GSEB 2022 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(C) સાચો જવાબ $C$ છે. માનવ યકૃત કૃમિ (જેમ કે $Fasciola \ hepatica$ અથવા $Clonorchis \ sinensis$) એ પૃથુકૃમિ (phylum $Platyhelminthes$) સમુદાયના $Trematoda$ વર્ગમાં આવે છે. $Plasmodium$ એ પ્રજીવ (protozoan) છે,$Nematode$ એ અલગ સમુદાય (ગોળ કૃમિ) છે,અને $Wuchereria$ એ નેમેટોડ પરોપજીવી છે.

(C) વરુથિકા (scutellum) એ એકાંતરદળી (monocotyledonous) બીજના ભ્રૂણમાં જોવા મળતું રૂપાંતરિત,ઢાલ આકારનું બીજપત્ર છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,$A$ (વાલ),$B$ (અડદ) અને $D$ (મગ) એ દ્વિદળી (dicotyledonous) બીજ છે,જેમાં બે બીજપત્રો હોય છે.
$C$ (મકાઈ) એ એકાંતરદળી બીજ છે,જેમાં એક જ મોટું બીજપત્ર હોય છે જેને વરુથિકા કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(B) હાલમાં,વિશ્વમાં કુલ $36$ માન્ય જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટ્સ આવેલા છે. જોકે,$NCERT$ ના પાઠ્યપુસ્તકોના સંદર્ભમાં,$34$ ની સંખ્યાને માન્ય ગણવામાં આવે છે. જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટ એ એક એવો જૈવભૌગોલિક વિસ્તાર છે જ્યાં જૈવવિવિધતાનો મોટો ભંડાર છે અને જે માનવીય પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા જોખમમાં છે. જૈવવિવિધતા હોટસ્પોટ તરીકે લાયક ઠરવા માટે,કોઈ પ્રદેશને બે કડક માપદંડો પૂર્ણ કરવા પડે છે: તેમાં ઓછામાં ઓછી $1,500$ સ્થાનિક વનસ્પતિ પ્રજાતિઓ હોવી જોઈએ અને તેણે તેની પ્રાથમિક મૂળ વનસ્પતિના ઓછામાં ઓછા $70$ ટકા ભાગ ગુમાવ્યો હોવો જોઈએ.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
કીટકો પૃથ્વી પરનો સૌથી વધુ જાતિ-સમૃદ્ધ વર્ગીકરણ સમૂહ છે, જે તમામ નોંધાયેલ પ્રાણીઓની જાતિઓના $70\%$ કરતા વધુનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
વૈશ્વિક જૈવવિવિધતાના અંદાજો મુજબ, આ ગ્રહ પરના દરેક $10$ પ્રાણીઓમાંથી $7$ કીટકો છે.
તેથી, અપૃષ્ઠવંશીઓમાં, કીટકો સૌથી વધુ વિપુલ પ્રમાણમાં જોવા મળતો વર્ગ છે.

(B) બાયોરિએક્ટર એ એક એવું પાત્ર છે જેમાં કાચા માલને સૂક્ષ્મજીવો,વનસ્પતિ/પ્રાણી કોષો અથવા તેમના ઉત્સેચકો દ્વારા જૈવિક રીતે ચોક્કસ ઉત્પાદનોમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.
પ્રમાણભૂત બાયોરિએક્ટર્સ શ્રેષ્ઠ વૃદ્ધિની સ્થિતિ જાળવવા માટે આવશ્યક ઘટકોથી સજ્જ હોય છે,જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
$1$. મિશ્રણ માટે એજિટેટર સિસ્ટમ.
$2$. વાયુમિશ્રણ (aeration) માટે ઓક્સિજન વિતરણ પ્રણાલી.
$3$. ફીણના નિયંત્રણ માટે ફોમ બ્રેકર સિસ્ટમ.
$4$. તાપમાન નિયંત્રણ પ્રણાલી.
$5$. pH નિયંત્રણ પ્રણાલી.
$6$. સંસ્કૃતિના સમયાંતરે નમૂના લેવા માટે સેમ્પલિંગ પોર્ટ્સ.
પ્રકાશ વિતરણ પ્રણાલી સામાન્ય રીતે ફોટોબાયોરિએક્ટર્સ (જેમ કે શેવાળ જેવા પ્રકાશસંશ્લેષી સજીવો માટે વપરાય છે) માટે જરૂરી હોય છે,પરંતુ તે સામાન્ય હેતુના ઔદ્યોગિક બાયોરિએક્ટરના પ્રમાણભૂત ઘટકો નથી.

