ChemistryQ51–68 of 98 questions
Page 2 of 2 · Gujarati
51
ChemistryMCQAIPMT · 2006
પૃથ્વીને $R$ ત્રિજ્યાનો ગોળો માનવામાં આવે છે. પૃથ્વીની સપાટીથી $R$ ઊંચાઈ પર એક પ્લેટફોર્મ ગોઠવવામાં આવ્યું છે. આ પ્લેટફોર્મ પરથી પદાર્થનો નિષ્ક્રમણ વેગ $fv$ છે,જ્યાં $v$ એ પૃથ્વીની સપાટી પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ છે. $f$ નું મૂલ્ય કેટલું છે?
A
$\sqrt{2}$
B
$\frac{1}{\sqrt{2}}$
C
$\frac{1}{3}$
D
$\frac{1}{2}$
Solution
(B) પૃથ્વીની સપાટી પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ $v = \sqrt{\frac{2GM}{R}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ધારો કે $h = R$ ઊંચાઈ પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ $v'$ છે. ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,પદાર્થ અનંત સુધી પહોંચે તે માટે પ્લેટફોર્મ પર કુલ ઉર્જા શૂન્ય હોવી જોઈએ.
$-\frac{GMm}{R+R} + \frac{1}{2}m(v')^2 = 0$
$-\frac{GMm}{2R} + \frac{1}{2}m(v')^2 = 0$
$(v')^2 = \frac{GM}{R} \Rightarrow v' = \sqrt{\frac{GM}{R}}$.
આપેલ છે કે $v' = fv$,તેથી $f \sqrt{\frac{2GM}{R}} = \sqrt{\frac{GM}{R}}$.
$f = \frac{\sqrt{GM/R}}{\sqrt{2GM/R}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
ધારો કે $h = R$ ઊંચાઈ પરથી નિષ્ક્રમણ વેગ $v'$ છે. ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમ મુજબ,પદાર્થ અનંત સુધી પહોંચે તે માટે પ્લેટફોર્મ પર કુલ ઉર્જા શૂન્ય હોવી જોઈએ.
$-\frac{GMm}{R+R} + \frac{1}{2}m(v')^2 = 0$
$-\frac{GMm}{2R} + \frac{1}{2}m(v')^2 = 0$
$(v')^2 = \frac{GM}{R} \Rightarrow v' = \sqrt{\frac{GM}{R}}$.
આપેલ છે કે $v' = fv$,તેથી $f \sqrt{\frac{2GM}{R}} = \sqrt{\frac{GM}{R}}$.
$f = \frac{\sqrt{GM/R}}{\sqrt{2GM/R}} = \frac{1}{\sqrt{2}}$.
0 likesView Solution
52
ChemistryMCQAIPMT · 2006
અહીં દર્શાવેલ સર્કિટમાં $8\,\Omega$ ના અવરોધમાં વ્યય થતો પાવર $2\,W$ છે. $3\,\Omega$ ના અવરોધમાં વ્યય થતો પાવર (વોટ એકમમાં) કેટલો હશે?
A
$2$
B
$1$
C
$0.5$
D
$3$
Solution
(D) $8\,\Omega$ નો અવરોધ એ $1\,\Omega$ અને $3\,\Omega$ ના શ્રેણી જોડાણ સાથે સમાંતર છે.
ધારો કે સમાંતર શાખાઓ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V$ છે.
આપેલ છે કે,$8\,\Omega$ ના અવરોધમાં વ્યય થતો પાવર $P_8 = 2\,W$ છે.
$P = \frac{V^2}{R}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$2 = \frac{V^2}{8}$,જે આપણને $V^2 = 16$ આપે છે,તેથી $V = 4\,V$.
$1\,\Omega$ અને $3\,\Omega$ ના અવરોધો શ્રેણીમાં હોવાથી,તેમાંથી વહેતો પ્રવાહ $I = \frac{V}{R_{eq}} = \frac{4}{1+3} = \frac{4}{4} = 1\,A$ થશે.
તેથી,$3\,\Omega$ ના અવરોધમાં વ્યય થતો પાવર $P_3 = I^2 R = (1)^2 \times 3 = 3\,W$ થાય.
ધારો કે સમાંતર શાખાઓ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V$ છે.
આપેલ છે કે,$8\,\Omega$ ના અવરોધમાં વ્યય થતો પાવર $P_8 = 2\,W$ છે.
