BiologyQ51–82 of 132 questions
Page 2 of 2 · Gujarati
51
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
બેક્ટેરિયલ કોષોમાં રંગસૂત્રોની સંખ્યા $1-3$ ની વચ્ચે હોય છે અને તે:
A
વલયાકાર અથવા સીધા હોઈ શકે છે,પરંતુ એક જ કોષમાં ક્યારેય બંને સાથે હોતા નથી.
B
એક જ કોષમાં વલયાકાર અને સીધા બંને હોઈ શકે છે.
C
હંમેશાં વલયાકાર હોય છે.
D
હંમેશાં સીધા હોય છે.
Solution
(C) બેક્ટેરિયલ રંગસૂત્રો સામાન્ય રીતે વલયાકાર (circular) $DNA$ અણુઓ હોય છે. જોકે મોટાભાગના બેક્ટેરિયામાં એક જ વલયાકાર રંગસૂત્ર હોય છે,કેટલીક પ્રજાતિઓમાં $1-3$ રંગસૂત્રો હોઈ શકે છે. આ રંગસૂત્રો હંમેશાં વલયાકાર બંધારણ ધરાવે છે અને સીધા (linear) હોતા નથી. તેથી,સાચો જવાબ એ છે કે તે હંમેશાં વલયાકાર હોય છે.
0 likesView Solution
52
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
વનસ્પતિઓના સૂકા વજનનો મુખ્ય ભાગ ............ નો બનેલો હોય છે.
A
કાર્બન,નાઇટ્રોજન,હાઇડ્રોજન
B
કાર્બન,હાઇડ્રોજન,ઑક્સિજન
C
નાઇટ્રોજન,ફોસ્ફરસ,પોટેશિયમ
D
કેલ્શિયમ,મેગ્નેશિયમ,સલ્ફર
Solution
(B) વનસ્પતિનું સૂકું વજન એટલે તેમાંથી તમામ પાણી દૂર કર્યા પછીનું વજન.
વનસ્પતિઓ મુખ્યત્વે વાતાવરણમાંથી $(CO_2)$ અને પાણીમાંથી $(H_2O)$ કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન મેળવે છે.
આ ત્રણ તત્વો વનસ્પતિના કાર્બનિક જૈવભારનો મોટો હિસ્સો બનાવે છે,જે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને લિગ્નિન જેવા બંધારણીય ઘટકો બનાવે છે.
તેથી,કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન વનસ્પતિના સૂકા વજનનો મુખ્ય ભાગ બનાવે છે.
વનસ્પતિઓ મુખ્યત્વે વાતાવરણમાંથી $(CO_2)$ અને પાણીમાંથી $(H_2O)$ કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન મેળવે છે.
આ ત્રણ તત્વો વનસ્પતિના કાર્બનિક જૈવભારનો મોટો હિસ્સો બનાવે છે,જે સેલ્યુલોઝ,હેમિસેલ્યુલોઝ અને લિગ્નિન જેવા બંધારણીય ઘટકો બનાવે છે.
તેથી,કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન વનસ્પતિના સૂકા વજનનો મુખ્ય ભાગ બનાવે છે.
0 likesView Solution
53
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
$CAM$ વનસ્પતિનાં પર્ણરંધ્રો .........
A
ક્યારેય ખૂલતા નથી.
B
હંમેશાં ખુલ્લા હોય છે.
C
દિવસ દરમિયાન ખુલ્લા અને રાત્રિ દરમિયાન બંધ હોય છે.
D
રાત્રિ દરમિયાન ખુલ્લા અને દિવસ દરમિયાન બંધ હોય છે.
Solution
(D) $CAM$ એટલે $\text{Crassulacean Acid Metabolism}$ (ક્રાસ્યુલેસિયન એસિડ મેટાબોલિઝમ).
$CAM$ વનસ્પતિઓ શુષ્ક વાતાવરણમાં અનુકૂલિત હોય છે જ્યાં પાણીનું સંરક્ષણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા પાણીનો વ્યય ઘટાડવા માટે, આ વનસ્પતિઓ દિવસ દરમિયાન તેમના પર્ણરંધ્રો બંધ રાખે છે.
તેઓ રાત્રિ દરમિયાન $CO_2$ ગ્રહણ કરવા માટે પર્ણરંધ્રો ખોલે છે, જે ત્યારબાદ કાર્બનિક એસિડમાં રૂપાંતરિત થાય છે અને બીજા દિવસે પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે સંગ્રહિત થાય છે.
$CAM$ વનસ્પતિઓ શુષ્ક વાતાવરણમાં અનુકૂલિત હોય છે જ્યાં પાણીનું સંરક્ષણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા પાણીનો વ્યય ઘટાડવા માટે, આ વનસ્પતિઓ દિવસ દરમિયાન તેમના પર્ણરંધ્રો બંધ રાખે છે.
તેઓ રાત્રિ દરમિયાન $CO_2$ ગ્રહણ કરવા માટે પર્ણરંધ્રો ખોલે છે, જે ત્યારબાદ કાર્બનિક એસિડમાં રૂપાંતરિત થાય છે અને બીજા દિવસે પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે સંગ્રહિત થાય છે.
0 likesView Solution
54
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
વનસ્પતિમાં પર્ણરંધ્ર ............ ના કારણે ખૂલે છે.
A
$H^+$ આયનોનો પ્રવેશ (Influx)
B
$Ca^{2+}$ આયનોનો પ્રવેશ (Influx)
C
$K^+$ આયનોનો પ્રવેશ (Influx)
D
$K^+$ આયનોનો નિકાલ (Efflux)
Solution
(C) $K^+$ આયન પંપ સિદ્ધાંત (Levitt,$1974$) મુજબ,પર્ણરંધ્રનું ખૂલવું અને બંધ થવું એ રક્ષક કોષોમાં પોટેશિયમ આયનો $(K^+)$ ના પ્રવેશ અને નિકાલ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
જ્યારે પર્ણરંધ્ર ખૂલે છે,ત્યારે $K^+$ આયનો આસપાસના સહાયક કોષોમાંથી રક્ષક કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે (Influx).
$K^+$ આયનોના આ પ્રવેશને કારણે રક્ષક કોષોની અંદર દ્રાવ્યની સાંદ્રતા વધે છે,જેના પરિણામે જલક્ષમતામાં ઘટાડો થાય છે.
પરિણામે,આસપાસના કોષોમાંથી પાણી આસૃતિ દ્વારા રક્ષક કોષોમાં પ્રવેશે છે,જેનાથી રક્ષક કોષો સ્ફીત બને છે અને પર્ણરંધ્ર ખૂલે છે.
જ્યારે પર્ણરંધ્ર ખૂલે છે,ત્યારે $K^+$ આયનો આસપાસના સહાયક કોષોમાંથી રક્ષક કોષોમાં પ્રવેશ કરે છે (Influx).
