AIPMT 1990 Chemistry Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

(B) સેન્ટિગ્રેડ સ્કેલ પર પાણીનું ઉત્કલન બિંદુ $100^{\circ}C$ છે અને ફેરનહીટ સ્કેલ પર તે $212^{\circ}F$ છે.
શરૂઆતમાં,બંને થર્મોમીટર ઉત્કલન બિંદુ પર છે.
ફેરનહીટ સ્કેલ પર અંતિમ તાપમાન $F = 140^{\circ}F$ છે.
રૂપાંતરણ સૂત્ર $\frac{C}{5} = \frac{F - 32}{9}$ નો ઉપયોગ કરીને,આપણે સેન્ટિગ્રેડ સ્કેલ પર અંતિમ તાપમાન શોધીએ છીએ:
$\frac{C}{5} = \frac{140 - 32}{9} = \frac{108}{9} = 12$.
$C = 12 \times 5 = 60^{\circ}C$.
સેન્ટિગ્રેડ સ્કેલ પર તાપમાનમાં ઘટાડો $\Delta C = 100^{\circ}C - 60^{\circ}C = 40^{\circ}C$ છે.

(C) ગૂંચળા સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ $\phi = NBA \cos(\omega t)$ છે.
પ્રેરિત ઈ.એમ.એફ. $(EMF)$ $\varepsilon = -\frac{d\phi}{dt} = NBA\omega \sin(\omega t)$ છે.
પ્રેરિત ઈ.એમ.એફ. નો કંપવિસ્તાર $V_0 = NBA\omega$ છે.
પ્રેરિત પ્રવાહનો કંપવિસ્તાર $i_0 = \frac{V_0}{R} = \frac{NBA\omega}{R}$ છે.
આપેલ છે: $B = 10^{-2} \, T$,$r = 0.3 \, m$,$R = \pi^2 \, \Omega$,$N = 1$,અને આવૃત્તિ $f = \frac{200}{60} \, Hz = \frac{10}{3} \, Hz$.
કોણીય વેગ $\omega = 2\pi f = 2\pi \times \frac{10}{3} = \frac{20\pi}{3} \, rad/s$.
ક્ષેત્રફળ $A = \pi r^2 = \pi (0.3)^2 = 0.09\pi \, m^2$.
કિંમતો મૂકતા: $i_0 = \frac{1 \times 10^{-2} \times 0.09\pi \times (20\pi/3)}{\pi^2}$.
$i_0 = \frac{10^{-2} \times 0.03 \times 20 \times \pi^2}{\pi^2} = 10^{-2} \times 0.6 = 0.006 \, A = 6 \, mA$.

(A) સરેરાશ પરમાણ્વીય દળની ગણતરી સમસ્થાનિકોના ભારિત સરેરાશ દ્વારા કરવામાં આવે છે:
સરેરાશ પરમાણ્વીય દળ $= \frac{(10 \times 19) + (11 \times 81)}{100} = \frac{190 + 891}{100} = \frac{1081}{100} = 10.81$.
આમ,આવર્ત કોષ્ટકમાં બોરોનનું પરમાણ્વીય દળ આશરે $10.8$ હોવું જોઈએ.

(A) $CO_2$ નું મોલર દળ $44 \ g/mol$ છે.
$4.4 \ g$ $CO_2$ એટલે $\frac{4.4 \ g}{44 \ g/mol} = 0.1 \ mol$ $CO_2$.
$CO_2$ ના દરેક અણુમાં $2$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
તેથી,$0.1 \ mol$ $CO_2$ માં $0.1 \times 2 = 0.2 \ mol$ ઓક્સિજન પરમાણુઓ હોય છે.
ઓક્સિજન પરમાણુઓની સંખ્યા $0.2 \times 6.022 \times 10^{23} \approx 1.2 \times 10^{23}$ પરમાણુઓ છે.

(B) પરમાણુ ક્રમાંક એટલે કેન્દ્રમાં રહેલા પ્રોટોનની સંખ્યા.

