PhysicsQ1–12 of 12 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
PhysicsEasyMCQAIIMS · 1980
એક ટ્રેન ઉત્તર દિશા તરફ જઈ રહી છે. એક જગ્યાએ તે ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં વળે છે,અહીં આપણે જોઈએ છીએ કે
A
બાહ્ય પાટાની વક્રતા ત્રિજ્યા આંતરિક પાટા કરતાં મોટી હશે
B
આંતરિક પાટાની ત્રિજ્યા બાહ્ય પાટા કરતાં મોટી હશે
C
કોઈ એક પાટાની વક્રતા ત્રિજ્યા મોટી હશે
D
બાહ્ય અને આંતરિક પાટાની વક્રતા ત્રિજ્યા સમાન હશે
Solution
(A) જ્યારે ટ્રેન વળાંકવાળા પાટા પર ગતિ કરે છે,ત્યારે તે વર્તુળાકાર માર્ગ પર ચાલે છે.
કોઈપણ વર્તુળાકાર માર્ગ માટે,બાહ્ય પાટો આંતરિક પાટાની સરખામણીમાં વક્રતાના કેન્દ્રથી વધુ અંતરે હોય છે.
ધારો કે $R_o$ એ બાહ્ય પાટાની ત્રિજ્યા છે અને $R_i$ એ આંતરિક પાટાની ત્રિજ્યા છે.
બાહ્ય પાટો વળાંકના કેન્દ્રથી વધુ દૂર હોવાથી,$R_o > R_i$ થાય છે.
તેથી,બાહ્ય પાટાની વક્રતા ત્રિજ્યા આંતરિક પાટાની વક્રતા ત્રિજ્યા કરતા મોટી હોય છે.
કોઈપણ વર્તુળાકાર માર્ગ માટે,બાહ્ય પાટો આંતરિક પાટાની સરખામણીમાં વક્રતાના કેન્દ્રથી વધુ અંતરે હોય છે.
ધારો કે $R_o$ એ બાહ્ય પાટાની ત્રિજ્યા છે અને $R_i$ એ આંતરિક પાટાની ત્રિજ્યા છે.
બાહ્ય પાટો વળાંકના કેન્દ્રથી વધુ દૂર હોવાથી,$R_o > R_i$ થાય છે.
તેથી,બાહ્ય પાટાની વક્રતા ત્રિજ્યા આંતરિક પાટાની વક્રતા ત્રિજ્યા કરતા મોટી હોય છે.
0 likesView Solution
2
PhysicsEasyMCQAIIMS · 1980
નીચેનામાંથી કઈ બાબત એ દર્શાવે છે કે પૃથ્વી પર કોઈ બળ કાર્યરત હોવું જોઈએ જે સૂર્યની દિશામાં હોય?
A
પડતી વસ્તુઓનું પૂર્વ તરફ વિચલન
B
પૃથ્વીનું સૂર્યની આસપાસ પરિભ્રમણ
C
દિવસ અને રાતની ઘટના
D
સૂર્યની પૃથ્વીની આસપાસ આભાસી ગતિ
Solution
(B) પૃથ્વી સૂર્યના ગુરુત્વાકર્ષણ બળને કારણે સૂર્યની આસપાસ ફરે છે.
આ અવકાશી પદાર્થો વચ્ચેના ગુરુત્વાકર્ષણ આકર્ષણને કારણે કેન્દ્રગામી બળ ઉત્પન્ન થાય છે,જે પૃથ્વીને તેની ભ્રમણકક્ષામાં જાળવી રાખે છે.
ન્યૂટનના ગતિના નિયમો અનુસાર,વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરતા પદાર્થ પર વર્તુળના કેન્દ્ર તરફ નિર્દેશિત કેન્દ્રગામી બળ કાર્યરત હોવું આવશ્યક છે.
તેથી,પૃથ્વીનું સૂર્યની આસપાસનું પરિભ્રમણ એ પુરાવો છે કે પૃથ્વી પર સૂર્ય તરફ નિર્દેશિત બળ કાર્યરત હોવું જોઈએ.