$K^+$ આયનોના આ પ્રવેશને કારણે રક્ષક કોષોની અંદર દ્રાવ્યની સાંદ્રતા વધે છે,જેના પરિણામે જલક્ષમતામાં ઘટાડો થાય છે.
પરિણામે,આસપાસના કોષોમાંથી પાણી આસૃતિ દ્વારા રક્ષક કોષોમાં પ્રવેશે છે,જેનાથી રક્ષક કોષો સ્ફીત બને છે અને પર્ણરંધ્ર ખૂલે છે.
0 likesView Solution
55
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
વનસ્પતિઓના સૂકાં દળનો મુખ્ય ભાગ ......... નો બનેલો છે.
A
કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન
B
નાઇટ્રોજન,ફૉસ્ફરસ અને પોટેશિયમ
C
કૅલ્શિયમ,મેગ્નેશિયમ અને સલ્ફર
D
કાર્બન,નાઇટ્રોજન અને હાઇડ્રોજન
Solution
(A) વનસ્પતિઓનું સૂકું દળ મુખ્યત્વે કાર્બોદિતો,પ્રોટીન,લિપિડ્સ અને ન્યુક્લિક એસિડ જેવા કાર્બનિક સંયોજનોનું બનેલું હોય છે.
આ કાર્બનિક અણુઓ મૂળભૂત રીતે કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજનના પરમાણુઓમાંથી બનેલા હોય છે.
કાર્બન વાતાવરણના $CO_2$ માંથી મેળવવામાં આવે છે,જ્યારે હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન પાણી $(H_2O)$ માંથી પ્રાપ્ત થાય છે.
તેથી,કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન વનસ્પતિઓના સૂકાં દળનો મુખ્ય ભાગ બનાવે છે.
આ કાર્બનિક અણુઓ મૂળભૂત રીતે કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજનના પરમાણુઓમાંથી બનેલા હોય છે.
કાર્બન વાતાવરણના $CO_2$ માંથી મેળવવામાં આવે છે,જ્યારે હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન પાણી $(H_2O)$ માંથી પ્રાપ્ત થાય છે.
તેથી,કાર્બન,હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન વનસ્પતિઓના સૂકાં દળનો મુખ્ય ભાગ બનાવે છે.
0 likesView Solution
56
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
ઓટ (જઈ) માં ભૂખરા રંગના ડાઘા (Grey spots) કયા તત્વની ઉણપથી થાય છે?
A
$Fe$
B
$Cu$
C
$Zn$
D
$Mn$
Solution
(D) ઓટ (જઈ) માં થતો ભૂખરા ડાઘાનો રોગ (Grey spot disease) એ મેંગેનીઝ $(Mn)$ ની ઉણપને કારણે થતી એક જાણીતી શારીરિક ખામી છે.
આ તત્વ પ્રકાશસંશ્લેષણ,શ્વસન અને નાઈટ્રોજન ચયાપચયમાં સામેલ વિવિધ ઉત્સેચકોને સક્રિય કરવા માટે આવશ્યક છે.
જ્યારે $Mn$ ની ઉણપ સર્જાય છે,ત્યારે પાંદડા પર લાક્ષણિક ભૂખરા-કથ્થઈ રંગના ડાઘા પડે છે,જે અંતે પર્ણના પેશીઓના મૃત્યુ (necrosis) તરફ દોરી જાય છે.
આ તત્વ પ્રકાશસંશ્લેષણ,શ્વસન અને નાઈટ્રોજન ચયાપચયમાં સામેલ વિવિધ ઉત્સેચકોને સક્રિય કરવા માટે આવશ્યક છે.
જ્યારે $Mn$ ની ઉણપ સર્જાય છે,ત્યારે પાંદડા પર લાક્ષણિક ભૂખરા-કથ્થઈ રંગના ડાઘા પડે છે,જે અંતે પર્ણના પેશીઓના મૃત્યુ (necrosis) તરફ દોરી જાય છે.
0 likesView Solution
57
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
લીલી વનસ્પતિમાં બોરોન આના માટે જરૂરી છે:
A
શર્કરાના વહન માટે
B
ઉત્સેચકોની સક્રિયતા માટે
C
ઉત્સેચકના સહઘટક તરીકે
D
પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે
Solution
(A) બોરોન એ $Ca^{2+}$ ના શોષણ અને ઉપયોગ,કોષરસસ્તરના કાર્ય,પરાગરજના અંકુરણ,કોષ લંબાઈ,કોષ વિભેદન અને કાર્બોદિતોના વહન માટે આવશ્યક છે.
મુખ્યત્વે,બોરોન શર્કરા-બોરેટ સંકિર્ણના સ્વરૂપમાં કોષરસસ્તર દ્વારા શર્કરા (કાર્બોદિતો) ના વહનમાં મદદ કરે છે.
મુખ્યત્વે,બોરોન શર્કરા-બોરેટ સંકિર્ણના સ્વરૂપમાં કોષરસસ્તર દ્વારા શર્કરા (કાર્બોદિતો) ના વહનમાં મદદ કરે છે.
0 likesView Solution
58
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
સજીવોમાં લઘુ પોષકદ્રવ્યોની મુખ્ય ભૂમિકા કઈ છે?
A
કોષના બંધારણીય ઘટક તરીકે
B
ઉત્સેચકોના સહઘટક તરીકે
C
મહત્ત્વના એમિનો ઍસિડના અવકાશના જોડાણ માટે
D
અંતઃસ્ત્રાવોના બંધારણીય ઘટક તરીકે
Solution
(B) લઘુ પોષકદ્રવ્યો,જેને ટ્રેસ તત્વો તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેની સજીવોને ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં જરૂર હોય છે. તેમની મુખ્ય જૈવિક ભૂમિકા વિવિધ ઉત્સેચકો માટે સહઘટક (cofactor) તરીકે કાર્ય કરવાની છે. ઘણા ઉત્સેચકોને યોગ્ય રીતે કાર્ય કરવા માટે આ ધાતુ આયનો (જેમ કે $Zn^{2+}$,$Fe^{2+}$,$Mn^{2+}$,$Mo$) ની જરૂર હોય છે,જે કોષની અંદર જૈવરાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓને સરળ બનાવે છે. તેથી,તેઓ ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ માટે આવશ્યક છે.
0 likesView Solution
59
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
ક્લોરોફિલની પોરફાયરીન રિંગની મધ્યમાં કયું તત્ત્વ આવેલું હોય છે?
A
મેંગેનીઝ
B
કૅલ્શિયમ
C
મેગ્નેશિયમ
D
પોટેશિયમ
Solution
(C) ક્લોરોફિલનો અણુ પોરફાયરીન શીર્ષ અને ફાયટોલ પૂંછડીનો બનેલો હોય છે.
પોરફાયરીન શીર્ષ એ ટેટ્રાપાયરોલ રિંગનું બંધારણ છે.