(B) મુખ્ય ક્વોન્ટમ આંક $n = 3$ છે.
એઝિમુથલ ક્વોન્ટમ આંક $l = 1$ છે,જે $p$ સબ-શેલ દર્શાવે છે.
સબ-શેલમાં કક્ષકોની સંખ્યા શોધવાનું સૂત્ર $(2l + 1)$ છે.
$l = 1$ માટે,કક્ષકોની સંખ્યા $= 2(1) + 1 = 3$ થાય.
દરેક કક્ષકમાં મહત્તમ $2$ ઇલેક્ટ્રોન સમાઈ શકે છે.
તેથી,કુલ ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા $= 3 \times 2 = 6$ ઇલેક્ટ્રોન થાય.

(A) કોપર $(Cu)$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $29$ છે.
$Cu$ ની ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $[Ar] 3d^{10} 4s^1$ અથવા $2, 8, 18, 1$ છે.
જ્યારે $Cu$ એક ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવીને $Cu^{+}$ બનાવે છે,ત્યારે તેની રચના $2, 8, 18$ થાય છે.
$Cu^{+}$ માં,સૌથી બહારની કક્ષા ત્રીજી કક્ષા $(n=3)$ છે,જેમાં $18$ ઇલેક્ટ્રોન છે.
આમ,$Cu^{+}$ એવો આયન છે જેની સૌથી બહારની કક્ષામાં $18$ ઇલેક્ટ્રોન છે.

(C) ઇલેક્ટ્રોનિક રચના $1s^2 2s^2 2p^3$ આપેલ છે.
હુંડના મહત્તમ ગુણકતાના નિયમ મુજબ,$2p$ પેટાકોષમાં ત્રણ કક્ષકો $(2p_x, 2p_y, 2p_z)$ હોય છે,જેમાં ત્રણ ઇલેક્ટ્રોન એકલ ભરાયેલા હોય છે.
તેથી,$2p$ પેટાકોષમાં $3$ અયુગ્મિત ઇલેક્ટ્રોન છે.

(C) $NH_4Cl$ (એમોનિયમ ક્લોરાઇડ) માં આયનીય અને સહસંયોજક બંને પ્રકારના બંધ હોય છે.
એમોનિયમ આયન $(NH_4^+)$ નાઈટ્રોજન પરમાણુ અને ચાર હાઈડ્રોજન પરમાણુઓ વચ્ચેના સહસંયોજક બંધ દ્વારા બને છે.
એમોનિયમ કેટાયન $(NH_4^+)$ અને ક્લોરાઈડ એનાયન $(Cl^-)$ વચ્ચેનો બંધ આયનીય હોય છે.

(A) $\sigma$ બંધ પરમાણ્વીય કક્ષકોના સીધા (head-on) અતિવ્યાપનથી બને છે, જેનાં પરિણામે કેન્દ્રો વચ્ચે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધુ હોય છે, જે તેને પાર્શ્વીય (lateral) અતિવ્યાપનથી બનતા $\pi$ બંધ કરતા વધુ મજબૂત બનાવે છે.
તેથી, $\sigma$ બંધ $\pi$ બંધ કરતા નિર્બળ છે તે વિધાન ખોટું છે.

(D) $H-C=C(O)-OH$ બંધારણમાં,ઓક્સિજન સાથે દ્વિબંધ અને બીજા કાર્બન તથા હાઇડ્રોક્સિલ જૂથ સાથે એકલ બંધ ધરાવતો કાર્બન પરમાણુ કુલ $5$ બંધ ધરાવે છે ($1$ $H$ સાથે,$2$ $C$ સાથે,અને $2$ $O$ સાથે). કાર્બન માત્ર $4$ સહસંયોજક બંધ બનાવી શકતો હોવાથી,આ નિરૂપણ ખોટું છે.

(C) આપેલા અણુઓ માટે બંધકોણ નીચે મુજબ છે:
$BeF_2$: $180^o$ ($sp$ સંકરણ,રેખીય ભૂમિતિ).
$CH_4$: $109^o 28'$ ($sp^3$ સંકરણ,સમચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિ).
$NH_3$: $107^o$ ($sp^3$ સંકરણ,એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,પિરામિડલ ભૂમિતિ).
$H_2O$: $104.5^o$ ($sp^3$ સંકરણ,બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ,કોણીય ભૂમિતિ).
$H_2O$ માં ઓક્સિજન પરમાણુ પર બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે,$lp-lp$ અપાકર્ષણ એ $NH_3$ માં રહેલા $lp-bp$ અપાકર્ષણ કરતા વધારે હોય છે,જેના પરિણામે આપેલા વિકલ્પોમાં સૌથી નાનો બંધકોણ મળે છે. તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(B) $NH_3$ નો આકાર પિરામિડલ છે કારણ કે નાઇટ્રોજન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને તેમાં એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) હોય છે.
$VSEPR$ સિદ્ધાંત મુજબ,એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ અને ત્રણ બંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મની હાજરીને કારણે તે ત્રિકોણીય પિરામિડલ ભૂમિતિ ધરાવે છે.