(A) પોલિમરેઝ ચેઈન રિએક્શન $(PCR)$ ત્રણ મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે:
$1$. ડીનેચ્યુરેશન: બેવડી શૃંખલા ધરાવતા $DNA$ ને ગરમ કરીને બે એકલ શૃંખલાઓમાં અલગ કરવામાં આવે છે.
$2$. એનિલિંગ: તાપમાન ઘટાડવામાં આવે છે જેથી પ્રાઈમર્સ ટેમ્પલેટ $DNA$ ની પૂરક શૃંખલાઓ સાથે જોડાઈ શકે.
$3$. એક્સટેન્શન (એલોંગેશન): $Taq$ પોલિમરેઝ ઉત્સેચક પ્રાઈમરમાં ન્યુક્લિયોટાઈડ્સ ઉમેરીને નવી $DNA$ શૃંખલાનું સંશ્લેષણ કરે છે.
આથી,જે તબક્કે ટેમ્પલેટ પ્રાઈમર સાથે જોડાય છે તે એનિલિંગ છે.

(A) પેલિન્ડ્રોમિક $DNA$ ક્રમ એટલે બેઝ જોડીઓનો એવો ક્રમ જે બંને શૃંખલાઓ પર વાંચતી વખતે સમાન રહે છે,જો વાંચવાની દિશા $(5^{\prime} \rightarrow 3^{\prime})$ સમાન રાખવામાં આવે.
$1$. વિકલ્પ $A$: $5^{\prime}$-$GTCGTC$-$3^{\prime}$ અને તેની પૂરક શૃંખલા $3^{\prime}$-$CAGCAG$-$5^{\prime}$. પૂરક શૃંખલાને $5^{\prime} \rightarrow 3^{\prime}$ દિશામાં વાંચતા $5^{\prime}$-$GACGAC$-$3^{\prime}$ મળે છે,જે $5^{\prime}$-$GTCGTC$-$3^{\prime}$ સમાન નથી. તેથી,તે પેલિન્ડ્રોમિક નથી.
$2$. વિકલ્પ $B$: $5^{\prime}$-$GAATTC$-$3^{\prime}$ અને $3^{\prime}$-$CTTAAG$-$5^{\prime}$. પૂરક શૃંખલાને $5^{\prime} \rightarrow 3^{\prime}$ દિશામાં વાંચતા $5^{\prime}$-$GAATTC$-$3^{\prime}$ મળે છે,જે પેલિન્ડ્રોમિક છે.
$3$. વિકલ્પ $C$: $5^{\prime}$-$AAATTT$-$3^{\prime}$ અને $3^{\prime}$-$TTTAAA$-$5^{\prime}$. પૂરક શૃંખલાને $5^{\prime} \rightarrow 3^{\prime}$ દિશામાં વાંચતા $5^{\prime}$-$AAATTT$-$3^{\prime}$ મળે છે,જે પેલિન્ડ્રોમિક છે.
$4$. વિકલ્પ $D$: $5^{\prime}$-$GACCTC$-$3^{\prime}$ અને $3^{\prime}$-$CTGGAG$-$5^{\prime}$. પૂરક શૃંખલાને $5^{\prime} \rightarrow 3^{\prime}$ દિશામાં વાંચતા $5^{\prime}$-$GACCTC$-$3^{\prime}$ મળે છે,જે પેલિન્ડ્રોમિક છે.
તેથી,વિકલ્પ $A$ સાચો જવાબ છે.

(A) $pBR322$ પ્લાઝમિડ વેક્ટરમાં,$BamHI$ માટેનું રિસ્ટ્રિક્શન એન્ઝાઇમ ઓળખ સ્થાન ટેટ્રાસાયક્લિન પ્રતિરોધક જનીન $(tet^R)$ ની અંદર આવેલું છે. આ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે આ સ્થાન પર વિદેશી $DNA$ ના દાખલ થવાથી ટેટ્રાસાયક્લિન પ્રતિરોધક જનીન નિષ્ક્રિય થઈ જાય છે,જે ઇન્સર્શનલ ઇનએક્ટિવેશન (insertional inactivation) દ્વારા પુનઃસંયોજિત વસાહતોની પસંદગી કરવામાં મદદ કરે છે.