$P = \frac{V^2}{R}$ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,$2 = \frac{V^2}{8}$,જે આપણને $V^2 = 16$ આપે છે,તેથી $V = 4\,V$.
$1\,\Omega$ અને $3\,\Omega$ ના અવરોધો શ્રેણીમાં હોવાથી,તેમાંથી વહેતો પ્રવાહ $I = \frac{V}{R_{eq}} = \frac{4}{1+3} = \frac{4}{4} = 1\,A$ થશે.
તેથી,$3\,\Omega$ ના અવરોધમાં વ્યય થતો પાવર $P_3 = I^2 R = (1)^2 \times 3 = 3\,W$ થાય.
0 likesView Solution
53
ChemistryMCQAIPMT · 2006
શંકુદ્રુમ (Conifers) ઘાસથી નીચેના બાબતમાં અલગ પડે છે:
A
અંડકમાંથી બીજનું ઉત્પાદન
B
ઝાયલેમ ટ્રેકીડ્સનો અભાવ
C
પરાગનલિકાનો અભાવ
D
ફલન પહેલાં ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ
Solution
(D) શંકુદ્રુમ (Conifers) એ $Gymnosperms$ (અનાવૃત બીજધારી) જૂથમાં આવે છે,જ્યારે ઘાસ એ $Angiosperms$ (આવૃત બીજધારી) જૂથમાં આવે છે.
$Gymnosperms$ માં,ભ્રૂણપોષ (endosperm) ફલન પહેલાં માદા જન્યુજનક (એકકીય પેશી) ના વિકાસના પરિણામે બને છે.
$Angiosperms$ (જેમ કે ઘાસ) માં,ભ્રૂણપોષ ફલન પછી બેવડા ફલનની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે (ખાસ કરીને,ત્રિ-સંયુગ્મન જેમાં એક નર જન્યુ બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો સાથે જોડાઈને ત્રિ-કીય પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર બનાવે છે).
તેથી,ફલન પહેલાં ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ એ એક લાક્ષણિકતા છે જે $Gymnosperms$ (શંકુદ્રુમ) ને $Angiosperms$ (ઘાસ) થી અલગ પાડે છે.
$Gymnosperms$ માં,ભ્રૂણપોષ (endosperm) ફલન પહેલાં માદા જન્યુજનક (એકકીય પેશી) ના વિકાસના પરિણામે બને છે.
$Angiosperms$ (જેમ કે ઘાસ) માં,ભ્રૂણપોષ ફલન પછી બેવડા ફલનની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે (ખાસ કરીને,ત્રિ-સંયુગ્મન જેમાં એક નર જન્યુ બે ધ્રુવીય કોષકેન્દ્રો સાથે જોડાઈને ત્રિ-કીય પ્રાથમિક ભ્રૂણપોષ કોષકેન્દ્ર બનાવે છે).
તેથી,ફલન પહેલાં ભ્રૂણપોષનું નિર્માણ એ એક લાક્ષણિકતા છે જે $Gymnosperms$ (શંકુદ્રુમ) ને $Angiosperms$ (ઘાસ) થી અલગ પાડે છે.
0 likesView Solution
54
ChemistryMCQAIPMT · 2006
નીચેનામાંથી કયો સમુદાય અને તેના ત્રણ ઉદાહરણોનો સાચો સેટ છે?
A
Cnidaria - Bonellia,Physalia,Aurelia
B
Platyhelminthes - Planaria,Schistosoma,Enterobius
C
Mollusca - Loligo,Teredo,Octopus
D
Porifera - Spongilla,Euplectella,Pennatula
Solution
(C) સાચો સેટ $C$ છે.
$1$. $Loligo$ (સ્કવિડ),$Teredo$ (શિપવર્મ) અને $Octopus$ (ડેવિલ ફિશ) એ બધા $Mollusca$ સમુદાયના સભ્યો છે.
$2$. વિકલ્પ $A$ માં,$Bonellia$ એ $Annelida$ સમુદાયમાં આવે છે,જ્યારે $Physalia$ અને $Aurelia$ એ $Cnidaria$ સમુદાયમાં આવે છે.
$3$. વિકલ્પ $B$ માં,$Enterobius$ (પિનવર્મ) એ $Aschelminthes$ સમુદાયમાં આવે છે,$Platyhelminthes$ માં નહીં.