(C) હાઇડ્રોજન બંધની મજબૂતી તે પરમાણુની વિદ્યુતઋણતા પર આધાર રાખે છે જેની સાથે હાઇડ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલ હોય છે.
ફ્લોરિન $(F)$ સૌથી વધુ વિદ્યુતઋણ તત્વ હોવાથી,$H-F$ બંધ અત્યંત ધ્રુવીય હોય છે,જેના પરિણામે $H_2O$,$NH_3$ અથવા એસિટિક એસિડની તુલનામાં $HF$ માં સૌથી મજબૂત હાઇડ્રોજન બંધ જોવા મળે છે.

(A) કો-ઓર્ડિનેટ સહસંયોજક બંધ (અથવા ડેટિવ બંધ) ત્યારે રચાય છે જ્યારે એક પરમાણુ ઇલેક્ટ્રોનની એક અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ (lone pair) બીજા પરમાણુને આપે છે જેને તેનું અષ્ટક પૂર્ણ કરવા માટે તેની જરૂર હોય છે.
$H_2O + H^{+} \to H_3O^{+}$ પ્રક્રિયામાં,પાણીમાં રહેલા ઓક્સિજન પરમાણુ પાસે બે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે.
તે આમાંથી એક યુગ્મ $H^{+}$ આયનને આપે છે,જેની પાસે ખાલી $1s$ કક્ષક હોય છે.
આના પરિણામે હાઇડ્રોનિયમ આયન $(H_3O^{+})$ બને છે,જેમાં $O$ અને $H^{+}$ વચ્ચેનો બંધ એ કો-ઓર્ડિનેટ સહસંયોજક બંધ છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) આદર્શ વાયુની ઘનતા $(d)$ નું સૂત્ર $d = \frac{PM}{RT}$ છે,જ્યાં $P$ દબાણ છે,$M$ મોલર દળ છે,$R$ વાયુ અચળાંક છે અને $T$ કેલ્વિનમાં તાપમાન છે.
$M$ અને $R$ અચળ હોવાથી,$d \propto \frac{P}{T}$.
વિકલ્પ $A$ $(S.T.P.)$ માટે: $P = 1\,atm$,$T = 273\,K$,તેથી $d \propto \frac{1}{273} \approx 0.0036$.
વિકલ્પ $B$ માટે: $P = 2\,atm$,$T = 273\,K$,તેથી $d \propto \frac{2}{273} \approx 0.0073$.
વિકલ્પ $C$ માટે: $P = 1\,atm$,$T = 546\,K$,તેથી $d \propto \frac{1}{546} \approx 0.0018$.
વિકલ્પ $D$ માટે: $P = 2\,atm$,$T = 546\,K$,તેથી $d \propto \frac{2}{546} \approx 0.0036$.
આમ,ઘનતા ${0\,^oC}$ અને $2\,atm$ પર સૌથી વધુ છે.

(A) પરમ શૂન્ય એ $0 \ K$ (અથવા $-273.15 \ ^{\circ}C$) નું સૈદ્ધાંતિક તાપમાન છે,જે તાપમાને ઠંડા કરેલા આદર્શ વાયુની એન્થાલ્પી અને એન્ટ્રોપી તેમના લઘુત્તમ મૂલ્ય સુધી પહોંચે છે અને તમામ શાસ્ત્રીય આણ્વિક ગતિ અટકી જાય છે.

(C) રૂટ મીન સ્ક્વેર વેગ $(V_{rms})$ માટેનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$V_{rms} = \sqrt{\frac{3RT}{M}}$
જ્યાં $R$ એ સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક છે,$T$ એ તાપમાન છે,અને $M$ એ મોલર દળ (અથવા $m$ એ આણ્વીય દળ) છે.
આ સમીકરણ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે $V_{rms} \propto \frac{1}{\sqrt{m}}$,જેને $V_{rms} \propto m^{-1/2}$ તરીકે લખી શકાય છે.