આ અવકાશી પદાર્થો વચ્ચેના ગુરુત્વાકર્ષણ આકર્ષણને કારણે કેન્દ્રગામી બળ ઉત્પન્ન થાય છે,જે પૃથ્વીને તેની ભ્રમણકક્ષામાં જાળવી રાખે છે.
ન્યૂટનના ગતિના નિયમો અનુસાર,વર્તુળાકાર માર્ગે ગતિ કરતા પદાર્થ પર વર્તુળના કેન્દ્ર તરફ નિર્દેશિત કેન્દ્રગામી બળ કાર્યરત હોવું આવશ્યક છે.
તેથી,પૃથ્વીનું સૂર્યની આસપાસનું પરિભ્રમણ એ પુરાવો છે કે પૃથ્વી પર સૂર્ય તરફ નિર્દેશિત બળ કાર્યરત હોવું જોઈએ.
0 likesView Solution
3
PhysicsMediumMCQAIIMS · 1980
$L$ લંબાઈ અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક તાર એક છેડેથી મજબૂત રીતે જડેલો છે. તારના બીજા છેડાને $F$ બળ વડે ખેંચતા તેની લંબાઈમાં થતો વધારો $l$ છે. જો સમાન દ્રવ્યના પરંતુ $2L$ લંબાઈ અને $2r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બીજા તારને $2F$ બળ વડે ખેંચવામાં આવે,તો તેની લંબાઈમાં થતો વધારો કેટલો હશે?
A
$l$
B
$2l$
C
$\frac{l}{2}$
D
$\frac{l}{4}$
Solution
(A) તારમાં થતા વિસ્તરણ $l$ માટેનું સૂત્ર $l = \frac{FL}{AY}$ છે,જ્યાં $A = \pi r^2$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે અને $Y$ એ યંગ મોડ્યુલસ છે.
આમ,$l = \frac{FL}{\pi r^2 Y}$.
દ્રવ્ય સમાન હોવાથી,$Y$ અચળ રહેશે. તેથી,$l \propto \frac{FL}{r^2}$.
પ્રથમ તાર માટે: $l_1 = l$,$F_1 = F$,$L_1 = L$,$r_1 = r$.
બીજા તાર માટે: $F_2 = 2F$,$L_2 = 2L$,$r_2 = 2r$.
ગુણોત્તર લેતા: $\frac{l_2}{l_1} = \left( \frac{F_2}{F_1} \right) \times \left( \frac{L_2}{L_1} \right) \times \left( \frac{r_1}{r_2} \right)^2$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{l_2}{l} = \left( \frac{2F}{F} \right) \times \left( \frac{2L}{L} \right) \times \left( \frac{r}{2r} \right)^2 = 2 \times 2 \times \left( \frac{1}{4} \right) = 1$.
તેથી,$l_2 = l$.
આમ,$l = \frac{FL}{\pi r^2 Y}$.
દ્રવ્ય સમાન હોવાથી,$Y$ અચળ રહેશે. તેથી,$l \propto \frac{FL}{r^2}$.
પ્રથમ તાર માટે: $l_1 = l$,$F_1 = F$,$L_1 = L$,$r_1 = r$.
બીજા તાર માટે: $F_2 = 2F$,$L_2 = 2L$,$r_2 = 2r$.
ગુણોત્તર લેતા: $\frac{l_2}{l_1} = \left( \frac{F_2}{F_1} \right) \times \left( \frac{L_2}{L_1} \right) \times \left( \frac{r_1}{r_2} \right)^2$.
કિંમતો મૂકતા: $\frac{l_2}{l} = \left( \frac{2F}{F} \right) \times \left( \frac{2L}{L} \right) \times \left( \frac{r}{2r} \right)^2 = 2 \times 2 \times \left( \frac{1}{4} \right) = 1$.
તેથી,$l_2 = l$.
0 likesView Solution
4
PhysicsDifficultMCQAIIMS · 1980
સમાન લંબાઈ અને સમાન દ્રવ્યના બે તાર $A$ અને $B$ ની ત્રિજ્યા અનુક્રમે $r_1$ અને $r_2$ છે. તેમનો એક છેડો દ્રઢ આધાર સાથે જડેલો છે અને બીજા છેડા પર સમાન ટોર્ક (twisting couple) લગાડવામાં આવે છે. તો $A$ ના છેડા પરના વળનો ખૂણો અને $B$ ના છેડા પરના વળના ખૂણાનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?