(B) જલીય નિવસનતંત્રમાં,ફાઈટોપ્લેન્કટન (વનસ્પતિપ્લવકો) એ પ્રાથમિક ઉત્પાદકો છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ખોરાક બનાવે છે. ઝૂપ્લેન્કટન (પ્રાણીપ્લવકો) આ ફાઈટોપ્લેન્કટન પર ખોરાક તરીકે આધાર રાખે છે. તેઓ પ્રાથમિક ઉત્પાદકોનું ભક્ષણ કરતા હોવાથી,ઝૂપ્લેન્કટનને પ્રાથમિક ઉપભોગીઓ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે,જે બીજું પોષક સ્તર $(T_2)$ ધરાવે છે.

(C) દરિયાઈ નિવસનતંત્રમાં જૈવભારનો પિરામિડ ઊંધો હોય છે. તેનું કારણ એ છે કે ફાઈટોપ્લેન્કટન (ઉત્પાદકો) નો જૈવભાર ઝૂપ્લેન્કટન અને નાની માછલીઓ (પ્રાથમિક ઉપભોગીઓ) તથા મોટી માછલીઓ (દ્વિતીય ઉપભોગીઓ) કે જે તેમના પર આધાર રાખે છે,તેના કરતા ઘણો ઓછો હોય છે. ફાઈટોપ્લેન્કટનનો ઝડપી ટર્નઓવર દર એ વાતને શક્ય બનાવે છે કે ઓછો જૈવભાર ઉપભોગીઓના મોટા જૈવભારને પોષણ આપી શકે.

(D) અપસારી ઉત્ક્રાંતિ ત્યારે થાય છે જ્યારે સંબંધિત પ્રજાતિઓ વિવિધ પર્યાવરણીય દબાણોને કારણે અલગ-અલગ લક્ષણો વિકસાવે છે,જે સમમૂલક અંગો તરફ દોરી જાય છે.
$A$. પેંગ્વિન અને ડોલ્ફિનના ફ્લિપર્સ એ કાર્યસદ્રશ અંગો છે (અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ).
$B$. ઓક્ટોપસ અને સસ્તન પ્રાણીઓની આંખ એ કાર્યસદ્રશ અંગો છે (અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ).
$C$. શક્કરિયા (મૂળનું રૂપાંતરણ) અને બટાકા (પ્રકાંડનું રૂપાંતરણ) એ કાર્યસદ્રશ અંગો છે (અભિસારી ઉત્ક્રાંતિ).
$D$. પૃષ્ઠવંશીઓના હૃદય અને મગજ એક સામાન્ય પૂર્વજ યોજના ધરાવે છે પરંતુ વિવિધ જૂથોમાં અલગ-અલગ સ્વરૂપોમાં વિકસિત થયા છે,જે સમમૂલક અંગોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને તે અપસારી ઉત્ક્રાંતિનું પરિણામ છે.

(C) હાર્ડી-વેઈનબર્ગના સિદ્ધાંતમાં,સમીકરણ $(p + q)^2 = p^2 + 2pq + q^2 = 1$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
અહીં,$p$ એ પ્રભાવી જનીન (dominant allele) ની આવૃત્તિ દર્શાવે છે અને $q$ એ પ્રચ્છન્ન જનીન (recessive allele) ની આવૃત્તિ દર્શાવે છે.
$p^2$ એ સમયુગ્મી પ્રભાવી વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ દર્શાવે છે.
$q^2$ એ સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ દર્શાવે છે.
$2pq$ એ વિષમયુગ્મી (heterozygous) વ્યક્તિઓની આવૃત્તિ દર્શાવે છે.
તેથી,વિષમયુગ્મી જનીનની આવૃત્તિ $2pq$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.

(B) $Homo$ $erectus$ ની મગજની ક્ષમતા આશરે $900$ $C.C.$ (ઘન સેન્ટિમીટર) હોવાનું માનવામાં આવે છે.
$Homo$ $habilis$ ની મગજની ક્ષમતા $650 - 800$ $C.C.$ ની વચ્ચે હતી,જ્યારે $Homo$ $sapiens$ $neanderthalensis$ ની મગજની ક્ષમતા આશરે $1400$ $C.C.$ હતી.