(C) બિન-આદર્શ વાયુ માટે વાન્ડર વાલ્સનું સમીકરણ $\left( P + \frac{a}{V^2} \right)(V - b) = RT$ છે.
આ સમીકરણમાં,પદ $\left( P + \frac{a}{V^2} \right)$ વાયુના અણુઓ વચ્ચેના આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળોને કારણે થતા દબાણના સુધારા માટે જવાબદાર છે.
પદ $\frac{a}{V^2}$ આ આકર્ષણ બળોને કારણે દબાણમાં થતો ઘટાડો દર્શાવે છે,જ્યાં $a$ એ વાન્ડર વાલ્સ અચળાંક છે જે આંતરઆણ્વીય આકર્ષણનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.

(D) આદર્શ વાયુનું સમીકરણ $PV = nRT$ છે.
વાસ્તવિક વાયુઓ ઊંચા તાપમાન અને નીચા દબાણની સ્થિતિમાં આદર્શ વર્તણૂક દર્શાવે છે,જ્યાં આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો નહિવત હોય છે અને વાયુના કણોનું કદ પાત્રના કુલ કદની સરખામણીમાં અવગણ્ય હોય છે.

(A) સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ: $N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$
શરૂઆતના મોલ: $n(N_2) = 1 \, mol$,$n(H_2) = 3 \, mol$,$n(NH_3) = 0 \, mol$
સંતુલન સમયે $NH_3$ ના મોલ = $1.62 \, mol$
સંતુલન સમયે $N_2$ ના મોલ = $1 - 0.81 = 0.19 \, mol$
સંતુલન સમયે $H_2$ ના મોલ = $3 - 2.43 = 0.57 \, mol$
$K_c = \frac{[NH_3]^2}{[N_2][H_2]^3} = \frac{(1.62)^2}{(0.19)(0.57)^3} \approx 75$.

(C) સંતુલન અચળાંક $K_c$ માત્ર તાપમાન પર આધાર રાખે છે.
તાપમાન $25\,^oC$ પર અચળ હોવાથી,પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતામાં ફેરફાર કરવાથી સંતુલન સ્થાન બદલાશે,પરંતુ $K_c$ ના મૂલ્યમાં કોઈ ફેરફાર થશે નહીં.
તેથી,$K_c$ સમાન રહેશે.

(C) આપેલી પ્રક્રિયા માટે: ${H_2}_{(g)} + {I_2}_{(g)} \rightleftharpoons 2HI_{(g)}$
${K_p}$ અને ${K_c}$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે: ${K_p} = {K_c}(RT)^{\Delta n}$
અહીં,$\Delta n$ એ વાયુરૂપ નીપજો અને પ્રક્રિયકોના મોલની સંખ્યામાં થતો ફેરફાર છે:
$\Delta n = (n_{products}) - (n_{reactants}) = 2 - (1 + 1) = 0$
કારણ કે $\Delta n = 0$,તેથી સમીકરણ આ મુજબ થશે: ${K_p} = {K_c}(RT)^0 = {K_c} \times 1 = {K_c}$
આપેલ છે કે ${K_c} = 50$,તેથી ${K_p} = 50$.

(D) વાયુરૂપ પ્રક્રિયા માટે એન્થાલ્પી ફેરફાર અને આંતરિક ઉર્જા ફેરફાર વચ્ચેનો સંબંધ સમીકરણ દ્વારા આપવામાં આવે છે: $\Delta H = \Delta E + \Delta n_g RT$.
અહીં,$\Delta n_g$ એ વાયુરૂપ નીપજો અને પ્રક્રિયકોના મોલની સંખ્યામાં ફેરફાર છે,જે $\Delta n_g = n_p - n_r$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.
જો નીપજોના મોલની સંખ્યા પ્રક્રિયકોના મોલની સંખ્યા કરતા ઓછી હોય,તો $\Delta n_g$ ઋણ $(\Delta n_g < 0)$ થાય છે.
આ કિસ્સામાં,$\Delta H = \Delta E - |\Delta n_g| RT$,જે સૂચવે છે કે $\Delta H < \Delta E$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.

