BiologyQ51–99 of 100 questions
Page 2 of 2 · Gujarati
51
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
બેક્યુલો વાયરસનો સમાવેશ કયા પ્રજાતિ (genus) માં થાય છે?
A
હેપેટાઇટિસ વાયરસ
B
ટી.એમ.વી. ($T$.$M$.$V$.) વાયરસ
C
ન્યુક્લિયોપોલીહેડ્રોવાયરસ
D
રાયનોવાયરસ
Solution
(C) બેક્યુલો વાયરસ એ રોગકારક છે જે કીટકો અને અન્ય સંધિપાદ પ્રાણીઓ પર હુમલો કરે છે. જૈવિક નિયંત્રણ કારકો તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતા મોટાભાગના બેક્યુલો વાયરસ $Nucleopolyhedrovirus$ પ્રજાતિના છે. આ વાયરસ જાતિ-વિશિષ્ટ,સાંકડી શ્રેણી ધરાવતા જંતુનાશક ઉપયોગો માટે ઉત્તમ ઉમેદવાર છે અને તે સાબિત થયું છે કે તેની વનસ્પતિઓ,સસ્તન પ્રાણીઓ,પક્ષીઓ,માછલીઓ અથવા બિન-લક્ષિત કીટકો પર કોઈ નકારાત્મક અસરો થતી નથી. તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
52
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
કયા પીણાનું ઉત્પાદન નિસ્યંદન (distillation) વગર કરવામાં આવે છે?
A
રમ (Rum)
B
બ્રાન્ડી (Brandy)
C
વાઇન (Wine)
D
વ્હિસ્કી (Whisky)
Solution
(C) આલ્કોહોલિક પીણાંનું ઉત્પાદન આથવણ (fermentation) માટે વપરાતા કાચા માલ અને પ્રક્રિયાના પ્રકાર (નિસ્યંદન સાથે અથવા વગર) પર આધાર રાખે છે.
$1$. વાઇન અને બીયર જેવા પીણાં અનુક્રમે ફળોના રસ અથવા માલ્ટેડ અનાજના આથવણ દ્વારા,નિસ્યંદનની પ્રક્રિયા વગર બનાવવામાં આવે છે. આના પરિણામે તેમાં આલ્કોહોલનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે.
$2$. વ્હિસ્કી,બ્રાન્ડી અને રમ જેવા પીણાં આથવેલા દ્રાવણના નિસ્યંદન દ્વારા બનાવવામાં આવે છે,જે આલ્કોહોલની સાંદ્રતા વધારે છે.
તેથી,વાઇન એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે નિસ્યંદન વગર બનાવવામાં આવે છે.
$1$. વાઇન અને બીયર જેવા પીણાં અનુક્રમે ફળોના રસ અથવા માલ્ટેડ અનાજના આથવણ દ્વારા,નિસ્યંદનની પ્રક્રિયા વગર બનાવવામાં આવે છે. આના પરિણામે તેમાં આલ્કોહોલનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે.
$2$. વ્હિસ્કી,બ્રાન્ડી અને રમ જેવા પીણાં આથવેલા દ્રાવણના નિસ્યંદન દ્વારા બનાવવામાં આવે છે,જે આલ્કોહોલની સાંદ્રતા વધારે છે.
તેથી,વાઇન એ સાચો જવાબ છે કારણ કે તે નિસ્યંદન વગર બનાવવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
53
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
નીચે આપેલા કોષ્ટકમાંથી કયો વિકલ્પ યોગ્ય રીતે જોડાયેલી જોડીઓ દર્શાવે છે?
| Column-$I$ | Column-$II$ |
| $1$. Trichoderma polysporum | $(A)$. Butyric acid |
| $2$. Monascus purpureus | $(B)$. Cyclosporin $A$ |
| $3$. Clostridium butyricum | $(C)$. Citric acid |
| $4$. Aspergillus niger | $(D)$. Statins |
A
$(1-D), (2-B), (3-A), (4-C)$
B
$(1-B), (2-D), (3-A), (4-C)$
C
$(1-B), (2-A), (3-C), (4-D)$
D
$(1-A), (2-B), (3-C), (4-D)$
Solution
(B) સાચી જોડી નીચે મુજબ છે:
$1$. Trichoderma polysporum એ Cyclosporin $A$ ઉત્પન્ન કરે છે,જેનો ઉપયોગ રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટાડનાર (immunosuppressive) એજન્ટ તરીકે થાય છે $(1-B)$.
$2$. Monascus purpureus એ Statins ઉત્પન્ન કરે છે,જે રુધિરમાં કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડનાર એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે $(2-D)$.
$3$. Clostridium butyricum એ Butyric acid ઉત્પન્ન કરે છે $(3-A)$.
$4$. Aspergillus niger એ Citric acid ઉત્પન્ન કરે છે $(4-C)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1-B), (2-D), (3-A), (4-C)$ છે.
$1$. Trichoderma polysporum એ Cyclosporin $A$ ઉત્પન્ન કરે છે,જેનો ઉપયોગ રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટાડનાર (immunosuppressive) એજન્ટ તરીકે થાય છે $(1-B)$.
$2$. Monascus purpureus એ Statins ઉત્પન્ન કરે છે,જે રુધિરમાં કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડનાર એજન્ટ તરીકે કાર્ય કરે છે $(2-D)$.
$3$. Clostridium butyricum એ Butyric acid ઉત્પન્ન કરે છે $(3-A)$.
$4$. Aspergillus niger એ Citric acid ઉત્પન્ન કરે છે $(4-C)$.
તેથી,સાચો ક્રમ $(1-B), (2-D), (3-A), (4-C)$ છે.
0 likesView Solution
54
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
કઈ ફૂગ માયકોરાઇઝા (mycorrhiza) ના નિર્માણમાં ભાગ લે છે?
A
Mucor
B
Glomus
C
Rhizopus
D
Monascus
Solution
(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
માયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
$Glomus$ પ્રજાતિના ઘણા સભ્યો માયકોરાઇઝા બનાવે છે.
આ સહજીવનમાં ફૂગ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને આપે છે.
માયકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
$Glomus$ પ્રજાતિના ઘણા સભ્યો માયકોરાઇઝા બનાવે છે.
આ સહજીવનમાં ફૂગ જમીનમાંથી ફોસ્ફરસનું શોષણ કરે છે અને તેને વનસ્પતિને આપે છે.
0 likesView Solution
55
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
વિધાન $(A)$: યીસ્ટ $Monascus$ $purpureus$ દ્વારા ઉત્પાદિત સ્ટેટિન રુધિરમાં કોલેસ્ટ્રોલનું પ્રમાણ ઘટાડે છે.
કારણ $(R)$: સ્ટેટિન કોલેસ્ટ્રોલના સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર ઉત્સેચકને સ્પર્ધાત્મક રીતે અવરોધીને કાર્ય કરે છે.
કારણ $(R)$: સ્ટેટિન કોલેસ્ટ્રોલના સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર ઉત્સેચકને સ્પર્ધાત્મક રીતે અવરોધીને કાર્ય કરે છે.
A
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી છે
B
$A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે
C
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે અને $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી
D
$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે
Solution
(A) યીસ્ટ $Monascus$ $purpureus$ નો વ્યાપારી ધોરણે રુધિરમાં કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડતા ઘટકો,જેને સ્ટેટિન કહેવાય છે,તેના ઉત્પાદનમાં ઉપયોગ થાય છે.
આ સ્ટેટિન યકૃતમાં કોલેસ્ટ્રોલના સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર ઉત્સેચકને સ્પર્ધાત્મક રીતે અવરોધીને કાર્ય કરે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.
આ સ્ટેટિન યકૃતમાં કોલેસ્ટ્રોલના સંશ્લેષણ માટે જવાબદાર ઉત્સેચકને સ્પર્ધાત્મક રીતે અવરોધીને કાર્ય કરે છે.
તેથી,વિધાન અને કારણ બંને સાચા છે,અને કારણ એ વિધાનની સાચી સમજૂતી આપે છે.
0 likesView Solution
56
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
કૉલમ-$I$ અને કૉલમ-$II$ ને જોડો.
| કૉલમ-$I$ | કૉલમ-$II$ |
|---|---|
| $1$. < em>Aspergillus niger | $(A)$ એસિટિક એસિડ |
| $2$. < em>Acetobacter aceti | $(B)$ બ્યુટિરિક એસિડ |
| $3$. < em>Clostridium butyricum | $(C)$ સાઇટ્રિક એસિડ |
| $4$. < em>Lactobacillus | $(D)$ લેક્ટિક એસિડ |
A
$(1-A), (2-B), (3-C), (4-D)$
B
$(1-C), (2-A), (3-B), (4-D)$
C
$(1-D), (2-C), (3-A), (4-B)$
D
$(1-D), (2-C), (3-B), (4-A)$
Solution
(B) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. < em>Aspergillus niger એ ફૂગ છે જેનો ઉપયોગ સાઇટ્રિક એસિડ $(C)$ ના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
$2$. < em>Acetobacter aceti એ બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ એસિટિક એસિડ $(A)$ ના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
$3$. < em>Clostridium butyricum એ બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ બ્યુટિરિક એસિડ $(B)$ ના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
$4$. < em>Lactobacillus એ બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ લેક્ટિક એસિડ $(D)$ ના ઉત્પાદન માટે થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $(1-C), (2-A), (3-B), (4-D)$ છે,જે વિકલ્પ $B$ ને અનુરૂપ છે.
$1$. < em>Aspergillus niger એ ફૂગ છે જેનો ઉપયોગ સાઇટ્રિક એસિડ $(C)$ ના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
$2$. < em>Acetobacter aceti એ બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ એસિટિક એસિડ $(A)$ ના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
$3$. < em>Clostridium butyricum એ બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ બ્યુટિરિક એસિડ $(B)$ ના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
$4$. < em>Lactobacillus એ બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ લેક્ટિક એસિડ $(D)$ ના ઉત્પાદન માટે થાય છે.