આ પોરફાયરીન રિંગની મધ્યમાં,એક $Mg^{2+}$ (મેગ્નેશિયમ) આયન જોડાયેલું હોય છે.
આ મેગ્નેશિયમ આયન ક્લોરોફિલના પ્રકાશ-સંગ્રહ કાર્ય માટે આવશ્યક છે.
પોરફાયરીન શીર્ષ એ ટેટ્રાપાયરોલ રિંગનું બંધારણ છે.
આ પોરફાયરીન રિંગની મધ્યમાં,એક $Mg^{2+}$ (મેગ્નેશિયમ) આયન જોડાયેલું હોય છે.
આ મેગ્નેશિયમ આયન ક્લોરોફિલના પ્રકાશ-સંગ્રહ કાર્ય માટે આવશ્યક છે.
0 likesView Solution
60
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
પ્રકાશશ્વસન (Photorespiration) ને સંબંધિત નીચે આપેલ પૈકી કયું વિધાન ખોટું છે?
A
તે $C_3$ વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા છે.
B
તે હરિતકણમાં થાય છે.
C
તે માત્ર દિવસ દરમિયાન થાય છે.
D
તે $C_4$ વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા છે.
Solution
(D) પ્રકાશશ્વસન એ $C_3$ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતી એક બિનઉત્પાદક પ્રક્રિયા છે,કારણ કે $RuBisCO$ ઉત્સેચક $CO_2$ અને $O_2$ બંને સાથે જોડાવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. $C_3$ વનસ્પતિઓમાં જ્યારે $O_2$ નું પ્રમાણ વધુ હોય,ત્યારે $RuBisCO$ ઉત્સેચક $CO_2$ ને બદલે $O_2$ સાથે જોડાય છે,જેના પરિણામે પ્રકાશશ્વસન થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં ત્રણ અંગિકાઓ ભાગ લે છે: હરિતકણ,પેરોક્સિઝોમ અને કણાભસૂત્ર. તે માત્ર પ્રકાશની હાજરીમાં (દિવસ દરમિયાન) જ થાય છે. $C_4$ વનસ્પતિઓએ પ્રકાશશ્વસનને ઘટાડવા માટે એક વિશિષ્ટ પદ્ધતિ વિકસાવી છે,જેમાં તેઓ પુલકંચુક (bundle sheath) કોષોમાં $RuBisCO$ ઉત્સેચકની આસપાસ $CO_2$ નું પ્રમાણ વધારે રાખે છે,જેથી $RuBisCO$ ને $O_2$ સાથે જોડાતા અટકાવી શકાય. તેથી,પ્રકાશશ્વસન એ $C_4$ વનસ્પતિઓની લાક્ષણિકતા નથી.
0 likesView Solution
61
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
શેરડીમાં જ્યારે $14CO_2$ નું મેલિક ઍસિડમાં સ્થાપન થાય છે,ત્યારે $CO_2$ ના સ્થાપન માટે કયો ઉત્સેચક જવાબદાર છે?
A
ફ્રૂક્ટોઝ ફૉસ્ફટેઝ
B
રિબ્યુલોઝ બાયફૉસ્ફટ કાર્બોક્ઝાયલેઝ
C
ફૉસ્ફોઇનોલ પાયરુવિક ઍસિડ કાર્બોક્ઝાયલેઝ
D
રિબ્યુલોઝ ફૉસ્ફટ કાયનેઝ
Solution
(C) શેરડી એ $C_4$ વનસ્પતિ છે. $C_4$ વનસ્પતિઓમાં,$CO_2$ નું પ્રાથમિક સ્થાપન પર્ણમધ્ય પેશીના કોષોમાં થાય છે. આ પ્રારંભિક કાર્બોક્સિલેશન માટે જવાબદાર ઉત્સેચક $Phosphoenolpyruvate$ $(PEP)$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ છે. આ ઉત્સેચક $CO_2$ (અથવા $HCO_3^-$) અને $PEP$ વચ્ચેની પ્રક્રિયાને ઉદ્દીપિત કરીને ઓક્ઝેલોએસેટિક ઍસિડ $(OAA)$ બનાવે છે,જે ત્યારબાદ મેલિક ઍસિડ અથવા એસ્પાર્ટિક ઍસિડમાં રૂપાંતરિત થાય છે. તેથી,સાચો ઉત્સેચક $PEP$ કાર્બોક્ઝાયલેઝ છે.
0 likesView Solution
62
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
ઉચ્ચકક્ષાની વનસ્પતિઓમાં કેરોટીનોઇડ્સ દ્વારા સૌરવિકિરણોમાંથી દશ્ય વર્ણપટના કયા પ્રકાશનું શોષણ થાય છે?
A
જાંબલી અને વાદળી
B
વાદળી અને લીલો
C
લીલો અને લાલ
D
લાલ અને જાંબલી
Solution
(A) કેરોટીનોઇડ્સ એ ઉચ્ચકક્ષાની વનસ્પતિઓમાં સહાયક રંજકદ્રવ્યો છે. તેઓ મુખ્યત્વે દશ્ય વર્ણપટના વાદળી અને જાંબલી વિસ્તારમાં પ્રકાશનું શોષણ કરે છે. આ તરંગલંબાઈનું શોષણ કરીને,તેઓ ક્લોરોફિલના અણુઓને ફોટો-ઓક્સિડેશનથી બચાવે છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણ માટે શોષાયેલી ઉર્જાને ક્લોરોફિલ-$a$ માં સ્થાનાંતરિત કરે છે.
0 likesView Solution
63
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
નીચેનામાંથી કયા બે નામ એકબીજાના પર્યાય તરીકે વપરાય છે?
A
ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ ચક્ર અને યુરિયા ચક્ર
B
ક્રેબ્સ ચક્ર અને કેલ્વિન ચક્ર
C
ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ ચક્ર અને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર
D
સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર અને કેલ્વિન ચક્ર
Solution
(C) ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ $(TCA)$ ચક્ર એ તમામ જારક સજીવો દ્વારા કાર્બોદિતો,ચરબી અને પ્રોટીનમાંથી મેળવેલા એસિટાઇલ-$CoA$ ના ઓક્સિડેશન દ્વારા કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને $ATP$ ના સ્વરૂપમાં સંગ્રહિત ઉર્જા મુક્ત કરવા માટે વપરાતી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણી છે. આ ચક્રને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે સાઇટ્રિક એસિડ એ આ પ્રક્રિયામાં બનતું પ્રથમ સ્થાયી મધ્યવર્તી સંયોજન છે. તેને ઘણીવાર હંસ ક્રેબ્સના માનમાં ક્રેબ્સ ચક્ર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,જેમણે આ પથની શોધ કરી હતી. તેથી,ટ્રાયકાર્બોક્સિલિક એસિડ ચક્ર અને સાઇટ્રિક એસિડ ચક્ર એકબીજાના પર્યાય છે.
0 likesView Solution
64
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન સાથે સંકળાયેલી છે?