(D) $1953$ માં,એસ. એલ. મિલરે જીવનની ઉત્પત્તિ અંગેની ઓપેરિન-હલ્ડેન પૂર્વધારણાને ચકાસવા માટે એક પ્રયોગ કર્યો હતો.
તેમણે વાયુઓના મિશ્રણ ધરાવતા ફ્લાસ્કનો ઉપયોગ કરીને એક બંધ સિસ્ટમ બનાવી હતી: મિથેન $(CH_4)$,એમોનિયા $(NH_3)$,હાઇડ્રોજન $(H_2)$ અને પાણીની વરાળ $(H_2O)$.
તેમણે વીજળીના ચમકારા જેવી સ્થિતિ ઉત્પન્ન કરવા માટે ફ્લાસ્કમાં ઇલેક્ટ્રિક ડિસ્ચાર્જ દ્વારા પ્રતિક્રિયા માટે ઊર્જા પૂરી પાડી હતી.
એક અઠવાડિયા પછી,તેમણે મિશ્રણમાં એમિનો એસિડનું નિર્માણ જોયું,જે રાસાયણિક ઉત્ક્રાંતિના સિદ્ધાંતને સમર્થન આપે છે.

(D) માનવ શરીરમાં, પ્રાથમિક લસિકાભ અંગો એવા સ્થાનો છે જ્યાં લસિકાકણો (lymphocytes) ઉત્પન્ન થાય છે અને/અથવા પરિપક્વ થાય છે અને એન્ટિજન-સંવેદનશીલ બને છે.
આ અંગોમાં $Bone marrow$ (અસ્થિમજ્જા) અને $Thymus gland$ (થાઇમસ ગ્રંથિ) નો સમાવેશ થાય છે.
$Bone marrow$ માં, લસિકાકણો સહિતના તમામ રક્તકણો ઉત્પન્ન થાય છે.
$Thymus gland$ માં, $T$-લસિકાકણો પરિપક્વ થાય છે.
તેથી, $Bone marrow$ અને $Thymus gland$ બંને પ્રાથમિક લસિકાભ અંગો છે.

(A) ટાઈફોઈડ તાવ માટેની નિદાન કસોટી $Widal$ ટેસ્ટ છે. આ એક સીરોલોજીકલ કસોટી છે જે દર્દીના રુધિર સીરમમાં $Salmonella$ $typhi$ બેક્ટેરિયા સામેના એન્ટિબોડીઝની હાજરીને ઓળખે છે. આ કસોટી એગ્લુટિનેશન (અગ્લુટિનેશન) ના સિદ્ધાંત પર કાર્ય કરે છે,જેમાં સીરમમાં રહેલા એન્ટિબોડીઝ $Salmonella$ એન્ટિજેન્સ સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે.

(A) સાહજિક પ્રતિકારકતા ચાર પ્રકારના અવરોધો ધરાવે છે: ભૌતિક,શારીરિક (Physiological),કોષીય અને સાયટોકાઇન અવરોધો.
$1$. ભૌતિક અવરોધોમાં ત્વચા અને શ્લેષ્મનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. શારીરિક અવરોધોમાં જઠરનો એસિડ,મુખમાં લાળ અને આંખના આંસુનો સમાવેશ થાય છે.
$3$. કોષીય અવરોધોમાં શ્વેતકણો જેવા કે $PMNL$-ન્યુટ્રોફિલ્સ,મોનોસાઇટ્સ અને નેચરલ કિલર કોષોનો સમાવેશ થાય છે.
$4$. સાયટોકાઇન અવરોધોમાં વાયરસથી સંક્રમિત કોષો ઇન્ટરફેરોન નામના પ્રોટીનનો સ્ત્રાવ કરે છે,જે બિન-સંક્રમિત કોષોને વાયરસના વધુ સંક્રમણથી બચાવે છે.
તેથી,સાચો જવાબ $A$ છે.