(A) સાચો વિકલ્પ $(A)$ છે.
આલ્કલી ધાતુઓ આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $1$ માં આવેલી છે અને તેમની સામાન્ય સંયોજકતા કોષની ઈલેક્ટ્રોન રચના $ns^1$ છે.
તેમનો સંયોજકતા ઈલેક્ટ્રોન $s-$કક્ષકમાં હોવાથી,તેઓ $M^+$ આયનો બનાવવા માટે આ ઈલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે.

(A) વોશિંગ સોડા એ સોડિયમ કાર્બોનેટ ડેકાહાઇડ્રેટનું સામાન્ય નામ છે.
તેનું રાસાયણિક સૂત્ર $Na_2CO_3 \cdot 10H_2O$ છે.

(D) $PbI_2$ પીળા રંગનું હોય છે અને તેને 'Golden spangles' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જ્યારે $KI$ નું દ્રાવણ $Pb^{2+}$ આયનો ધરાવતા દ્રાવણમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે $PbI_2$ બને છે,જે સોનેરી પીળા રંગનું હોય છે અને ઓરડાના તાપમાને અદ્રાવ્ય હોય છે.

(D) અહીં હાજર ક્રિયાશીલ સમૂહ આલ્ડિહાઈડ સમૂહ,$-CHO$ છે.
સંયોજન $CH_3CHO$ માં તેની સૌથી લાંબી શૃંખલામાં બે કાર્બન પરમાણુઓ છે.
બે કાર્બન ધરાવતા આલ્ડિહાઈડ માટે,મુખ્ય આલ્કેન ઈથેન છે અને આલ્ડિહાઈડ માટે પ્રત્યય $-al$ લાગે છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $Ethanal$ છે.

(A) ભૌમિતિક સમઘટકતા દર્શાવવા માટે,દ્વિબંધના દરેક કાર્બન પરમાણુ બે અલગ-અલગ સમૂહો સાથે જોડાયેલા હોવા જોઈએ.
$CH_3-CH=CH-CH_3$ (બ્યુટ$-2-$ઈન) માં,પ્રથમ કાર્બન $-H$ અને $-CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે,અને બીજો કાર્બન પણ $-H$ અને $-CH_3$ સાથે જોડાયેલ છે. બંને કાર્બન પર અલગ-અલગ સમૂહો હોવાથી,તે $cis$- અને $trans$-સમઘટકતા દર્શાવે છે.
અન્ય વિકલ્પોમાં,દ્વિબંધનો ઓછામાં ઓછો એક કાર્બન બે સમાન સમૂહો (દા.ત.,બે $-H$ પરમાણુઓ) સાથે જોડાયેલ છે,જે ભૌમિતિક સમઘટકતાને અટકાવે છે.

(B) આલ્કીનની ઠંડા,મંદ,આલ્કલાઇન $KMnO_4$ દ્રાવણ (બેયર પ્રક્રિયક) સાથેની પ્રક્રિયાથી વિસિનલ ડાયોલ બને છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,$KMnO_4$ નો જાંબલી રંગ અદ્રશ્ય થઈ જાય છે,જે દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ (અસંતૃપ્તતા) ની હાજરી માટેની ગુણાત્મક કસોટી તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ વિશિષ્ટ કસોટીને $Baeyer's$ કસોટી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(A) $1928$ માં વેન્ટ $(Went)$ નામના વૈજ્ઞાનિકે $Avena$ (એવેના) કોલીઓપ્ટાઇલ પરના તેના પ્રયોગો દ્વારા સાબિત કર્યું કે $Auxin$ (ઓક્સિન) નું સૌથી વધુ સંકેન્દ્રણ વૃદ્ધિ પામતા અગ્રભાગો (ટોચ) પર જોવા મળે છે.
$Auxin$ અગ્રસ્થ ભાગોમાં સંશ્લેષિત થાય છે અને ત્યારબાદ નીચેની તરફ વહન પામે છે,જ્યાં તે વૃદ્ધિને પ્રેરે છે.