તેથી,સાચી જોડ $(1-C), (2-A), (3-B), (4-D)$ છે,જે વિકલ્પ $B$ ને અનુરૂપ છે.
0 likesView Solution
57
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
$Trichoderma$ $polysporum$ દ્વારા કયો જૈવ સક્રિય અણુ ઉત્પન્ન થાય છે?
A
સ્ટ્રેપ્ટોકાઈનેઝ
B
પેક્ટિનેઝ
C
સાયક્લોસ્પોરિન $A$
D
લાઈપેઝ
Solution
(C) ફૂગ $Trichoderma$ $polysporum$ નો ઉપયોગ $Cyclosporin$ $A$ ના વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન માટે થાય છે.
આ જૈવ સક્રિય અણુનો ઉપયોગ અંગ પ્રત્યારોપણના દર્દીઓમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ દ્વારા અંગને નકારતા અટકાવવા માટે ઇમ્યુનોસપ્રેસિવ એજન્ટ તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
આ જૈવ સક્રિય અણુનો ઉપયોગ અંગ પ્રત્યારોપણના દર્દીઓમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ દ્વારા અંગને નકારતા અટકાવવા માટે ઇમ્યુનોસપ્રેસિવ એજન્ટ તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
0 likesView Solution
58
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
જો ટ્રાન્સક્રિપ્શન યુનિટમાં કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડનો ક્રમ $5'-ATGCATGCA-3'$ તરીકે લખાયેલ હોય,તો mRNA નો ક્રમ શું હશે?
A
$ATGCATGCA$
B
$UACGUACGU$
C
$AUGCAUGCA$
D
$TACGTACGT$
Solution
(C) ટ્રાન્સક્રિપ્શન યુનિટમાં,કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડ (જેને સેન્સ સ્ટ્રેન્ડ પણ કહેવાય છે) નો ક્રમ mRNA જેવો જ હોય છે,સિવાય કે $DNA$ માં રહેલ થાઇમિન $(T)$ ને $RNA$ માં યુરેસિલ $(U)$ દ્વારા બદલવામાં આવે છે.
આપેલ કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડ: $5'-ATGCATGCA-3'$
$T$ ને $U$ દ્વારા બદલતા mRNA નો ક્રમ મળે છે: $5'-AUGCAUGCA-3'$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આપેલ કોડિંગ સ્ટ્રેન્ડ: $5'-ATGCATGCA-3'$
$T$ ને $U$ દ્વારા બદલતા mRNA નો ક્રમ મળે છે: $5'-AUGCAUGCA-3'$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
59
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
શરૂઆતનો કોડોન (initiator codon) કયો છે?
A
$AUG$
B
$UUU$
C
$CAC$
D
$CAA$
Solution
(A) શરૂઆતનો કોડોન $AUG$ છે. તે સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં મિથિયોનાઈન $(Met)$ એમિનો એસિડ માટે અને આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં $N$-ફોર્મિલમિથિયોનાઈન $(fMet)$ માટે સંકેત આપે છે. તે ભાષાંતર (translation) ની પ્રક્રિયા દરમિયાન પ્રોટીન સંશ્લેષણની શરૂઆતનો સંકેત આપે છે.
0 likesView Solution
60
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
હિસ્ટોન કયા બેઝિક એમિનો એસિડથી સમૃદ્ધ હોય છે?
A
વેલિન અને મિથિઓનાઇન
B
ફિનાઇલએલેનાઇન અને મિથિઓનાઇન
C
વેલિન અને ગ્લુટામાઇન
D
લાઇસિન અને આર્જિનિન
Solution
(D) હિસ્ટોન એ ધન વીજભારિત,બેઝિક પ્રોટીન છે જે સુકોષકેન્દ્રી કોષોમાં $DNA$ સાથે જોડાયેલા હોય છે.
તેઓ $Lysine$ (લાઇસિન) અને $Arginine$ (આર્જિનિન) જેવા બેઝિક એમિનો એસિડથી સમૃદ્ધ હોય છે.
આ એમિનો એસિડ તેમની પાર્શ્વ શૃંખલાઓમાં ધન વીજભાર ધરાવે છે,જે તેમને $DNA$ અણુના ઋણ વીજભારિત ફોસ્ફેટ બેકબોન સાથે મજબૂત રીતે આંતરક્રિયા કરવાની ક્ષમતા આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
તેઓ $Lysine$ (લાઇસિન) અને $Arginine$ (આર્જિનિન) જેવા બેઝિક એમિનો એસિડથી સમૃદ્ધ હોય છે.
આ એમિનો એસિડ તેમની પાર્શ્વ શૃંખલાઓમાં ધન વીજભાર ધરાવે છે,જે તેમને $DNA$ અણુના ઋણ વીજભારિત ફોસ્ફેટ બેકબોન સાથે મજબૂત રીતે આંતરક્રિયા કરવાની ક્ષમતા આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
61
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
બેક્ટેરિયોફેજ $\phi \times 174$ માં . . . . . . ન્યુક્લિયોટાઇડ્સ હોય છે. ($bp$ માં)
A
$8653$
B
$8356$
C
$5386$
D
$6538$
Solution
(C) બેક્ટેરિયોફેજ $\phi \times 174$ એ એક જાણીતો વાયરસ છે જે સિંગલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $DNA$ જનીન ધરાવે છે.
$NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,બેક્ટેરિયોફેજ $\phi \times 174$ નું જનીન $5386$ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનું બનેલું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
$NCERT$ પાઠ્યપુસ્તક મુજબ,બેક્ટેરિયોફેજ $\phi \times 174$ નું જનીન $5386$ ન્યુક્લિયોટાઇડ્સનું બનેલું છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
62
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
જો $E. coli$ ને $60$ મિનિટ સુધી વૃદ્ધિ કરવા દેવામાં આવે,તો હલકા અને હાઇબ્રિડ ઘનતા ધરાવતા $DNA$ અણુઓનું પ્રમાણ શું હશે?
A
$1: 1$
B
$3: 1$
C
$1: 3$
D
$7: 1$
Solution
(B) મેસેલ્સન અને સ્ટાલના પ્રયોગમાં,$E. coli$ દર $20$ મિનિટે વિભાજન પામે છે.
એક ભારે $(^{15}N^{15}N)$ $DNA$ અણુથી શરૂઆત કરતા:
$20$ મિનિટ પછી (પ્રથમ પેઢી): $2$ હાઇબ્રિડ $(^{15}N^{14}N)$ $DNA$ અણુઓ બને છે.
$40$ મિનિટ પછી (દ્વિતીય પેઢી): $2$ હાઇબ્રિડ $(^{15}N^{14}N)$ અને $2$ હલકા $(^{14}N^{14}N)$ $DNA$ અણુઓ બને છે.
$60$ મિનિટ પછી (તૃતીય પેઢી): $2$ હાઇબ્રિડ અણુઓ $2$ હાઇબ્રિડ અને $2$ હલકા અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,અને $2$ હલકા અણુઓ $4$ હલકા અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
કુલ $DNA$ અણુઓ = $8$.
હાઇબ્રિડ અણુઓની સંખ્યા = $2$.
હલકા અણુઓની સંખ્યા = $6$.
હલકા અને હાઇબ્રિડનું પ્રમાણ = $6: 2$,જેનું સાદું રૂપ $3: 1$ થાય છે.
એક ભારે $(^{15}N^{15}N)$ $DNA$ અણુથી શરૂઆત કરતા:
$20$ મિનિટ પછી (પ્રથમ પેઢી): $2$ હાઇબ્રિડ $(^{15}N^{14}N)$ $DNA$ અણુઓ બને છે.
$40$ મિનિટ પછી (દ્વિતીય પેઢી): $2$ હાઇબ્રિડ $(^{15}N^{14}N)$ અને $2$ હલકા $(^{14}N^{14}N)$ $DNA$ અણુઓ બને છે.
$60$ મિનિટ પછી (તૃતીય પેઢી): $2$ હાઇબ્રિડ અણુઓ $2$ હાઇબ્રિડ અને $2$ હલકા અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે,અને $2$ હલકા અણુઓ $4$ હલકા અણુઓ ઉત્પન્ન કરે છે.
કુલ $DNA$ અણુઓ = $8$.
હાઇબ્રિડ અણુઓની સંખ્યા = $2$.
હલકા અણુઓની સંખ્યા = $6$.
હલકા અને હાઇબ્રિડનું પ્રમાણ = $6: 2$,જેનું સાદું રૂપ $3: 1$ થાય છે.
0 likesView Solution
63
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
માનવ શુક્રકોષમાં $DNA$ ના બેવડા કુંતલની લંબાઈ આશરે . . . . . . હોય છે.
A
$1.36$ mm
B
$2.2$ m
C
$1.1$ m
D
$2.2$ mm
Solution
(C) માનવ દ્વિકીય કોષમાં બેઝ જોડીની કુલ સંખ્યા $6.6 \times 10^9$ bp છે.
શુક્રકોષ એકીય હોવાથી,તેમાં $DNA$ ની અડધી માત્રા હોય છે,જે $3.3 \times 10^9$ bp છે.
બે ક્રમિક બેઝ જોડી વચ્ચેનું અંતર $0.34 \ \text{nm}$ અથવા $0.34 \times 10^{-9} \ \text{m}$ છે.
$DNA$ ના બેવડા કુંતલની કુલ લંબાઈની ગણતરી આ રીતે થાય છે: $\text{લંબાઈ} = \text{બેઝ જોડીની સંખ્યા} \times \text{બેઝ જોડી વચ્ચેનું અંતર}$.