(B) મનુષ્યમાં,ફલન એ શુક્રકોષ અને અંડકોષના જોડાણની પ્રક્રિયા છે. આ પ્રક્રિયા અંડવાહિનીના $Ampullary$ (તુમ્બિકા) પ્રદેશમાં થાય છે. અંડાશય દ્વારા મુક્ત થયેલ અંડકોષને $Ampullary$ પ્રદેશમાં વહન કરવામાં આવે છે જ્યાં તે શુક્રકોષને મળે છે. ફલન ત્યારે જ થઈ શકે છે જો અંડકોષ અને શુક્રકોષ બંને એકસાથે $Ampullary$ પ્રદેશમાં પહોંચે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(B) જરાયુ (placenta) એક અંતઃસ્ત્રાવી પેશી તરીકે કાર્ય કરે છે અને ગર્ભાવસ્થા માટે જરૂરી ઘણા અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે,જેમ કે હ્યુમન કોરિઓનિક ગોનાડોટ્રોપિન $(hCG)$,હ્યુમન પ્લેસેન્ટલ લેક્ટોજન $(hPL)$,એસ્ટ્રોજન્સ અને પ્રોજેસ્ટોજન્સ.
રિલેક્સિન પણ ગર્ભાવસ્થાના અંતિમ તબક્કા દરમિયાન ઉત્પન્ન થાય છે,પરંતુ તે મુખ્યત્વે અંડાશય (કોર્પસ લ્યુટિયમ) દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે,જરાયુ દ્વારા નહીં.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(C) યુગ્મનજમાં વિખંડનની પ્રક્રિયાને પરિણામે $16$ કોષીય અવસ્થા બને છે જેને મોરુલા કહેવાય છે. મોરુલા સતત વિભાજન પામીને બ્લાસ્ટોસિસ્ટમાં રૂપાંતરિત થાય છે. આ બ્લાસ્ટોસિસ્ટ જ ગર્ભાશયના અંતઃસ્તર $(Endometrium)$ માં સ્થાપિત થાય છે,જેનાથી ગર્ભધારણની શરૂઆત થાય છે.

(B) $Trichoderma$ પ્રજાતિઓ મુક્તજીવી ફૂગ છે જે મૂળના નિવસનતંત્રમાં ખૂબ જ સામાન્ય છે. તેઓ ઘણા વનસ્પતિ રોગકારકોના અસરકારક જૈવ-નિયંત્રકો છે. તેઓ વિવિધ જમીનજન્ય વનસ્પતિ રોગકારકો સામે વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે,જેનાથી વનસ્પતિના રોગોની સારવાર અને નિવારણમાં મદદ મળે છે. તેથી,વિકલ્પ $B$ સાચો જવાબ છે.

(A) સીવેજ ટ્રીટમેન્ટ પ્લાન્ટ $(STP)$ માં, પ્રાથમિક સારવારમાં ગાળણ અને અવક્ષેપન દ્વારા કણોને ભૌતિક રીતે દૂર કરવામાં આવે છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન તળિયે જમા થતા કચરાને પ્રાથમિક સ્લજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
પ્રાથમિક સ્લજની ઉપર રહેલા પ્રવાહીને પ્રાથમિક બહિસ્ત્રાવ $(Effluent)$ કહેવામાં આવે છે.
આ પ્રાથમિક બહિસ્ત્રાવને ત્યારબાદ દ્વિતીયક સારવાર (જૈવિક સારવાર) માટે લઈ જવામાં આવે છે, જ્યાં તેને મોટા વાયુમિશ્રણ ટાંકીઓમાં પસાર કરવામાં આવે છે.
તેથી, પ્રાથમિક બહિસ્ત્રાવ એ મુખ્ય પદાર્થ છે જે પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક સારવાર વચ્ચેની કડી તરીકે કાર્ય કરે છે.

(C) સાચી જોડ નીચે મુજબ છે:
$1$. $Streptococcus$ $pneumoniae$ એ $streptokinase$ ઉત્સેચક ઉત્પન્ન કરે છે, જેનો ઉપયોગ માયોકાર્ડિયલ ઇન્ફાર્ક્શન (હૃદયરોગનો હુમલો) ધરાવતા દર્દીઓની રક્તવાહિનીઓમાંથી ગંઠાઈ ગયેલા લોહીને દૂર કરવા માટે 'ક્લોટ બસ્ટર' તરીકે થાય છે।
$2$. $Aspergillus$ $niger$ એ ફૂગ છે જેનો ઉપયોગ $citric$ $acid$ ના વ્યાપારી ઉત્પાદન માટે થાય છે।
$3$. $Clostridium$ $butyricum$ એ બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ $butyric$ $acid$ ના ઉત્પાદન માટે થાય છે।
$4$. $Acetobacter$ $aceti$ એ બેક્ટેરિયા છે જેનો ઉપયોગ $acetic$ $acid$ ના ઉત્પાદન માટે થાય છે।
તેથી, સાચો ક્રમ $1-C, 2-D, 3-B, 4-A$ છે।