$4$. વિકલ્પ $D$ માં,$Pennatula$ (સી પેન) એ $Cnidaria$ સમુદાયમાં આવે છે,$Porifera$ માં નહીં.
$1$. $Loligo$ (સ્કવિડ),$Teredo$ (શિપવર્મ) અને $Octopus$ (ડેવિલ ફિશ) એ બધા $Mollusca$ સમુદાયના સભ્યો છે.
$2$. વિકલ્પ $A$ માં,$Bonellia$ એ $Annelida$ સમુદાયમાં આવે છે,જ્યારે $Physalia$ અને $Aurelia$ એ $Cnidaria$ સમુદાયમાં આવે છે.
$3$. વિકલ્પ $B$ માં,$Enterobius$ (પિનવર્મ) એ $Aschelminthes$ સમુદાયમાં આવે છે,$Platyhelminthes$ માં નહીં.
$4$. વિકલ્પ $D$ માં,$Pennatula$ (સી પેન) એ $Cnidaria$ સમુદાયમાં આવે છે,$Porifera$ માં નહીં.
0 likesView Solution
55
ChemistryMCQAIPMT · 2006
સલ્ફર એ શેના શ્રેષ્ઠ વિકાસ અને ઉત્પાદકતા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પોષક તત્વ છે?
A
કઠોળ પાક
B
અનાજ
C
રેસાવાળા પાક
D
તેલીબિયાં પાક
Solution
(D) સલ્ફર એ સિસ્ટીન અને મેથિઓનાઇન જેવા એમિનો એસિડનો આવશ્યક ઘટક છે,જે પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે નિર્ણાયક છે. તેલીબિયાં પાકો (જેમ કે રાઈ,મગફળી અને સૂર્યમુખી) ને સલ્ફરની વધુ માત્રાની જરૂર હોય છે કારણ કે તેઓ ગ્લુકોસિનોલેટ્સ અને તેલ જેવા સલ્ફરયુક્ત સંયોજનોનું સંશ્લેષણ કરે છે,જે તેમના વિકાસ અને ઉત્પાદકતા માટે મહત્વપૂર્ણ છે. જોકે કઠોળ પ્રોટીનથી સમૃદ્ધ હોય છે,પરંતુ તેલીબિયાંમાં તેમના તેલના પ્રમાણ અને ઉત્પાદનને મહત્તમ કરવા માટે સલ્ફરની શારીરિક જરૂરિયાત વધુ હોય છે.
0 likesView Solution
56
ChemistryMCQAIPMT · 2006
એક ચોક્કસ વિસ્તારના ખેડૂતો ચિંતિત હતા કે કઠોળના પાકના પાંદડાઓનું અકાળે પીળા પડવું એ ઉત્પાદનમાં ઘટાડો કરી શકે છે. મહત્તમ બીજ ઉત્પાદન મેળવવા માટે કઈ સારવાર સૌથી વધુ ફાયદાકારક હોઈ શકે છે?
A
પાકને વારંવાર પિયત આપવું
B
છોડને સાયટોકાઈનિન સાથે નાઈટ્રોજનયુક્ત ખાતરનો નાનો ડોઝ આપવો
C
બધા પીળા પાંદડા દૂર કરવા અને બાકીના લીલા પાંદડાઓ પર $2,4,5$-ટ્રાયક્લોરોફિનોક્સી એસિટિક એસિડનો છંટકાવ કરવો
D
ક્લોરોફિલના સંશ્લેષણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આયર્ન અને મેગ્નેશિયમનો ઉપયોગ કરવો
Solution
(D) છોડમાં પાંદડાઓનું અકાળે પીળા પડવું (ક્લોરોસિસ) ઘણીવાર મેગ્નેશિયમ $(Mg)$ અને આયર્ન $(Fe)$ જેવા આવશ્યક ખનિજ તત્વોની ઉણપને કારણે થાય છે,જે ક્લોરોફિલના સંશ્લેષણ માટે મહત્વપૂર્ણ ઘટકો છે.
પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે ક્લોરોફિલ અનિવાર્ય હોવાથી,તેની ઉણપને કારણે પાંદડા પીળા પડે છે અને પાકનું ઉત્પાદન ઘટે છે.
તેથી,ક્લોરોફિલના સંશ્લેષણને પ્રોત્સાહન આપવા,પાંદડાનું સ્વાસ્થ્ય સુધારવા અને કઠોળના પાકમાં મહત્તમ બીજ ઉત્પાદન મેળવવા માટે આયર્ન અને મેગ્નેશિયમનો ઉપયોગ કરવો એ સૌથી સીધી અને ફાયદાકારક સારવાર છે.
પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે ક્લોરોફિલ અનિવાર્ય હોવાથી,તેની ઉણપને કારણે પાંદડા પીળા પડે છે અને પાકનું ઉત્પાદન ઘટે છે.
તેથી,ક્લોરોફિલના સંશ્લેષણને પ્રોત્સાહન આપવા,પાંદડાનું સ્વાસ્થ્ય સુધારવા અને કઠોળના પાકમાં મહત્તમ બીજ ઉત્પાદન મેળવવા માટે આયર્ન અને મેગ્નેશિયમનો ઉપયોગ કરવો એ સૌથી સીધી અને ફાયદાકારક સારવાર છે.
0 likesView Solution
57
ChemistryMCQAIPMT · 2006
જવના બીજના અંકુરણને ઉત્તેજિત કરી શકે તેવો ઉત્સેચક કયો છે?
A
$\alpha$-એમાયલેઝ
B
લાઈપેઝ
C
પ્રોટીએઝ
D
ઈનવર્ટેઝ
Solution
(A) જવના બીજમાં સંગ્રહિત ખોરાક તરીકે સ્ટાર્ચનું પ્રમાણ નોંધપાત્ર હોય છે. અંકુરણની પ્રક્રિયા દરમિયાન,જિબરેલિન અંતઃસ્ત્રાવ એલેરોન સ્તરમાં $\alpha$-એમાયલેઝ ઉત્સેચકના સંશ્લેષણને ઉત્તેજિત કરે છે. આ ઉત્સેચક સંગ્રહિત સ્ટાર્ચનું જળવિભાજન કરીને તેને ગ્લુકોઝ અને માલ્ટોઝ જેવી સરળ શર્કરામાં રૂપાંતરિત કરે છે,જે વિકાસ પામતા ભ્રૂણને જરૂરી ઉર્જા પૂરી પાડે છે. તેથી,$\alpha$-એમાયલેઝ એ મુખ્ય ઉત્સેચક છે જે જવના બીજના અંકુરણને ઉત્તેજિત કરે છે.
0 likesView Solution
58
ChemistryMCQAIPMT · 2006
કાપણી (pruning) કેવી રીતે વાડને ઘટાદાર બનાવવામાં મદદ કરે છે?
A
તે મૂળમાંથી નવા અંકુરના વિભેદનને પ્રેરે છે
B
તે કક્ષકલિકાઓને અગ્રસ્થ પ્રભુત્વમાંથી મુક્ત કરે છે
C
કાપણી પછી અગ્રસ્થ અંકુર ઝડપથી વધે છે
D
તે ઘા-હોર્મોન મુક્ત કરે છે
Solution
(B) કાપણી વાડને ઘટાદાર બનાવવામાં મદદ કરે છે કારણ કે તે કક્ષકલિકાઓને અગ્રસ્થ પ્રભુત્વમાંથી મુક્ત કરે છે.
વનસ્પતિઓમાં,પ્રરોહાગ્ર (shoot apex) માં ઓક્સિન હોર્મોનનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય છે,જે પાર્શ્વીય (કક્ષકલિકા) વૃદ્ધિને દબાવે છે અને અગ્રસ્થ કલિકાની વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપે છે.
જ્યારે કાપણી દ્વારા પ્રરોહાગ્રને દૂર કરવામાં આવે છે,ત્યારે અગ્રસ્થ પ્રભુત્વનો સ્ત્રોત દૂર થઈ જાય છે.
પરિણામે,કક્ષકલિકાઓ દબાયેલી રહેતી નથી અને વિકાસ પામવાનું શરૂ કરે છે,જેનાથી ઘણી પાર્શ્વીય શાખાઓ ઉત્પન્ન થાય છે અને વાડ ઘટાદાર બને છે.
વનસ્પતિઓમાં,પ્રરોહાગ્ર (shoot apex) માં ઓક્સિન હોર્મોનનું પ્રમાણ સૌથી વધુ હોય છે,જે પાર્શ્વીય (કક્ષકલિકા) વૃદ્ધિને દબાવે છે અને અગ્રસ્થ કલિકાની વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપે છે.