A
$r_1^2 / r_2^2$
B
$r_2^2 / r_1^2$
C
$r_2^4 / r_1^4$
D
$r_1^4 / r_2^4$
Solution
(C) $l$ લંબાઈ,$r$ ત્રિજ્યા અને $\eta$ દ્રઢતા મોડ્યુલસ ધરાવતા તારમાં $\theta$ જેટલો વળનો ખૂણો ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી ટોર્ક $C$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$C = \frac{\pi \eta r^4 \theta}{2l}$
આ સમીકરણ પરથી જોઈ શકાય છે કે જો ટોર્ક $C$,લંબાઈ $l$ અને દ્રવ્યનો ગુણધર્મ $\eta$ સમાન હોય,તો:
$\theta = \frac{2lC}{\pi \eta r^4}$
આનો અર્થ એ છે કે $\theta \propto \frac{1}{r^4}$.
તેથી,$r_1$ અને $r_2$ ત્રિજ્યા ધરાવતા તાર $A$ અને $B$ માટે,વળના ખૂણા $\theta_1$ અને $\theta_2$ નો ગુણોત્તર:
$\frac{\theta_1}{\theta_2} = \frac{r_2^4}{r_1^4}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
$C = \frac{\pi \eta r^4 \theta}{2l}$
આ સમીકરણ પરથી જોઈ શકાય છે કે જો ટોર્ક $C$,લંબાઈ $l$ અને દ્રવ્યનો ગુણધર્મ $\eta$ સમાન હોય,તો:
$\theta = \frac{2lC}{\pi \eta r^4}$
આનો અર્થ એ છે કે $\theta \propto \frac{1}{r^4}$.
તેથી,$r_1$ અને $r_2$ ત્રિજ્યા ધરાવતા તાર $A$ અને $B$ માટે,વળના ખૂણા $\theta_1$ અને $\theta_2$ નો ગુણોત્તર:
$\frac{\theta_1}{\theta_2} = \frac{r_2^4}{r_1^4}$
આમ,સાચો વિકલ્પ $C$ છે.
0 likesView Solution
5
PhysicsEasyMCQAIIMS · 1980
ક્રાંતિક તાપમાને પ્રવાહીના પૃષ્ઠતાણનું મૂલ્ય કેટલું હોય છે?
A
શૂન્ય
B
અનંત
C
$0$ અને $\infty$ ની વચ્ચે
D
નિશ્ચિત કરી શકાતું નથી
Solution
(A) પૃષ્ઠતાણ એ પ્રવાહીની સપાટી પરના અણુઓ વચ્ચેના આસંજક બળોને કારણે ઉદ્ભવતો ગુણધર્મ છે.
જેમ જેમ પ્રવાહીનું તાપમાન વધે છે,તેમ અણુઓની ગતિજ ઉર્જા વધે છે,જે આસંજક બળોને નબળા પાડે છે.
ક્રાંતિક તાપમાને,પ્રવાહી અવસ્થા અને બાષ્પ અવસ્થા વચ્ચેનો તફાવત અદ્રશ્ય થઈ જાય છે અને પ્રવાહીની ઘનતા બાષ્પની ઘનતા જેટલી થઈ જાય છે.
પરિણામે,આસંજક બળો નહિવત બની જાય છે અને પ્રવાહીનું પૃષ્ઠતાણ ઘટીને $0$ થઈ જાય છે.
જેમ જેમ પ્રવાહીનું તાપમાન વધે છે,તેમ અણુઓની ગતિજ ઉર્જા વધે છે,જે આસંજક બળોને નબળા પાડે છે.
ક્રાંતિક તાપમાને,પ્રવાહી અવસ્થા અને બાષ્પ અવસ્થા વચ્ચેનો તફાવત અદ્રશ્ય થઈ જાય છે અને પ્રવાહીની ઘનતા બાષ્પની ઘનતા જેટલી થઈ જાય છે.
પરિણામે,આસંજક બળો નહિવત બની જાય છે અને પ્રવાહીનું પૃષ્ઠતાણ ઘટીને $0$ થઈ જાય છે.