(A) $E. coli$ માં $DNA$ ની કુલ લંબાઈ બે ક્રમિક બેઝ જોડીઓ વચ્ચેના અંતરને કુલ બેઝ જોડીઓની સંખ્યા સાથે ગુણીને ગણવામાં આવે છે.
$E. coli$ માં $4.6 \times 10^6$ બેઝ જોડીઓ હોય છે.
બે ક્રમિક બેઝ જોડીઓ વચ્ચેનું અંતર $0.34 \times 10^{-9} \ m$ છે.
લંબાઈ = $(4.6 \times 10^6) \times (0.34 \times 10^{-9} \ m) \approx 1.36 \times 10^{-3} \ m = 1.36 \ mm$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $AUG$ એ બેવડા કાર્ય ધરાવતો કોડોન છે.
$1$. તે મિથિઓનાઇન $(Met)$ એમિનો એસિડ માટે સંકેત આપે છે.
$2$. તે પ્રારંભિક કોડોન તરીકે કાર્ય કરે છે,જે $mRNA$ શૃંખલા પર પ્રોટીન સંશ્લેષણ (ભાષાંતર) ની શરૂઆતનો સંકેત આપે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) $DNA$ ટેમ્પલેટ શૃંખલા $ATG$ છે.
પ્રથમ,ટ્રાન્સક્રિપ્શન (પ્રત્યાંકન) દ્વારા $DNA$ ટેમ્પલેટમાંથી $mRNA$ સંશ્લેષિત થાય છે. બેઝ-પેરિંગના નિયમો મુજબ ($A$ એ $U$ સાથે,$T$ એ $A$ સાથે,$G$ એ $C$ સાથે જોડાય છે),$mRNA$ ની શૃંખલા $UAC$ હશે.
ત્યારબાદ,$t-RNA$ એન્ટિકોડોન $mRNA$ કોડોન સાથે જોડાય છે. $mRNA$ કોડોન $UAC$ છે.
$t-RNA$ પરનો એન્ટિકોડોન $mRNA$ કોડોનનો પૂરક હોય છે ($U$ એ $A$ સાથે,$A$ એ $U$ સાથે,$C$ એ $G$ સાથે જોડાય છે).
તેથી,$t-RNA$ પરનો એન્ટિકોડોન $AUG$ હશે.

(C) પ્રત્યાંકનની પ્રક્રિયામાં,$DNA$ ના બેવડા કુંતલમાં વિરુદ્ધ ધ્રુવીયતા ($5' \rightarrow 3'$ અને $3' \rightarrow 5'$) ધરાવતી બે શૃંખલાઓ હોય છે।
પ્રમોટર એ કોડિંગ શૃંખલાના $5'$ છેડે (અપસ્ટ્રીમ) આવેલું હોય છે,જે ટેમ્પલેટ શૃંખલાના $3'$ છેડાને અનુરૂપ છે।
ટર્મિનેટર એ કોડિંગ શૃંખલાના $3'$ છેડે (ડાઉનસ્ટ્રીમ) આવેલું હોય છે,જે ટેમ્પલેટ શૃંખલાના $5'$ છેડાને અનુરૂપ છે।
આપેલ આકૃતિમાં,'$X$' એ કોડિંગ શૃંખલાના $3'$ છેડે છે (જે ટેમ્પલેટ શૃંખલાનો $5'$ છેડો છે),તેથી તે ટર્મિનેટર છે।
'$Y$' એ કોડિંગ શૃંખલાના $5'$ છેડે છે (જે ટેમ્પલેટ શૃંખલાનો $3'$ છેડો છે),તેથી તે પ્રમોટર છે।
તેથી,$X = \text{ટર્મિનેટર}$ અને $Y = \text{પ્રમોટર}$।

(B) સમય $t+1$ પર વસ્તી ગીચતાની ગણતરી સમય $t$ પરની પ્રારંભિક વસ્તીને ધ્યાનમાં લઈને અને જન્મ $(B)$,સ્થળાંતર $(I)$,મૃત્યુ $(D)$,અને ઉત્પ્રવાસ $(E)$ ને કારણે થતા ચોખ્ખા ફેરફારોને ઉમેરીને કરવામાં આવે છે.
આ સૂત્ર આ મુજબ છે: $N_{t+1} = N_t + [(B + I) - (D + E)]$.
અહીં,$(B + I)$ વસ્તીમાં ઉમેરાયેલ વ્યક્તિઓની કુલ સંખ્યા દર્શાવે છે,અને $(D + E)$ વસ્તીમાંથી ગુમાવેલ વ્યક્તિઓની કુલ સંખ્યા દર્શાવે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(A) જ્યારે સંસાધનો અમર્યાદિત હોય અને પર્યાવરણીય અવરોધના પરિબળો (વૃદ્ધિને મર્યાદિત કરતા પરિબળો) હાજર ન હોય,ત્યારે વસ્તી ઘાતાંકીય રીતે વધે છે. આ પ્રકારની વૃદ્ધિને $J$-આકારના વક્ર દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. તેનાથી વિપરીત,$S$-આકારનો (સિગ્મોઇડ) વક્ર લોજિસ્ટિક વૃદ્ધિ દર્શાવે છે,જે ત્યારે થાય છે જ્યારે સંસાધનો મર્યાદિત હોય અને પર્યાવરણીય અવરોધ હાજર હોય.