જ્યારે કાપણી દ્વારા પ્રરોહાગ્રને દૂર કરવામાં આવે છે,ત્યારે અગ્રસ્થ પ્રભુત્વનો સ્ત્રોત દૂર થઈ જાય છે.
પરિણામે,કક્ષકલિકાઓ દબાયેલી રહેતી નથી અને વિકાસ પામવાનું શરૂ કરે છે,જેનાથી ઘણી પાર્શ્વીય શાખાઓ ઉત્પન્ન થાય છે અને વાડ ઘટાદાર બને છે.
0 likesView Solution
59
ChemistryMCQAIPMT · 2006
નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
સસ્તન પ્રાણીઓમાં ફેફસામાં રહેલી અવશેષી હવા શ્વસનની કાર્યક્ષમતામાં થોડો ઘટાડો કરે છે
B
બિન-શ્વસન વાયુ કોથળીઓની હાજરી પક્ષીઓમાં શ્વસનની કાર્યક્ષમતા વધારે છે
C
કીટકોમાં,પરિભ્રમણ કરતા શરીરના પ્રવાહી પેશીઓને ઓક્સિજન પહોંચાડવાનું કાર્ય કરે છે
D
સામા પ્રવાહ (countercurrent flow) નો સિદ્ધાંત માછલીઓના ઝાલરોમાં કાર્યક્ષમ શ્વસનને સરળ બનાવે છે
Solution
(C) સાચો જવાબ $C$ છે. કીટકોમાં,શ્વસનતંત્રમાં શ્વાસનળીઓનું એક જાળું હોય છે જે શ્વસનછિદ્રો દ્વારા બહાર ખુલે છે. ઓક્સિજન સીધો શ્વાસનળીના તંત્ર દ્વારા પેશીઓને પહોંચાડવામાં આવે છે,અને શરીરનું પરિભ્રમણ કરતું પ્રવાહી (હિમોલિમ્ફ) ઓક્સિજનના વહનમાં કોઈ ભૂમિકા ભજવતું નથી. તેથી,કીટકોમાં શરીરના પ્રવાહી ઓક્સિજનનું વિતરણ કરે છે તે વિધાન ખોટું છે. અવશેષી હવા (આશરે $1200\; mL$) ફેફસાંને સંકોચાઈ જવાથી બચાવવા માટે બળપૂર્વક ઉચ્છવાસ કર્યા પછી ફેફસામાં રહે છે,પરંતુ તે શ્વસનની કાર્યક્ષમતા ઘટાડતી નથી. પક્ષીઓની વાયુ કોથળીઓ અને માછલીઓમાં સામા પ્રવાહની પદ્ધતિ એ બંને અનુકૂલનો છે જે શ્વસનની કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે.
0 likesView Solution
60
ChemistryMCQAIPMT · 2006
ગ્લુકોઝ ચયાપચયનું નિયમન કરતું સ્ટીરોઈડ અંતઃસ્ત્રાવ કયું છે?
A
કોર્ટિસોલ
B
કોર્ટિકોસ્ટેરોન
C
$11$-ડીઓક્સિકોર્ટીકોસ્ટેરોન
D
કોર્ટિસોન
Solution
(A) $Cortisol$ (કોર્ટિસોલ),જેને હાઇડ્રોકોર્ટિસોન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે મનુષ્યો અને અન્ય ઘણા સસ્તન પ્રાણીઓમાં મુખ્ય ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે એડ્રિનલ બાહ્યક (adrenal cortex) ના $zona$ $fasciculata$ સ્તર દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવ ખાસ કરીને ભૂખમરા અથવા તણાવ દરમિયાન ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ,લિપોલિસિસ અને પ્રોટીઓલિસિસને પ્રોત્સાહન આપીને ગ્લુકોઝ ચયાપચયનું નિયમન કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે,જેનાથી રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ વધે છે.
તે એડ્રિનલ બાહ્યક (adrenal cortex) ના $zona$ $fasciculata$ સ્તર દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવ ખાસ કરીને ભૂખમરા અથવા તણાવ દરમિયાન ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ,લિપોલિસિસ અને પ્રોટીઓલિસિસને પ્રોત્સાહન આપીને ગ્લુકોઝ ચયાપચયનું નિયમન કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે,જેનાથી રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ વધે છે.
0 likesView Solution
61
ChemistryMCQAIPMT · 2006
નીચેનામાંથી કયું અંતઃસ્ત્રાવી ક્રિયામાં દ્વિતીય સંદેશાવાહક (second messenger) નથી?
