IIT JEE 1990 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(D) બિંદુ $A$ પર,આપાત તીવ્રતા $I$ છે. $25\%$ પરાવર્તિત થતું હોવાથી,કિરણ $AB$ ની તીવ્રતા $I_1 = 0.25I = I/4$ છે. વક્રીભૂત કિરણની તીવ્રતા $0.75I = 3I/4$ છે.
બિંદુ $C$ પર,કિરણ પરાવર્તિત થાય છે. ફરીથી,આપાત ઊર્જા $(3I/4)$ ના $25\%$ પરાવર્તિત થાય છે. તેથી,$A'$ તરફ જતા કિરણની તીવ્રતા $0.25 \times (3I/4) = 3I/16$ છે.
બિંદુ $A'$ પર,આ કિરણનું વક્રીભવન થાય છે. વક્રીભૂત કિરણ $A'B'$ ની તીવ્રતા $0.75 \times (3I/16) = 9I/64$ છે. આમ,$I_2 = 9I/64$.
તીવ્રતાનો ગુણોત્તર $I_2/I_1 = (9I/64) / (I/4) = 9/16$ છે.
મહત્તમ અને ન્યૂનતમ તીવ્રતાનો ગુણોત્તર નીચે મુજબ મળે છે:
$\frac{I_{\max}}{I_{\min}} = \left( \frac{\sqrt{I_1} + \sqrt{I_2}}{\sqrt{I_1} - \sqrt{I_2}} \right)^2 = \left( \frac{1 + \sqrt{I_2/I_1}}{1 - \sqrt{I_2/I_1}} \right)^2$
$I_2/I_1 = 9/16$ મૂકતા:
$\frac{I_{\max}}{I_{\min}} = \left( \frac{1 + \sqrt{9/16}}{1 - \sqrt{9/16}} \right)^2 = \left( \frac{1 + 3/4}{1 - 3/4} \right)^2 = \left( \frac{7/4}{1/4} \right)^2 = (7)^2 = 49/1$.

(A) એસીટોનનું ઇનોલિક સ્વરૂપ પ્રોપેન-$2$-ઓલ છે,જેનું બંધારણ $CH_2=C(OH)-CH_3$ છે.
બંધોની ગણતરી કરતા: મિથાઈલ સમૂહમાં $3$ $C-H$ બંધ,મિથાઈલીન સમૂહમાં $2$ $C-H$ બંધ,$1$ $O-H$ બંધ,$1$ $C-O$ બંધ,$1$ $C-C$ બંધ અને $1$ $C=C$ બંધ ($1$ $\sigma$ અને $1$ $\pi$ બંધ) છે.
કુલ $\sigma$ બંધ = $9$.
કુલ $\pi$ બંધ = $1$.
હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહમાં ઓક્સિજન પરમાણુ પર $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે.
આમ,તેમાં $9$ $\sigma$ બંધ,$1$ $\pi$ બંધ અને $2$ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે.

(A) લે-શેટેલિયરના સિદ્ધાંત મુજબ,ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા $(\Delta H < 0)$ માટે,તાપમાનમાં ઘટાડો કરવાથી સંતુલન પુરોગામી દિશામાં ખસે છે જેથી ઉષ્મા મુક્ત થાય.
આપેલ પ્રક્રિયામાં,વાયુરૂપ પ્રક્રિયકોના મોલની સંખ્યા $1 + 4 = 5$ છે અને વાયુરૂપ નીપજોના મોલની સંખ્યા $2$ છે.
પુરોગામી દિશામાં મોલની સંખ્યા ઘટતી હોવાથી $(5 \to 2)$,દબાણમાં વધારો કરવાથી સંતુલન ઓછા મોલ ધરાવતી બાજુ એટલે કે પુરોગામી દિશામાં ખસે છે.
તેથી,$AB_{4}$ નું નિર્માણ ઓછા તાપમાને અને ઊંચા દબાણે અનુકૂળ છે.

