્ર નીચેના પગલાંને અનુસરે છે:
$1$. માદા એનોફિલિસ મચ્છર કરડતી વખતે માનવ શરીરમાં સ્પોરોઝોઇટ્સ દાખલ કરે છે $(E)$.
$2$. આ સ્પોરોઝોઇટ્સ લોહી દ્વારા મુસાફરી કરીને યકૃત સુધી પહોંચે છે $(D)$.
$3$. યકૃતમાં,પરોપજીવીઓ અલિંગી પ્રજનન કરે છે,જેનાથી યકૃતના કોષો તૂટી જાય છે અને પરોપજીવીઓ લોહીમાં મુક્ત થાય છે $(B)$.
$4$. ત્યારબાદ પરોપજીવીઓ $RBCs$ માં પ્રવેશ કરે છે અને અલિંગી પ્રજનન કરે છે,જેનાથી $RBCs$ તૂટી જાય છે $(A)$.
$5$. અંતે,કેટલાક પરોપજીવીઓ $RBCs$ ની અંદર ગેમેટોસાઇટ્સમાં વિભેદિત થાય છે $(C)$.
આમ,સાચો ક્રમ $E, D, B, A, C$ છે.

(B) માનવ ગર્ભના વિકાસના તબક્કાઓ નીચે મુજબ છે:
$A$. ગર્ભનું હલનચલન શરૂ થાય છે અને માથા પર વાળ દેખાય છે તે ગર્ભાવસ્થાના $20$ અઠવાડિયે થાય છે $(II)$.
$B$. ગર્ભમાં અંગો અને આંગળીઓનો વિકાસ ગર્ભાવસ્થાના $8$ અઠવાડિયાના અંત સુધીમાં થાય છે $(III)$.
$C$. ગર્ભમાં બાહ્ય જનન અંગોનો વિકાસ ગર્ભાવસ્થાના $12$ અઠવાડિયા સુધીમાં થાય છે $(IV)$.
$D$. ગર્ભનું શરીર ઝીણા વાળથી ઢંકાયેલું હોય છે,પોપચાં અલગ થાય છે અને પાંપણો ગર્ભાવસ્થાના $24$ અઠવાડિયા સુધીમાં બને છે $(I)$.
તેથી,સાચી જોડ $A-II, B-III, C-IV, D-I$ છે.

(D) $GIFT$ એટલે ગેમેટ ઇન્ટ્રા-ફેલોપિયન ટ્રાન્સફર $(Gamete Intra-Fallopian Transfer)$.
આ એક એવી સહાયક પ્રજનન તકનીક છે જે એવી સ્ત્રીઓ માટે વપરાય છે જે અંડકોષ ઉત્પન્ન કરી શકતી નથી પરંતુ ફલન અને ગર્ભના વિકાસ માટે યોગ્ય વાતાવરણ પૂરું પાડી શકે છે.
આ પ્રક્રિયામાં,દાતા પાસેથી અંડકોષ એકત્રિત કરવામાં આવે છે અને તેને પ્રાપ્તકર્તા સ્ત્રીની ફેલોપિયન ટ્યુબમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.

(B) ખોટું છે કારણ કે શુક્રમાતૃકોષો શરૂઆતમાં તેમની સંખ્યા વધારવા માટે સમવિભાજન પામે છે.
$B$ ખોટું છે કારણ કે પ્રાથમિક શુક્રકોષો દ્વિતીયક શુક્રકોષો બનાવવા માટે અર્ધીકરણ-$I$ પામે છે.
$C$ સાચું છે કારણ કે દ્વિતીયક શુક્રકોષો એકકીય શુક્રકોષીય કોષો $(Spermatids)$ ઉત્પન્ન કરવા માટે અર્ધીકરણ-$II$ પામે છે.
$D$ ખોટું છે કારણ કે શુક્રકોષીય કોષોનું શુક્રકોષોમાં રૂપાંતરણ એ એક રચનાત્મક ફેરફાર છે જેને શુક્રકાયાંતરણ કહેવાય છે,તે સમવિભાજન નથી.
$E$ સાચું છે કારણ કે શુક્રકોષીય કોષોના શુક્રકોષોમાં રૂપાંતરણની પ્રક્રિયાને શુક્રકાયાંતરણ $(Spermiogenesis)$ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચા વિધાનો $C$ અને $E$ છે.

(B) તડતડિયા (grasshopper) માં $XO$ પ્રકારનું લિંગ નિશ્ચયન જોવા મળે છે.
માદાઓ સમજન્યુક $(XX)$ હોય છે અને નર વિષમજન્યુક $(XO)$ હોય છે.
તેથી,નરમાં માદા કરતા એક રંગસૂત્ર ઓછું હોય છે.
જો માદામાં $24$ રંગસૂત્રો $(22+XX)$ હોય,તો નરમાં $23$ રંગસૂત્રો $(22+XO)$ હોય છે.

(A) પ્રારંભિક માનવોનો સાચો ઉત્ક્રાંતિ ક્રમ આ મુજબ છે: $Ramapithecus \rightarrow Australopithecus \rightarrow Homo \ habilis \rightarrow Homo \ erectus \rightarrow Neanderthal \ man \rightarrow Homo \ sapiens$. આપેલા વિકલ્પોના આધારે,વિકલ્પ $A$ માં આપેલો ક્રમ આ પ્રજાતિઓના દેખાવના સમયક્રમનું સૌથી સચોટ નિરૂપણ છે.