A
$AMP +$ અકાર્બનિક $PO_4$ $\rightarrow$ $ATP$ (પ્રકાશ ઊર્જા)
B
$ADP + AMP$ $\rightarrow$ $ATP$ (પ્રકાશ ઊર્જા)
C
$ADP +$ અકાર્બનિક $PO_4$ $\rightarrow$ $ATP$ (પ્રકાશ ઊર્જા)
D
$ADP +$ અકાર્બનિક $PO_4$ $\rightarrow$ $ATP$
Solution
(C) ફોટોફોસ્ફોરાયલેશન એ હરિતકણમાં પ્રકાશ ઊર્જાની હાજરીમાં $ADP$ અને અકાર્બનિક ફોસ્ફેટ $(Pi)$ માંથી $ATP$ સંશ્લેષણ કરવાની પ્રક્રિયા છે.
આ રાસાયણિક પ્રક્રિયાને નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે: $ADP + Pi \rightarrow ATP$ (પ્રકાશ ઊર્જાની હાજરીમાં).
તેથી,વિકલ્પ $C$ આ પ્રક્રિયાને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
આ રાસાયણિક પ્રક્રિયાને નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે: $ADP + Pi \rightarrow ATP$ (પ્રકાશ ઊર્જાની હાજરીમાં).
તેથી,વિકલ્પ $C$ આ પ્રક્રિયાને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે.
0 likesView Solution
65
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
આલ્કોહોલીય આથવણમાં ..........
A
ઑક્સિજન ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહી છે.
B
ટ્રાયોઝ ફૉસ્ફેટ ઇલેક્ટ્રોન દાતા છે,જ્યારે એસિટાલ્ડિહાઇડ ઇલેક્ટ્રૉન ગ્રાહી છે.
C
ટ્રાયોઝ ફૉસ્ફેટ ઇલેક્ટ્રોન દાતા છે,જ્યારે પાયરુવિક ઍસિડ ઇલેક્ટ્રૉન ગ્રાહી છે.
D
ત્યાં કોઈ ઇલેક્ટ્રૉન દાતા નથી.
Solution
(B) આલ્કોહોલીય આથવણમાં,ગ્લુકોઝનું ગ્લાયકોલિસિસ દ્વારા પાયરુવિક ઍસિડમાં વિઘટન થાય છે,જેમાં $NADH + H^+$ ઉત્પન્ન થાય છે.
ત્યારબાદના તબક્કાઓમાં,પાયરુવિક ઍસિડનું એસિટાલ્ડિહાઇડમાં રૂપાંતર થાય છે,જે અંતિમ ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહી તરીકે કાર્ય કરે છે.
એસિટાલ્ડિહાઇડ $NADH + H^+$ (જે ગ્લાયકોલિસિસ દરમિયાન ટ્રાયોઝ ફૉસ્ફેટના ઓક્સિડેશનથી ઉદ્ભવે છે) પાસેથી ઇલેક્ટ્રોન સ્વીકારીને ઇથેનોલ બનાવે છે.
આમ,ટ્રાયોઝ ફૉસ્ફેટ ઇલેક્ટ્રોન દાતા તરીકે અને એસિટાલ્ડિહાઇડ ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહી તરીકે કાર્ય કરે છે.
ત્યારબાદના તબક્કાઓમાં,પાયરુવિક ઍસિડનું એસિટાલ્ડિહાઇડમાં રૂપાંતર થાય છે,જે અંતિમ ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહી તરીકે કાર્ય કરે છે.
એસિટાલ્ડિહાઇડ $NADH + H^+$ (જે ગ્લાયકોલિસિસ દરમિયાન ટ્રાયોઝ ફૉસ્ફેટના ઓક્સિડેશનથી ઉદ્ભવે છે) પાસેથી ઇલેક્ટ્રોન સ્વીકારીને ઇથેનોલ બનાવે છે.
આમ,ટ્રાયોઝ ફૉસ્ફેટ ઇલેક્ટ્રોન દાતા તરીકે અને એસિટાલ્ડિહાઇડ ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહી તરીકે કાર્ય કરે છે.
0 likesView Solution
66
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
જો વનસ્પતિમાં $Zinc$ (ઝિંક) તત્ત્વની ઊણપ હોય,તો તે વનસ્પતિમાં કયા વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવના જૈવસંશ્લેષણ પર અસર થશે?
A
ઍબ્સિસિક ઍસિડ
B
ઑક્ઝિન
C
સાયટોકાઈનીન
D
ઇથિલિન
Solution
(B) $Zinc$ એ વનસ્પતિમાં $Auxin$ (મુખ્યત્વે $Indole-3-acetic$ $acid$ અથવા $IAA$) ના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી આવશ્યક લઘુપોષક તત્ત્વ છે. $Zinc$ એ $Auxin$ ના જૈવસંશ્લેષણના ટ્રિપ્ટોફેન-આધારિત માર્ગમાં સામેલ ઉત્સેચકો માટે સહકારક (cofactor) તરીકે કાર્ય કરે છે. તેથી,$Zinc$ ની ઊણપને કારણે $Auxin$ ના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થાય છે,જે વનસ્પતિની વૃદ્ધિ અને વિકાસને અસર કરે છે.
0 likesView Solution
67
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
પ્રરોહનું વિભેદન કોના દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે?
A
ઊંચો $Gibberellin : Cytokinin$ ગુણોત્તર
B
ઊંચો $Auxin : Cytokinin$ ગુણોત્તર
C
ઊંચો $Cytokinin : Auxin$ ગુણોત્તર
D
ઊંચો $Gibberellin : Auxin$ ગુણોત્તર
Solution
(C) વનસ્પતિ પેશી સંવર્ધનમાં,અંગજનન (organogenesis) ની પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે બે વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવો: $Auxin$ અને $Cytokinin$ વચ્ચેના સંતુલન દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$1$. ઊંચો $Auxin : Cytokinin$ ગુણોત્તર મૂળના વિભેદનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
$2$. ઊંચો $Cytokinin : Auxin$ ગુણોત્તર પ્રરોહના વિભેદનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
તેથી,પ્રરોહનું વિભેદન ઊંચા $Cytokinin : Auxin$ ગુણોત્તર દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$1$. ઊંચો $Auxin : Cytokinin$ ગુણોત્તર મૂળના વિભેદનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
$2$. ઊંચો $Cytokinin : Auxin$ ગુણોત્તર પ્રરોહના વિભેદનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
તેથી,પ્રરોહનું વિભેદન ઊંચા $Cytokinin : Auxin$ ગુણોત્તર દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
0 likesView Solution
68
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
લાંબા ગાળાના ઉપવાસ દરમિયાન,શરીર દ્વારા કાર્બનિક પદાર્થોનો ઉપયોગ કયા ક્રમમાં કરવામાં આવે છે?