(D) આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુના હાઇડ્રોક્સાઇડની દ્રાવ્યતા સમૂહમાં $Be$ થી $Ba$ તરફ જતાં વધે છે.
આપેલા હાઇડ્રોક્સાઇડમાં $Be(OH)_2$ સૌથી ઓછું દ્રાવ્ય છે,તેથી સંતૃપ્ત દ્રાવણમાં આયનોની સાંદ્રતા સૌથી ઓછી હોય છે.
તેથી,$25\,^oC$ તાપમાને $Be(OH)_2$ નું દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $(K_{sp})$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું હોય છે.

(D) $M_2X_3$ ક્ષારનું વિયોજન નીચે મુજબ થાય છે:
$M_2X_3(s) \rightleftharpoons 2M^{3+}(aq) + 3X^{2-}(aq)$
જો દ્રાવ્યતા $y \ mol \ dm^{-3}$ હોય,તો $M^{3+}$ ની સાંદ્રતા $2y \ mol \ dm^{-3}$ અને $X^{2-}$ ની સાંદ્રતા $3y \ mol \ dm^{-3}$ થાય.
દ્રાવ્યતા ગુણાકાર $K_{sp}$ નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$K_{sp} = [M^{3+}]^2 [X^{2-}]^3$
કિંમતો મૂકતા:
$K_{sp} = (2y)^2 \times (3y)^3$
$K_{sp} = (4y^2) \times (27y^3)$
$K_{sp} = 108y^5 \ mol^5 \ dm^{-15}$
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(D)$ છે.

(A) આપેલ સ્પીસીઝ $Mg^{2+}$,$Na^{+}$,$F^{-}$ અને $Al$ છે.
$1$. $Al$ તટસ્થ પરમાણુ છે,જ્યારે $Mg^{2+}$,$Na^{+}$ અને $F^{-}$ આયનો છે.
$2$. આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ ($Mg^{2+}$,$Na^{+}$,$F^{-}$) ના આયનીય ત્રિજ્યાની સરખામણી કરતા: આ બધામાં $10$ ઈલેક્ટ્રોન છે. જેમ પરમાણુ ક્રમાંક $(Z)$ વધે તેમ આયનીય ત્રિજ્યા ઘટે છે. પરમાણુ ક્રમાંક $F^{-} (Z=9)$,$Na^{+} (Z=11)$ અને $Mg^{2+} (Z=12)$ છે. તેથી,કદનો ક્રમ $Mg^{2+} < Na^{+} < F^{-}$ છે.
$3$. તટસ્થ પરમાણુ $Al$ $(Z=13)$ ની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા આ આયનો કરતા મોટી હોય છે. આમ,સાચો ક્રમ $Mg^{2+} < Na^{+} < F^{-} < Al$ છે.

(C) આપેલ તત્વોની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $Al$ $(3p^1)$,$Si$ $(3p^2)$,$P$ $(3p^3)$,અને $Ge$ $(4p^2)$ ને અનુરૂપ છે.
આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં આયનીકરણ ઉર્જા સામાન્ય રીતે વધે છે.
જોકે,$p^3$ રચના એ અર્ધ-પૂર્ણ સ્થિર પેટાકોષ દર્શાવે છે.
અર્ધ-પૂર્ણ $p$-કક્ષકની વધારાની સ્થિરતાને કારણે,$[Ne] \, 3s^2 \, 3p^3$ માંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા આપેલ વિકલ્પોમાં સૌથી વધુ છે.

(D) ઝીઓલાઇટ,જે હાઇડ્રેટેડ સોડિયમ એલ્યુમિનિયમ સિલિકેટ $(Na_2Al_2Si_2O_8 \cdot xH_2O)$ છે,તે આયન એક્સચેન્જર તરીકે કાર્ય કરે છે.
જ્યારે તેની પ્રક્રિયા કઠિન પાણી સાથે કરવામાં આવે છે,ત્યારે ઝીઓલાઇટના બંધારણમાં રહેલા $Na^+$ આયનો પાણીમાં રહેલા $Ca^{2+}$ અને $Mg^{2+}$ આયનો સાથે વિનિમય પામે છે,જે પાણીમાં કઠિનતા માટે જવાબદાર છે.