$\text{લંબાઈ} = (3.3 \times 10^9) \times (0.34 \times 10^{-9} \ \text{m}) = 1.122 \ \text{m}$.
તેથી,લંબાઈ આશરે $1.1 \ \text{m}$ છે.
શુક્રકોષ એકીય હોવાથી,તેમાં $DNA$ ની અડધી માત્રા હોય છે,જે $3.3 \times 10^9$ bp છે.
બે ક્રમિક બેઝ જોડી વચ્ચેનું અંતર $0.34 \ \text{nm}$ અથવા $0.34 \times 10^{-9} \ \text{m}$ છે.
$DNA$ ના બેવડા કુંતલની કુલ લંબાઈની ગણતરી આ રીતે થાય છે: $\text{લંબાઈ} = \text{બેઝ જોડીની સંખ્યા} \times \text{બેઝ જોડી વચ્ચેનું અંતર}$.
$\text{લંબાઈ} = (3.3 \times 10^9) \times (0.34 \times 10^{-9} \ \text{m}) = 1.122 \ \text{m}$.
તેથી,લંબાઈ આશરે $1.1 \ \text{m}$ છે.
0 likesView Solution
64
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
જો ડબલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $DNA$ માં $35 \%$ ગ્વાનિન હોય,તો $DNA$ માં થાઈમિનની ટકાવારી ગણો. ($\%$ માં)
A
$35$
B
$70$
C
$15$
D
$30$
Solution
(C) ચારગાફના નિયમ મુજબ,ડબલ-સ્ટ્રેન્ડેડ $DNA$ માં એડેનિન $(A)$ નું પ્રમાણ થાઈમિન $(T)$ જેટલું હોય છે,અને ગ્વાનિન $(G)$ નું પ્રમાણ સાયટોસિન $(C)$ જેટલું હોય છે.
આપેલ છે: $G = 35 \%$.
કારણ કે $G = C$,તેથી $C = 35 \%$.
ચારેય બેઝનો સરવાળો $100 \%$ થાય છે,તેથી $A + T + G + C = 100 \%$.
કિંમતો મૂકતા: $A + T + 35 \% + 35 \% = 100 \%$.
$A + T + 70 \% = 100 \%$.
$A + T = 30 \%$.
કારણ કે $A = T$,આપણે લખી શકીએ $2T = 30 \%$.
તેથી,$T = 15 \%$.
આપેલ છે: $G = 35 \%$.
કારણ કે $G = C$,તેથી $C = 35 \%$.
ચારેય બેઝનો સરવાળો $100 \%$ થાય છે,તેથી $A + T + G + C = 100 \%$.
કિંમતો મૂકતા: $A + T + 35 \% + 35 \% = 100 \%$.
$A + T + 70 \% = 100 \%$.
$A + T = 30 \%$.
કારણ કે $A = T$,આપણે લખી શકીએ $2T = 30 \%$.
તેથી,$T = 15 \%$.
0 likesView Solution
65
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
$RNA$ પોલિમરેઝ $III$ કયા $RNA$ ના પ્રત્યાંકન (transcription) માટે જવાબદાર છે?
A
$tRNA$
B
$18S$ $rRNA$
C
$mRNA$
D
$hnRNA$
Solution
(A) સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,વિવિધ પ્રકારના $RNA$ ના પ્રત્યાંકન માટે ત્રણ મુખ્ય પ્રકારના $RNA$ પોલિમરેઝ જવાબદાર હોય છે:
$1$. $RNA$ પોલિમરેઝ $I$ એ $rRNA$ ($28S$,$18S$,અને $5.8S$) નું પ્રત્યાંકન કરે છે.
$2$. $RNA$ પોલિમરેઝ $II$ એ $mRNA$ ના પુરોગામી $RNA$ એટલે કે $hnRNA$ (heterogeneous nuclear $RNA$) નું પ્રત્યાંકન કરે છે.
$3$. $RNA$ પોલિમરેઝ $III$ એ $tRNA$,$5S$ $rRNA$,અને $snRNA$ (small nuclear $RNA$) ના પ્રત્યાંકન માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$1$. $RNA$ પોલિમરેઝ $I$ એ $rRNA$ ($28S$,$18S$,અને $5.8S$) નું પ્રત્યાંકન કરે છે.
$2$. $RNA$ પોલિમરેઝ $II$ એ $mRNA$ ના પુરોગામી $RNA$ એટલે કે $hnRNA$ (heterogeneous nuclear $RNA$) નું પ્રત્યાંકન કરે છે.
$3$. $RNA$ પોલિમરેઝ $III$ એ $tRNA$,$5S$ $rRNA$,અને $snRNA$ (small nuclear $RNA$) ના પ્રત્યાંકન માટે જવાબદાર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
66
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
પરજીવીપણું (Parasitism) ને શ્રેષ્ઠ રીતે સમજાવતું સાચું વિધાન પસંદ કરો.
A
એક સજીવને લાભ થાય છે,બીજાને અસર થાય છે.
B
બંને સજીવોને લાભ થાય છે.
C
એક સજીવને લાભ થાય છે,બીજાને કોઈ અસર થતી નથી.
D
માત્ર એક સજીવને લાભ થાય છે.
Solution
(A) પરજીવીપણું એ બે જાતિઓ વચ્ચેની વસ્તી આંતરક્રિયાનો એક પ્રકાર છે જેમાં એક જાતિ (પરજીવી) ને લાભ થાય છે અને બીજી જાતિ (યજમાન) ને નુકસાન થાય છે અથવા અસર થાય છે. આ સંબંધમાં,પરજીવી તેનું પોષણ સીધું યજમાન પાસેથી મેળવે છે,જે યજમાન માટે નુકસાનકારક છે. તેથી,સાચું વિધાન એ છે કે એક સજીવને લાભ થાય છે અને બીજા સજીવને અસર (નુકસાન) થાય છે.
0 likesView Solution
67
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું સ્પર્ધાત્મક આંતરક્રિયાનું ઉદાહરણ છે?
A
તારામાછલી $Pisaster$ અને ક્લાઉનફિશ
B
$Cuscuta$ અને માયકોરાઇઝા
C
દક્ષિણ અમેરિકાના છીછરા તળાવોમાં આવતા ફ્લેમિંગો અને ત્યાં રહેતી માછલીઓ
D
મોનાર્ક પતંગિયું અને $Balanus$
Solution
(C) સ્પર્ધાત્મક આંતરક્રિયા ત્યારે થાય છે જ્યારે બે જાતિઓ સમાન મર્યાદિત સંસાધન માટે સ્પર્ધા કરે છે. દક્ષિણ અમેરિકાના છીછરા તળાવોમાં,મુલાકાતી ફ્લેમિંગો અને ત્યાં રહેતી માછલીઓ બંને તેમના સામાન્ય ખોરાક સ્ત્રોત,એટલે કે ઝૂપ્લેન્કટોન (પ્રાણીપ્લવકો) માટે સ્પર્ધા કરે છે. આ આંતરજાતીય સ્પર્ધાનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે જ્યાં બંને જાતિઓ એકબીજાની હાજરીથી નકારાત્મક રીતે પ્રભાવિત થાય છે.
0 likesView Solution
68
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
જાતિ $A$ $(+)$ અને જાતિ $B$ $(-)$ માં કેવા પ્રકારનો આંતર સંબંધ જોવા મળે છે?
A
અમેન્સાલિઝમ (Amensalism)
B
પરભક્ષણ (Predation)
C
સહભોજિત્વ (Commensalism)
D
સહજીવન (Mutualism)
Solution
(B) પરિસ્થિતિકીય આંતરક્રિયાઓમાં,સંજ્ઞા $(+)$ ફાયદાકારક અસર સૂચવે છે,જ્યારે $(-)$ નુકસાનકારક અસર સૂચવે છે.
પરભક્ષણના કિસ્સામાં,પરભક્ષી (જાતિ $A$) શિકારનો ઉપયોગ કરીને લાભ મેળવે છે $(+)$,જ્યારે શિકાર (જાતિ $B$) ને નુકસાન થાય છે $(-)$.
તેથી,જે આંતરક્રિયામાં એક જાતિને ફાયદો થાય છે અને બીજી જાતિને નુકસાન થાય છે તેને પરભક્ષણ કહેવામાં આવે છે.
અમેન્સાલિઝમમાં $(-, 0)$,સહભોજિત્વમાં $(+, 0)$ અને સહજીવનમાં $(+, +)$ સંબંધ જોવા મળે છે.
પરભક્ષણના કિસ્સામાં,પરભક્ષી (જાતિ $A$) શિકારનો ઉપયોગ કરીને લાભ મેળવે છે $(+)$,જ્યારે શિકાર (જાતિ $B$) ને નુકસાન થાય છે $(-)$.
તેથી,જે આંતરક્રિયામાં એક જાતિને ફાયદો થાય છે અને બીજી જાતિને નુકસાન થાય છે તેને પરભક્ષણ કહેવામાં આવે છે.
અમેન્સાલિઝમમાં $(-, 0)$,સહભોજિત્વમાં $(+, 0)$ અને સહજીવનમાં $(+, +)$ સંબંધ જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
69
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
વિધાન $(A)$: ઉર્જાનો પિરામિડ હંમેશા સીધો હોય છે.
કારણ $(R)$: દરેક તબક્કે કેટલીક ઉર્જા હંમેશા ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે.
કારણ $(R)$: દરેક તબક્કે કેટલીક ઉર્જા હંમેશા ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે.
A
$A$ ખોટું છે અને $R$ સાચું છે.
B
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે પરંતુ $R$ એ $A$ ની સાચી સમજૂતી નથી.
C
$A$ સાચું છે અને $R$ ખોટું છે.
D
$A$ અને $R$ બંને સાચા છે, $R$ એ વિધાન-$A$ ની સાચી સમજૂતી છે.