(B) કોણીય વેગ $\omega$ એ $\omega = 2 \pi f$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $f$ એ $Hz$ માં આવૃત્તિ છે.
આપેલ છે $f = 1200 \, r.p.m. = \frac{1200}{60} \, r.p.s. = 20 \, Hz$.
તેથી,$\omega = 2 \pi \times 20 = 40 \pi \, rad/s$.
કેન્દ્રગામી પ્રવેગ $a$ એ $a = \omega^2 r$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે $r = 30 \, cm = 0.3 \, m$.
$a = (40 \pi)^2 \times 0.3 = 1600 \pi^2 \times 0.3$.
$\pi^2 \approx 9.8696$ લેતા,આપણને $a = 1600 \times 9.8696 \times 0.3 = 4737.4 \, m/s^2$ મળે છે.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ નજીકની કિંમત $4740 \, m/s^2$ છે.

(B) ફેરનહીટ સ્કેલ પર પાણીનું ઉત્કલન બિંદુ $212^{\circ}F$ છે અને સેન્ટિગ્રેડ સ્કેલ પર તે $100^{\circ}C$ છે.
ફેરનહીટ સ્કેલ પર તાપમાનમાં ફેરફાર $\Delta F = 212^{\circ}F - 140^{\circ}F = 72^{\circ}F$ છે.
ફેરનહીટ સ્કેલ અને સેન્ટિગ્રેડ સ્કેલ પર તાપમાનના ફેરફાર વચ્ચેનો સંબંધ $\frac{\Delta F}{9} = \frac{\Delta C}{5}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
સમીકરણમાં $\Delta F$ ની કિંમત મૂકતા: $\frac{72}{9} = \frac{\Delta C}{5}$.
$8 = \frac{\Delta C}{5}$.
$\Delta C = 8 \times 5 = 40^{\circ}C$.
તેથી,સેન્ટિગ્રેડ થર્મોમીટર દ્વારા નોંધાયેલ તાપમાનમાં ઘટાડો $40^{\circ}C$ છે.

(B) સેલ્સિયસ સ્કેલ $(T_C)$ અને ફેરનહીટ સ્કેલ $(T_F)$ વચ્ચેનો સંબંધ આ મુજબ છે: $\frac{T_C - 0}{100} = \frac{T_F - 32}{180}$.
શરૂઆતમાં,બંને થર્મોમીટર ઉકળતા પાણીમાં છે,તેથી પ્રારંભિક તાપમાન $T_{C,i} = 100^{\circ}C$ અને $T_{F,i} = 212^{\circ}F$ છે.
જ્યારે ફેરનહીટ થર્મોમીટર $T_{F,f} = 140^{\circ}F$ નોંધે છે,ત્યારે આપણે અનુરૂપ સેલ્સિયસ તાપમાન $T_{C,f}$ શોધીએ છીએ:
$\frac{T_{C,f}}{100} = \frac{140 - 32}{180}$
$\frac{T_{C,f}}{100} = \frac{108}{180} = 0.6$
$T_{C,f} = 60^{\circ}C$.
સેન્ટિગ્રેડ થર્મોમીટર દ્વારા નોંધાયેલ તાપમાનમાં ઘટાડો $\Delta T_C = T_{C,i} - T_{C,f} = 100^{\circ}C - 60^{\circ}C = 40^{\circ}C$ છે.

(D) વર્ણાંધતા એ $X$-લિંક્ડ પ્રચ્છન્ન જનીનિક ખામી છે.
ધારો કે $X^C$ એ વર્ણાંધતા માટેનું જનીન છે અને $X$ એ સામાન્ય જનીન છે.
પતિની દ્રષ્ટિ સામાન્ય છે,તેથી તેનું જનીન પ્રકાર $XY$ છે.
પત્નીની દ્રષ્ટિ સામાન્ય છે,પરંતુ તેના પિતા વર્ણાંધ હતા. તેથી,તે વાહક હોવી જોઈએ,જેનું જનીન પ્રકાર $X^CX$ છે.
સંકરણ: $XY \times X^CX$.
સંતતિના સંભવિત જનીન પ્રકારો: $XX$ (સામાન્ય પુત્રી),$X^CX$ (વાહક પુત્રી),$XY$ (સામાન્ય પુત્ર),અને $X^CY$ (વર્ણાંધ પુત્ર).
પુત્રી વર્ણાંધ બને તે માટે તેણે બંને માતા-પિતા પાસેથી $X^C$ જનીન મેળવવું જરૂરી છે. પિતા સામાન્ય $(XY)$ હોવાથી,તે તેની પુત્રીને $X^C$ જનીન આપી શકતા નથી.
તેથી,તેમની પુત્રી વર્ણાંધ હોવાની સંભાવના $0 \%$ છે.