(B) 'લેડ પેન્સિલ' શબ્દ એક ખોટો નામકરણ છે. તેમાં સીસું $(Pb)$ હોતું નથી.
તેના બદલે,તેમાં $Graphite$ અને માટીનું મિશ્રણ હોય છે,જેનો ઉપયોગ પેન્સિલના ગર્ભ (core) તરીકે થાય છે.

(C) એલ્યુમિનિયમ કાર્બાઇડ $(Al_4C_3)$ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને મિથેન $(CH_4)$ વાયુ આપે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$Al_4C_3 + 12H_2O \longrightarrow 3CH_4 + 4Al(OH)_3$

(B) વુર્ટ્ઝ પ્રક્રિયામાં સોડિયમ ધાતુની હાજરીમાં આલ્કાઈલ હેલાઈડનું જોડાણ થઈને ઉચ્ચ આલ્કેન બને છે.
જ્યારે ઈથાઈલ આયોડાઈડ $(C_2H_5I)$ અને $n-$પ્રોપાઈલ આયોડાઈડ $(C_3H_7I)$ ના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે,ત્યારે નીચે મુજબની નીપજો મળે છે:
$1$. ઈથાઈલ આયોડાઈડનું સ્વ-જોડાણ: $C_2H_5-C_2H_5$ ($n-$બ્યુટેન).
$2$. $n-$પ્રોપાઈલ આયોડાઈડનું સ્વ-જોડાણ: $C_3H_7-C_3H_7$ ($n-$હેક્ઝેન).
$3$. ઈથાઈલ આયોડાઈડ અને $n-$પ્રોપાઈલ આયોડાઈડનું ક્રોસ-જોડાણ: $C_2H_5-C_3H_7$ ($n-$પેન્ટેન).
તેથી,આ પ્રક્રિયામાં $n-$પ્રોપેન બનશે નહીં.

(C) આપેલ સમીકરણ: $(\cos p - 1){x^2} + (\cos p)x + \sin p = 0$.
બીજ વાસ્તવિક હોવાથી,વિવેચક $D \ge 0$.
$D = b^2 - 4ac = (\cos p)^2 - 4(\cos p - 1)(\sin p) \ge 0$.
$\cos^2 p - 4\sin p \cos p + 4\sin p \ge 0$.
દ્વિઘાત સમીકરણ માટે $x^2$ નો સહગુણક શૂન્ય ન હોવો જોઈએ,તેથી $\cos p - 1 \neq 0$,જેનો અર્થ છે $p \neq 2n\pi$.
અસમતાનું વિશ્લેષણ કરતા,$p \in (0, \pi)$ માટે,$\sin p > 0$ અને $(1 - \sin p) \ge 0$ થાય છે.
આમ,$D \ge 0$ ની શરત $p \in (0, \pi)$ માટે સંતોષાય છે.

(A) એસિટોનનું કિટો સ્વરૂપ $CH_3-CO-CH_3$ છે. તેનું ઇનોલિક સ્વરૂપ $CH_2=C(OH)-CH_3$ છે.
ઇનોલિક સ્વરૂપમાં બંધોની ગણતરી:
- સિગ્મા $(\sigma)$ બંધો: $3$ ($CH_3$ માં) + $1$ ($C$-$C$) + $1$ ($C$=$C$) + $1$ ($C$-$O$) + $1$ ($O$-$H$) + $2$ ($CH_2$ માં) = $9$ $\sigma$ બંધો.
- પાઇ $(pi)$ બંધો: $1$ ($C$=$C$ માં).
- લોન પેર: હાઇડ્રોક્સિલ ગ્રુપ $(-OH)$ માં રહેલા ઓક્સિજન પરમાણુ પાસે $2$ લોન પેર હોય છે.
આમ,ઇનોલિક સ્વરૂપમાં $9$ $\sigma$ બંધ,$1$ $\pi$ બંધ અને $2$ લોન પેર હોય છે.