A
કેલ્શિયમ
B
સોડિયમ
C
cAMP
D
cGMP
Solution
(B) જે અંતઃસ્ત્રાવો લક્ષ્ય કોષમાં પ્રવેશતા નથી,તેઓ સપાટી પરના ગ્રાહીઓ સાથે જોડાઈને દ્વિતીય સંદેશાવાહકો ઉત્પન્ન કરે છે. સામાન્ય દ્વિતીય સંદેશાવાહકોમાં $cAMP$,$cGMP$,$IP_3$ (ઇનોસિટોલ ટ્રાયફોસ્ફેટ),$DAG$ (ડાયએસીલગ્લિસરોલ) અને $Ca^{2+}$ આયનોનો સમાવેશ થાય છે. સોડિયમ $(Na^+)$ આયનો અંતઃસ્ત્રાવી સંકેત માર્ગોમાં દ્વિતીય સંદેશાવાહક તરીકે કાર્ય કરતા નથી.
0 likesView Solution
62
ChemistryMCQAIPMT · 2006
સર્ટોલી કોષો કયા પિટ્યુટરી અંતઃસ્ત્રાવ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે?
A
$FSH$
B
$GH$
C
$Prolactin$
D
$LH$
Solution
(A) સર્ટોલી કોષો $FSH$ (ફોલિકલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન) દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$FSH$ સર્ટોલી કોષો પર કાર્ય કરે છે અને શુક્રકાયાંતરણ (spermiogenesis) ની પ્રક્રિયામાં મદદ કરતા કેટલાક પરિબળોના સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
$FSH$ સર્ટોલી કોષો પર કાર્ય કરે છે અને શુક્રકાયાંતરણ (spermiogenesis) ની પ્રક્રિયામાં મદદ કરતા કેટલાક પરિબળોના સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
0 likesView Solution
63
ChemistryMCQAIPMT · 2006
જૈવિક ઉત્ક્રાંતિની તરફેણમાં એક મહત્વનો પુરાવો કયો છે?
A
સમમૂલક અને અવશિષ્ટ અંગો
B
કાર્યસદ્રશ અને અવશિષ્ટ અંગો
C
માત્ર સમમૂલક અંગો
D
સમમૂલક અને કાર્યસદ્રશ અંગો
Solution
(A) સમમૂલક અને અવશિષ્ટ અંગોની હાજરી એ જૈવિક ઉત્ક્રાંતિની તરફેણમાં મહત્વના પુરાવા છે.
સમમૂલક અંગો સામાન્ય પૂર્વજો અને અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (divergent evolution) સૂચવે છે,કારણ કે તેઓ અલગ-અલગ કાર્યો કરવા છતાં સમાન રચનાત્મક આયોજન ધરાવે છે.
અવશિષ્ટ અંગો એવા અંગોના અવશેષો છે જે પૂર્વજોમાં કાર્યરત હતા પરંતુ ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન તેમનું કાર્ય ઘટી ગયું છે અથવા નાશ પામ્યું છે,જે ફેરફારો સાથેના વંશાવલિનો સ્પષ્ટ પુરાવો પૂરો પાડે છે.
સમમૂલક અંગો સામાન્ય પૂર્વજો અને અપસારી ઉત્ક્રાંતિ (divergent evolution) સૂચવે છે,કારણ કે તેઓ અલગ-અલગ કાર્યો કરવા છતાં સમાન રચનાત્મક આયોજન ધરાવે છે.
અવશિષ્ટ અંગો એવા અંગોના અવશેષો છે જે પૂર્વજોમાં કાર્યરત હતા પરંતુ ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન તેમનું કાર્ય ઘટી ગયું છે અથવા નાશ પામ્યું છે,જે ફેરફારો સાથેના વંશાવલિનો સ્પષ્ટ પુરાવો પૂરો પાડે છે.
0 likesView Solution
64
ChemistryMCQAIPMT · 2006
મકાઈમાં,સંકર ઓજસ (hybrid vigour) નો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવામાં આવે છે?