A
સૌપ્રથમ પ્રોટીન,બીજા ક્રમે લિપિડ અને છેલ્લે કાર્બોદિતો
B
સૌપ્રથમ કાર્બોદિતો,બીજા ક્રમે લિપિડ અને છેલ્લે પ્રોટીન
C
સૌપ્રથમ લિપિડ,બીજા ક્રમે કાર્બોદિતો અને છેલ્લે પ્રોટીન
D
સૌપ્રથમ કાર્બોદિતો,બીજા ક્રમે પ્રોટીન અને છેલ્લે લિપિડ
Solution
(B) લાંબા ગાળાના ઉપવાસ દરમિયાન,શરીર ઉર્જા જાળવી રાખવા માટે ચોક્કસ ચયાપચયના ક્રમનું પાલન કરે છે.
$1$. સૌપ્રથમ,શરીર રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર જાળવી રાખવા માટે યકૃત અને સ્નાયુઓમાં સંગ્રહિત $Glycogen$ (કાર્બોદિત) નો ઉપયોગ કરે છે.
$2$. એકવાર ગ્લાયકોજનનો સંગ્રહ સમાપ્ત થઈ જાય,પછી શરીર લિપોલિસિસ અને બીટા-ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા દ્વારા સંગ્રહિત $Lipids$ (ચરબી) ને બાળવાનું શરૂ કરે છે.
$3$. અંતે,જો ઉપવાસ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે,તો શરીર મહત્વપૂર્ણ અંગોને ટેકો આપવા માટે ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ માટે સ્નાયુઓમાં રહેલા $Proteins$ (પ્રોટીન) નું એમિનો એસિડમાં વિઘટન કરવાનું શરૂ કરે છે.
$1$. સૌપ્રથમ,શરીર રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર જાળવી રાખવા માટે યકૃત અને સ્નાયુઓમાં સંગ્રહિત $Glycogen$ (કાર્બોદિત) નો ઉપયોગ કરે છે.
$2$. એકવાર ગ્લાયકોજનનો સંગ્રહ સમાપ્ત થઈ જાય,પછી શરીર લિપોલિસિસ અને બીટા-ઓક્સિડેશનની પ્રક્રિયા દ્વારા સંગ્રહિત $Lipids$ (ચરબી) ને બાળવાનું શરૂ કરે છે.
$3$. અંતે,જો ઉપવાસ લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે,તો શરીર મહત્વપૂર્ણ અંગોને ટેકો આપવા માટે ગ્લુકોનિયોજેનેસિસ માટે સ્નાયુઓમાં રહેલા $Proteins$ (પ્રોટીન) નું એમિનો એસિડમાં વિઘટન કરવાનું શરૂ કરે છે.
0 likesView Solution
69
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
નીચે આપેલ જોડીઓ પૈકી કઈ એક સાચી રીતે સુસંગત નથી?
A
વિટામિન $B_6 - \text{બેરીબેરી}$
B
વિટામિન $C - \text{સ્કર્વી}$
C
વિટામિન $B_3 - \text{પેલાગ્રા}$
D
વિટામિન $B_{12} - \text{વિનાશક એનિમિયા}$
Solution
(A) સાચો જવાબ $A$ છે।
વિટામિન $B_6$ (પાયરિડોક્સિન) ની ઉણપથી ત્વચાનો સોજો (dermatitis), જીભનો સોજો (glossitis) અને પેરિફેરલ ન્યુરોપથી જેવી સ્થિતિઓ થાય છે, બેરીબેરી નહીં।
બેરીબેરી રોગ વિટામિન $B_1$ (થાયમિન) ની ઉણપથી થાય છે।
વિટામિન $C$ ની ઉણપથી સ્કર્વી થાય છે।
વિટામિન $B_3$ (નિયાસિન) ની ઉણપથી પેલાગ્રા થાય છે।
વિટામિન $B_{12}$ (સાયનોકોબાલામિન) ની ઉણપથી વિનાશક એનિમિયા (Pernicious anemia) થાય છે।
વિટામિન $B_6$ (પાયરિડોક્સિન) ની ઉણપથી ત્વચાનો સોજો (dermatitis), જીભનો સોજો (glossitis) અને પેરિફેરલ ન્યુરોપથી જેવી સ્થિતિઓ થાય છે, બેરીબેરી નહીં।
બેરીબેરી રોગ વિટામિન $B_1$ (થાયમિન) ની ઉણપથી થાય છે।
વિટામિન $C$ ની ઉણપથી સ્કર્વી થાય છે।
વિટામિન $B_3$ (નિયાસિન) ની ઉણપથી પેલાગ્રા થાય છે।
વિટામિન $B_{12}$ (સાયનોકોબાલામિન) ની ઉણપથી વિનાશક એનિમિયા (Pernicious anemia) થાય છે।
0 likesView Solution
70
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
હિસનું જૂથ (Bundle of His) એ ......... ની જાળી છે.
A
સમગ્ર હૃદયમાં ફેલાયેલા ચેતાતંતુઓ.
B
સમગ્ર હૃદયની દીવાલમાં ફેલાયેલા સ્નાયુતંતુઓ.
C
માત્ર ક્ષેપકની દીવાલમાં ફેલાયેલા સ્નાયુતંતુઓ.
D
ક્ષેપકમાં ફેલાયેલા ચેતાતંતુઓ.
Solution
(C) હિસનું જૂથ (Bundle of His) એ વિશિષ્ટ હૃદયના સ્નાયુતંતુઓ (રૂપાંતરિત હૃદયના સ્નાયુ કોષો) નો સમૂહ છે જે કર્ણક-ક્ષેપક $(AV)$ ગાંઠથી ક્ષેપકો સુધી વિદ્યુત આવેગોનું વહન કરે છે.
આ તંતુઓ હૃદયના આવેગના ઝડપી વહન માટે વિશિષ્ટ હોય છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે ક્ષેપકો સંકલિત રીતે સંકોચન પામે.
તેઓ ક્ષેપકની દીવાલોમાં (ખાસ કરીને આંતરક્ષેપક પટલમાં) આવેલા હોય છે.
તેથી,હિસનું જૂથ એ ક્ષેપકની દીવાલમાં ફેલાયેલા સ્નાયુતંતુઓની જાળી છે.
આ તંતુઓ હૃદયના આવેગના ઝડપી વહન માટે વિશિષ્ટ હોય છે,જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે ક્ષેપકો સંકલિત રીતે સંકોચન પામે.
તેઓ ક્ષેપકની દીવાલોમાં (ખાસ કરીને આંતરક્ષેપક પટલમાં) આવેલા હોય છે.
તેથી,હિસનું જૂથ એ ક્ષેપકની દીવાલમાં ફેલાયેલા સ્નાયુતંતુઓની જાળી છે.
0 likesView Solution
71
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
સિસ્ટમિક હાર્ટ (Systemic heart) એટલે:
A
મનુષ્યમાં એકસાથે કાર્ય કરતા બે ક્ષેપકો.