(C) ધારો કે (જો શક્ય હોય તો) $\log_{2} 7 = \frac{p}{q}$ એ એક સંમેય સંખ્યા છે,જ્યાં $p$ અને $q$ પરસ્પર અવિભાજ્ય પૂર્ણાંકો છે.
તેથી $\frac{p}{q} = \log_{2} 7 \implies 7 = 2^{p/q} \implies 2^{p} = 7^{q}$.
આ અસત્ય છે કારણ કે $L.H.S.$ બેકી છે અને $R.H.S.$ એકી છે.
સ્પષ્ટપણે,$\log_{2} 7$ એ પૂર્ણાંક કે અવિભાજ્ય સંખ્યા નથી. તેથી,તે એક અસંમેય સંખ્યા છે.

(D) પૂરી પાડવામાં આવેલી ઉષ્મા ઉર્જાનો જે અંશ વાયુની આંતરિક ઉર્જામાં વધારો કરે છે તે આંતરિક ઉર્જામાં થતા ફેરફાર અને અચળ દબાણે આપેલી ઉષ્માના ગુણોત્તર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
$f = \frac{\Delta U}{(\Delta Q)_{P}}$
આંતરિક ઉર્જામાં થતો ફેરફાર $\Delta U$ હંમેશા અચળ કદે આપેલી ઉષ્મા $(\Delta Q)_{V} = \mu C_{V} \Delta T$ જેટલો જ હોય છે,તેથી:
$f = \frac{\mu C_{V} \Delta T}{\mu C_{P} \Delta T} = \frac{C_{V}}{C_{P}} = \frac{1}{\gamma}$
આદર્શ દ્વિપરમાણ્વીય વાયુ માટે,એડિયાબેટિક ઇન્ડેક્સ $\gamma = \frac{C_{P}}{C_{V}} = \frac{7}{5}$ છે.
તેથી,અંશ $f = \frac{1}{7/5} = \frac{5}{7}$ થાય.

(D) જ્યારે વાયુને અચળ દબાણે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે પૂરી પાડવામાં આવેલી ઉષ્મા $(\Delta Q)_p$ નો ઉપયોગ આંતરિક ઊર્જા $(\Delta U)$ વધારવા અને બાહ્ય દબાણ વિરુદ્ધ કાર્ય $(\Delta W)$ કરવા માટે થાય છે.
$(\Delta Q)_p = \Delta U + \Delta W$
મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્માનો ઉપયોગ કરતા,$\mu C_p \Delta T = \mu C_v \Delta T + P \Delta V$ મળે છે.
આંતરિક ઊર્જા વધારવા માટે વપરાતી ઉષ્મા ઊર્જાનો અંશ $\frac{\Delta U}{(\Delta Q)_p} = \frac{\mu C_v \Delta T}{\mu C_p \Delta T} = \frac{C_v}{C_p} = \frac{1}{\gamma}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
દ્વિપરમાણ્વીય વાયુ માટે,એડિબેટિક ઇન્ડેક્સ $\gamma = 7/5$ છે.
તેથી,આ અંશ $\frac{1}{7/5} = 5/7$ થાય છે.