Solution
(D) ઉર્જાનો પિરામિડ નિવસનતંત્રમાં વિવિધ પોષક સ્તરો દ્વારા ઉર્જાના પ્રવાહનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
ઉર્જાના સ્થાનાંતરના $10\%$ ના નિયમ મુજબ, માત્ર $10\%$ ઉર્જા એક પોષક સ્તરથી બીજા પોષક સ્તર પર સ્થાનાંતરિત થાય છે, જ્યારે બાકીની ઉર્જા ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે.
દરેક ક્રમિક પોષક સ્તરે ઉર્જાનો વ્યય થતો હોવાથી, ઉચ્ચ પોષક સ્તરો પર ઉપલબ્ધ ઉર્જાનું પ્રમાણ હંમેશા નીચલા સ્તરો કરતા ઓછું હોય છે.
તેથી, ઉર્જાનો પિરામિડ હંમેશા સીધો હોય છે.
વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચા છે, અને $R$ એ ઉર્જાનો પિરામિડ હંમેશા સીધો કેમ હોય છે તેની સાચી વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપે છે.
ઉર્જાના સ્થાનાંતરના $10\%$ ના નિયમ મુજબ, માત્ર $10\%$ ઉર્જા એક પોષક સ્તરથી બીજા પોષક સ્તર પર સ્થાનાંતરિત થાય છે, જ્યારે બાકીની ઉર્જા ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય પામે છે.
દરેક ક્રમિક પોષક સ્તરે ઉર્જાનો વ્યય થતો હોવાથી, ઉચ્ચ પોષક સ્તરો પર ઉપલબ્ધ ઉર્જાનું પ્રમાણ હંમેશા નીચલા સ્તરો કરતા ઓછું હોય છે.
તેથી, ઉર્જાનો પિરામિડ હંમેશા સીધો હોય છે.
વિધાન $A$ અને કારણ $R$ બંને સાચા છે, અને $R$ એ ઉર્જાનો પિરામિડ હંમેશા સીધો કેમ હોય છે તેની સાચી વૈજ્ઞાનિક સમજૂતી આપે છે.
0 likesView Solution
70
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
કૉલમ-$I$ અને કૉલમ-$II$ ને જોડો:
| કૉલમ-$I$ | કૉલમ-$II$ |
| $(P)$ લાઈકેન્સ | $(i)$ પરોપજીવન |
| $(Q)$ એબિંગડન કાચબો અને બકરી | $(ii)$ સહભોજિતા |
| $(R)$ સી એનિમોન અને ક્લાઉન માછલી | $(iii)$ સ્પર્ધા |
| $(S)$ મનુષ્ય અને યકૃત કૃમિ (લીવર ફ્લુક) | $(iv)$ સહજીવન (મ્યુચ્યુઅલિઝમ) |
A
$(P-i)$,$(Q-ii)$,$(R-iii)$,$(S-iv)$
B
$(P-iii)$,$(Q-iv)$,$(R-ii)$,$(S-i)$
C
$(P-iv)$,$(Q-iii)$,$(R-i)$,$(S-ii)$
D
$(P-iv)$,$(Q-iii)$,$(R-ii)$,$(S-i)$
Solution
(D) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$(P)$ લાઈકેન્સ એ લીલ અને ફૂગ વચ્ચેનું સહજીવન છે,જે સહજીવન (મ્યુચ્યુઅલિઝમ) $(iv)$ નું ઉદાહરણ છે.
$(Q)$ ગાલાપાગોસ ટાપુઓ પર એબિંગડન કાચબો અને બકરી સમાન ખોરાક (ઘાસ) માટે સ્પર્ધા $(iii)$ કરે છે.
$(R)$ સી એનિમોન અને ક્લાઉન માછલી સહભોજિતા $(ii)$ દર્શાવે છે,જેમાં ક્લાઉન માછલીને શિકારીઓથી રક્ષણ મળે છે જ્યારે એનિમોનને કોઈ નુકસાન થતું નથી.
$(S)$ મનુષ્ય અને યકૃત કૃમિ (લીવર ફ્લુક) પરોપજીવન $(i)$ દર્શાવે છે,જેમાં યકૃત કૃમિ મનુષ્યમાંથી પોષણ મેળવે છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(P-iv, Q-iii, R-ii, S-i)$ છે.
$(P)$ લાઈકેન્સ એ લીલ અને ફૂગ વચ્ચેનું સહજીવન છે,જે સહજીવન (મ્યુચ્યુઅલિઝમ) $(iv)$ નું ઉદાહરણ છે.
$(Q)$ ગાલાપાગોસ ટાપુઓ પર એબિંગડન કાચબો અને બકરી સમાન ખોરાક (ઘાસ) માટે સ્પર્ધા $(iii)$ કરે છે.
$(R)$ સી એનિમોન અને ક્લાઉન માછલી સહભોજિતા $(ii)$ દર્શાવે છે,જેમાં ક્લાઉન માછલીને શિકારીઓથી રક્ષણ મળે છે જ્યારે એનિમોનને કોઈ નુકસાન થતું નથી.
$(S)$ મનુષ્ય અને યકૃત કૃમિ (લીવર ફ્લુક) પરોપજીવન $(i)$ દર્શાવે છે,જેમાં યકૃત કૃમિ મનુષ્યમાંથી પોષણ મેળવે છે અને તેને નુકસાન પહોંચાડે છે.
તેથી,સાચો ક્રમ $(P-iv, Q-iii, R-ii, S-i)$ છે.
0 likesView Solution
71
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
Verhulst-Pearl લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિ માટે નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ સાચું છે?
A
$dN/dt = rN$
B
$N_t = N_0 e^{rt}$
C
$dN/dt = rN((K - N)/K)$
D
$dN/dt = rN(K / (K - N))$
Solution
(C) Verhulst-Pearl લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિ મોડેલ મર્યાદિત સંસાધનો ધરાવતા પર્યાવરણમાં વસ્તી વૃદ્ધિનું વર્ણન કરે છે. આ સમીકરણ $dN/dt = rN((K - N)/K)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $dN/dt$ એ વસ્તીના કદમાં થતો ફેરફારનો દર છે,$r$ એ કુદરતી વધારાનો આંતરિક દર છે,$N$ એ સમય $t$ પર વસ્તીની ઘનતા છે,અને $K$ એ પર્યાવરણની વહન ક્ષમતા (carrying capacity) છે.
0 likesView Solution
72
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
'ભારત એ પ્રજનન-પૂર્વેની વયના લોકોનો દેશ છે.' આ વિધાનના આધારે,ભારતીયો માટે વય પિરામિડનું નિરૂપણ શું છે?
A
ઘટતો (Declining)
B
સ્થિર (Stable)
C
અનિયમિત (Irregular)
D
વિસ્તરતો (Expanding)
Solution
(D) વય પિરામિડ વસ્તીમાં વિવિધ વય જૂથોનું વિતરણ દર્શાવે છે.
જ્યારે વસ્તીમાં પ્રજનન-પૂર્વેના વય જૂથના વ્યક્તિઓનું પ્રમાણ વધુ હોય,ત્યારે વય પિરામિડનો આધાર ખૂબ જ પહોળો હોય છે.
આ પહોળો આધાર સૂચવે છે કે વસ્તી ઝડપથી વધી રહી છે,કારણ કે આ વ્યક્તિઓ ટૂંક સમયમાં પ્રજનન વયમાં પ્રવેશ કરશે.
આવા પિરામિડને 'વિસ્તરતો' (Expanding) અથવા 'ત્રિકોણાકાર' વય પિરામિડ કહેવામાં આવે છે.
ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં યુવા વસ્તી હોવાથી,તેનો વય પિરામિડ વિસ્તરતો છે.
જ્યારે વસ્તીમાં પ્રજનન-પૂર્વેના વય જૂથના વ્યક્તિઓનું પ્રમાણ વધુ હોય,ત્યારે વય પિરામિડનો આધાર ખૂબ જ પહોળો હોય છે.
આ પહોળો આધાર સૂચવે છે કે વસ્તી ઝડપથી વધી રહી છે,કારણ કે આ વ્યક્તિઓ ટૂંક સમયમાં પ્રજનન વયમાં પ્રવેશ કરશે.
આવા પિરામિડને 'વિસ્તરતો' (Expanding) અથવા 'ત્રિકોણાકાર' વય પિરામિડ કહેવામાં આવે છે.
ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં યુવા વસ્તી હોવાથી,તેનો વય પિરામિડ વિસ્તરતો છે.
0 likesView Solution
73
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
એક સમયે નિવાસસ્થાનમાં ચિત્તાઓની સંખ્યા $80$ છે. તેમનો જન્મદર $4$ અને મૃત્યુદર $2$ છે. તેમની વચ્ચે,$6$ ચિત્તાઓ આંતરિક સ્થળાંતરિત (ઇમિગ્રેશન) છે અને $3$ ચિત્તાઓ સ્થળાંતરિત (એમિગ્રેશન) છે,તો તે નિવાસસ્થાનમાં ચિત્તાઓની વસ્તી ગીચતા જણાવો.
A
$85$
B
$90$
C
$83$
D
$95$
Solution
(A) સમય $t+1$ પર વસ્તી ગીચતા $(N_{t+1})$ નીચેના સૂત્રનો ઉપયોગ કરીને ગણવામાં આવે છે:
$N_{t+1} = N_t + [(B + I) - (D + E)]$
જ્યાં:
$N_t$ = પ્રારંભિક વસ્તી = $80$
$B$ = જન્મદર = $4$
$I$ = ઇમિગ્રેશન (અંદર આવતા) = $6$
$D$ = મૃત્યુદર = $2$
$E$ = એમિગ્રેશન (બહાર જતા) = $3$
કિંમતો મૂકતા:
$N_{t+1} = 80 + [(4 + 6) - (2 + 3)]$
$N_{t+1} = 80 + [10 - 5]$
$N_{t+1} = 80 + 5 = 85$
તેથી,વસ્તી ગીચતા $85$ છે.