(B) આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક સ્પીસીઝ એટલે કે જેમાં ઈલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોય.
$CO_2$ માટે: કુલ ઈલેક્ટ્રોન = $6 + (8 \times 2) = 6 + 16 = 22$.
$N_2O$ માટે: કુલ ઈલેક્ટ્રોન = $(7 \times 2) + 8 = 14 + 8 = 22$.
$CO_2$ અને $N_2O$ બંનેમાં $22$ ઈલેક્ટ્રોન હોવાથી,તેઓ આઈસોઈલેક્ટ્રોનિક છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(B)$ છે.

(B) કેટલાક પ્રવાહીઓ મિશ્ર થવા પર એઝિયોટ્રોપ્સ બનાવે છે,જે દ્વિસંગી મિશ્રણો છે જે પ્રવાહી અને બાષ્પ અવસ્થામાં સમાન બંધારણ ધરાવે છે અને અચળ તાપમાને ઉકળે છે.
આવા કિસ્સાઓમાં,વિભાગીય નિસ્યંદન દ્વારા ઘટકોને અલગ કરવા શક્ય નથી.
આ મિશ્રણને એઝિયોટ્રોપિક મિશ્રણ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) ઉત્કલનબિંદુ ઉન્નયન એ સંખ્યાત્મક ગુણધર્મ છે,જે વોન્ટ હોફ અવયવ $(i)$ પર આધાર રાખે છે.
$0.1 \ N \ Na_2SO_4$ માટે,$i = 3$ અને મોલારિટી $= 0.05 \ M$,તેથી $i \times M = 0.15$.
$0.1 \ N \ MgSO_4$ માટે,$i = 2$ અને મોલારિટી $= 0.05 \ M$,તેથી $i \times M = 0.10$.
$0.1 \ M \ Al_2(SO_4)_3$ માટે,$i = 5$ અને મોલારિટી $= 0.1 \ M$,તેથી $i \times M = 0.50$.
$0.1 \ M \ BaSO_4$ માટે,તે અલ્પ દ્રાવ્ય છે,તેથી $i \times M$ ખૂબ ઓછું છે.
$Al_2(SO_4)_3$ માટે $i \times M$ નું મૂલ્ય સૌથી વધુ હોવાથી,તે સૌથી વધુ ઉત્કલનબિંદુ દર્શાવશે.

(C) પ્રથમ ક્રમની પ્રક્રિયા માટે,વેગ અચળાંક $k$ અને અર્ધ-આયુષ્ય સમય $t_{1/2}$ વચ્ચેનો સંબંધ નીચે મુજબ છે:
$k = \frac{0.693}{t_{1/2}}$
અહીં $t_{1/2} = 69.35 \, \text{sec}$ આપેલ છે.
કિંમત મૂકતા:
$k = \frac{0.693}{69.35} \approx 0.00999 \, \sec^{-1} \approx 0.01 \, \sec^{-1}$.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(C)$ છે.

(A) પ્રશિયન બ્લુનું નિર્માણ ત્યારે થાય છે જ્યારે $Fe^{3+}$ આયનો પોટેશિયમ ફેરોસાયનાઈડ,$K_4[Fe(CN)_6]$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
રાસાયણિક પ્રક્રિયા: $4Fe^{3+} + 3[Fe(CN)_6]^{4-} \rightarrow Fe_4[Fe(CN)_6]_3$.
આ સંકીર્ણ,$Fe_4[Fe(CN)_6]_3$,ફેરિક ફેરોસાયનાઈડ અથવા પ્રશિયન બ્લુ તરીકે ઓળખાય છે.