(C) બે પાતળા પ્રિઝમના સંયોજન દ્વારા વિચલન વગરનું વિભાજન ઉત્પન્ન કરવા માટે,સિસ્ટમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કુલ વિચલન શૂન્ય હોવું જોઈએ.
પાતળા પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું વિચલન $\delta = (\mu - 1)A$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સંયોજન માટે,કુલ વિચલન $\delta_{net} = \delta_1 + \delta_2 = 0$.
વિચલન વગરના વિભાજન માટે પ્રિઝમને વિરુદ્ધ દિશામાં ગોઠવવા પડે છે,તેથી $\delta_1 = -\delta_2$.
આમ,$(\mu_1 - 1)A_1 = (\mu_2 - 1)A_2$.
આપેલ છે: $\mu_1 = 1.54$,$A_1 = 4^o$,$\mu_2 = 1.72$.
કિંમતો મૂકતા: $(1.54 - 1) \times 4^o = (1.72 - 1) \times A_2$.
$0.54 \times 4^o = 0.72 \times A_2$.
$2.16 = 0.72 \times A_2$.
$A_2 = \frac{2.16}{0.72} = 3^o$.

(A) પ્રથમ પરાવર્તિત કિરણ $AB$ ની તીવ્રતા $I_1 = 25\% \text{ of } I = \frac{I}{4}$ છે.
બીજા કિરણ $A'B'$ ની તીવ્રતા પ્રસારણ અને પરાવર્તનની પ્રક્રિયા દ્વારા નક્કી થાય છે:
$1$. બિંદુ $A$ આગળ, $I$ ના $75\%$ સ્લેબમાં પ્રસારિત થાય છે: $I_{trans} = \frac{3}{4}I$.
$2$. બિંદુ $C$ આગળ, $I_{trans}$ ના $25\%$ પરાવર્તિત થાય છે: $I_{refl} = \frac{1}{4} \times \frac{3}{4}I = \frac{3}{16}I$.
$3$. બિંદુ $A'$ આગળ, $I_{refl}$ ના $75\%$ સ્લેબની બહાર પ્રસારિત થાય છે: $I_2 = \frac{3}{4} \times \frac{3}{16}I = \frac{9}{64}I$.
મહત્તમ અને ન્યૂનતમ તીવ્રતાનો ગુણોત્તર નીચે મુજબ છે:
$\frac{I_{max}}{I_{min}} = \left( \frac{\sqrt{I_1} + \sqrt{I_2}}{\sqrt{I_1} - \sqrt{I_2}} \right)^2$
કિંમતો મૂકતા:
$\sqrt{I_1} = \sqrt{\frac{I}{4}} = \frac{1}{2}\sqrt{I}$
$\sqrt{I_2} = \sqrt{\frac{9}{64}I} = \frac{3}{8}\sqrt{I}$
$\frac{I_{max}}{I_{min}} = \left( \frac{\frac{1}{2} + \frac{3}{8}}{\frac{1}{2} - \frac{3}{8}} \right)^2 = \left( \frac{\frac{4+3}{8}}{\frac{4-3}{8}} \right)^2 = \left( \frac{7}{1} \right)^2 = \frac{49}{1}$

(B) વિચલન રહિત વિભાજન માટે,સંયોજન દ્વારા ઉત્પન્ન થતું કુલ વિચલન શૂન્ય હોવું જોઈએ.
વિચલન રહિત વિભાજન માટેની શરત નીચે મુજબ છે:
$(\mu - 1)A + (\mu' - 1)A' = 0$
અહીં,પ્રિઝમ વિચલન રહિત વિભાજન ઉત્પન્ન કરવા માટે જોડવામાં આવ્યા છે,જેનો અર્થ છે કે વિચલન વિરુદ્ધ દિશામાં છે:
$(\mu - 1)A = -(\mu' - 1)A'$
માત્રા લેતા:
$\frac{A}{A'} = \frac{(\mu' - 1)}{(\mu - 1)}$
આપેલ છે:
$A = 4^o$,$\mu = 1.54$,$\mu' = 1.72$
કિંમતો મૂકતા:
$\frac{4}{A'} = \frac{(1.72 - 1)}{(1.54 - 1)}$
$\frac{4}{A'} = \frac{0.72}{0.54}$
$A'$ માટે ઉકેલતા:
$A' = \frac{4 \times 0.54}{0.72}$
$A' = \frac{2.16}{0.72} = 3^o$