B
ચેતાતંત્રના ઉત્તેજન હેઠળ સંકોચન પામતું હૃદય.
C
ઉચ્ચ કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં ડાબું કર્ણક અને ડાબું ક્ષેપક.
D
નિમ્ન કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં સંપૂર્ણ હૃદય.
Solution
(C) સિસ્ટમિક હાર્ટ (Systemic heart) એ હૃદયના તે ભાગને સંદર્ભિત કરે છે જે શરીરના વિવિધ અંગોમાં ઓક્સિજનયુક્ત રુધિર પંપ કરે છે.
ઉચ્ચ કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં,ડાબું કર્ણક અને ડાબું ક્ષેપક ફેફસાંમાંથી ઓક્સિજનયુક્ત રુધિર મેળવે છે અને તેને સિસ્ટમિક પરિભ્રમણ (શરીરના બાકીના ભાગો) માં પંપ કરે છે.
તેથી,હૃદયની ડાબી બાજુને સામૂહિક રીતે સિસ્ટમિક હાર્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
ઉચ્ચ કક્ષાના પૃષ્ઠવંશીઓમાં,ડાબું કર્ણક અને ડાબું ક્ષેપક ફેફસાંમાંથી ઓક્સિજનયુક્ત રુધિર મેળવે છે અને તેને સિસ્ટમિક પરિભ્રમણ (શરીરના બાકીના ભાગો) માં પંપ કરે છે.
તેથી,હૃદયની ડાબી બાજુને સામૂહિક રીતે સિસ્ટમિક હાર્ટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
72
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
નીચેનામાંથી કઈ વનસ્પતિનો ઉપયોગ પાકના ખેતરોમાં અને રેતાળ જમીનમાં લીલા ખાતર તરીકે થાય છે?
A
સેકેરમ મુન્જા અને લેન્ટાના કેમેરા
B
ડાઈકેન્થીયમ એન્યુલેટમ અને અઝોલા નીલોટિકા
C
ક્રોટોલારીયા જુન્સીયા અને અલહગી કોમેલોરમ
D
કેલોટ્રોપીસ પોસેરા અને ફાયલેન્થસ નીરૂરી
Solution
(C) લીલું ખાતર એવા કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિઓમાંથી મેળવવામાં આવે છે જેમને ઉગાડીને જમીનમાં ભેળવી દેવામાં આવે છે જેથી જમીનની ફળદ્રુપતા અને બંધારણમાં સુધારો થાય.
$Crotalaria juncea$ (સણ) એ જાણીતી કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિ છે જેનો ઉપયોગ લીલા ખાતર તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
$Alhagi camelorum$ (ઊંટકંટાળો) પણ એક કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિ છે જે નાઈટ્રોજન સ્થાપનમાં મદદ કરે છે અને તે રેતાળ જમીનમાં જોવા મળે છે,જે જમીનને સમૃદ્ધ બનાવવામાં ફાળો આપે છે.
તેથી,$Crotalaria juncea$ અને $Alhagi camelorum$ બંનેનો ઉપયોગ આ હેતુ માટે થાય છે.
$Crotalaria juncea$ (સણ) એ જાણીતી કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિ છે જેનો ઉપયોગ લીલા ખાતર તરીકે વ્યાપકપણે થાય છે.
$Alhagi camelorum$ (ઊંટકંટાળો) પણ એક કઠોળ વર્ગની વનસ્પતિ છે જે નાઈટ્રોજન સ્થાપનમાં મદદ કરે છે અને તે રેતાળ જમીનમાં જોવા મળે છે,જે જમીનને સમૃદ્ધ બનાવવામાં ફાળો આપે છે.
તેથી,$Crotalaria juncea$ અને $Alhagi camelorum$ બંનેનો ઉપયોગ આ હેતુ માટે થાય છે.
0 likesView Solution
73
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
પ્રસરણશીલ છિદ્રાળું લાકડું (Diffuse-porous wood) કયા પ્રદેશની વનસ્પતિનું લક્ષણ છે?
A
ઉષ્ણ કટિબંધ
B
આલ્પાઇન પ્રદેશ
C
શીત શિયાળાના વિસ્તારો
D
સમશીતોષ્ણ હવામાન
Solution
(A) પ્રસરણશીલ છિદ્રાળું લાકડું એ લાકડાનો એક પ્રકાર છે જેમાં વાહિનીઓ (vessels) સમગ્ર વૃદ્ધિ વલયમાં સમાન રીતે વિતરિત થયેલી હોય છે. આ પ્રકારનું લાકડું સામાન્ય રીતે ઉષ્ણ કટિબંધના પ્રદેશોમાં ઉગતી વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે,જ્યાં વૃદ્ધિની પરિસ્થિતિઓમાં કોઈ નોંધપાત્ર મોસમી ફેરફાર થતો નથી. તેનાથી વિપરીત,રીંગ-પોરસ લાકડું એ સમશીતોષ્ણ પ્રદેશોની લાક્ષણિકતા છે જ્યાં સ્પષ્ટ મોસમી ફેરફારો જોવા મળે છે.
0 likesView Solution
74
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
નીચેનામાંથી કઈ સ્થિતિ,જોકે હાનિકારક છે,તે મચ્છરો દ્વારા ફેલાતા ચેપી રોગો સામે રક્ષણ આપે છે?
A
પર્નિશિયસ એનીમિયા
B
લ્યુકેમિયા (બ્લડ કેન્સર)
C
થેલેસેમિયા
D
સિકલ સેલ એનીમિયા
Solution
(D) સિકલ સેલ એનીમિયા એ હિમોગ્લોબિન જનીનમાં થતા પરિવર્તનને કારણે થતી આનુવંશિક ખામી છે.
જે વ્યક્તિઓ સિકલ સેલ ટ્રેઇટ $(Hb^A Hb^S)$ માટે વિષમયુગ્મી (heterozygous) હોય છે,તેમના રક્તકણો મેલેરિયાના પરોપજીવી $Plasmodium$ માટે ઓછા અનુકૂળ હોય છે.
આ સ્થિતિ મેલેરિયા પ્રચલિત હોય તેવા વિસ્તારોમાં પસંદગીયુક્ત લાભ આપે છે,કારણ કે સામાન્ય હિમોગ્લોબિન $(Hb^A Hb^A)$ ધરાવતી વ્યક્તિઓની સરખામણીમાં આ વ્યક્તિઓને મેલેરિયાના ગંભીર કે જીવલેણ કેસ થવાની શક્યતા ઓછી હોય છે.
જે વ્યક્તિઓ સિકલ સેલ ટ્રેઇટ $(Hb^A Hb^S)$ માટે વિષમયુગ્મી (heterozygous) હોય છે,તેમના રક્તકણો મેલેરિયાના પરોપજીવી $Plasmodium$ માટે ઓછા અનુકૂળ હોય છે.