0 likesView Solution
6
PhysicsEasyMCQAIIMS · 1980
જ્યારે તાપમાન વધારવામાં આવે ત્યારે પ્રવાહીનો સંપર્કકોણ (angle of contact):
A
વધે છે
B
ઘટે છે
C
સમાન રહે છે
D
પહેલા વધે છે અને પછી ઘટે છે
Solution
(B) સંપર્કકોણ $\theta$ એ પ્રવાહી,ઘન અને વાયુના આંતરપૃષ્ઠ પરના પૃષ્ઠતાણ બળોના સંતુલન દ્વારા નક્કી થાય છે.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ પ્રવાહીના અણુઓ વચ્ચેના સસંજક બળો (cohesive forces),પ્રવાહી અને ઘન સપાટી વચ્ચેના આસંજક બળો (adhesive forces) કરતા વધુ ઝડપથી ઘટે છે.
સંપર્કકોણ એ સસંજક બળોની સાપેક્ષમાં આસંજક બળોની પ્રબળતા સાથે વ્યસ્ત સંબંધ ધરાવે છે,તેથી સસંજક બળમાં ઘટાડો થવાથી સંપર્કકોણમાં ઘટાડો થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(b)$ છે.
જેમ તાપમાન વધે છે,તેમ પ્રવાહીના અણુઓ વચ્ચેના સસંજક બળો (cohesive forces),પ્રવાહી અને ઘન સપાટી વચ્ચેના આસંજક બળો (adhesive forces) કરતા વધુ ઝડપથી ઘટે છે.
સંપર્કકોણ એ સસંજક બળોની સાપેક્ષમાં આસંજક બળોની પ્રબળતા સાથે વ્યસ્ત સંબંધ ધરાવે છે,તેથી સસંજક બળમાં ઘટાડો થવાથી સંપર્કકોણમાં ઘટાડો થાય છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $(b)$ છે.
0 likesView Solution
7
PhysicsEasyMCQAIIMS · 1980
એક પદાર્થ પ્રવાહીની સપાટી પર તરતો હોય છે. પદાર્થની ઘનતા પ્રવાહીની ઘનતા જેટલી જ છે. જો પદાર્થને થોડો નીચે ધકેલવામાં આવે,તો પદાર્થનું શું થશે?
A
તે ધીમે ધીમે તેની અગાઉની સ્થિતિમાં પાછો આવશે.
B
તે જ્યાં છોડવામાં આવશે ત્યાં જ ડૂબેલી સ્થિતિમાં રહેશે.
C
તે ડૂબી જશે.
D
તે જોરથી બહાર આવશે.
Solution
(B) જ્યારે કોઈ પદાર્થ પ્રવાહીમાં એવી રીતે તરતો હોય કે તેની ઘનતા પ્રવાહીની ઘનતા જેટલી હોય,ત્યારે તે તટસ્થ સંતુલન (neutral equilibrium) ની સ્થિતિમાં હોય છે.
જો પદાર્થને થોડો નીચે ધકેલવામાં આવે,તો ઉત્પ્લાવક બળ (buoyant force) અને પદાર્થનું વજન સમાન રહે છે કારણ કે પ્રવાહીની ઘનતા સમાન છે.
કોઈપણ ઊંડાઈએ પદાર્થ પરનું પરિણામી બળ શૂન્ય રહેતું હોવાથી,પદાર્થ જ્યાં છોડવામાં આવશે ત્યાં જ ડૂબેલી સ્થિતિમાં રહેશે.
જો પદાર્થને થોડો નીચે ધકેલવામાં આવે,તો ઉત્પ્લાવક બળ (buoyant force) અને પદાર્થનું વજન સમાન રહે છે કારણ કે પ્રવાહીની ઘનતા સમાન છે.
કોઈપણ ઊંડાઈએ પદાર્થ પરનું પરિણામી બળ શૂન્ય રહેતું હોવાથી,પદાર્થ જ્યાં છોડવામાં આવશે ત્યાં જ ડૂબેલી સ્થિતિમાં રહેશે.