(C) પ્રિઝમ કોણ $A$ ધરાવતા પાતળા પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું વિચલન $\delta = (\mu - 1) A$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યારે સંયુક્ત પ્રિઝમ વિચલન વગરનું વિભાજન ઉત્પન્ન કરે છે,ત્યારે કુલ વિચલન શૂન્ય હોય છે.
$\delta = \delta_1 + \delta_2 = 0$
$(\mu_1 - 1) A_1 + (\mu_2 - 1) A_2 = 0$
$(\mu_1 - 1) A_1 = -(\mu_2 - 1) A_2$
ઋણ નિશાની દર્શાવે છે કે બે પ્રિઝમના વક્રીભવન કોણ વિરુદ્ધ દિશામાં છે.
$A_2 = \frac{(\mu_1 - 1) A_1}{(\mu_2 - 1)} = \frac{(1.54 - 1) \times 4^o}{(1.72 - 1)}$
$A_2 = \frac{0.54 \times 4^o}{0.72} = \frac{3}{4} \times 4^o = 3^o$

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
$CrCl_3$ માં,ક્રોમિયમ આયન $Cr^{3+}$ છે.
$Cr^{3+}$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^3$ છે.
તેમાં $d$-ઓર્બિટલમાં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે $d-d$ સંક્રમણ દર્શાવે છે,જેના પરિણામે રંગીન દ્રાવણ બને છે.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
આલ્કોહોલિક $KOH$ માં આલ્કોક્સાઇડ આયનો $(RO^-)$ હોય છે,જે પ્રબળ બેઇઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ આયનો આલ્કાઇલ હેલાઇડના $\beta$-કાર્બન પરથી પ્રોટોન દૂર કરે છે,જે ડીહાઇડ્રોહેલોજનેશન તરીકે ઓળખાતી વિલોપન પ્રક્રિયા તરફ દોરી જાય છે.
પ્રક્રિયા: $CH_3-CH_2-Br + KOH_{(alc)} \xrightarrow{\Delta} CH_2=CH_2 + KBr + H_2O$.

(B) નિયોપેન્ટાઇલ બ્રોમાઇડ $(CH_3-C(CH_3)_2-CH_2-Br)$ એ $\beta-$કાર્બન પર નોંધપાત્ર અવકાશી અવરોધ ધરાવતું પ્રાથમિક આલ્કાઇલ હેલાઇડ છે.
આલ્કોહોલિક $KOH$ સાથેની પ્રક્રિયા દરમિયાન,પ્રાથમિક કાર્બોકેટાયનનું નિર્માણ અસ્થિર હોય છે.
તેના બદલે,તે $1, 2-$મિથાઇલ શિફ્ટ દ્વારા પુનઃરચના પામીને વધુ સ્થિર તૃતીયક કાર્બોકેટાયન $(CH_3-C^{+}(CH_3)-CH_2-CH_3)$ બનાવે છે.
સેટઝેફના નિયમ મુજબ આ મધ્યવર્તીમાંથી પ્રોટોનનું દૂર થવું મુખ્ય નીપજ તરીકે $2-$મિથાઇલ$-2-$બ્યુટીન આપે છે.

(B) $Mg^{2+}/Mg$ નો પ્રમાણિત રિડક્શન પોટેન્શિયલ $-2.37 \ V$ છે,જે પાણીના રિડક્શન પોટેન્શિયલ $(E^o = -0.83 \ V)$ કરતા ઘણો ઓછો છે.
જલીય દ્રાવણમાં,પાણીના અણુઓનું રિડક્શન $Mg^{2+}$ આયનો કરતા વધુ સરળતાથી થાય છે.
તેથી,વિદ્યુતવિભાજન દરમિયાન,કેથોડ પર $Mg$ ધાતુને બદલે $H_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે.
આમ,$Mg$ ને તેના જલીય ક્ષારના દ્રાવણના વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા મેળવી શકાતું નથી.