(A) $IUPAC$ નિયમો મુજબ $K_4[Fe(CN)_6]$ સંકીર્ણનું નામકરણ:
$1$. પ્રથમ ધન આયનનું નામ લખો: $Potassium$.
$2$. લિગેન્ડનું નામ મૂળાક્ષર પ્રમાણે લખો: $hexacyano$ ($6$ $CN^-$ આયનો માટે).
$3$. મધ્યસ્થ ધાતુ પરમાણુનું નામ: સંકીર્ણ આયન $[Fe(CN)_6]^{4-}$ ઋણાયન હોવાથી,$Fe$ ને $ferrate$ તરીકે લખવામાં આવે છે.
$4$. $Fe$ નો ઓક્સિડેશન આંક શોધો: $x + 6(-1) = -4$,તેથી $x = +2$. આમ,તે $ferrate(II)$ થશે.
આમ,સાચું નામ $Potassium hexacyanoferrate(II)$ છે.

(B) પ્રશિયન બ્લુનું નિર્માણ ત્યારે થાય છે જ્યારે $Fe^{3+}$ આયનો પોટેશિયમ ફેરોસાયનાઈડ,$K_4[Fe(CN)_6]$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે.
$Fe_2(SO_4)_3 \to 2Fe^{3+} + 3SO_4^{2-}$
$3K_4[Fe(CN)_6] + 4Fe^{3+} \to Fe_4[Fe(CN)_6]_3 + 12K^+$
$Fe_4[Fe(CN)_6]_3$ એ પ્રશિયન બ્લુનું રાસાયણિક સૂત્ર છે.

(B) $CHCl_3 + \frac{1}{2}O_2 \xrightarrow{\text{સૂર્યપ્રકાશ}} COCl_2 + HCl$
$COCl_2$ ને ફોસજીન અથવા કાર્બોનિલ ક્લોરાઇડ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(B) વર્ણવેલ પ્રક્રિયા કાર્બાઈલએમાઈન કસોટી છે,જે પ્રાથમિક એમાઈન માટે લાક્ષણિક છે.
પ્રક્રિયા છે: $C_6H_5NH_2 + 3 KOH + CHCl_3 \to C_6H_5NC + 3 KCl + 3 H_2O$.
અહીં,$(Y)$ એ $CHCl_3$ (ક્લોરોફોર્મ) છે.
ક્લોરોફોર્મ $(Y)$ એ ઇથેનોલ $(Z)$ અને ક્લોરિનનો ઉપયોગ કરીને ફોડેલા ચૂના $(Ca(OH)_2)$ ની હાજરીમાં હેલોફોર્મ પ્રક્રિયા દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવે છે:
$C_2H_5OH + Cl_2$ $\xrightarrow{Ca(OH)_2} CH_3CHO$ $\xrightarrow{Cl_2} CCl_3CHO$ $\xrightarrow{Ca(OH)_2} CHCl_3$.
આમ,સંયોજન $(Z)$ એ $C_2H_5OH$ (ઇથેનોલ) છે.

(A) લુકાસ કસોટીનો ઉપયોગ પ્રાથમિક,દ્વિતીયક અને તૃતીયક આલ્કોહોલ વચ્ચેનો તફાવત પારખવા માટે થાય છે.

(A) જ્યારે ઇથેનોલ $(C_2H_5OH)$ ની પ્રક્રિયા એમોનિયા $(NH_3)$ સાથે એલ્યુમિના $(Al_2O_3)$ ની હાજરીમાં ઊંચા તાપમાને કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે એમોનોલિસિસ પ્રક્રિયા દ્વારા ઇથાઇલએમાઇન $(C_2H_5NH_2)$ બનાવે છે.
રાસાયણિક સમીકરણ: $C_2H_5OH + NH_3 \xrightarrow{Al_2O_3} C_2H_5NH_2 + H_2O$.

(D) એસીટોફેનોન $(C_6H_5COCH_3)$ માં મિથાઈલ કીટોન સમૂહ $(-COCH_3)$ હોય છે,જે $I_2$ અને $Na_2CO_3$ (અથવા $NaOH$) સાથે આયોડોફોર્મ કસોટી આપે છે,જેના પરિણામે આયોડોફોર્મ $(CHI_3)$ ના પીળા અવક્ષેપ મળે છે.
બેન્ઝોફેનોન $(C_6H_5COC_6H_5)$ માં મિથાઈલ કીટોન સમૂહ હોતો નથી અને તેથી તે આયોડોફોર્મ કસોટી આપતું નથી.
આમ,$I_2$ અને $Na_2CO_3$ નો ઉપયોગ તેમની વચ્ચે તફાવત પારખવા માટે કરી શકાય છે.