$N_{t+1} = N_t + [(B + I) - (D + E)]$
જ્યાં:
$N_t$ = પ્રારંભિક વસ્તી = $80$
$B$ = જન્મદર = $4$
$I$ = ઇમિગ્રેશન (અંદર આવતા) = $6$
$D$ = મૃત્યુદર = $2$
$E$ = એમિગ્રેશન (બહાર જતા) = $3$
કિંમતો મૂકતા:
$N_{t+1} = 80 + [(4 + 6) - (2 + 3)]$
$N_{t+1} = 80 + [10 - 5]$
$N_{t+1} = 80 + 5 = 85$
તેથી,વસ્તી ગીચતા $85$ છે.
0 likesView Solution
74
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
હ્યુગો ડી વ્રીસે કયા છોડ પર કામ કર્યું અને ઉત્પરિવર્તન (mutation) નો વિચાર આપ્યો?
A
ડોગ ફ્લાવર
B
કોમેલિના
C
ઈવનિંગ પ્રિમરોઝ
D
વટાણા
Solution
(C) ડચ વનસ્પતિશાસ્ત્રી હ્યુગો ડી વ્રીસે તેમના પ્રયોગો ઈવનિંગ પ્રિમરોઝ $(Oenothera \, lamarckiana)$ પર કર્યા હતા.
આ છોડના અવલોકનોના આધારે, તેમણે ઉત્પરિવર્તનનો સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો, જે સૂચવે છે કે ઉત્ક્રાંતિ એ આનુવંશિક દ્રવ્યમાં થતા મોટા, અચાનક અને વારસાગત ફેરફારોને કારણે થતી અસતત પ્રક્રિયા છે, જેને ઉત્પરિવર્તન (mutation) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ છોડના અવલોકનોના આધારે, તેમણે ઉત્પરિવર્તનનો સિદ્ધાંત રજૂ કર્યો, જે સૂચવે છે કે ઉત્ક્રાંતિ એ આનુવંશિક દ્રવ્યમાં થતા મોટા, અચાનક અને વારસાગત ફેરફારોને કારણે થતી અસતત પ્રક્રિયા છે, જેને ઉત્પરિવર્તન (mutation) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
75
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
જનીનિક વિકૃતિઓ અને આનુવંશિકતાના ભાત વિશે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
A
ક્લાઇનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ લિંગી રંગસૂત્રોની મોનોસોમીને કારણે થાય છે.
B
નર મધમાખીમાં જન્યુઓ સમવિભાજન દ્વારા બને છે.
C
વર્ણાંધતા એ દૈહિક રંગસૂત્રોની ખામીને કારણે થતી વિકૃતિ છે.
D
સિકલ-સેલ એનિમિયા ફ્રેમ-શિફ્ટ મ્યુટેશનને કારણે થાય છે.
Solution
(B) નર મધમાખી (ડ્રોન) માં,જન્યુઓ સમવિભાજન (equational division) દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે કારણ કે તેઓ એકકીય $(n)$ હોય છે.
$A$: ક્લાઇનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ $(47, XXY)$ એ લિંગી રંગસૂત્રોની ટ્રાયસોમીને કારણે થાય છે,મોનોસોમીને કારણે નહીં.
$C$: વર્ણાંધતા એ $X$-લિંક્ડ રિસેસિવ વિકૃતિ છે,જેનો અર્થ છે કે તે લિંગી રંગસૂત્રોની ખામીને કારણે થાય છે,દૈહિક રંગસૂત્રોને કારણે નહીં.
$D$: સિકલ-સેલ એનિમિયા એ બિંદુ ઉત્પરિવર્તન (point mutation) (ગ્લુટામિક એસિડનું વેલિન દ્વારા વિસ્થાપન) ને કારણે થાય છે,ફ્રેમ-શિફ્ટ મ્યુટેશનને કારણે નહીં.
$A$: ક્લાઇનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ $(47, XXY)$ એ લિંગી રંગસૂત્રોની ટ્રાયસોમીને કારણે થાય છે,મોનોસોમીને કારણે નહીં.
$C$: વર્ણાંધતા એ $X$-લિંક્ડ રિસેસિવ વિકૃતિ છે,જેનો અર્થ છે કે તે લિંગી રંગસૂત્રોની ખામીને કારણે થાય છે,દૈહિક રંગસૂત્રોને કારણે નહીં.
$D$: સિકલ-સેલ એનિમિયા એ બિંદુ ઉત્પરિવર્તન (point mutation) (ગ્લુટામિક એસિડનું વેલિન દ્વારા વિસ્થાપન) ને કારણે થાય છે,ફ્રેમ-શિફ્ટ મ્યુટેશનને કારણે નહીં.
0 likesView Solution
76
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયો મેન્ડેલિયન વિકાર છે?
A
સિસ્ટિક ફાઈબ્રોસિસ
B
મેલેરિયા
C
ન્યુમોનિયા
D
ફાઈલેરિયાસિસ
Solution
(A) મેન્ડેલિયન વિકાર મુખ્યત્વે એક જ જનીનમાં ફેરફાર અથવા ઉત્પરિવર્તન (mutation) દ્વારા નક્કી થાય છે.
$A$. સિસ્ટિક ફાઈબ્રોસિસ એ $CFTR$ જનીનમાં ઉત્પરિવર્તનને કારણે થતો ઓટોસોમલ રિસેસિવ આનુવંશિક વિકાર છે,જે તેને મેન્ડેલિયન વિકારનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બનાવે છે.
$B$. મેલેરિયા એ $Plasmodium$ પ્રજાતિના પ્રજીવ પરોપજીવીઓ દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
$C$. ન્યુમોનિયા એ ફેફસાની બળતરાની સ્થિતિ છે,જે સામાન્ય રીતે ચેપને કારણે થાય છે.
$D$. ફાઈલેરિયાસિસ એ ફાઈલેરિયોઈડિયા પ્રકારના ગોળ કૃમિના ચેપને કારણે થતો પરોપજીવી રોગ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
$A$. સિસ્ટિક ફાઈબ્રોસિસ એ $CFTR$ જનીનમાં ઉત્પરિવર્તનને કારણે થતો ઓટોસોમલ રિસેસિવ આનુવંશિક વિકાર છે,જે તેને મેન્ડેલિયન વિકારનું ઉત્તમ ઉદાહરણ બનાવે છે.
$B$. મેલેરિયા એ $Plasmodium$ પ્રજાતિના પ્રજીવ પરોપજીવીઓ દ્વારા થતો ચેપી રોગ છે.
$C$. ન્યુમોનિયા એ ફેફસાની બળતરાની સ્થિતિ છે,જે સામાન્ય રીતે ચેપને કારણે થાય છે.
$D$. ફાઈલેરિયાસિસ એ ફાઈલેરિયોઈડિયા પ્રકારના ગોળ કૃમિના ચેપને કારણે થતો પરોપજીવી રોગ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
77
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
મેન્ડલ દ્વારા અભ્યાસ કરાયેલ વટાણાના છોડના પ્રચ્છન્ન લક્ષણને ઓળખો.
A
અંતસ્થ પુષ્પ (Terminal flower)
B
જાંબલી પુષ્પ (Violet flower)
C
ફુલેલી શીંગનો આકાર (Inflated Pod shape)
D
ગોળ બીજ (Round seed)
Solution
(A) મેન્ડલે વટાણાના છોડમાં $7$ જોડ વિરોધાભાસી લક્ષણોનો અભ્યાસ કર્યો હતો.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,લક્ષણોનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. જાંબલી પુષ્પનો રંગ પ્રભાવી છે,જ્યારે સફેદ રંગ પ્રચ્છન્ન છે.
$2$. ફુલેલી શીંગનો આકાર પ્રભાવી છે,જ્યારે ખાંચાવાળી (constricted) શીંગ પ્રચ્છન્ન છે.
$3$. ગોળ બીજનો આકાર પ્રભાવી છે,જ્યારે ખરબચડા (wrinkled) બીજ પ્રચ્છન્ન છે.
$4$. અંતસ્થ પુષ્પની સ્થિતિ પ્રચ્છન્ન છે,જ્યારે કક્ષીય (axial) સ્થિતિ પ્રભાવી છે.
તેથી,સાચું પ્રચ્છન્ન લક્ષણ અંતસ્થ પુષ્પ છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,લક્ષણોનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$1$. જાંબલી પુષ્પનો રંગ પ્રભાવી છે,જ્યારે સફેદ રંગ પ્રચ્છન્ન છે.
$2$. ફુલેલી શીંગનો આકાર પ્રભાવી છે,જ્યારે ખાંચાવાળી (constricted) શીંગ પ્રચ્છન્ન છે.
$3$. ગોળ બીજનો આકાર પ્રભાવી છે,જ્યારે ખરબચડા (wrinkled) બીજ પ્રચ્છન્ન છે.
$4$. અંતસ્થ પુષ્પની સ્થિતિ પ્રચ્છન્ન છે,જ્યારે કક્ષીય (axial) સ્થિતિ પ્રભાવી છે.
તેથી,સાચું પ્રચ્છન્ન લક્ષણ અંતસ્થ પુષ્પ છે.
0 likesView Solution
78
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
નીચે આપેલ સંકરણ દ્વારા શું દર્શાવવામાં આવે છે?