0 likesView Solution
8
PhysicsEasyMCQAIIMS · 1980
$0.5\, m$ કંપનવિસ્તાર,$1\, m$ તરંગલંબાઈ અને $2\, Hz$ આવૃત્તિ ધરાવતું લંબગત તરંગ એક દોરીમાં ઋણ $x$-દિશામાં પ્રસરણ પામે છે. આ તરંગ માટેનું સમીકરણ શું છે?
A
$y(x, t) = 0.5\sin(2\pi x - 4\pi t)$
B
$y(x, t) = 0.5\cos(2\pi x + 4\pi t)$
C
$y(x, t) = 0.5\sin(\pi x - 2\pi t)$
D
$y(x, t) = 0.5\cos(2\pi x + 2\pi t)$
Solution
(B) ઋણ $x$-દિશામાં ગતિ કરતા તરંગનું સામાન્ય સમીકરણ $y(x, t) = A \sin(kx + \omega t + \phi)$ અથવા $A \cos(kx + \omega t + \phi)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
આપેલ છે: કંપનવિસ્તાર $A = 0.5\, m$,તરંગલંબાઈ $\lambda = 1\, m$,આવૃત્તિ $f = 2\, Hz$.
કોણીય તરંગ સંખ્યા $k = \frac{2\pi}{\lambda} = \frac{2\pi}{1} = 2\pi\, rad/m$ ગણો.
કોણીય આવૃત્તિ $\omega = 2\pi f = 2\pi(2) = 4\pi\, rad/s$ ગણો.
આ કિંમતોને તરંગના સમીકરણમાં મૂકતા: $y(x, t) = 0.5 \cos(2\pi x + 4\pi t)$.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
આપેલ છે: કંપનવિસ્તાર $A = 0.5\, m$,તરંગલંબાઈ $\lambda = 1\, m$,આવૃત્તિ $f = 2\, Hz$.
કોણીય તરંગ સંખ્યા $k = \frac{2\pi}{\lambda} = \frac{2\pi}{1} = 2\pi\, rad/m$ ગણો.
કોણીય આવૃત્તિ $\omega = 2\pi f = 2\pi(2) = 4\pi\, rad/s$ ગણો.
આ કિંમતોને તરંગના સમીકરણમાં મૂકતા: $y(x, t) = 0.5 \cos(2\pi x + 4\pi t)$.
આમ,વિકલ્પ $B$ સાચો છે.
0 likesView Solution
9
PhysicsEasyMCQAIIMS · 1980
એક કેપેસિટરની કેપેસિટન્સ $4 \times 10^{-6} \, F$ છે અને તેનો પોટેન્શિયલ $100 \, V$ છે. તેને સંપૂર્ણપણે ડિસ્ચાર્જ કરવા પર મુક્ત થતી ઉર્જા ....... $J$ હશે.
A
$0.02$
B
$0.04$
C
$0.025$
D
$0.05$
Solution
(A) કેપેસિટરમાં સંગ્રહિત ઉર્જાનું સૂત્ર $U = \frac{1}{2} C V^2$ છે.
આપેલ છે:
કેપેસિટન્સ $C = 4 \times 10^{-6} \, F$
પોટેન્શિયલ $V = 100 \, V$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$U = \frac{1}{2} \times (4 \times 10^{-6}) \times (100)^2$
$U = \frac{1}{2} \times 4 \times 10^{-6} \times 10000$
$U = 2 \times 10^{-6} \times 10^4$
$U = 2 \times 10^{-2} \, J$
$U = 0.02 \, J$
તેથી,મુક્ત થતી ઉર્જા $0.02 \, J$ છે.
આપેલ છે:
કેપેસિટન્સ $C = 4 \times 10^{-6} \, F$
પોટેન્શિયલ $V = 100 \, V$
સૂત્રમાં કિંમતો મૂકતા:
$U = \frac{1}{2} \times (4 \times 10^{-6}) \times (100)^2$
$U = \frac{1}{2} \times 4 \times 10^{-6} \times 10000$
$U = 2 \times 10^{-6} \times 10^4$
$U = 2 \times 10^{-2} \, J$
$U = 0.02 \, J$
તેથી,મુક્ત થતી ઉર્જા $0.02 \, J$ છે.