(D) $45$ રંગસૂત્રો અને $XO$ જનીન પ્રકાર (જ્યાં એક $X$ રંગસૂત્રનો અભાવ હોય છે) ધરાવતી સ્થિતિને ટર્નર સિન્ડ્રોમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ વિકૃતિમાં,વ્યક્તિ દેખાવમાં માદા હોય છે પરંતુ અલ્પવિકસિત અંડપિંડ ધરાવે છે અને ગૌણ જાતીય લક્ષણોનો અભાવ હોય છે.
ડાઉન્સ સિન્ડ્રોમમાં $21$ મા રંગસૂત્રની ટ્રાયસોમી ($47$ રંગસૂત્રો) જોવા મળે છે.
ક્લાઈનફેલ્ટર સિન્ડ્રોમમાં $XXY$ જનીન પ્રકાર ($47$ રંગસૂત્રો) જોવા મળે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) વંશાવળી ચાર્ટ પરથી આનુવંશિકતાનો પ્રકાર નક્કી કરવા માટે:
$1$. અવલોકન કરો કે એક અસરગ્રસ્ત માતા (ભરેલું વર્તુળ) અને એક બિન-અસરગ્રસ્ત પિતા (ખાલી ચોરસ) બંને અસરગ્રસ્ત પુત્રો અને અસરગ્રસ્ત પુત્રીઓને જન્મ આપે છે.
$2$. આ લક્ષણ દરેક પેઢીમાં દેખાય છે અને અસરગ્રસ્ત વ્યક્તિઓના ઓછામાં ઓછા એક માતા-પિતા અસરગ્રસ્ત હોય છે,તેથી તે એક પ્રભાવી લક્ષણ છે.
$3$. જો તે $X$-લિંક્ડ પ્રભાવી હોત,તો અસરગ્રસ્ત પિતા આ લક્ષણને તેની બધી પુત્રીઓમાં પસાર કરત,જે અહીં જોવા મળતું નથી. તેમજ,અસરગ્રસ્ત માતા તેને તેના બધા પુત્રોમાં પસાર કરત,પરંતુ અહીં તેને એક બિન-અસરગ્રસ્ત પુત્ર પણ છે.
$4$. આનુવંશિકતાની પેટર્ન જેમાં અસરગ્રસ્ત માતા આ લક્ષણને પુત્રો અને પુત્રીઓ બંનેમાં પસાર કરે છે,અને લક્ષણ પેઢીઓને છોડતું નથી,તે ઓટોસોમલ પ્રભાવી આનુવંશિકતાની લાક્ષણિકતા છે.
$5$. તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) આલ્ફા-થેલેસેમિયા એ હિમોગ્લોબિનની આલ્ફા-ગ્લોબિન શૃંખલાના ઉત્પાદન માટે જવાબદાર જનીનોમાં થતા વિકૃતિઓને કારણે થતો આનુવંશિક રક્ત વિકાર છે.
$HBA1$ અને $HBA2$ જનીનો આલ્ફા-ગ્લોબિન પ્રોટીન માટે સંકેત આપવા માટે જવાબદાર છે.
આ બંને જનીનો $16$ મા રંગસૂત્રની ટૂંકી ભુજા $(16p13.3)$ પર આવેલા છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $B$ છે.