$Tt \times tt$
$Tt \times tt$
A
કસોટી સંકરણ (Test cross)
B
દ્વિ-સંકરણ (Dihybrid cross)
C
સહ-પ્રભુતા (Co-dominance)
D
અપૂર્ણ પ્રભુતા (Incomplete dominance)
Solution
(A) કસોટી સંકરણ (Test cross) એટલે અજ્ઞાત જનીન પ્રકાર ધરાવતા સજીવ (જે પ્રભાવી સ્વરૂપ પ્રકાર દર્શાવે છે) અને સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન સજીવ વચ્ચે કરવામાં આવતું સંકરણ.
આપેલ સંકરણમાં,$Tt$ (વિષમયુગ્મી પ્રભાવી) નું સંકરણ $tt$ (સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન) સાથે કરવામાં આવે છે.
આ પ્રકારનું સંકરણ પ્રભાવી સ્વરૂપ પ્રકારના જનીન પ્રકારને નક્કી કરવા માટે કરવામાં આવે છે,જે કસોટી સંકરણની મૂળભૂત વ્યાખ્યા છે.
આપેલ સંકરણમાં,$Tt$ (વિષમયુગ્મી પ્રભાવી) નું સંકરણ $tt$ (સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન) સાથે કરવામાં આવે છે.
આ પ્રકારનું સંકરણ પ્રભાવી સ્વરૂપ પ્રકારના જનીન પ્રકારને નક્કી કરવા માટે કરવામાં આવે છે,જે કસોટી સંકરણની મૂળભૂત વ્યાખ્યા છે.
0 likesView Solution
79
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
આપેલ વંશાવળી ચાર્ટમાં કઈ મેન્ડેલિયન વિકૃતિ દર્શાવવામાં આવી છે?
A
ઓટોસોમલ પ્રભાવી લક્ષણ
B
જાતીય સંલગ્ન પ્રભાવી લક્ષણ
C
ઓટોસોમલ પ્રચ્છન્ન લક્ષણ
D
જાતીય સંલગ્ન પ્રચ્છન્ન લક્ષણ
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ (ઓટોસોમલ પ્રભાવી લક્ષણ) છે.
$1$. વંશાવળીનું વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે આ લક્ષણ દરેક પેઢીમાં જોવા મળે છે (તે પેઢીઓને છોડતું નથી),જે પ્રભાવી લક્ષણની લાક્ષણિકતા છે.
$2$. અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિઓના ઓછામાં ઓછા એક માતા-પિતા અસરગ્રસ્ત હોય છે.
$3$. આ લક્ષણ પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેમાં જોવા મળે છે,અને અસરગ્રસ્ત માતાઓ આ લક્ષણને તેમના પુત્રો અને પુત્રીઓ બંનેમાં ઉતારે છે,જે જાતીય સંલગ્ન પ્રચ્છન્ન વારસાને નકારે છે.
$4$. કારણ કે અસરગ્રસ્ત માતા તેમના સંતાનોમાં તેમના જાતિના ભેદભાવ વગર લક્ષણ ઉતારે છે,અને તે 'ક્રિસ-ક્રોસ' વારસાની ચોક્કસ પેટર્ન દર્શાવતું નથી,તેથી તેને ઓટોસોમલ પ્રભાવી લક્ષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$1$. વંશાવળીનું વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે આ લક્ષણ દરેક પેઢીમાં જોવા મળે છે (તે પેઢીઓને છોડતું નથી),જે પ્રભાવી લક્ષણની લાક્ષણિકતા છે.
$2$. અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિઓના ઓછામાં ઓછા એક માતા-પિતા અસરગ્રસ્ત હોય છે.
$3$. આ લક્ષણ પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેમાં જોવા મળે છે,અને અસરગ્રસ્ત માતાઓ આ લક્ષણને તેમના પુત્રો અને પુત્રીઓ બંનેમાં ઉતારે છે,જે જાતીય સંલગ્ન પ્રચ્છન્ન વારસાને નકારે છે.
$4$. કારણ કે અસરગ્રસ્ત માતા તેમના સંતાનોમાં તેમના જાતિના ભેદભાવ વગર લક્ષણ ઉતારે છે,અને તે 'ક્રિસ-ક્રોસ' વારસાની ચોક્કસ પેટર્ન દર્શાવતું નથી,તેથી તેને ઓટોસોમલ પ્રભાવી લક્ષણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
80
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમમાં . . . . . . .
A
$23$ મી જોડના રંગસૂત્રની મોનોસોમી
B
$23$ મી જોડના રંગસૂત્રની ટ્રાયસોમી
C
$21$ મી જોડના રંગસૂત્રની મોનોસોમી
D
$21$ મી જોડના રંગસૂત્રની ટ્રાયસોમી
Solution
(B) ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમ એ પુરુષોમાં વધારાના $X$ રંગસૂત્રની હાજરીને કારણે થતી આનુવંશિક વિકૃતિ છે.
આના પરિણામે રંગસૂત્રીય બંધારણ $47, XXY$ જોવા મળે છે.
$23$ મી જોડના રંગસૂત્રો લિંગી રંગસૂત્રો દર્શાવે છે,તેથી વધારાના $X$ રંગસૂત્રની હાજરી એ $23$ મી જોડની ટ્રાયસોમી ગણાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
આના પરિણામે રંગસૂત્રીય બંધારણ $47, XXY$ જોવા મળે છે.
$23$ મી જોડના રંગસૂત્રો લિંગી રંગસૂત્રો દર્શાવે છે,તેથી વધારાના $X$ રંગસૂત્રની હાજરી એ $23$ મી જોડની ટ્રાયસોમી ગણાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.
0 likesView Solution
81
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
સ્ત્રીઓ માટેની ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ . . . . . . ની બનેલી હોય છે.
A
$hCG$
B
$Testosterone$
C
$Progestogen$
D
$Oxytocin$
Solution
(C) સ્ત્રીઓ માટેની ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ,જેને ઘણીવાર ઓરલ કોન્ટ્રાસેપ્ટિવ્સ કહેવામાં આવે છે,તેમાં મુખ્યત્વે કૃત્રિમ $Progestogen$ અને $Estrogen$ નું મિશ્રણ અથવા માત્ર $Progestogen$ હોય છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો અંડપાત (ovulation) ને અટકાવીને,શુક્રકોષોના પ્રવેશને રોકવા માટે ગ્રીવા શ્લેષ્મ (cervical mucus) માં ફેરફાર કરીને અને ગર્ભના સ્થાપન (implantation) ને રોકવા માટે ગર્ભાશયના સ્તરમાં ફેરફાર કરીને કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો અંડપાત (ovulation) ને અટકાવીને,શુક્રકોષોના પ્રવેશને રોકવા માટે ગ્રીવા શ્લેષ્મ (cervical mucus) માં ફેરફાર કરીને અને ગર્ભના સ્થાપન (implantation) ને રોકવા માટે ગર્ભાશયના સ્તરમાં ફેરફાર કરીને કાર્ય કરે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
82
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
કઈ ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિમાં કોઈ આડઅસર થતી નથી?
A
IUDs
B
ભૌતિક અવરોધ (Physical Barrier)
C
કુદરતી પદ્ધતિ (Natural Method)
D
વંધ્યીકરણ (Sterilization)
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે. ગર્ભનિરોધકની કુદરતી પદ્ધતિઓ,જેમ કે રિધમ મેથડ,વિથડ્રોઅલ અથવા લેક્ટેશનલ એમનોરિયામાં કોઈ પણ પ્રકારના રસાયણો,અંતઃસ્ત્રાવો કે શસ્ત્રક્રિયાનો ઉપયોગ થતો નથી. તેથી,$IUDs$ (જે રક્તસ્રાવ અથવા પીડાનું કારણ બની શકે છે),ભૌતિક અવરોધો (જે એલર્જીક પ્રતિક્રિયાઓનું કારણ બની શકે છે) અથવા વંધ્યીકરણ (જે શસ્ત્રક્રિયા છે અને જેમાં જોખમો રહેલા છે) જેવી અન્ય પદ્ધતિઓની તુલનામાં આ પદ્ધતિમાં કોઈ આડઅસર થતી નથી.
0 likesView Solution
83
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી કયું સેકન્ડ જનરેશન (કોપર મુક્ત કરતું) $IUD$ છે?
A
લિપ્સ લૂપ
B
મલ્ટીલોડ $375$
C
$LNG$-$20$
D
પ્રોજેસ્ટાસર્ટ
Solution
(B) ઇન્ટ્રા-યુટેરાઇન ડિવાઇસીસ (IUDs) ને તેમની કાર્યપદ્ધતિના આધારે વિવિધ પેઢીઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1$. પ્રથમ પેઢીના IUDs એ બિન-દવાયુક્ત અથવા નિષ્ક્રિય IUDs છે, જેમ કે $Lippes Loop$.
$2$. બીજી પેઢીના IUDs એ કોપર મુક્ત કરતા IUDs છે, જેમાં $CuT$, $Cu7$, અને $Multiload 375$ નો સમાવેશ થાય છે.
$3$. ત્રીજી પેઢીના IUDs એ હોર્મોન મુક્ત કરતા IUDs છે, જેમ કે $Progestasert$ અને $LNG-20$.
તેથી, $Multiload 375$ એ બીજી પેઢીનું (કોપર મુક્ત કરતું) $IUD$ છે.
$1$. પ્રથમ પેઢીના IUDs એ બિન-દવાયુક્ત અથવા નિષ્ક્રિય IUDs છે, જેમ કે $Lippes Loop$.
$2$. બીજી પેઢીના IUDs એ કોપર મુક્ત કરતા IUDs છે, જેમાં $CuT$, $Cu7$, અને $Multiload 375$ નો સમાવેશ થાય છે.
$3$. ત્રીજી પેઢીના IUDs એ હોર્મોન મુક્ત કરતા IUDs છે, જેમ કે $Progestasert$ અને $LNG-20$.
તેથી, $Multiload 375$ એ બીજી પેઢીનું (કોપર મુક્ત કરતું) $IUD$ છે.