આ સ્થિતિ મેલેરિયા પ્રચલિત હોય તેવા વિસ્તારોમાં પસંદગીયુક્ત લાભ આપે છે,કારણ કે સામાન્ય હિમોગ્લોબિન $(Hb^A Hb^A)$ ધરાવતી વ્યક્તિઓની સરખામણીમાં આ વ્યક્તિઓને મેલેરિયાના ગંભીર કે જીવલેણ કેસ થવાની શક્યતા ઓછી હોય છે.
0 likesView Solution
75
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
કાર્સિનોમા (શરીરમાં અધિચ્છદીય પેશીના કોષોની અસામાન્ય વૃદ્ધિ) એટલે શું?
A
કોલનમાં કેન્સરની ગંભીર ગાંઠ
B
સંયોજક પેશીની સૌમ્ય (બેનીગ્ન) ગાંઠ
C
સંયોજક પેશીની મેલીગ્નન્ટ (અસાધ્ય) ગાંઠ
D
ત્વચા અથવા શ્લેષ્મ સ્તરની મેલીગ્નન્ટ (અસાધ્ય) ગાંઠ
Solution
(D) કાર્સિનોમા એ એક પ્રકારનું કેન્સર છે જે ત્વચા અથવા અંગોના અસ્તર બનાવતા કોષોમાંથી શરૂ થાય છે,જેમ કે યકૃત અથવા કિડની. આ કોષોને અધિચ્છદીય કોષો (epithelial cells) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
કાર્સિનોમા અધિચ્છદીય પેશીમાંથી ઉદ્ભવતું હોવાથી,તેને ત્વચા અથવા શ્લેષ્મ સ્તરની મેલીગ્નન્ટ (અસાધ્ય) ગાંઠ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,સાર્કોમા એ કેન્સર છે જે સંયોજક પેશીઓ (જેમ કે હાડકાં,કૂર્ચા,ચરબી,સ્નાયુઓ અથવા રુધિરવાહિનીઓ) માંથી ઉદ્ભવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
કાર્સિનોમા અધિચ્છદીય પેશીમાંથી ઉદ્ભવતું હોવાથી,તેને ત્વચા અથવા શ્લેષ્મ સ્તરની મેલીગ્નન્ટ (અસાધ્ય) ગાંઠ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેનાથી વિપરીત,સાર્કોમા એ કેન્સર છે જે સંયોજક પેશીઓ (જેમ કે હાડકાં,કૂર્ચા,ચરબી,સ્નાયુઓ અથવા રુધિરવાહિનીઓ) માંથી ઉદ્ભવે છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
0 likesView Solution
76
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
'ઍન્ટિબાયોટિક' (પ્રતિજૈવિક) શબ્દ કોણે આપ્યો હતો?
A
સેલમન વૉક્સમેન
B
એલેકઝાન્ડર ફ્લેમિંગ
C
એડવર્ડ જેનર
D
લૂઈસ પાશ્ચર
Solution
(A) 'ઍન્ટિબાયોટિક' (પ્રતિજૈવિક) શબ્દ અમેરિકન સૂક્ષ્મજીવવિજ્ઞાની $Selman \ Waksman$ દ્વારા $1942$ માં આપવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે ઍન્ટિબાયોટિકને એક એવા રાસાયણિક પદાર્થ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કર્યું જે સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને જે મંદ દ્રાવણમાં પણ અન્ય સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિને અટકાવવાની અથવા તેનો નાશ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
જોકે $Alexander \ Fleming$ એ પ્રથમ ઍન્ટિબાયોટિક,$Penicillin$ ની શોધ કરી હતી,પરંતુ આ પ્રકારના પદાર્થોને વર્ણવવા માટે 'ઍન્ટિબાયોટિક' શબ્દનો પ્રયોગ સૌપ્રથમ $Selman \ Waksman$ એ કર્યો હતો.
તેમણે ઍન્ટિબાયોટિકને એક એવા રાસાયણિક પદાર્થ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કર્યું જે સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે અને જે મંદ દ્રાવણમાં પણ અન્ય સૂક્ષ્મજીવોની વૃદ્ધિને અટકાવવાની અથવા તેનો નાશ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
જોકે $Alexander \ Fleming$ એ પ્રથમ ઍન્ટિબાયોટિક,$Penicillin$ ની શોધ કરી હતી,પરંતુ આ પ્રકારના પદાર્થોને વર્ણવવા માટે 'ઍન્ટિબાયોટિક' શબ્દનો પ્રયોગ સૌપ્રથમ $Selman \ Waksman$ એ કર્યો હતો.
0 likesView Solution
77
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
કાર્બનિક કચરાના અજારક પાચનમાં,જેમ કે બાયોગેસના ઉત્પાદનમાં,નીચેનામાંથી કયું વિઘટન પામ્યા વગરનું રહે છે?
A
હેમીસેલ્યુલોઝ
B
સેલ્યુલોઝ
C
લિપિડ્સ
D
લિગ્નિન
Solution
(D) બાયોગેસના ઉત્પાદન માટે અજારક પાચનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,મિથેનોજેનિક બેક્ટેરિયા સેલ્યુલોઝ,હેમીસેલ્યુલોઝ અને લિપિડ્સ જેવા જટિલ કાર્બનિક પદાર્થોને મિથેન $(CH_4)$,કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ અને હાઇડ્રોજન $(H_2)$ માં તોડે છે.
લિગ્નિન એ વનસ્પતિની કોષદીવાલમાં જોવા મળતું એક જટિલ ફિનોલિક પોલિમર છે.
તેની અત્યંત જટિલ અને અવરોધક રચનાને કારણે,તે અજારક પરિસ્થિતિઓમાં સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા થતા વિઘટન સામે પ્રતિરોધક છે.
તેથી,બાયોગેસ ડાયજેસ્ટરમાં લિગ્નિન વિઘટન પામ્યા વગરનું રહી જાય છે.
લિગ્નિન એ વનસ્પતિની કોષદીવાલમાં જોવા મળતું એક જટિલ ફિનોલિક પોલિમર છે.
તેની અત્યંત જટિલ અને અવરોધક રચનાને કારણે,તે અજારક પરિસ્થિતિઓમાં સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા થતા વિઘટન સામે પ્રતિરોધક છે.
તેથી,બાયોગેસ ડાયજેસ્ટરમાં લિગ્નિન વિઘટન પામ્યા વગરનું રહી જાય છે.
0 likesView Solution
78
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
જનીન ઇજનેરીમાં $DNA$ માં ફેરફાર કરવો .............. ની શોધને કારણે શક્ય બન્યો છે.
A
રિસ્ટ્રીક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ
B
$DNA$ લિગેઝ
C
ટ્રાન્સક્રિપ્ટેઝ
D
પ્રાઇમેઝ
Solution
(A) રિસ્ટ્રીક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝની શોધ,જેને ઘણીવાર 'આણ્વિક કાતર' (molecular scissors) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,તેના કારણે $DNA$ ને ચોક્કસ સ્થાનો પર કાપવાનું શક્ય બન્યું છે.