A
$DNA$ સાથે બીજ પર મારો ચલાવીને
B
બે અંતઃપ્રજનિત પિતૃ રેખાઓનું સંકરણ કરીને
C
સૌથી વધુ ઉત્પાદક છોડમાંથી બીજ એકત્રિત કરીને
D
ઉત્પરિવર્તન પ્રેરિત કરીને
Solution
(B) સંકર ઓજસ (Hybrid vigour),જેને હેટરોસિસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એવી ઘટના છે જેમાં બે આનુવંશિક રીતે અલગ પિતૃઓની સંતતિ બંને પિતૃઓની તુલનામાં શ્રેષ્ઠ લક્ષણો દર્શાવે છે. મકાઈમાં,આનો વ્યાપારી ઉપયોગ બે આનુવંશિક રીતે અલગ અંતઃપ્રજનિત પિતૃ રેખાઓનું સંકરણ કરીને ઉચ્ચ ઉત્પાદન આપતા સંકર બીજ મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
65
ChemistryMCQAIPMT · 2006
નિકે ઓવરલેપ (Niche overlap) શું સૂચવે છે?
A
બે જાતિઓ વચ્ચે સક્રિય સહકાર
B
એક જ યજમાન પર બે અલગ-અલગ પરોપજીવીઓ
C
બે જાતિઓ વચ્ચે એક અથવા વધુ સંસાધનોની વહેંચણી
D
બે જાતિઓ વચ્ચે સહજીવન (Mutualism)
Solution
(C) નિકે ઓવરલેપ એ પરિસ્થિતિને દર્શાવે છે જ્યાં બે અથવા વધુ જાતિઓ સમાન સંસાધનોનો ઉપયોગ કરે છે અથવા નિવસનતંત્રમાં સમાન નિવાસસ્થાન ધરાવે છે.
તે સૂચવે છે કે જાતિઓની પર્યાવરણીય જરૂરિયાતો સમાન છે.
જ્યારે ખોરાક અથવા જગ્યા જેવા સંસાધનો મર્યાદિત હોય,ત્યારે નિકે ઓવરલેપ ઘણીવાર આંતરજાતીય સ્પર્ધા તરફ દોરી જાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,એક જ યજમાન માટે સ્પર્ધા કરતા બે અલગ-અલગ પરોપજીવીઓ એ નિકે ઓવરલેપનું એક સ્વરૂપ છે.
તે સૂચવે છે કે જાતિઓની પર્યાવરણીય જરૂરિયાતો સમાન છે.
જ્યારે ખોરાક અથવા જગ્યા જેવા સંસાધનો મર્યાદિત હોય,ત્યારે નિકે ઓવરલેપ ઘણીવાર આંતરજાતીય સ્પર્ધા તરફ દોરી જાય છે.
ઉદાહરણ તરીકે,એક જ યજમાન માટે સ્પર્ધા કરતા બે અલગ-અલગ પરોપજીવીઓ એ નિકે ઓવરલેપનું એક સ્વરૂપ છે.
0 likesView Solution
66
ChemistryMCQAIPMT · 2006
નીચેનામાંથી કયા એકનો ઉપયોગ નિવસનતંત્રીય પિરામિડ (ecological pyramids) બનાવવા માટે થતો નથી?
A
શુષ્ક વજન (Dry weight)
B
સજીવોની સંખ્યા
C
ઊર્જા પ્રવાહનો દર
D
તાજું વજન (Fresh weight)
Solution
(D) નિવસનતંત્રીય પિરામિડ એ ક્રમિક પોષક સ્તરો પર પોષક માળખું અને કાર્યનું આલેખકીય નિરૂપણ છે.
નિવસનતંત્રીય પિરામિડ સામાન્ય રીતે ત્રણ પ્રકારના હોય છે:
$(i)$ સંખ્યાનો પિરામિડ: દરેક સ્તરે સજીવોની સંખ્યા દર્શાવે છે.
$(ii)$ જૈવભારનો પિરામિડ: જીવંત સજીવોનું કુલ શુષ્ક વજન દર્શાવે છે.
$(iii)$ ઊર્જાનો પિરામિડ: ક્રમિક પોષક સ્તરો પર ઊર્જા પ્રવાહનો દર અથવા ઉત્પાદકતા દર્શાવે છે.
તાજું વજન (Fresh weight) નો ઉપયોગ થતો નથી કારણ કે તેમાં પાણીનું પ્રમાણ સામેલ હોય છે,જે ખૂબ જ બદલાતું રહે છે અને તે પોષક સ્તર પર ઉપલબ્ધ કાર્બનિક દ્રવ્ય અથવા ઊર્જાનું વિશ્વસનીય માપ આપતું નથી. તેથી,નિવસનતંત્રીય પિરામિડ બનાવવા માટે તાજા વજનનો ઉપયોગ થતો નથી.