0 likesView Solution
84
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
$CDRI$ નું પૂરું નામ શું છે?
A
Central Drug Research Institute
B
Central Drug Resource Institute
C
Central Drug Research Investigation
D
Central Disease Research Institute
Solution
(A) $CDRI$ નું પૂરું નામ Central Drug Research Institute છે. તે લખનૌ,ભારત ખાતે આવેલી એક અગ્રણી સંશોધન પ્રયોગશાળા છે,જે દવાઓની શોધ અને વિકાસમાં સામેલ છે,જેમાં $Saheli$ જેવી ગર્ભનિરોધક ગોળીઓનો વિકાસ પણ સામેલ છે.
0 likesView Solution
85
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
પ્રથમ . . . . . . દરમિયાન $MTP$ ને પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
A
$30$ અઠવાડિયા
B
$18$ અઠવાડિયા
C
$24$ અઠવાડિયા
D
$12$ અઠવાડિયા
Solution
(D) ગર્ભપાતની તબીબી સમાપ્તિ $(MTP)$ ને પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન પ્રમાણમાં સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે,જે ગર્ભાવસ્થાના પ્રથમ $12$ અઠવાડિયાને અનુરૂપ છે.
આ સમયગાળા પછી,આ પ્રક્રિયા માતા માટે નોંધપાત્ર રીતે વધુ જોખમી બની જાય છે.
આ સમયગાળા પછી,આ પ્રક્રિયા માતા માટે નોંધપાત્ર રીતે વધુ જોખમી બની જાય છે.
0 likesView Solution
86
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
$LNG-20$ એ . . . . . . છે.
A
અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરતી $IUD$
B
વોલ્ટ્સ $(Vaults)$
C
કોપર મુક્ત કરતી $IUD$
D
બિન-ઔષધીય $IUD$
Solution
(A) $LNG-20$ એ અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરતી ગર્ભાશયની અંતઃસ્થ ઉપકરણ $(IUD)$ છે.
તે ગર્ભાશયમાં લેવોનોર્જેસ્ટ્રેલ $(levonorgestrel)$ નામનો અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરે છે,જે ગર્ભાશયને ગર્ભસ્થાપન માટે અયોગ્ય બનાવે છે અને ગ્રીવાને શુક્રકોષો માટે પ્રતિકૂળ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
તે ગર્ભાશયમાં લેવોનોર્જેસ્ટ્રેલ $(levonorgestrel)$ નામનો અંતઃસ્ત્રાવ મુક્ત કરે છે,જે ગર્ભાશયને ગર્ભસ્થાપન માટે અયોગ્ય બનાવે છે અને ગ્રીવાને શુક્રકોષો માટે પ્રતિકૂળ બનાવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.
0 likesView Solution
87
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
'એમ્નિયોસેન્ટેસિસ' (amniocentesis) પર કાયદાકીય પ્રતિબંધ . . . . . . માટે છે.
A
ડાઉન સિન્ડ્રોમ
B
સિકલ-સેલ એનિમિયા
C
હિમોફિલિયા
D
જાતિ પરીક્ષણ (Sex determination)
Solution
(D) એમ્નિયોસેન્ટેસિસ એ ગર્ભમાં રહેલા બાળકના રંગસૂત્રીય અસાધારણતા અને વિકાસલક્ષી વિકૃતિઓને શોધવા માટે વપરાતી એક પ્રિનેટલ ડાયગ્નોસ્ટિક પદ્ધતિ છે,જેમાં એમ્નિયોટિક પ્રવાહીનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે.
જોકે,આ પદ્ધતિનો વારંવાર જાતિ પરીક્ષણ (sex determination) માટે દુરુપયોગ કરવામાં આવે છે,જે માદા ભ્રૂણ હત્યા તરફ દોરી જાય છે.
આ ગેરકાયદેસર પ્રથાને રોકવા માટે,સરકારે જાતિ પરીક્ષણ માટે એમ્નિયોસેન્ટેસિસના દુરુપયોગ પર કાયદાકીય પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
જોકે,આ પદ્ધતિનો વારંવાર જાતિ પરીક્ષણ (sex determination) માટે દુરુપયોગ કરવામાં આવે છે,જે માદા ભ્રૂણ હત્યા તરફ દોરી જાય છે.
આ ગેરકાયદેસર પ્રથાને રોકવા માટે,સરકારે જાતિ પરીક્ષણ માટે એમ્નિયોસેન્ટેસિસના દુરુપયોગ પર કાયદાકીય પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.
0 likesView Solution
88
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
વેસેક્ટોમી (નસબંધી) માં, વંધ્યીકરણ માટે નીચેનામાંથી કયા ભાગનો નાનો ટુકડો કાપવામાં આવે છે?
A
શુક્રવાહિની (Vas deferens)
B
મૂત્રમાર્ગ (Urethra)
C
શુક્રવાહિકાઓ (Vasa efferentia)
D
વૃષણજાળ (Rete Testis)
Solution
(A) વેસેક્ટોમી એ પુરુષોમાં વંધ્યીકરણ અથવા કાયમી ગર્ભનિરોધક માટેની એક શસ્ત્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયામાં, અંડકોષની કોથળી (scrotum) પર નાનો ચીરો મૂકીને $Vas deferens$ (શુક્રવાહિની) નો એક નાનો ભાગ કાપીને દૂર કરવામાં આવે છે અથવા તેને બાંધી દેવામાં આવે છે. આનાથી શુક્રકોષોનું વહન અંડપિંડમાંથી મૂત્રમાર્ગ સુધી થતું અટકે છે, જેનાથી ફલન અટકાવી શકાય છે.
0 likesView Solution
89
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
કઈ પ્રક્રિયામાં શુક્રકોષને સીધા અંડકોષમાં દાખલ કરવામાં આવે છે?
A
$AI$
B
$ZIFT$
C
$ICSI$
D
$GIFT$
Solution
(C) સાચો જવાબ $ICSI$ (Intracytoplasmic Sperm Injection) છે.
આ સહાયક પ્રજનન તકનીકમાં,ફલનની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે એક શુક્રકોષને સીધો અંડકોષના કોષરસમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
$AI$ (Artificial Insemination) માં વીર્યને સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
$ZIFT$ (Zygote Intrafallopian Transfer) માં યુગ્મનજને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$GIFT$ (Gamete Intrafallopian Transfer) માં જનનકોષો (અંડકોષ અને શુક્રકોષ) ને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
આ સહાયક પ્રજનન તકનીકમાં,ફલનની પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવા માટે એક શુક્રકોષને સીધો અંડકોષના કોષરસમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
$AI$ (Artificial Insemination) માં વીર્યને સ્ત્રીના પ્રજનન માર્ગમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.
$ZIFT$ (Zygote Intrafallopian Transfer) માં યુગ્મનજને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
$GIFT$ (Gamete Intrafallopian Transfer) માં જનનકોષો (અંડકોષ અને શુક્રકોષ) ને અંડવાહિનીમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
90
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
આપેલ અનાવૃત બીજધારી (anatropous ovule) ની આકૃતિમાં $X$ અને $Y$ ને ઓળખો.
A
$X$ - પ્રદેહ (Nucellus),$Y$ - ભ્રૂણપુટ (Embryo sac)
B
$X$ - બાહ્ય અંડકાવરણ (Outer integument),$Y$ - ભ્રૂણપુટ (Embryo sac)
C
$X$ - અંડકછિદ્ર (Micropyle),$Y$ - પ્રદેહ (Nucellus)
D
$X$ - અંડકછિદ્રધ્રુવ (Micropylar pole),$Y$ - પ્રદેહ (Nucellus)
Solution
(C) આપેલ અનાવૃત બીજધારી (anatropous ovule) ની આકૃતિમાં:
$X$ એ અંડકની ટોચ પર રહેલા નાના છિદ્રને દર્શાવે છે,જેને અંડકછિદ્ર (Micropyle) કહે છે.
$Y$ એ અંડકાવરણોની અંદર રહેલા પોષક પેશીના જથ્થાને દર્શાવે છે,જેને પ્રદેહ (Nucellus) કહે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $X$ - અંડકછિદ્ર અને $Y$ - પ્રદેહ છે.
$X$ એ અંડકની ટોચ પર રહેલા નાના છિદ્રને દર્શાવે છે,જેને અંડકછિદ્ર (Micropyle) કહે છે.
$Y$ એ અંડકાવરણોની અંદર રહેલા પોષક પેશીના જથ્થાને દર્શાવે છે,જેને પ્રદેહ (Nucellus) કહે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $X$ - અંડકછિદ્ર અને $Y$ - પ્રદેહ છે.
0 likesView Solution
91
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
નાળિયેરમાં કયા પ્રકારનો ભ્રૂણપોષ (endosperm) જોવા મળે છે?
A
માત્ર અકોષીય ભ્રૂણપોષ
B
માત્ર કોષીય ભ્રૂણપોષ
C
મુક્ત કોષકેન્દ્રીય ભ્રૂણપોષ અને કોષીય ભ્રૂણપોષ બંને
D
માત્ર મુક્ત કોષકેન્દ્રીય ભ્રૂણપોષ
Solution
(C) નાળિયેરમાં ભ્રૂણપોષનો વિકાસ વિશિષ્ટ પ્રકારનો હોય છે. પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર સતત મુક્ત કોષકેન્દ્રીય વિભાજન પામે છે,જે મુક્ત કોષકેન્દ્રીય ભ્રૂણપોષ (નાળિયેરનું પાણી) બનાવે છે. ત્યારબાદ,પરિઘ તરફ ભ્રૂણપોષ કોષીય બને છે,જે સફેદ ગર્ભ (કોષીય ભ્રૂણપોષ) બનાવે છે. તેથી,નાળિયેરમાં મુક્ત કોષકેન્દ્રીય અને કોષીય એમ બંને પ્રકારના ભ્રૂણપોષ જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
92
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
. . . . . . એ પાર્થેનોકાર્પિક (અફલિત) ફળનું ઉદાહરણ છે.