(D) કોષ પ્રક્રિયા $Fe^{2+} + Sn \to Fe + Sn^{2+}$ છે.
અહીં,$Fe^{2+}$ નું $Fe$ માં રિડક્શન થાય છે (કેથોડ) અને $Sn$ નું $Sn^{2+}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે (એનોડ).
પ્રમાણિત કોષ પોટેન્શિયલ $E^o_{cell} = E^o_{cathode} - E^o_{anode}$ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
આપેલ છે $E^o_{Fe^{2+}/Fe} = -0.44 \ V$ અને $E^o_{Sn^{2+}/Sn} = -0.14 \ V$.
$E^o_{cell} = (-0.44 \ V) - (-0.14 \ V) = -0.44 + 0.14 = -0.30 \ V$.

(B) $Mg$ અને $Al$ ને તેમના ક્ષારના જલીય દ્રાવણના વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા મેળવી શકાતા નથી.
આનું કારણ એ છે કે $H_2O$ નો રિડક્શન પોટેન્શિયલ $Mg^{2+}$ અને $Al^{3+}$ આયનો કરતા વધારે હોય છે.
પરિણામે,કેથોડ પર ધાતુને બદલે $H_2$ વાયુ મુક્ત થાય છે.

(D) આ પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થાય છે:
$1$. પ્રકાશ અને ગરમીની હાજરીમાં ટોલ્યુઈનનું ક્લોરિનેશન (મુક્ત મુલક વિસ્થાપન) બેન્ઝાઈલ ક્લોરાઈડ $(C_6H_5CH_2Cl)$ આપે છે.
$2$. બેન્ઝાઈલ ક્લોરાઈડની જલીય $NaOH$ સાથેની પ્રક્રિયા (ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન) ક્લોરિન પરમાણુને હાઈડ્રોક્સિલ સમૂહ દ્વારા બદલે છે,જેના પરિણામે બેન્ઝાઈલ આલ્કોહોલ $(C_6H_5CH_2OH)$ બને છે.

(C) કાર્બોનિલ સંયોજન $(R_2C=O)$ ની હાઇડ્રોજન સાયનાઇડ $(HCN)$ સાથેની પ્રક્રિયામાં ન્યુક્લિયોફાઇલ $(CN^-)$ નો ઇલેક્ટ્રોફિલિક કાર્બોનિલ કાર્બન પરમાણુ પર હુમલો થાય છે.
આ આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનની લાક્ષણિક પ્રક્રિયા છે જેને ન્યુક્લિયોફિલિક યોગશીલ પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.

(D) ઠારબિંદુમાં અવનયન $(\Delta T_f)$ એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે વાન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે,જ્યાં $\Delta T_f = i \times K_f \times m$.
સમાન મોલાલિટી ધરાવતા દ્રાવણો માટે,ઠારબિંદુ ત્યારે સૌથી વધુ હોય છે જ્યારે ઠારબિંદુમાં અવનયન ન્યૂનતમ હોય.
આ ત્યારે થાય છે જ્યારે દ્રાવણમાં ઉત્પન્ન થતા કણોની સંખ્યા ન્યૂનતમ હોય.
$C_6H_{12}O_6$ (ગ્લુકોઝ) એ અવિદ્યુતવિભાજ્ય છે,તેથી $i = 1$.
$C_6H_5NH_3^+Cl^-$ એ $2$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે $(i = 2)$.
$Ca(NO_3)_2$ એ $3$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે $(i = 3)$.
$La(NO_3)_3$ એ $4$ આયનોમાં વિયોજિત થાય છે $(i = 4)$.
ગ્લુકોઝનું $i$ મૂલ્ય સૌથી ઓછું હોવાથી,તે ઠારબિંદુમાં ન્યૂનતમ અવનયન દર્શાવે છે,પરિણામે તેનું ઠારબિંદુ સૌથી વધુ હોય છે.