આ ઉત્સેચકો ચોક્કસ ન્યુક્લિયોટાઇડ ક્રમ ઓળખે છે અને $DNA$ ની શૃંખલાને તોડે છે,જે રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજીનું એક પાયાનું પગલું છે.
$DNA$ લિગેઝનો ઉપયોગ $DNA$ ના ટુકડાઓને જોડવા માટે થાય છે,પરંતુ જનીનોના પ્રાથમિક ફેરફાર અને અલગીકરણ માટે રિસ્ટ્રીક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ પર આધાર રાખવો પડે છે.
આ ઉત્સેચકો ચોક્કસ ન્યુક્લિયોટાઇડ ક્રમ ઓળખે છે અને $DNA$ ની શૃંખલાને તોડે છે,જે રીકોમ્બિનન્ટ $DNA$ ટેકનોલોજીનું એક પાયાનું પગલું છે.
$DNA$ લિગેઝનો ઉપયોગ $DNA$ ના ટુકડાઓને જોડવા માટે થાય છે,પરંતુ જનીનોના પ્રાથમિક ફેરફાર અને અલગીકરણ માટે રિસ્ટ્રીક્શન એન્ડોન્યુક્લિએઝ પર આધાર રાખવો પડે છે.
0 likesView Solution
79
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
$ELISA$ નો ઉપયોગ વાઇરસોની પરખ માટે થાય છે. તેમાં વપરાતો મુખ્ય પ્રક્રિયક ...... છે.
A
આલ્કલાઇન ફોસ્ફટેઝ
B
કેટલેઝ
C
$DNA$ પ્રોબ
D
$RNase$
Solution
(A) $ELISA$ (એન્ઝાઇમ-લિંક્ડ ઇમ્યુનોસોર્બન્ટ એસે) એ એન્ટિજન-એન્ટિબોડી આંતરક્રિયાના સિદ્ધાંત પર આધારિત એક નિદાન પદ્ધતિ છે.
આ પદ્ધતિમાં,ચોક્કસ રોગકારક (જેમ કે વાઇરસ) ની હાજરી શોધવા માટે એન્ઝાઇમને એન્ટિબોડી અથવા એન્ટિજન સાથે જોડવામાં આવે છે.
$ELISA$ માં મુખ્ય પ્રક્રિયક તરીકે સૌથી વધુ વપરાતો ઉત્સેચક આલ્કલાઇન ફોસ્ફટેઝ અથવા હોર્સરેડિશ પેરોક્સિડેઝ છે,જે તેના સબસ્ટ્રેટ સાથે પ્રક્રિયા કરીને રંગ પરિવર્તન દર્શાવે છે,જે વાઇરસની હાજરી સૂચવે છે.
આ પદ્ધતિમાં,ચોક્કસ રોગકારક (જેમ કે વાઇરસ) ની હાજરી શોધવા માટે એન્ઝાઇમને એન્ટિબોડી અથવા એન્ટિજન સાથે જોડવામાં આવે છે.
$ELISA$ માં મુખ્ય પ્રક્રિયક તરીકે સૌથી વધુ વપરાતો ઉત્સેચક આલ્કલાઇન ફોસ્ફટેઝ અથવા હોર્સરેડિશ પેરોક્સિડેઝ છે,જે તેના સબસ્ટ્રેટ સાથે પ્રક્રિયા કરીને રંગ પરિવર્તન દર્શાવે છે,જે વાઇરસની હાજરી સૂચવે છે.
0 likesView Solution
80
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
માઈકોરાઇઝા (Mycorrhiza) એ નીચેનામાંથી શેનું ઉદાહરણ છે?
A
અંતઃ પરોપજીવન
B
વિઘટકો
C
સહજીવન (Mutualism)
D
બાહ્ય પરોપજીવન
Solution
(C) માઈકોરાઇઝા એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનો સહજીવી સંબંધ છે.
આ સંબંધમાં,ફૂગ વનસ્પતિને જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો અને રહેઠાણ પૂરું પાડે છે.
આ આંતરક્રિયામાં બંને સજીવોને લાભ થતો હોવાથી,તે સહજીવન (Mutualism) નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
આ સંબંધમાં,ફૂગ વનસ્પતિને જમીનમાંથી ફોસ્ફરસ જેવા આવશ્યક પોષક તત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે,જ્યારે વનસ્પતિ ફૂગને કાર્બોદિત પદાર્થો અને રહેઠાણ પૂરું પાડે છે.
આ આંતરક્રિયામાં બંને સજીવોને લાભ થતો હોવાથી,તે સહજીવન (Mutualism) નું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
0 likesView Solution
81
BiologyMediumMCQAIPMT · 2003
પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓના કયા જૂથમાં નાશપ્રાયઃ પ્રજાતિઓની સંખ્યા સૌથી વધુ છે?
A
પક્ષીઓ
B
સસ્તન
C
માછલીઓ
D
સરિસૃપ
Solution
(B) $IUCN$ ની રેડ લિસ્ટ માહિતી મુજબ,પૃષ્ઠવંશી પ્રાણીઓના જૂથોમાં,સસ્તન પ્રાણીઓ સૌથી વધુ જોખમમાં રહેલો વર્ગ છે,જેમાં વિશ્વભરમાં નાશપ્રાયઃ પ્રજાતિઓની સંખ્યા સૌથી વધુ છે. આનું મુખ્ય કારણ નિવાસસ્થાનનો નાશ,ટુકડાઓ થવા અને અતિશય શોષણ છે.
0 likesView Solution
82
BiologyEasyMCQAIPMT · 2003
કયું નાશપ્રાયઃ પ્રાણી વિશ્વના સૌથી પાતળા, હળવા, ગરમ અને સૌથી મૂલ્યવાન ઊનનો સ્રોત છે?
A
ચીરુ
B
નીલગાય
C
ચિત્તો
D
કશ્મીરી ઘેટું
Solution
(A) $\text{ચીરુ}$ $(Pantholops hodgsonii)$, જેને તિબેટીયન કાળિયાર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે તિબેટીયન ઉચ્ચપ્રદેશના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં જોવા મળતી એક નાશપ્રાયઃ પ્રજાતિ છે। તેના શરીરના નીચેના ભાગના રુંવાડા, જેને $\text{શાહતૂષ}$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે વિશ્વનું સૌથી પાતળું, હળવું અને ગરમ ઊન માનવામાં આવે છે। આ અત્યંત મોંઘા રેસા માટે $\text{ચીરુ}$ ના ગેરકાયદેસર શિકારને કારણે, તે એક નાશપ્રાયઃ પ્રજાતિ બની ગઈ છે।
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIPMT style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIPMT mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in AIPMT 2003?
There are 132 Biology questions from the AIPMT 2003 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIPMT 2003 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIPMT 2003 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIPMT mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from AIPMT previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIPMT Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick AIPMT 2003 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.