A
કેળું
B
કેરી
C
સફરજન
D
મગફળી
Solution
(A) પાર્થેનોકાર્પી એટલે ફલન વગર ફળનો વિકાસ. આવા ફળોમાં, અંડાશય બીજના નિર્માણ વગર ફળમાં વિકસે છે. $\text{કેળું}$ એ કુદરતી રીતે જોવા મળતા પાર્થેનોકાર્પિક ફળનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે, કારણ કે તે બીજવિહીન હોય છે અને ફલન વગર વિકસે છે.
0 likesView Solution
93
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
કયા વનસ્પતિના બીજમાં પરિભ્રૂણપોષ (perisperm) જોવા મળે છે?
A
કાળા મરી,મકાઈ
B
મકાઈ,બીટ
C
કાળા મરી,બીટ
D
ઘઉં,કાળા મરી
Solution
(C) કેટલાક બીજમાં, જેમ કે કાળા મરી $(Piper \text{ } nigrum)$ અને બીટ $(Beta \text{ } vulgaris)$, ભ્રૂણના વિકાસ દરમિયાન પ્રદેહ (nucellus) સંપૂર્ણપણે વપરાઈ જતો નથી। આ બાકી રહેલા પ્રદેહને પરિભ્રૂણપોષ (perisperm) કહેવામાં આવે છે। તેથી, સાચો જવાબ કાળા મરી અને બીટ છે।
0 likesView Solution
94
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
$Parthenium$ (ગાજર ઘાસ) જે ભારતમાં આવ્યું છે તે સર્વવ્યાપી બની ગયું છે અને પરાગરજની એલર્જીનું કારણ બને છે.
A
ધાબડી (Runner)
B
ગાજર ઘાસ
C
જળકુંભી (Water Hyacinth)
D
દરિયાઈ ઘાસ
Solution
(B) $Parthenium$ અથવા ગાજર ઘાસ આયાતી ઘઉં સાથે અશુદ્ધિ તરીકે ભારતમાં દાખલ થયું હતું. ત્યારથી તે સમગ્ર દેશમાં ફેલાઈ ગયું છે અને હવે તે સર્વવ્યાપી છે. તેની પરાગરજ મનુષ્યોમાં શ્વસન સંબંધી એલર્જીનું જાણીતું કારણ છે.
0 likesView Solution
95
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
વોટર હાયસિન્થ (જળકુંભી) અને વોટર લિલી (કમળ) માં પરાગનયન માટે કયું પરાગનયન કારક જવાબદાર છે?
A
પવન,પાણી
B
કીટકો,પાણી
C
કીટકો,પવન
D
માત્ર પાણી
Solution
(D) વોટર હાયસિન્થ $(Eichhornia)$ અને વોટર લિલી $(Nymphaea)$ બંનેમાં, પુષ્પો પાણીની સપાટીથી ઉપર આવે છે। જોકે આ જલીય વનસ્પતિઓ છે, તેમ છતાં તેમાં પાણી દ્વારા પરાગનયન થતું નથી। તેના બદલે, તેમાં કીટકો અથવા પવન દ્વારા પરાગનયન થાય છે, જે ઘણી જલીય વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક સામાન્ય લાક્ષણિકતા છે જ્યાં પુષ્પો પાણીની સપાટીથી ઉપર હોય છે। તેથી, સાચો જવાબ $Insects \text{ } or \text{ } Wind$ છે।
0 likesView Solution
96
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
આપેલ આકૃતિમાં આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં મહાબીજાણુજનન (megasporogenesis) દર્શાવેલ છે. આપેલ '$X$' અને '$Y$' માં રંગસૂત્રની સંખ્યા (ploidy) અનુક્રમે શું છે?
A
$n, 2n$
B
$2n, n$
C
$3n, n$
D
$n, n$
Solution
(B) મહાબીજાણુજનનની પ્રક્રિયામાં,પ્રદેહ (nucellus) દ્વિતીય (diploid,$2n$) કોષો ધરાવે છે.
'$X$' એ પ્રદેહના કોષો દર્શાવે છે,જે દ્વિતીય $(2n)$ છે.
'$Y$' એ મહાબીજાણુ માતૃકોષ $(MMC)$ અથવા વિકાસ પામતા મહાબીજાણુને દર્શાવે છે,જે અર્ધીકરણ દ્વારા એકકીય $(n)$ મહાબીજાણુઓ બનાવે છે.
તેથી,'$X$' ની પ્લોઇડી $2n$ છે અને '$Y$' ની પ્લોઇડી $n$ છે.
'$X$' એ પ્રદેહના કોષો દર્શાવે છે,જે દ્વિતીય $(2n)$ છે.
'$Y$' એ મહાબીજાણુ માતૃકોષ $(MMC)$ અથવા વિકાસ પામતા મહાબીજાણુને દર્શાવે છે,જે અર્ધીકરણ દ્વારા એકકીય $(n)$ મહાબીજાણુઓ બનાવે છે.
તેથી,'$X$' ની પ્લોઇડી $2n$ છે અને '$Y$' ની પ્લોઇડી $n$ છે.
0 likesView Solution
97
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
માઈક્રોસ્પોરેન્જિયમ (લઘુબીજાણુધાની) નું કયું સ્તર વિકાસ પામતા પરાગરજને પોષણ પૂરું પાડે છે?
A
અધિસ્તર (Epidermis)
B
મધ્યસ્તર (Middle layer)
C
સ્ફોટીસ્તર (Endothecium)
D
પોષકસ્તર (Tapetum)
Solution
(D) લઘુબીજાણુધાની ચાર દીવાલના સ્તરો દ્વારા ઘેરાયેલી હોય છે: અધિસ્તર,સ્ફોટીસ્તર,મધ્યસ્તરો અને પોષકસ્તર.
$1$. બહારના ત્રણ દીવાલના સ્તરો (અધિસ્તર,સ્ફોટીસ્તર અને મધ્યસ્તરો) રક્ષણનું કાર્ય કરે છે અને પરાગરજને મુક્ત કરવા માટે પરાગાશયના સ્ફોટનમાં મદદ કરે છે.
$2$. સૌથી અંદરનું દીવાલનું સ્તર $Tapetum$ (પોષકસ્તર) છે.
$3$. $Tapetum$ વિકાસ પામતી પરાગરજને પોષણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
$1$. બહારના ત્રણ દીવાલના સ્તરો (અધિસ્તર,સ્ફોટીસ્તર અને મધ્યસ્તરો) રક્ષણનું કાર્ય કરે છે અને પરાગરજને મુક્ત કરવા માટે પરાગાશયના સ્ફોટનમાં મદદ કરે છે.
$2$. સૌથી અંદરનું દીવાલનું સ્તર $Tapetum$ (પોષકસ્તર) છે.
$3$. $Tapetum$ વિકાસ પામતી પરાગરજને પોષણ પૂરું પાડે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
98
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
નીચેનામાંથી શેમાં પુષ્પાસન (thalamus) ફળના નિર્માણમાં ફાળો આપે છે?
A
કેરી
B
ચીકુ
C
સ્ટ્રોબેરી
D
નારંગી
Solution
(C) મોટાભાગની વનસ્પતિઓમાં,ફળનો વિકાસ માત્ર બીજાશયમાંથી જ થાય છે અને અન્ય પુષ્પીય ભાગો ખરી પડે છે. આવા ફળોને સત્ય ફળ કહેવામાં આવે છે. જોકે,સફરજન,સ્ટ્રોબેરી અને કાજુ જેવી કેટલીક જાતિઓમાં,પુષ્પાસન પણ ફળના નિર્માણમાં ફાળો આપે છે. આવા ફળોને કૂટફળ અથવા સહાયક ફળ કહેવામાં આવે છે. તેથી,સાચો જવાબ $C$ (સ્ટ્રોબેરી) છે.
0 likesView Solution
99
BiologyEasyMCQGSEB · 2024
આવૃત બીજધારી વનસ્પતિમાં ઇમેસ્ક્યુલેશન (વંધ્યીકરણ) એટલે . . . . . . .
A
પરાગાશય દૂર કરવા
B
દલપત્ર દૂર કરવા
C
પરાગવાહિની દૂર કરવી
D
વજ્રપત્ર દૂર કરવા
Solution
(A) ઇમેસ્ક્યુલેશન એ વનસ્પતિ સંવર્ધનમાં સ્વ-પરાગનયનને રોકવા માટે વપરાતી એક તકનીક છે.
તેમાં દ્વિલિંગી પુષ્પકલિકામાંથી પરાગાશયને તે સ્ફોટન પામે (પરાગરજ મુક્ત કરે) તે પહેલાં દૂર કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરે છે કે માદા પ્રજનન અંગ (સ્ત્રીકેસરનું પરાગાસન) ઇચ્છિત પિતૃ છોડની પરાગરજ સાથે પર-પરાગનયન માટે ઉપલબ્ધ રહે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.
તેમાં દ્વિલિંગી પુષ્પકલિકામાંથી પરાગાશયને તે સ્ફોટન પામે (પરાગરજ મુક્ત કરે) તે પહેલાં દૂર કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરે છે કે માદા પ્રજનન અંગ (સ્ત્રીકેસરનું પરાગાસન) ઇચ્છિત પિતૃ છોડની પરાગરજ સાથે પર-પરાગનયન માટે ઉપલબ્ધ રહે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real GSEB style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live GSEB mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in GSEB 2024?
There are 100 Biology questions from the GSEB 2024 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are GSEB 2024 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice GSEB 2024 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full GSEB mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from GSEB previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix GSEB Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick GSEB 2024 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.