નિવસનતંત્રીય પિરામિડ સામાન્ય રીતે ત્રણ પ્રકારના હોય છે:
$(i)$ સંખ્યાનો પિરામિડ: દરેક સ્તરે સજીવોની સંખ્યા દર્શાવે છે.
$(ii)$ જૈવભારનો પિરામિડ: જીવંત સજીવોનું કુલ શુષ્ક વજન દર્શાવે છે.
$(iii)$ ઊર્જાનો પિરામિડ: ક્રમિક પોષક સ્તરો પર ઊર્જા પ્રવાહનો દર અથવા ઉત્પાદકતા દર્શાવે છે.
તાજું વજન (Fresh weight) નો ઉપયોગ થતો નથી કારણ કે તેમાં પાણીનું પ્રમાણ સામેલ હોય છે,જે ખૂબ જ બદલાતું રહે છે અને તે પોષક સ્તર પર ઉપલબ્ધ કાર્બનિક દ્રવ્ય અથવા ઊર્જાનું વિશ્વસનીય માપ આપતું નથી. તેથી,નિવસનતંત્રીય પિરામિડ બનાવવા માટે તાજા વજનનો ઉપયોગ થતો નથી.
0 likesView Solution
67
ChemistryMCQAIPMT · 2006
નીચેનામાંથી પ્રાણી અને વનસ્પતિની કઈ જોડી ભારતમાં ભયજનક (endangered) સજીવોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?
A
બેન્ટિંકિયા નિકોબારિકા અને રેડ પાંડા
B
આંબલી અને રીસસ વાંદરો
C
સિંકોના અને દીપડો
D
વડ અને કાળિયાર
Solution
(A) વનસ્પતિ $Bentinckia$ $\text{nicobarica}$ (જે $Arecaceae$ કુળનો સભ્ય છે) અને પ્રાણી, રેડ પાંડા $(Ailurus$ $\text{fulgens})$, બંનેને ભારતમાં ભયજનક (endangered) પ્રજાતિઓ તરીકે જાહેર કરવામાં આવી છે.
0 likesView Solution
68
ChemistryMCQAIPMT · 2006
ફોટોકેમિકલ સ્મોગ પ્રદૂષણમાં શું હોતું નથી?
A
ઓઝોન
B
નાઇટ્રોજન ડાયોક્સાઇડ
C
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ
D
$PAN$
Solution
(C) ફોટોકેમિકલ સ્મોગ મુખ્યત્વે નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ $(NO_x)$,ઓઝોન $(O_3)$ અને પેરોક્સિએસીટાઇલ નાઇટ્રેટ $(PAN)$ નું બનેલું છે.
આ ઘટકો સૂર્યપ્રકાશ અને હાઇડ્રોકાર્બન તથા નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ જેવા પુરોગામી પદાર્થો વચ્ચેની જટિલ ફોટોકેમિકલ પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા રચાય છે.
$CO_2$ એ ગ્રીનહાઉસ વાયુ છે અને દહનનું ઉત્પાદન છે,પરંતુ તે ફોટોકેમિકલ સ્મોગનો ઘટક નથી.
તેથી,ફોટોકેમિકલ સ્મોગ પ્રદૂષણમાં $CO_2$ હોતું નથી.
આ ઘટકો સૂર્યપ્રકાશ અને હાઇડ્રોકાર્બન તથા નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ જેવા પુરોગામી પદાર્થો વચ્ચેની જટિલ ફોટોકેમિકલ પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા રચાય છે.
$CO_2$ એ ગ્રીનહાઉસ વાયુ છે અને દહનનું ઉત્પાદન છે,પરંતુ તે ફોટોકેમિકલ સ્મોગનો ઘટક નથી.
તેથી,ફોટોકેમિકલ સ્મોગ પ્રદૂષણમાં $CO_2$ હોતું નથી.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Chemistry with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Chemistry papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Chemistry questions are in AIPMT 2006?
There are 98 Chemistry questions from the AIPMT 2006 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 2006 Chemistry solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 2006 Chemistry as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Chemistry with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Chemistry papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Chemistry questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Chemistry Paper
Pick AIPMT 2006 Chemistry questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.