(D) આપેલ આકૃતિ દ્વિદળી ભ્રૂણની રચના દર્શાવે છે. આ રચનામાં, નીચેનો અણીદાર ભાગ ભ્રૂણમૂળ (Radicle) છે, જે તેના ટોચના ભાગે મૂળટોપ (Root cap) તરીકે ઓળખાતી રક્ષણાત્મક આવરણ જેવી રચના દ્વારા ઢંકાયેલું હોય છે. તેથી, "$X$" એ ભ્રૂણમૂળ દર્શાવે છે અને "$Y$" એ મૂળટોપ દર્શાવે છે. આમ, સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(C) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,બેવડું ફલન પ્રક્રિયામાં એક નર જન્યુ $(n)$ અને મધ્યસ્થ કોષમાં રહેલા બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો $(n + n)$ અથવા દ્વિતીયક કોષકેન્દ્ર $(2n)$ નું જોડાણ થાય છે.
આ જોડાણના પરિણામે પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર $(PEN)$ બને છે,જે $3n$ એટલે કે ત્રિકીય હોય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.

(D) સપુષ્પી વનસ્પતિઓમાં,જીવનચક્રમાં એકકીય જન્યુજનક અને દ્વિતીય બીજાણુજનક વચ્ચે પેઢી એકાંતરણ જોવા મળે છે.
$A$. પરાગરજ એ અર્ધીકરણ દ્વારા ઉત્પન્ન થતી એકકીય $(n)$ રચનાઓ છે.
$B$. અંડકોષ એ એકકીય $(n)$ માદા જન્યુ છે.
$C$. નર જન્યુ એ એકકીય $(n)$ કોષ છે.
$D$. યુગ્મનજ એ નર અને માદા જન્યુઓના જોડાણ $(n + n)$ દ્વારા બને છે,જેના પરિણામે દ્વિતીય $(2n)$ કોષ બને છે.
તેથી,યુગ્મનજ એ દ્વિતીય રચના છે.

(A) બીજમાં બાકી રહેલા સ્થાયી પ્રદેહને $Perisperm$ (બીજદેહ) કહેવામાં આવે છે.
કેટલાક બીજમાં,જેમ કે કાળા મરી અને બીટમાં,ભ્રૂણના વિકાસ દરમિયાન પ્રદેહ સંપૂર્ણપણે વપરાઈ જતો નથી અને તે ભ્રૂણની આસપાસ પોષક પેશી તરીકે બાકી રહે છે.
$Pericarp$ (ફલાવરણ) એ બીજાશયની દીવાલમાંથી વિકસિત ફળની દીવાલ છે.
$Coleorrhiza$ (ભ્રૂણમૂલાગ્ર ચોલ) અને $Coleoptile$ (ભ્રૂણાગ્ર ચોલ) એ એકદળી ભ્રૂણમાં જોવા મળતા રક્ષણાત્મક આવરણો છે.

(D) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં,અંડકોષ એ અર્ધીકરણ દ્વારા બનતું માદા જન્યુ છે,તેથી તે એકકીય $(n)$ હોય છે.
ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ એક નર જન્યુ $(n)$ અને બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો $(n + n)$ ના જોડાણથી થાય છે,જેને ત્રિ-ફલન (triple fusion) કહેવામાં આવે છે,જેના પરિણામે ત્રિકીય $(3n)$ રચના બને છે.
તેથી,અંડકોષ એકકીય છે અને ભ્રૂણપોષ ત્રિકીય છે.

(D) ઘણી જલીય વનસ્પતિઓ જેવી કે $Vallisneria$ અને $Hydrilla$ માં પરાગનયન પાણી દ્વારા (જલપરાગનયન) થાય છે.
જોકે, કેટલીક મીઠા પાણીની વનસ્પતિઓ જેવી કે $Water \text{ } lily$ (જળ કમળ) અને $Water \text{ } hyacinth$ (જળકુંભી) માં પુષ્પો પાણીની સપાટીથી ઉપર આવે છે.
આ કિસ્સાઓમાં, પરાગનયન કીટકો અથવા પવન દ્વારા થાય છે, જે મોટાભાગની સ્થળજ વનસ્પતિઓ જેવું જ છે.
તેથી, $Water \text{ } lily$ એ સાચો જવાબ છે.

(A) આપેલ અપ્રતીપ (anatropous) બીજાંડની આકૃતિમાં:
$X$ એ પ્રદેહની અંદર રહેલી કેન્દ્રીય રચના તરફ નિર્દેશ કરે છે,જે ભ્રૂણપુટ (માદા જન્યુજનક) છે.
$Y$ એ તે દંડ તરફ નિર્દેશ કરે છે જે બીજાંડને જરાયુ સાથે જોડે છે,જેને બીજાંડદંડ કહેવામાં આવે છે.
તેથી,સાચી ઓળખ $X = \text{ભ્રૂણપુટ}$ અને $Y = \text{બીજાંડદંડ}$ છે.