0 likesView Solution
10
PhysicsMediumMCQAIIMS · 1980
તારની લંબાઈ $L$ માંથી સ્થાયી પ્રવાહ $I$ વહે છે. તેને પ્રથમ એક આંટાવાળા વર્તુળાકાર સમતલ ગૂંચળામાં વાળવામાં આવે છે. તે જ લંબાઈને હવે વધુ તીવ્રતાથી વાળીને નાની ત્રિજ્યાના બે આંટાવાળા ગૂંચળામાં ફેરવવામાં આવે છે. સમાન પ્રવાહને કારણે કેન્દ્ર પર ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે?
A
તેના પ્રથમ મૂલ્યના ચોથા ભાગનું
B
અપરિવર્તિત
C
તેના પ્રથમ મૂલ્ય કરતા ચાર ગણું
D
તેના પ્રથમ મૂલ્યના અડધા ભાગનું
Solution
(C) $N$ આંટા અને $r$ ત્રિજ્યા ધરાવતા વર્તુળાકાર ગૂંચળાના કેન્દ્ર પર $I$ પ્રવાહને કારણે ઉદ્ભવતું ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = \frac{\mu_0 N I}{2r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તારની લંબાઈ $L$ અચળ હોવાથી,$L = 2\pi r_1 N_1 = 2\pi r_2 N_2$ થાય.
પ્રથમ કિસ્સામાં,$N_1 = 1$,તેથી $L = 2\pi r_1$,જેનો અર્થ છે કે $r_1 = \frac{L}{2\pi}$.
બીજા કિસ્સામાં,$N_2 = 2$,તેથી $L = 2\pi r_2 \times 2$,જેનો અર્થ છે કે $r_2 = \frac{L}{4\pi} = \frac{r_1}{2}$.
પ્રથમ કિસ્સામાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_1 = \frac{\mu_0 (1) I}{2r_1}$ છે.
બીજા કિસ્સામાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_2 = \frac{\mu_0 (2) I}{2r_2} = \frac{\mu_0 (2) I}{2(r_1/2)} = \frac{4 \mu_0 I}{2r_1} = 4 B_1$ થાય.
આમ,ચુંબકીય ક્ષેત્ર તેના પ્રથમ મૂલ્ય કરતા ચાર ગણું થાય છે.
તારની લંબાઈ $L$ અચળ હોવાથી,$L = 2\pi r_1 N_1 = 2\pi r_2 N_2$ થાય.
પ્રથમ કિસ્સામાં,$N_1 = 1$,તેથી $L = 2\pi r_1$,જેનો અર્થ છે કે $r_1 = \frac{L}{2\pi}$.
બીજા કિસ્સામાં,$N_2 = 2$,તેથી $L = 2\pi r_2 \times 2$,જેનો અર્થ છે કે $r_2 = \frac{L}{4\pi} = \frac{r_1}{2}$.
પ્રથમ કિસ્સામાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_1 = \frac{\mu_0 (1) I}{2r_1}$ છે.
બીજા કિસ્સામાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B_2 = \frac{\mu_0 (2) I}{2r_2} = \frac{\mu_0 (2) I}{2(r_1/2)} = \frac{4 \mu_0 I}{2r_1} = 4 B_1$ થાય.
આમ,ચુંબકીય ક્ષેત્ર તેના પ્રથમ મૂલ્ય કરતા ચાર ગણું થાય છે.
0 likesView Solution
11
PhysicsEasyMCQAIIMS · 1980
ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટના કોર (ગર્ભ) માટે નીચેનામાંથી કયું સૌથી વધુ યોગ્ય છે?
A
સોફ્ટ આયર્ન (નરમ લોખંડ)
B
સ્ટીલ
C
કોપર-નિકલ એલોય
D
હવા
Solution
(A) સોફ્ટ આયર્ન અત્યંત ફેરોમેગ્નેટિક છે અને તેની ચુંબકીય પરમિએબિલિટી (magnetic permeability) ઊંચી અને રિટેન્ટિવિટી (retentivity) ઓછી હોય છે.
આનો અર્થ એ છે કે તેને સરળતાથી ચુંબકીય બનાવી શકાય છે અને તેમાંથી ચુંબકત્વ દૂર કરી શકાય છે,જે ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટના કોર માટે એક આવશ્યક ગુણધર્મ છે.
તેથી,ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટના કોર માટે સોફ્ટ આયર્ન સૌથી યોગ્ય પદાર્થ છે.
આનો અર્થ એ છે કે તેને સરળતાથી ચુંબકીય બનાવી શકાય છે અને તેમાંથી ચુંબકત્વ દૂર કરી શકાય છે,જે ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટના કોર માટે એક આવશ્યક ગુણધર્મ છે.
તેથી,ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટના કોર માટે સોફ્ટ આયર્ન સૌથી યોગ્ય પદાર્થ છે.
0 likesView Solution
12
PhysicsMediumMCQAIIMS · 1980
એક કોઈલને લંબચોરસ આડછેદ ધરાવતા ટ્રાન્સફોર્મર તરીકે વીંટાળવામાં આવી છે. જો ટ્રાન્સફોર્મરના તમામ રેખીય પરિમાણોમાં $2$ ના ગુણાંકમાં વધારો કરવામાં આવે અને કોઈલના એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા સમાન રહે,તો આત્મ-પ્રેરકત્વ (self-inductance) કેટલા ગુણાંકમાં વધશે?
A
$16$
B
$12$
C
$8$
D
$4$
Solution
(C) સોલેનોઈડનું આત્મ-પ્રેરકત્વ $L$ એ $L = \mu_0 N^2 A / l$ સૂત્ર દ્વારા આપવામાં આવે છે.
જ્યાં એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા $n = N / l$ અચળ હોવાથી,આપણે $N = nl$ લખી શકીએ છીએ.
આ કિંમત સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $L = \mu_0 (nl)^2 A / l = \mu_0 n^2 l A$ મળે છે.
અહીં,$l$ એ કોઈલની લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
જ્યારે તમામ રેખીય પરિમાણોમાં $2$ ના ગુણાંકમાં વધારો થાય છે,ત્યારે લંબાઈ $l$ એ $2l$ થાય છે અને ક્ષેત્રફળ $A$ (જે રેખીય પરિમાણોના વર્ગના પ્રમાણમાં હોય છે) તે $2^2 A = 4A$ થાય છે.
આ નવી કિંમતોને $L$ ના સમીકરણમાં મૂકતા,નવું પ્રેરકત્વ $L'$ એ $L' = \mu_0 n^2 (2l) (4A) = 8 (\mu_0 n^2 l A) = 8L$ થાય છે.
તેથી,આત્મ-પ્રેરકત્વ $8$ ના ગુણાંકમાં વધે છે.
જ્યાં એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા $n = N / l$ અચળ હોવાથી,આપણે $N = nl$ લખી શકીએ છીએ.
આ કિંમત સૂત્રમાં મૂકતા,આપણને $L = \mu_0 (nl)^2 A / l = \mu_0 n^2 l A$ મળે છે.
અહીં,$l$ એ કોઈલની લંબાઈ છે અને $A$ એ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે.
જ્યારે તમામ રેખીય પરિમાણોમાં $2$ ના ગુણાંકમાં વધારો થાય છે,ત્યારે લંબાઈ $l$ એ $2l$ થાય છે અને ક્ષેત્રફળ $A$ (જે રેખીય પરિમાણોના વર્ગના પ્રમાણમાં હોય છે) તે $2^2 A = 4A$ થાય છે.
આ નવી કિંમતોને $L$ ના સમીકરણમાં મૂકતા,નવું પ્રેરકત્વ $L'$ એ $L' = \mu_0 n^2 (2l) (4A) = 8 (\mu_0 n^2 l A) = 8L$ થાય છે.
તેથી,આત્મ-પ્રેરકત્વ $8$ ના ગુણાંકમાં વધે છે.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIIMS style covering Physics with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Physics papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIIMS mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Physics questions are in AIIMS 1980?
There are 12 Physics questions from the AIIMS 1980 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIIMS 1980 Physics solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIIMS 1980 Physics as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIIMS mock test covering Physics with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Physics papers from AIIMS previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIIMS Physics questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Physics Paper
Pick AIIMS 1980 Physics questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.